{"id":1383,"date":"2010-01-30T01:00:00","date_gmt":"2010-01-29T22:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wordpress\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/"},"modified":"2010-01-30T01:00:00","modified_gmt":"2010-01-29T22:00:00","slug":"dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/","title":{"rendered":"Di\u015f Macununa Benzer Psikiyatri Sistemleri | E. Fuller Torrey"},"content":{"rendered":"

Belki de g\u00fcncel psikiyatrik sahnesinin en g\u00f6ze \u00e7arpan \u00f6zelli\u011fi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli “psikoterapi”nin var olmas\u0131d\u0131r. Psikiyatri kendi anlam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda daha ba\u015fka bir\u00e7ok anlama gelmektedir… bir ak\u0131l “hastal\u0131\u011f\u0131”d\u0131r, “hastaneler”dir, ak\u0131l “hastalar\u0131”n\u0131n yasal olarak sorumluluktan kurtulu\u015fudur, \u00f6nleyici ak\u0131l “sa\u011fl\u0131\u011f\u0131”d\u0131r. Fakat hepsinin \u00fcst\u00fcnde, psikiyatri, “psikoterapi” yoluyla “tedavi” olmak i\u00e7in bir psikiyatristle anla\u015fma yapan bir ak\u0131l “hastas\u0131”d\u0131r. \u00ee\u015fte, psikiyatristlerin \u00e7o\u011funlu\u011fu zamanlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 b\u00f6yle ge\u00e7irirler.<\/p>\n

Elbette, doktor olmayanlar da “psikoterapi” yaparlar psikologlar, sosyal hizmet g\u00f6revlileri, hem\u015fireler, meslek d\u0131\u015f\u0131ndan olanlar. Bu durum kendi ba\u015f\u0131na gariptir; \u00e7\u00fcnk\u00fc, “terapi” terimi bunun t\u0131bbi bir i\u015flem oldu\u011funu bildirir. \u015eu halde, doktor olmayan ki\u015filer psikoterapi uygulad\u0131klar\u0131 i\u00e7in lisans\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 halde t\u0131p mesle\u011fini yapmakla su\u00e7lanabilirler. B\u00f6ylece, bir\u00e7ok psikiyatristin doktor olmayan ki\u015filerce “psikoterapi” uygulamas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in verdi\u011fi u\u011fra\u015f, t\u0131bbi modele \u00e7ok sa\u011flam dayanaklar olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n

Di\u011fer taraftan, e\u011fer “psikoterapi”nin t\u0131bbi bir prosed\u00fcr olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6sterilecek olursa, o zaman doktorlar\u0131n uygulamadan al\u0131konmas\u0131na gerek yoktur. Psikoterapi \u00f6yle bir bi\u00e7imde yeniden adland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r ki anlamsal k\u00f6kleri uygun bir topra\u011fa g\u00f6m\u00fclm\u00fc\u015f olsun. O zaman, uygulay\u0131c\u0131lar\u0131n nitelikleri, prosed\u00fcr \u00e7e\u015fidine g\u00f6re s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131labilir. Bu b\u00f6l\u00fcm, t\u0131bbi bir prosed\u00fcr olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in “psikoterapi”yi ele alacakt\u0131r.
Sahne incelendi\u011fi zaman, birbirinden farkl\u0131 pek \u00e7ok sistem oldu\u011fu hemen anla\u015f\u0131labilir ve bu sistemlerin her birinin, kendi sistemlerinin en iyisi oldu\u011funu iddia eden bir grubu vard\u0131r. Bununla birlikte, yak\u0131n bir inceleme, “psikoterapi” sistemleri daha \u00e7ok di\u015f macunu markalar\u0131na benzemektedir. Her ne kadar her grubun izleyicisi \u00f6zel renk ya da tat bak\u0131m\u0131ndan kendi markas\u0131n\u0131n en iyi oldu\u011funu iddia ederse de, hepsinin temel maddesinin ayn\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Zihin Oyunu: B\u00fcy\u00fcc\u00fc-doktorlar ve Psikiyatristler adl\u0131 kitab\u0131mda anlatt\u0131\u011f\u0131m gibi, “terapiler” d\u00fcnyan\u0131n her yerinde etkinlikleri y\u00f6n\u00fcnden ayn\u0131 niteliklere dayan\u0131r: “terapist” ile “hasta” aras\u0131ndaki payla\u015f\u0131lm\u0131\u015f d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, “terapisf’in ki\u015filik \u00f6zellikleri, “hastan\u0131n” beklentileri ve “terapi” teknikleri. Bundan ba\u015fka, ger\u00e7ekte “psikoterap\u00f6tik” durumda d\u0131\u015far\u0131 yans\u0131yan t\u0131p de\u011fil, bir e\u011fitim i\u015flemi’dir. “Psikoterapi” yaln\u0131zca ad\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc t\u0131bbi bir prosed\u00fcrd\u00fcr; pratikte, e\u011fitsel bir prosed\u00fcrd\u00fcr. Bunun \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda, “psikoterapi”nin b\u00fct\u00fcn sistemlerinin, her marka di\u015f macunu gibi, yakla\u015f\u0131k ayn\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 vermesi \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n

PS\u0130KANAL\u0130T\u0130K PS\u0130KOTERAP\u0130LER<\/p>\n

Bu genel grup i\u00e7inde, Ortodokslar, Freudc\u00fcler, yeni-Freudc\u00fcler, Jungcular ve Adlerciler de dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok de\u011fi\u015fik ekol vard\u0131r. Bu ekollerin herbiri kendi aralar\u0131nda alt-ekol olarak b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc; \u00f6rne\u011fin, yeni-Freudc\u00fcler, Karen Horney, Erich Fromm, Harry Stack Sullivan ve Frieda FrommReichmann takip\u00e7ileri aras\u0131nda b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu ekol ve alt-ekollerden \u00e7o\u011funun kendilerine ait e\u011fitim enstit\u00fcleri vard\u0131. Bunun sonucu, orta\u00e7a\u011f Avrupa’s\u0131ndan beri g\u00f6r\u00fclmeyen bir prokializm (dar g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fcl\u00fck) ve provinsializm (ta\u015fral\u0131l\u0131k) panoramas\u0131yd\u0131.<\/p>\n

