![](\"http:\/\/www.nesetertas.com\/Resimler\/album\/nesetertas\/Neset-ertas.jpg\")
Bilemedim K\u0131ymat\u0131n\u0131 KadriniHata Benim G\u00fcnah Benim Su\u00e7 Benim
Eliminen \u0130\u00e7tim Derdin Zehrini
Hata Benim G\u00fcnah Benim Su\u00e7 Benim<\/p>\n
Bilemedim K\u0131ymat\u0131n\u0131 Kadrini
Hata Benim G\u00fcnah Benim Su\u00e7 Benim
Eliminen \u0130\u00e7tim Derdin Zehrini
Hata Benim G\u00fcnah Benim Su\u00e7 Benim<\/p>\n
Sana Kar\u015f\u0131 Benim Bir S\u00f6z\u00fcm Yoktur
Hakl\u0131s\u0131n Sevdi\u011fim Karar\u0131n Hakt\u0131r
Garibim Derdimin Derman\u0131 Yoktur
Hata Benim G\u00fcnah Benim Su\u00e7 Benim<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ne\u015fet Erta\u015f
I
Halk m\u00fczi\u011fimize kaynakl\u0131k eden mahalli sanat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n eserleri ve yapm\u0131\u015f, olduklar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, biyografilerinin de ara\u015ft\u0131r\u0131larak ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u015eu anda hayatta olmayan mahalli sanat\u00e7\u0131lar hakk\u0131ndaki bilgileri ikinci \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u015fah\u0131slardan \u00f6\u011frenmekteyiz. S\u00f6z konusu mahalli sanat\u00e7\u0131lar hakk\u0131ndaki edindi\u011fimiz bilgilerde bir tak\u0131m soru i\u015fretleri olu\u015fmakta ve a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131 gereken baz\u0131 konular ise yeterince a\u00e7\u0131kl\u0131k kazanamamaktad\u0131r. \u00d6zellikle bu biyografik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n mahalli sanat\u00e7\u0131lar hayatta iken kendilerinden al\u0131nan bilgiler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yap\u0131lmas\u0131 en sa\u011fl\u0131kl\u0131 olan\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Orta Anadolu t\u00fcrk\u00fclerini ve bozlaklar\u0131n\u0131 gerek saz\u0131 gerekse sesi ile getirdi\u011fi yorum ve icra bi\u00e7imleri sonucunda \u00fcn yapm\u0131\u015f, mahalli sanat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131zdan biriside Ne\u015fet Erta\u015f’t\u0131r.<\/p>\n
Ne\u015fet Erta\u015f 1943 y\u0131l\u0131nda \u00c7i\u00e7ekda\u011f\u0131’na ba\u011fl\u0131 eski ad\u0131yla ABDALLAR yeni ad\u0131yla GIRTILLAR k\u00f6y\u00fcnde do\u011fdu. 7 karde\u015fi olan Ne\u015fet Erta\u015f ailenin 2. \u00e7ocu\u011fudur ve karde\u015flerinden m\u00fczikle ilgilenen yoktur. 5-6 ya\u015flar\u0131nda ba\u011flama ve keman \u00e7almaya ba\u011flayan Ne\u015fet Erta\u015f babas\u0131 Muharrem Erta\u015f ile birlikte gittikleri d\u00fc\u011f\u00fcnlerde babas\u0131na kemanla e\u015flik ediyordu. Ge\u00e7imlerini d\u00fc\u011f\u00fcnlerde ald\u0131klar\u0131 paralardan temin eden Erta\u015f’lar birlikte 8 y\u0131l K\u0131r\u015fehir, Nev\u015fehir, Ni\u011fde, K\u0131r\u0131kkale, Keskin, Yerk\u00f6y, Kayseri, Yozgat ve k\u00f6ylerini gezerek bu i\u015fi s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler. Ne\u015fet Erta\u015f bu i\u015flerle u\u011fra\u015fmaktan okula da hi\u00e7 gidememi\u015ftir.<\/p>\n
14 ya\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in \u0130stanbul’a giden Ne\u015fet Erta\u015f’\u0131n i\u015f bulmas\u0131 kolay olmad\u0131. Kar\u0131n toklu\u011funa \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131 bir i\u015fe dahi raz\u0131 olan sanat\u00e7\u0131 bir g\u00fcn \u015een\u00e7alar Plak ad\u0131nda bir \u015firkete gider. \u015eirketin sahibi olan Kadri \u015een\u00e7alar Ne\u015fet Erta\u015f’\u0131 dinler ve \u00e7ok be\u011fenir. ”Neden Garip Garip \u00d6tersin B\u00fclb\u00fcl” adl\u0131 ilk pla\u011f\u0131 1957 y\u0131l\u0131nda \u015een\u00e7alar plak taraf\u0131ndan piyasaya \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r. Ne\u015fet Erta\u015f bu arada Beyo\u011flu’nda da bir gazinoda sahneye \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. <\/p>\n