Bu bir\u00e7ok psikanalitik “terapiler” ne \u015fekilde ayr\u0131m g\u00f6sterirlerse g\u00f6stersinler, sorunlar\u0131 hakk\u0131nda “hasta”y\u0131 e\u011fitmeye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00f6n\u00fcnden hepsi birbirinin benzeriydi. Son zamanlarda \u00e7\u0131kan psikiyatri ders kitab\u0131nda \u00f6zetlendi\u011fi gibi:<\/p>\n

Analiz temel olarak bir e\u011fitsel i\u015flemdir; analiz, yeti\u015fkinlerin ve ayn\u0131 zamanda \u00e7ocuklar\u0131n ikinci e\u011fitimidir ve travmalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ve as\u0131l e\u011fitimin hatalar\u0131n\u0131 d\u00fczeltece\u011fi varsay\u0131lmaktad\u0131r. Ki\u015finin, i\u00e7 ve \u00f6zel duygular\u0131 ve i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131n\u0131n birbirine ba\u011fl\u0131 oldu\u011funa dikkat etmesine olanak tan\u0131r. Analistin yard\u0131m\u0131yla, hasta, daha \u00f6nceki ve \u00f6zel deneyim \u015fekillerini g\u00fcncelle\u015ftirebilir ve kedisini ve ba\u015fkalar\u0131n\u0131 birtak\u0131m yeni g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla g\u00f6rebilir. E\u011fitimin i\u00e7eri\u011fi, \u00e7e\u015fitli okul ve alt-ekollerde \u00e7ok az de\u011fi\u015fim g\u00f6sterir; ama, verilen e\u011fitimin \u00e7o\u011fu, ki\u015finin bilin\u00e7alt\u0131nda, ne saklam\u0131\u015f oldu\u011fu hakk\u0131nda bilgi (“idin bulundu\u011fu yerde ego da vard\u0131r”), ki\u015finin kulland\u0131\u011f\u0131 savunma mekanizmas\u0131 ve diren\u00e7ler, \u00e7oktan unutulmu\u015f \u00e7ocukluk deneyimlerinin \u00f6nemi, ki\u015finin belirli yeti\u015fkinlerle nas\u0131l ilgi kurdu\u011fu (transferans analizi olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r) gibi konular\u0131 i\u00e7erir. \u00c7ok a\u011f\u0131r y\u00fcr\u00fcyen bu e\u011fitim saatler s\u00fcrebilir; \u00e7\u00fcnk\u00fc, e\u011fitimin daha klasik tiplerinde, e\u011fitimin tamamlanm\u0131\u015f oldu\u011funa karar verebilmek i\u00e7in \u00f6zel “psikoterapi” seanslar\u0131 500 saat s\u00fcrebilmektedir. Durum b\u00f6yle olunca, bu \u00e7e\u015fit bir e\u011fitimin, son d\u00f6rt neslin entellekt\u00fcellerine pek \u00e7ekici gelmemesine \u015fa\u015f\u0131rmamak gerekir; oysa, insan\u0131n kendini anlatan mevcut en b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc e\u011fitimdir.<\/p>\n

Ge\u00e7mi\u015fe \u015f\u00f6yle bir bakarsak, psikanalitik “terapiler”in t\u0131ptan \u00e7ok e\u011fitim oldu\u011funu anlay\u0131nca \u015fa\u015f\u0131rmamal\u0131d\u0131r. Daha \u00f6nceki b\u00f6l\u00fcmde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, Freud, kendi “terapisi”nin yaln\u0131zca doktorlar taraf\u0131ndan uygulanmas\u0131n\u0131 hi\u00e7bir zaman d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015ftir. \u00dcstelik, bu “terapilerin” \u00e7o\u011funlu\u011funa en \u00f6nemli katk\u0131lar doktor olmayanlardan gelmi\u015ftir.<\/p>\n

DAVRANI\u015e TERAP\u0130LER\u0130<\/p>\n

“Psikoterapiler”in ikinci en b\u00fcy\u00fck grubu, genelde davran\u0131\u015f “terapileri” olarak bilinen gruptur. Bu grup da, b\u00f6l\u00fcm ve altb\u00f6l\u00fcm olmak \u00fczere kendi \u00f6zel s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 savunmak i\u00e7in \u00e7ok zaman harcayan \u00e7e\u015fitli gruplara ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Davran\u0131\u015f “terapileri”nin baz\u0131 liderleri doktorlard\u0131r (\u00f6rne\u011fin, Joseph Wolpe), ama \u00e7o\u011funlu\u011fu psikiyatristtir (\u00f6rne\u011fin, Albert Bandura, B.F. Skinner ve Amold Lazarus).<\/p>\n

“Psikoterapi”nin hangi \u015fekli olursa olsun, e\u011fitim temelini kavramak \u00e7ok kolayd\u0131r. “Psikoterapi”nin dayand\u0131\u011f\u0131 kurama, \u00f6\u011frenme kuram\u0131 ad\u0131 verilir ve ilgili literat\u00fcr \u00f6\u011frenme ve e\u011fitim kavramlar\u0131yla doludur. Davran\u0131\u015f “terapisi”nin savunucular\u0131, “terap\u00f6tik” i\u015flemi yaln\u0131zca bir \u00f6\u011frenme tipi olarak kavramakla kalmazlar; ayn\u0131 zaman da, “hastal\u0131\u011f\u0131n” kendisini bir \u00f6\u011frenme kusuru olarak da g\u00f6r\u00fcrler. \u00d6rne\u011fin, bir davran\u0131\u015f “terapisti” i\u00e7in bir fobi, benimsenemeyen bir \u00f6\u011frenme \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr; oysa, psikanalitik y\u00f6ntem uygulayan bir “terapist” i\u00e7in fobi, \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmemi\u015f n\u00f6rotik bir \u00e7eli\u015fkidir.<\/p>\n

Davran\u0131\u015f “terapisi”nin ba\u015fl\u0131ca tipleri, \u00f6d\u00fcllendirme, cezaland\u0131rma, duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ve olumsuz uygulamad\u0131r. \u00d6d\u00fcllendirme tipi i\u00e7in bir \u00f6rnek, baz\u0131 devlet hastanelerinde, kendi kendilerine bakabildikleri ya da di\u011fer ki\u015filerle iyi ili\u015fkilerde bulundu\u011fu i\u00e7in “hastalar”a arma\u011fan verilmesiyle yap\u0131lan uygulamad\u0131r. Bu arma\u011fanlar para ya da di\u011fer \u00f6d\u00fcllerle de\u011fi\u015ftirilebilir. B\u00f6yle bir sistem, muhakkak ki klasik e\u011fitim tekniklerinin temelidir ve hatta baz\u0131 s\u0131n\u0131flarda tam bir arma\u011fan ekonomisi denenmi\u015ftir.<\/p>\n

Cezaland\u0131rma tipi i\u00e7in bir \u00f6rnek, “tiksinme terapisi” ad\u0131 verilen bir sistemdir. Bu sistemde, bir homoseks\u00fcel “hastaya” bir \u00e7\u0131plak erkek ve bir de \u00e7\u0131plak kad\u0131n resmi g\u00f6sterilir. Birinci resim g\u00f6sterilirken hastaya ayn\u0131 anda elektro\u015fok yap\u0131l\u0131r. B\u00f6yle bir “terapi” sonucunda, homoseks\u00fcellerin “hastal\u0131k’lar\u0131n\u0131n y\u00fcksek oranda “tedavi” edildi\u011fi s\u00f6ylenmektedir.<\/p>\n

Duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 tipi model davran\u0131\u015f\u0131n kullan\u0131m\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck dozlarda korkunun bast\u0131r\u0131lmas\u0131 temeline dayan\u0131r. \u00d6rne\u011fin, k\u00f6peklere kar\u015f\u0131 fobisi olan bir \u00e7ocu\u011fa, k\u00f6peklerle ne\u015fe i\u00e7inde oynayan insanlar\u0131n filmi g\u00f6sterilir; sonra, odaya bir k\u00f6pek getirilir ve birisi k\u00f6pekle oynar; nihayet \u00e7ocuktan k\u00f6pe\u011fe yava\u015f\u00e7a sokulmas\u0131 ve onu ok\u015famas\u0131 istenir. Bu uygulaman\u0131n sonucu, \u00e7ocukta k\u00f6pek korkusunun kaybolmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Son olarak, olumsuz uygulama tipi, “hasta”n\u0131n, en \u00e7ok korktu\u011fu durum ya da nesneyle bunalt\u0131lmas\u0131 ve b\u00f6ylece korkunun azalt\u0131lmas\u0131 sistemini i\u00e7erir. B\u00f6ylece, su fobisi olan bir \u00e7ocuk, korkusunu yenmesi i\u00e7in bir y\u00fczme havuzuna at\u0131labilir.<\/p>\n

Dikkat edilmelidir ki, bu y\u00f6ntemlerin hepsi, her ne kadar \u00f6\u011frenme kuram\u0131na dayan\u0131yorsa da, t\u0131pla ilgili oldu\u011funu ima eden “terapi” olarak etiketlenmi\u015ftir. Bu terim z\u0131tl\u0131\u011f\u0131, davran\u0131\u015f\u00e7\u0131l\u0131k “terapistleri” aras\u0131nda \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ve tart\u0131\u015fmalara yol a\u00e7m\u0131\u015f, baz\u0131 terapistler bunlar\u0131n t\u0131pla ilgili olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia ederken di\u011fer terapistler, t\u0131bb\u0131n y\u00fczeyselli\u011finden ayr\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu “terapiler”in hepsinde kavramsal olarak a\u00e7\u0131kl\u0131k, “tedavi” i\u015flemi de\u011fil, e\u011fitim i\u015flemi olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

ROGERIAN VE \u0130NSANCIL TEDAV\u0130LER<\/p>\n

“Psikoterapiler”in di\u011fer bir geni\u015f grubunun, Cari Rogers ve Abraham Maslovv ve Rollo May gibi insanc\u0131l psikologlar\u0131n uygulad\u0131\u011f\u0131 psikoterapi oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Dan\u0131\u015fan-merkezli “terapi” olan Rogerian y\u00f6ntemi, daha sonraki bir b\u00f6l\u00fcmde derinli\u011fine tart\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r ve bu tart\u0131\u015fma, “terapisf’in ki\u015fisel nitelikleri \u00fczerinde durulmas\u0131n\u0131n e\u011fitimde bir kar\u015f\u0131t\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterecektir. Ger\u00e7ekte, \u00f6\u011fretmenin (e\u011fitmen) ki\u015fili\u011fi \u00fczerinde durmak, bize e\u011fitim modelini tamamlamam\u0131za olanak sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n