2 y\u0131l \u0130stanbul’da \u00e7al\u0131\u015fan Ne\u015fet Erta\u015f daha sonra Ankara’ya gelir ve sahne hayat\u0131 burada devam eder. Ankara’ da \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 gazinoda Leyla isminde bir k\u0131zla tan\u0131\u015f\u0131r ve hemen evlenirler. \u0130ki k\u0131z bir erkek \u00e7ocuklar\u0131 olur. Ama bu evlilik mutlu s\u00fcrmemektedir. Ne\u015fet Erta\u015f bu arada askere gider. 1962’de \u0130zmir Narl\u0131dere’de askerli\u011fini yapan Ne\u015fet Erta\u015f askerlik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde Leyla Erta\u015f ile s\u00fcren 7 y\u0131ll\u0131k evlili\u011fini bitirip ayr\u0131l\u0131r. Plak \u00fczerine plak yapan Ne\u015fet Erta\u015f konserleriyle de bir \u00e7ok \u015fehri 6-7 defa gezdi. Beste ve plaklar\u0131yla \u00e7ok me\u015fhur olan Ne\u015fet Erta\u015f her yerde aranan bir sanat\u00e7\u0131 olmu\u015ftu. \u00d6zellikle orta Anadolu d\u00fc\u011f\u00fcnlerinin de\u011fi\u015fmez sanat\u00e7\u0131s\u0131yd\u0131. Ne\u015fet Erta\u015f d\u00fc\u011f\u00fcnlerdeki i\u00e7kili sofralar\u0131n sayesinde alkol\u00fcn dozunu da art\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla s\u0131hhati de bozulmaya ba\u011flad\u0131 ve 1978 y\u0131l\u0131nda parmaklar\u0131 fel\u00e7 oldu. M\u00fczisyenlikten ba\u015fka mesle\u011fide olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in i\u015fsiz ve paras\u0131z kald\u0131. \u00c7ok peri\u015fan bir hale gelen Ne\u015fet Erta\u015f tedavi olacak paray\u0131 dahi bulamad\u0131. \u00c7areyi 1979’da Almanya’da bulunan karde\u015finin yan\u0131na gitmekte bulan Ne\u015fet Erta\u015f, tedavisini de orada yapt\u0131rd\u0131. E\u015finin yan\u0131nda olan 3 \u00e7ocu\u011funu da daha sonra yan\u0131na ald\u0131ran sanat\u00e7\u0131 mesle\u011fine de Almanya’da tekrar ba\u015flad\u0131. T\u00fcrklerin bulundu\u011fu yerlerde gazino ve d\u00fc\u011f\u00fcn salonlar\u0131nda \u00e7al\u0131p s\u00f6ylemeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n
Kaset ve sahne \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na Almanya’da devam eden sanat\u00e7\u0131 kendisi okula gidemedi\u011finden dolay\u0131 \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n okumalar\u0131 i\u00e7in elinden geleni yapt\u0131. 1 O\u011flu 2 K\u0131z\u0131 olan sanat\u00e7\u0131 ; o\u011flunu hem \u00fcniversitede okutmakta hem de iyi bir m\u00fczisyen olarak yeti\u015ftirmektedir. Evli olan k\u0131z\u0131 da e\u015fiyle birlikte \u00fcniversitede \u00f6\u011frenim g\u00f6rmektedirler.<\/p>\n
Ne\u015fet Erta\u015f’a babas\u0131n\u0131n hayat\u0131 ve sanat\u0131 ile ilgili bir soruya;
“Babam K\u0131r\u015fehir’den \u00e7\u0131km\u0131\u015f, Keskin”e gelmi\u015f, anam\u0131nan evlenmi\u015f. \u00c7i\u00e7ekda\u011f\u0131’n\u0131n G\u0131rt\u0131llar eski ad\u0131yla Abdallar k\u00f6y\u00fc denilen 20 haneli k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u00f6ye gelip yerle\u015fmi\u015f. Ben o Abdallar yeni ad\u0131yla G\u0131rt\u0131llar k\u00f6y\u00fcnde d\u00fcnyaya gelmi\u015fim.<\/p>\n