Dan\u0131\u015fan-merkezli “terapi” sistemine ek olarak, Rogers, ayn\u0131 zamanda, b\u00fct\u00fcn Amerika’da yay\u0131l\u0131p b\u00fcy\u00fcyerek Egruplar\u0131 ve duyarl\u0131k gruplar\u0131 haline gelen insanc\u0131l psikoloji hareketinin de mimarlar\u0131ndan biridir. Bu hareket genelde “terapi” olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lm\u0131yor ve bu nedenle de t\u0131bbi modelin par\u00e7as\u0131 olmuyorsa da, insanc\u0131l psikoloji hareketi ile grup “terapisi” aras\u0131ndaki \u00e7izgi, \u00f6ylesine belirsizdir ki insan b\u00f6yle bir \u00e7izginin var oldu\u011fundan s\u00f6z edemez. Hem E-gruplar\u0131 (“E”= e\u011fitim) ve “terapi” gruplar\u0131 daha etkin i\u015flev g\u00f6rmek isteyen insanlardan olu\u015fur, grup i\u015flemlerinde \u00f6zel e\u011fitimi olan bir grup lideri kullan\u0131r ve kendili\u011finden s\u00f6yleme ve gizlilikle ilgili benzer temel kurallarda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Her ikisinin de davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikliklerini te\u015fvik etti\u011fi de kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu iki \u00e7e\u015fit grup aras\u0131ndaki ba\u015fl\u0131ca ayr\u0131m, bulunduklar\u0131 yer ve insanlar\u0131n kendileri hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc gibi \u00e7ok y\u00fczeyseldir. E\u011fer gruplar bir “hastane”de ya da psikiyatristin muayenehanesinde toplan\u0131yorsa bunlar “terapi” gruplar\u0131 ve e\u011fer bu gruplar bir kolej yatakhanesinde ya da bir kimsenin oturma salonunda toplan\u0131yorsa bunlar Egruplar\u0131 ad\u0131n\u0131 al\u0131rlar. Buna benzer olarak, terapiye kat\u0131lanlar kendilerine “hasta” etiketi yap\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015flarsa (ya da \u00f6nceden b\u00f6yle etiketlenrhi\u015flerse) bunlar “terapi” gruplar\u0131d\u0131r; aksi takdirde bunlar E-gruplar\u0131d\u0131r. Bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda, E-gruplar\u0131 ile “terapi” gruplar\u0131 bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturmaktad\u0131r ve d\u00fczenli bir t\u0131p ya da t\u0131p d\u0131\u015f\u0131ndaki kompart\u0131manlara ayr\u0131lamaz.<\/p>\n

Ayr\u0131ca, E-grubunun dolays\u0131z olarak bir e\u011fitim \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011fu da \u00e7ok \u00f6nemlidir. E-grubu ak\u0131m\u0131n\u0131n arkas\u0131ndaki \u00f6rg\u00fct ve y\u00f6nlendirici g\u00fc\u00e7 olan Mill\u00ee E\u011fitim Laboratuvar\u0131, ba\u015flang\u0131\u00e7tan beri Mill\u00ee E\u011fitim Derne\u011fi ile ve E-grubu ak\u0131m\u0131 liderleri ile i\u015fbirli\u011fi yapmaktad\u0131r. Bundan ba\u015fka, E-grubu ak\u0131m\u0131 liderleri de kendi \u00fcr\u00fcnlerini bir t\u0131bbi varl\u0131k olarak de\u011fil, e\u011fitsel bir teknik olarak g\u00f6rm\u00fc\u015flerdir. Bu nedenledir ki, E-gruplar\u0131n\u0131, t\u0131bbi kurulu\u015flarda de\u011fil, e\u011fitim okullar\u0131 ve ticaret okullar\u0131 gibi yerlerde yeti\u015ftirmi\u015flerdir.<\/p>\n

\u0130nsanc\u0131l psikoloji hareketiyle ilgili ba\u015fka bir “psikoterapi” tipi, varolu\u015f “psikoterapisi” olarak adland\u0131r\u0131l\u0131r. Varolu\u015f ve “psikoterapi” s\u00f6zc\u00fcklerinin yan yana gelmesi, bir t\u0131p d\u0131\u015f\u0131 evren sa\u011flama \u00e7abas\u0131nda t\u0131bbi modelin nereye kadar uzat\u0131labilece\u011finin bir yans\u0131mas\u0131d\u0131r. Buna ra\u011fmen, varolu\u015f “psikoterapisi”, en son psikiyatri ders kitaplar\u0131na ge\u00e7erli bir “terapi” \u015fekli olarak girmi\u015ftir.<\/p>\n

Rollo May’a g\u00f6re, “(varolu\u015f\u00e7u) terapistin ba\u015fl\u0131ca g\u00f6rev ve sorumlulu\u011fu hastay\u0131 bir varl\u0131k olarak anlamak i\u00e7in ara\u015ft\u0131rma yapmakt\u0131r… Hasta bir varl\u0131k olarak anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman, hastaya kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetmesi ve tan\u0131mas\u0131 i\u00e7in yard\u0131m edebilen bir terapist i\u00e7in temel belirlidir ve bu da “terapi”nin ba\u015fl\u0131ca i\u015flemidir.” Hi\u00e7 de\u011filse, bu a\u00e7\u0131klama “terapi” kavram\u0131n\u0131n \u00e7ok geni\u015f bir yorumudur. Varolu\u015f “terapisi”ne felsefe ya da kendi kendine e\u011fitim ad\u0131n\u0131 vermek \u00e7ok daha anlaml\u0131 olacakt\u0131r. Varolu\u015f “terapisi”nin, psikiyatri ders kitab\u0131na girecek kadar t\u0131p dal\u0131nda ayakta durmay\u0131 ba\u015farmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca nedenlerinden biri, modern varolu\u015f\u00e7ulu\u011fun kurucular\u0131ndan biri, felsefeye d\u00f6n\u00fc\u015f yapmadan \u00f6nce bir psikiyatrist olan Kari Jaspers’tir. Her ne olursa olsun, varolu\u015f “psikoterapisi”, t\u0131bbi modelin kare bi\u00e7imi deliklerine kendi kendini e\u011fitimin tahta \u00e7ivilerini uydurma giri\u015fimlerimizin ba\u015fka bir \u00f6rne\u011fidir. (Yazar, k\u00f6\u015feli deli\u011fe tahta \u00e7ivi uydurma yak\u0131\u015ft\u0131rmas\u0131yla t\u0131bbi modelin bulundu\u011fu yere yak\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatmak istemi\u015ftir. \u00c7.N.)<\/p>\n

D\u0130\u011eER “PS\u0130KOTERAP\u0130LER”<\/p>\n

Buraya kadar tart\u0131\u015f\u0131lan “psikoterapi”nin de\u011fi\u015fik markalar\u0131n\u0131n hepsi psikiyatri ve psikolojinin ana g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr. Sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 kabul edilmi\u015f olandan ge\u00e7erli kabul edilen a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 destekleyien terapilere kadar daha bir\u00e7ok “terapiler” vard\u0131r. Tabii, bunlar\u0131n hepsi burada tart\u0131\u015f\u0131lamaz; ama, \u00f6rnekler vermek, bunlar\u0131n yap\u0131 y\u00f6n\u00fcnden t\u0131bbi mi yoksa e\u011fitsel mi olduklar\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in yeterli olacakt\u0131r.<\/p>\n

Bir \u00f6rnek, Albert Ellis’in benimsedi\u011fi bir “psikoterapi” sistemidir ki bu sisteme “rasyonel-duygusal tedavi” ad\u0131n\u0131 verir. Bu “terapi”de \u00f6nemli olan d\u00fc\u015f\u00fcnmedir. “Hasta”ya, zihninin duygular\u0131n\u0131n ve hissettiklerinin ba\u015f\u0131na ge\u00e7mesine izin vermesi s\u00f6ylenir. Ellis, hem bireysel hem de grup “terapisi” i\u00e7in “hastalar\u0131”na ev \u00f6devleri verir. Bu sistemde “terapisf’in rol\u00fc, “hasta”y\u0131 mant\u0131ks\u0131z inan\u00e7lar\u0131ndan kurtarmak i\u00e7in tart\u0131\u015fmakt\u0131r ve Ellis’e g\u00f6re, bunu ba\u015farmak i\u00e7in “terapist” taraf\u0131ndan \u00e7o\u011fu kez baz\u0131 dersler verilmesi ve \u00f6\u011fretici yakla\u015f\u0131mlarda bulunulmas\u0131 gereklidir.<\/p>\n

“Terapi”nin ba\u015fka bir ilgin\u00e7 \u015fekli, \u00f6nleyici psikiyatri ad\u0131 alt\u0131nda yap\u0131lan son ara\u015ft\u0131rmalardan ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu da demektir ki, belirli \u015feyler yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde insanlar\u0131n zihinsel astal\u0131k”tan korunmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6rne\u011fin, ki\u015finin bir bunal\u0131mla ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ba\u015fa \u00e7\u0131kma yetene\u011fi, bunal\u0131m\u0131 sezme ve o bunal\u0131m\u0131 atlatma \u015fans\u0131n\u0131, do\u011fru orant\u0131l\u0131 olarak art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u00f6\u011frenilmi\u015ftir. B\u00f6ylece, ameliyat olacak bir ki\u015finin eliyat sonras\u0131 zihinsel “hasta” olmas\u0131, korkular\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fma f\u0131rsat\u0131 buldu\u011fu ve ameliyat s\u0131ras\u0131nda neler yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 tam olarak \u00f6\u011frendi\u011fi takdirde pek ihtimal dahilinde de\u011fildir.<\/p>\n

Sezinleme rehberi olarak bilinen bir \u00e7e\u015fit \u00f6nleyici “tedavi”, Bar\u0131\u015f G\u00fcc\u00fc g\u00f6n\u00fcll\u00fclerine deniza\u015f\u0131r\u0131 g\u00f6nderilmelerinden \u00f6nce verilen \u00f6\u011f\u00fctlere temel olmu\u015ftur. G\u00f6n\u00fcll\u00fclere, kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131 yaln\u0131zl\u0131k, s\u0131k\u0131nt\u0131 ve \u00f6fke gibi duygular\u0131 \u00f6nceden sezinlemeleri ve bunlardan s\u0131yr\u0131lmalar\u0131 \u00f6\u011fretilecek olursa, g\u00f6n\u00fcll\u00fcler, b\u00f6yle durumlar\u0131n ger\u00e7ek olarak ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 halinde bu durumlar\u0131 kar\u015f\u0131la\u015fmak i\u00e7in kuramsal olarak daha iyi haz\u0131rlan\u0131rlar. Kontroll\u00fc bir \u00e7al\u0131\u015fmada, sezinleme rehberinin, yabanc\u0131 \u00f6\u011frencilere, bir Amerikan \u00fcniversitesine uyum sa\u011flamalar\u0131na yard\u0131m etmek i\u00e7in de etkin oldu\u011fu g\u00f6sterilmi\u015ftir. Tabii, bu “terap\u00f6tik” ara\u00e7, hemen hemen saf bir e\u011fitimden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n

Eric Berne ve arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan geli\u015ftirilmi\u015f, “Terapi” nin \u00e7ok tutulan bir tipi, oyunlar analizidir. Bu “terapi”de, “hasta” sosyal ili\u015fkilerinde oynad\u0131\u011f\u0131 oyunlar\u0131n fark\u0131na varmas\u0131 i\u00e7in cesaretlendirilir. \u00d6rne\u011fin, bir alkolik ya\u015fam\u0131ndaki hedefleri ba\u015faramam\u0131\u015ft\u0131r. Bu ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n da i\u00e7ki i\u00e7mesinin oynad\u0131\u011f\u0131 rol\u00fc kabullenece\u011fine, su\u00e7u kar\u0131s\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne yans\u0131t\u0131r ve “E\u011fer sen olmasayd\u0131n!” rol\u00fcn\u00fc oynar. Berne’nin \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flayan “psikoterapisi”, “hasta”n\u0131n ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha iyi fark\u0131na varmas\u0131n\u0131 hedef alarak, sosyal davran\u0131\u015f\u0131n analizi haline gelir.<\/p>\n