Babam saz\u0131ynan sesiynen tan\u0131nm\u0131\u015f engin g\u00f6n\u00fcl , ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fcynen sevilen bir sanat\u00e7\u0131yd\u0131. Saz \u00e7almas\u0131n\u0131 Yusuf Usta’dan \u00f6\u011frenmi\u015f. Ge\u00e7inmemizi saz\u0131yla temin ederdi. Anam\u0131 Keskin’den alm\u0131\u015f, kendisi K\u0131r\u015fehir’li olmas\u0131na ra\u011fmen uzun y\u0131llar Keskin’de kalm\u0131\u015f, Hac\u0131 Ta\u015fan\u0131 yeti\u015ftirmi\u015f. K\u0131r\u0131kkale ve Yozgat’\u0131n k\u00f6ylerini, \u0130\u00e7 Anadolu’nun bir\u00e7ok k\u00f6ylerini saz\u0131 omzunda gezmi\u015f, her yerde t\u00fcrk\u00fcler avazlar b\u0131rakm\u0131\u015f. 5-6 ya\u015f\u0131mda babam beni yan\u0131na ald\u0131. Gitti\u011fi yerlere beni de g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fc. Birlikte 8 y\u0131l Yozgat, Kayseri, Ni\u011fde, Nev\u015fehir, K\u0131r\u0131kkale, Keskin ve Yerk\u00f6y’\u00fc k\u00f6yleriyle beraber gezip d\u00fc\u011f\u00fcn \u00e7alard\u0131k. Ge\u00e7imimizde
verilen bah\u015fi\u015flerden olurdu.<\/p>\n
En sonunda K\u0131r\u015fehir’e gelmi\u015f 1980 de mi 1981 de mi rahmete kavu\u015fmu\u015f oldu.” \u015feklinde cevap vermi\u015ftir. Ne\u015fet Erta\u015f’a ba\u011flama \u00e7almaya ka\u00e7 ya\u015f\u0131nda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordu\u011fumuzda ise; “Ben d\u00fcnyaya geldi\u011fimde saz\u0131 g\u00f6be\u011fime koymu\u015flar” \u015feklinde cevap vermi\u015ftir. Ba\u011flama \u00f6\u011frenmesinde babas\u0131n\u0131n \u00e7ok etkisi ve eme\u011fi oldu\u011funu s\u00f6yleyen sanat\u00e7\u0131, Bayram Arac\u0131, A. Gazi Ayhan, Refik Ba\u015faran gibi ba\u011flama ustalar\u0131n\u0131 da \u00e7ok be\u011fenerek dinledi\u011fini ifade etmektedir. Sanat\u00e7\u0131; bir ba\u011flamada hangi \u00f6zellikleri ar\u0131yorsunuz? \u015feklindeki sorumuza ;
“Oyma saz ve \u00e7ok perdeli olsun.” diye cevap vermi\u015ftir.<\/p>\n
Ba\u011flamalar\u0131n\u0131 da oyma tekne yapan ustalara yapt\u0131rmay\u0131 tercih eden sanat\u00e7\u0131, ba\u011flamalar\u0131na da 7 tel tak\u0131p, kendi sesine g\u00f6re akort yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemektedir.<\/p>\n
Sanat\u00e7\u0131n\u0131n ba\u011flamas\u0131ndan duydu\u011fumuz baz\u0131 sesleri, ba\u015fka ba\u011flamalar\u0131 dinledi\u011fimizde duyamamaktay\u0131z. Sanat\u00e7\u0131 bunun nedenini ba\u011flamas\u0131ndaki perde ayarlar\u0131n\u0131 kendisinin yapmas\u0131ndan dolay\u0131 meydana gelen bir farkl\u0131l\u0131k oldu\u011fu ifade etmektedir.<\/p>\n
Sanat\u00e7\u0131 bestelerini, s\u00f4z ve m\u00fczi\u011fi ayn\u0131 anda d\u00fc\u015f\u00fcnerek yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u015fimdiye kadar ka\u00e7 bestesi ve kaseti oldu\u011funu hat\u0131rlayamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kendi eserlerini en iyi icra eden sanat\u00e7\u0131lar\u0131n da G\u00fcl\u015fen Kutlu, Nezahat Bayram, Neriman Alt\u0131nda\u011f T\u00fcfek\u00e7i oldu\u011funu s\u00f6ylemektedir.<\/p>\n
Ne\u015fet Erta\u015f’a bir \u00e7ok eserlerinde ad\u0131n\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 ve ona t\u00fcrk\u00fcler yakt\u0131\u011f\u0131 Leyla’n\u0131n kim oldu\u011funu sordu\u011fumuzda;
“Eski e\u015fim ve \u00e7ocuklar\u0131m\u0131n anas\u0131 Leyla Erta\u015f’t\u0131r. Ama ayr\u0131ld\u0131ktan sonra t\u00fcrk\u00fclerimde Leyla ismini art\u0131k kullanm\u0131yorum.”diye cevap verdi. Ne\u015fet Erta\u015f, kendisine ait t\u00fcrk\u00fclerin son k\u0131talar\u0131nda “GAR\u0130P” mahlas\u0131n\u0131 kullanmaktad\u0131r. Kendisi bunun nedenini \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.