Son zamanlarda, para idaresi “terapisi” ad\u0131 verilen yeni bir tip “terapi” sahneye \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu tip, “terapi” teriminin i\u00e7erdi\u011fi sa\u00e7ma sapan varolu\u015flar\u0131 \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde yans\u0131tmaktad\u0131r. Bu “terapi”nin amac\u0131, ak\u0131l “hastas\u0131”na paras\u0131n\u0131 nas\u0131l idare edece\u011fini \u00f6\u011fretmektir. Bu tedavi, bireysel ya da grup olarak yap\u0131labilir ve “psikoterapinin de\u011ferli bir tamamlay\u0131c\u0131s\u0131” olarak tan\u0131mlan\u0131r. E\u011fer “hasta”ya saati 40 dolarl\u0131k faturas\u0131n\u0131 nas\u0131l \u00f6deyece\u011fini \u00f6\u011fretiyorsa, san\u0131r\u0131m ger\u00e7ekten psikoterapinin de\u011ferli tamamlay\u0131c\u0131s\u0131 olur. T\u0131p, Hipokrat’tan bu yana \u00e7ok uzun bir yol katetmi\u015ftir.<\/p>\n

Sa\u00e7aklara do\u011fru biraz daha yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 takdirde, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, ba\u011f\u0131rmaktan, g\u0131d\u0131klamaktan yumruklamaya kadar her \u015feye \u00f6nem veren “terapiler” bulabiliriz. Bunlar yeni “g\u00f6vde terapileri”dir. \u0130nsanlar\u0131n kaburgalar\u0131n\u0131n yumruklanmas\u0131 ya da suratlar\u0131na \u00e7emkirilmesi i\u00e7in y\u00fczlerce dolar \u00f6demeleri ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n “terapi” ad\u0131na yap\u0131lmas\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi ola\u011fan\u00fcst\u00fcd\u00fcr. Buna inanmak i\u00e7in ger\u00e7ekten g\u00f6rmek gerekir; bir\u00e7ok grup “terapi” seanslar\u0131, her \u015feyden \u00e7ok bir karate salonuna benzemektedir. Bu “terapiler” pop \u015fark\u0131lar\u0131 gibi y\u00fckselir al\u00e7al\u0131r ve ay\u0131n “terapisi”ni \u00f6\u011frenmek i\u00e7in tan\u0131nm\u0131\u015f psikoloji dergilerimin gelmesini beklerim. B\u00fct\u00fcn bu terapilerin amac\u0131, “hasta”ya v\u00fccudunu \u00f6\u011fretmektir.<\/p>\n

En u\u00e7taki sa\u00e7a\u011f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, sayg\u0131nl\u0131k \u00e2leminin \u00f6tesinde, seks gibi “psikoterapi” \u015fekilleri bulunabilir. \u00c7ok iyi e\u011fitim g\u00f6rm\u00fc\u015f New York’lu psikiyatrist ve psikanalist Martin Shepard, A\u015fk Tedavisi ad\u0131 alt\u0131nda bir kitap yay\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r ve bu kitab\u0131nda, “psikoterapistler” ve “hastalar\u0131” aras\u0131nda ge\u00e7en cinsel birle\u015fme olaylar\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlatmaktad\u0131r. Dr. Shepard, “e\u011fer terapistin en b\u00fcy\u00fck sorumlulu\u011fu hastas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcmesi ve \u00f6\u011frenmesi ise, bu amaca ula\u015fmak i\u00e7in her yol ge\u00e7erli olmal\u0131d\u0131r” diye bir not d\u00fc\u015fmektedir. Sonra, heteroseks\u00fcel ve homoseks\u00fcel \u00e7e\u015fitlerinin tan\u0131m\u0131n\u0131 yapmaya devam eder; bunlardan birinde, evlilik sorunlar\u0131na yard\u0131m almak \u00fczere bir erkek “terapisf’e ba\u015fvuran ve onun taraf\u0131ndan ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131lan bir avukat olay\u0131 da dahildir. Ama durun, bu yaln\u0131zca bir ba\u015flang\u0131\u00e7t\u0131r. Bu noktada, avukat\u0131n kar\u0131s\u0131 “terapi”ye kat\u0131l\u0131r; o zaman “terapist”, erkek bir “terapist-yard\u0131mc\u0131s\u0131”n\u0131 devreye sokar ve bu adam da avukat\u0131n kar\u0131s\u0131n\u0131 ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131r. Ve tam pornografik filmlerde oldu\u011fu gibi, hepsi grup seksi yaparlar; herkes kendini daha iyi hisseder ve bundan sonra da hep mutlu ya\u015farlar. Bunun “grup terapisi”ni nitelendirdi\u011fine inan\u0131yorum. Bununla birlikte,hepsinden g\u00fczeli, h\u00fck\u00fcmetin bu sefahatler i\u00e7in “terapi faturas\u0131n\u0131 \u00f6demesidir.<\/p>\n

Dr. Shepard’\u0131n ciddi olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir, ama bu yanl\u0131\u015ft\u0131r. Vaka, ba\u015far\u0131l\u0131 bir “terapi” olarak \u00f6v\u00fclmektedir; avukata “… erkeklerle dost\u00e7a ili\u015fkilerde bulunmas\u0131nda (homoseks\u00fcellik korkusunun esiri olmadan) yard\u0131m etmi\u015f ve her ikisinin de (avukat ve kar\u0131s\u0131) evlilikte sadakat sorunu ile ba\u015fa \u00e7\u0131kmalar\u0131na olanak sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.” \u0130nsan\u0131n ma\u011faralardan \u00e7\u0131kmas\u0131ndan beri, ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar\u0131n en geli\u015fmi\u015f modern \u015feklinde, seks “terapi” olarak onaylan\u0131r ve t\u0131bbi model yeni bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe pike yapar.<\/p>\n

\u015eimdiye kadar tart\u0131\u015f\u0131lan di\u011fer b\u00fct\u00fcn “terapiler” gibi, “terapist”, e\u011fitsel ko\u015fullarda t\u0131bbi ko\u015fullardan daha fazlas\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kavramaktad\u0131r. Shepard, “benim i\u00e7in psikoterapi, bir e\u011fitici, i\u015flemin en son bilincindedir” diye bir anlat\u0131m kullanmaktad\u0131r. Sorumlu e\u011fitimcinin kendi y\u00f6ntemlerinin sorumlu doktorlar\u0131n y\u00f6ntemlerinden farkl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmeleri \u015fart de\u011fildir; ama yine de, “psikoterapi”nin daha az “antika” olan di\u011fer \u015fekilleri gibi, bir e\u011fitim \u015fekli olarak g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n

ORTAK TEMEL<\/p>\n

Her ne kadar “psikoterapi” tiplerinin bu ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n tamamlanm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekmiyorsa da, bu ara\u015ft\u0131rma, temsilci markalardan \u00f6rnekleme sa\u011flar. Bu “psikoterapi” tiplerinin, e\u011fer varsa, ortak noktalar\u0131 nedir? Bilin\u00e7alt\u0131n\u0131n i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc anlama, terapi \u00f6\u011frenimi, duyarl\u0131l\u0131k e\u011fitimi, birinin \u00f6zvarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlama, entelekt \u00f6nceli\u011fi, sezinleme rehberi, sosyal oyunlar\u0131n analizi, para idaresi, insan v\u00fccuduna temas ve hatta evlilik d\u0131\u015f\u0131 ili\u015fkiyi \u00f6\u011frenme gibi terapilere \u00f6nem veren i\u015flemler aras\u0131nda herhangi bir birle\u015ftirici \u00f6zellik var m\u0131d\u0131r?<\/p>\n