“Soyad\u0131 yokken bize Garipler derlermi\u015f. Ger\u00e7ektende biz garip, yani ezilmi\u015f, hor g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, Abdal diye nitelendirilmi\u015f, a\u015fa\u011f\u0131lanm\u0131\u015f\u0131zd\u0131r. O gariplik bende kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in garibim diyorum. Sanat\u00e7\u0131 BOZLAK’\u0131n tan\u0131m\u0131n\u0131 da Feryatt\u0131r, A\u011f\u0131tt\u0131r.” olarak yapm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ne\u015fet Erta\u015f’a ilk pla\u011f\u0131n\u0131 yapmas\u0131nda maddi ve manevi yard\u0131m\u0131 olanlar\u0131 sordu\u011fumuzda;<\/p>\n
“Kadri \u015een\u00e7alar’d\u0131r. Kendisi benimle \u00e7ok yak\u0131ndan ilgilendi, bana plak okuttu. Beyo\u011flu saza g\u00f6t\u00fcrerek bana pro\u011fram ald\u0131 ve onun sayesinde sahne hayat\u0131m ba\u015flad\u0131.” diye cevap verdi. Sanat\u00e7\u0131 \u015fimdiye kadar saz\u0131 ile hi\u00e7 bir sanat\u00e7\u0131ya e\u015flik etmedi\u011fini, sadece tek olarak \u00e7al\u0131p s\u00f6ylemeyi tercih etti\u011fi s\u00f6yledi.<\/p>\n
Ne\u015fet Erta\u015f \u00f6nceki bestelerinin \u00e7o\u011funda sevgiliye duyulan a\u015fk ve \u00f6zlem konular\u0131n\u0131 i\u015flemi\u015fti. Son kasetlerindeki (Nerde ne ar\u0131yorsun, Yolcu, \u015eirin K\u0131r\u015fehir, Benim Yurdum) bestelerinde ise insanlara belli mesajlar veriyor. Allah a\u015fk\u0131, insan hakk\u0131 ve sevgisi, ana ve babaya duyulan \u00f6zlem, ilim ve cehalet, memleket hasreti, \u00f6l\u00fcm gibi. Sanat\u00e7\u0131 bunun nedenini \u015f\u00f6yle a\u00e7\u0131kl\u0131yor:<\/p>\n
“A\u015f\u0131k Veysel in de dedi\u011fi gibi benim sad\u0131k yarim gara toprakt\u0131r. G\u00f6z\u00fcnen g\u00f6r\u00fclen, e!inen tutulan, yedi\u011fimiz i\u00e7ti\u011fimiz, can\u0131m\u0131z toprakt\u0131r. Bu topra\u011f\u0131n en g\u00fczeli insand\u0131r, insanlar\u0131n en g\u00fczeli de anam\u0131z ve yarimizdir.
\u0130nsan\u0131 seven insan; Hakk\u0131 sever, bizde o Hakk\u0131n a\u015f\u0131\u011f\u0131y\u0131z. \u015e\u00fcphesiz ki \u00f6lmez, yitmez, yemez, i\u00e7mez, solmaz bir tek Allah’ t\u0131r. Allah hepimizi e\u015fit yaratm\u0131\u015f. Haks\u0131zl\u0131k, cana g\u0131yma, d\u00fc\u015f\u00fck g\u00f6rme olmas\u0131n. Allah’tan geldik Allah’a gidece\u011fiz. Cehalete hat\u0131rlatabildimse mutluyum.”