Ortak bir element, hepsinin “psikoterapi” olarak etiketlenmesidir. Her biri y\u0131lanl\u0131 asa ile damgalanm\u0131\u015ft\u0131r ve \u00fczerinde “t\u0131p” yaz\u0131l\u0131 bir kutuya konmu\u015ftur; ki bu da sa\u00e7mal\u0131ktan \u00f6teye gitmez. Bu “terapiler’den hi\u00e7birinin, etiket d\u0131\u015f\u0131nda, t\u0131ptaki ger\u00e7ek terapilerle ortak bir noktas\u0131 yoktur. Birinin bilin\u00e7alt\u0131n\u0131, penisilin, renal diyaliz ve bir apandisit ameliyat\u0131 ile nitelemek, aptall\u0131\u011fa yakla\u015fmakt\u0131r. Y\u0131lanl\u0131 asay\u0131 Noel Baha’n\u0131n da aln\u0131na basabilirsiniz; ama, bu onu bir doktor yapmaz.<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n daha mant\u0131kl\u0131 ortak temeli, \u00f6\u011frenme kavram\u0131 olacakt\u0131r; yani, insan\u0131n kendisi ve ba\u015fkalar\u0131, duygular\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131 hakk\u0131nda bilgi edinmek. \u00d6\u011frenmek bilgi, davran\u0131\u015f ve beceri kazanmak demektir; ki\u015fi belirli insanlara kar\u015f\u0131 neden tepki g\u00f6sterdi\u011fi gibi bilgi; ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131ktan \u00e7ok ba\u015far\u0131 beklentisi gibi davran\u0131\u015flar; ve ki\u015filer aras\u0131 ili\u015fkileri ele alma gibi beceriler. \u00d6\u011frenme olarak b\u00fct\u00fcn bunlar t\u0131bb\u0131n de\u011fil e\u011fitimin konular\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Son yap\u0131lan bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma ayn\u0131 sonuca g\u00f6t\u00fcrmektedir. \u00c7e\u015fitli “psikoterapi” tiplerini banall\u0131ktan kurtarmak i\u00e7in giri\u015fimler artmaktad\u0131r. Bu giri\u015fimler, \u00f6zellikle psikanalitik kuram ile \u00f6\u011frenme kuram\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7a bellidir. Bu kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma, bu iki “terapi”nin birbirlerine \u00e7ok benzediklerini ayr\u0131cas\u0131z olarak g\u00f6stermektedir. Psikoterapide \u00f6\u011frenmenin rol\u00fc konulu son sempozyumda, ayn\u0131 sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve \u00f6\u011frenme i\u015flevinin b\u00fct\u00fcn “terapiler”in ortak \u00f6z\u00fc oldu\u011fu \u00fczerinde hayret edilir \u00e7oklukta fikir birli\u011fi g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. “Psikoterapi’nin \u00e7e\u015fitli \u015fekillerinden ortak elementlerin \u00e7ekilip al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in yap\u0131lan bu giri\u015fimlerin hepsinin tam olarak ger\u00e7ekle\u015fmesi t\u0131bbi model taraf\u0131ndan engellenmi\u015ftir. T\u0131bbi model, kat\u0131l\u0131mc\u0131lara bunlar\u0131n h\u00e2l\u00e2 t\u0131p alan\u0131n\u0131n konusu oldu\u011funu hat\u0131rlatmak i\u00e7in tutanaklar\u0131n \u00fczerine hortlak gibi oturmaktad\u0131r. Hipokrat ku\u015fu kap\u0131n\u0131n \u00fcst pervaz\u0131nda t\u00fcnedi\u011fi s\u00fcrece, odaya girenler konu\u015fmalar\u0131n\u0131 “psikoterapi”nin g\u00fcl\u00fcn\u00e7 dilinde s\u00fcrd\u00fcrmek zorundad\u0131rlar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Belki de g\u00fcncel psikiyatrik sahnesinin en g\u00f6ze \u00e7arpan \u00f6zelli\u011fi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli “psikoterapi”nin var olmas\u0131d\u0131r. Psikiyatri kendi anlam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda daha ba\u015fka bir\u00e7ok anlama gelmektedir… bir ak\u0131l “hastal\u0131\u011f\u0131”d\u0131r, “hastaneler”dir, ak\u0131l “hastalar\u0131”n\u0131n yasal olarak sorumluluktan kurtulu\u015fudur, \u00f6nleyici ak\u0131l “sa\u011fl\u0131\u011f\u0131”d\u0131r. Fakat hepsinin \u00fcst\u00fcnde, psikiyatri, “psikoterapi” yoluyla “tedavi” olmak i\u00e7in bir psikiyatristle anla\u015fma yapan bir ak\u0131l “hastas\u0131”d\u0131r. \u00ee\u015fte, psikiyatristlerin \u00e7o\u011funlu\u011fu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1383","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-psikoloji"},"yoast_head":"\nDi\u015f Macununa Benzer Psikiyatri Sistemleri | E. Fuller Torrey - narteks.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Di\u015f Macununa Benzer Psikiyatri Sistemleri | E. Fuller Torrey\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Belki de g\u00fcncel psikiyatrik sahnesinin en g\u00f6ze \u00e7arpan \u00f6zelli\u011fi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli “psikoterapi”nin var olmas\u0131d\u0131r. Psikiyatri kendi anlam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda daha ba\u015fka bir\u00e7ok anlama gelmektedir… bir ak\u0131l “hastal\u0131\u011f\u0131”d\u0131r, “hastaneler”dir, ak\u0131l “hastalar\u0131”n\u0131n yasal olarak sorumluluktan kurtulu\u015fudur, \u00f6nleyici ak\u0131l “sa\u011fl\u0131\u011f\u0131”d\u0131r. Fakat hepsinin \u00fcst\u00fcnde, psikiyatri, “psikoterapi” yoluyla “tedavi” olmak i\u00e7in bir psikiyatristle anla\u015fma yapan bir ak\u0131l “hastas\u0131”d\u0131r. \u00ee\u015fte, psikiyatristlerin \u00e7o\u011funlu\u011fu […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"narteks.net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2010-01-29T22:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"90\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tar\u0131k\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\"},\"headline\":\"Di\u015f Macununa Benzer Psikiyatri Sistemleri | E. Fuller Torrey\",\"datePublished\":\"2010-01-29T22:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/\"},\"wordCount\":3800,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Psikoloji\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/\",\"name\":\"Di\u015f Macununa Benzer Psikiyatri Sistemleri | E. Fuller Torrey - narteks.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\"},\"datePublished\":\"2010-01-29T22:00:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/narteks.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Di\u015f Macununa Benzer Psikiyatri Sistemleri | E. Fuller Torrey\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"name\":\"narteks.net\",\"description\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"alternateName\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\",\"name\":\"narteks.net\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"width\":300,\"height\":90,\"caption\":\"narteks.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/narteks\",\"https:\/\/instagram.com\/narteksnet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\",\"name\":\"Tar\u0131k\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tar\u0131k\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/narteks.net\"],\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Di\u015f Macununa Benzer Psikiyatri Sistemleri | E. Fuller Torrey - narteks.net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Di\u015f Macununa Benzer Psikiyatri Sistemleri | E. Fuller Torrey","og_description":"Belki de g\u00fcncel psikiyatrik sahnesinin en g\u00f6ze \u00e7arpan \u00f6zelli\u011fi \u00e7ok \u00e7e\u015fitli “psikoterapi”nin var olmas\u0131d\u0131r. Psikiyatri kendi anlam\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda daha ba\u015fka bir\u00e7ok anlama gelmektedir… bir ak\u0131l “hastal\u0131\u011f\u0131”d\u0131r, “hastaneler”dir, ak\u0131l “hastalar\u0131”n\u0131n yasal olarak sorumluluktan kurtulu\u015fudur, \u00f6nleyici ak\u0131l “sa\u011fl\u0131\u011f\u0131”d\u0131r. Fakat hepsinin \u00fcst\u00fcnde, psikiyatri, “psikoterapi” yoluyla “tedavi” olmak i\u00e7in bir psikiyatristle anla\u015fma yapan bir ak\u0131l “hastas\u0131”d\u0131r. \u00ee\u015fte, psikiyatristlerin \u00e7o\u011funlu\u011fu […]","og_url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/","og_site_name":"narteks.net","article_published_time":"2010-01-29T22:00:00+00:00","og_image":[{"width":300,"height":90,"url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","type":"image\/png"}],"author":"Tar\u0131k","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@narteks","twitter_site":"@narteks","twitter_misc":{"Yazan:":"Tar\u0131k","Tahmini okuma s\u00fcresi":"19 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/"},"author":{"name":"Tar\u0131k","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca"},"headline":"Di\u015f Macununa Benzer Psikiyatri Sistemleri | E. Fuller Torrey","datePublished":"2010-01-29T22:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/"},"wordCount":3800,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"articleSection":["Psikoloji"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/","url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/","name":"Di\u015f Macununa Benzer Psikiyatri Sistemleri | E. Fuller Torrey - narteks.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#website"},"datePublished":"2010-01-29T22:00:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/01\/30\/dis-macununa-benzer-psikiyatri-sistemleri-e-fuller-torrey\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/narteks.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Di\u015f Macununa Benzer Psikiyatri Sistemleri | E. Fuller Torrey"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/narteks.net\/#website","url":"https:\/\/narteks.net\/","name":"narteks.net","description":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"alternateName":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization","name":"narteks.net","url":"https:\/\/narteks.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","width":300,"height":90,"caption":"narteks.net"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/narteks","https:\/\/instagram.com\/narteksnet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca","name":"Tar\u0131k","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tar\u0131k"},"sameAs":["http:\/\/narteks.net"],"url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1383","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1383"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1383\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1383"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1383"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1383"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}