T\u00fcrkiye’de konserler vermeniz i\u00e7in teklifler yap\u0131l\u0131yordur. Bu teklifleri nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131yorsunuz? sorumuza sanat\u00e7\u0131 \u015f\u00f6yle cevap verdi:
“Kabul etmiyorum. \u00c7\u00fcnki; k\u0131rk y\u0131l o garip vatanda\u015flar\u0131m\u0131n ekme\u011fini yedim. Tekrar konser verip onlar\u0131n cebindeki ekmek paralar\u0131n\u0131 alamam. Ama onlara televizyondan bedava konser veririm.”<\/p>\n
Sanat\u00e7\u0131 t\u00fcm ailesinin Almanya’da oldu\u011funu, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n \u00fcniversitede okudu\u011funu ve kendisinin de m\u00fczisyen olarak \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etti\u011fini, dolay\u0131s\u0131 ile T\u00fcrkiye’ ye kesin d\u00f6n\u00fc\u015f yapmay\u0131, \u015fimdilik d\u00fc\u015f\u00fcnmedi\u011fini ifade etmektedir.<\/p>\n
Ne\u015fet Erta\u015f T\u00fcrkiye’de halk m\u00fczi\u011finin \u015fu andaki yeri hakk\u0131nda \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor:
“Halk m\u00fczi\u011fi \u00f6l\u00fcms\u00fczd\u00fcr. Yeter ki y\u00fcrekten okuyan, y\u00fcrekten \u00e7alan olsun. \u015eu anda \u00e7alan olsun okuyan olsun verimlilik g\u00f6remiyorum.”
Halk m\u00fczi\u011fine b\u00fcy\u00fck eme\u011fi ge\u00e7mi\u015f bir sanat\u00e7\u0131 olarak TRT ve K\u00fclt\u00fcr
Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n size g\u00f6sterdi\u011fi ilgiden memnunmusunuz? diye sordu\u011fumuzda:
“Hay\u0131r memnun de\u011filim. Muzaffer Sar\u0131s\u00f6zen 14 ya\u015f\u0131mda iken beni mektupla \u00e7a\u011f\u0131r\u0131r, misafir olarak \u00e7ald\u0131r\u0131r, okuturdu. Daha sonra imtihanla mahalli sanat\u00e7\u0131 olarak radyoya girdim. 23 sene her ay 2 pro\u011fram yapard\u0131m. Halk m\u00fczi\u011fi y\u00f6neticilerinden \u00e7ok bencil insanlar vard\u0131. Beni \u00e7\u0131kard\u0131lar, istedi\u011fim gibi \u00e7ald\u0131r\u0131p s\u00f6yletmediler. Bende terk ettim.” diye cevap verdi.<\/p>\n
Ne\u015fet Erta\u015f’a, \u015fimdiye kadar sizin ve baban\u0131z\u0131n hakk\u0131nda herhangi bir
ara\u015ft\u0131rma yap\u0131ld\u0131 m\u0131? diye sordu\u011fumuzda;
“Benim hakk\u0131mda, yani bana sorulmad\u0131. Ama babam\u0131n hakk\u0131nda kendisinden soranlar olmu\u015ftur.” diye cevap verdi.
Orta Anadolu t\u00fcrk\u00fclerini ve bozlaklar\u0131n\u0131 en iyi yorumlayan mahalli sanat\u00e7\u0131lardan biri olan Ne\u015fet Erta\u015f’\u0131n eserlerinin ve m\u00fczik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bilinmesinin gereklili\u011fi ile birlikte sanat hayat\u0131n\u0131n ve kendisinin yapt\u0131\u011f\u0131 m\u00fczik hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnce ve yorumlar\u0131n\u0131n da bilinmesi gerekmektedir.<\/p>\n
Ne\u015fet Erta\u015f gibi bir \u00e7ok mahalli sanat\u00e7\u0131 hakk\u0131nda bu t\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in eserleri ve ya\u015fant\u0131s\u0131 hakk\u0131nda yaz\u0131l\u0131 bilgiler bulmakta g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekilmektedir. Dile\u011fimiz bu t\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fma ve yaz\u0131lar\u0131n artmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00d6\u011fr. G\u00f6r. Hakan TATY\u00dcZ
Gaziantep \u00dcniversitesi T.M.D. Konservatuar\u0131 \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi
Not: Bu \u00e7al\u0131\u015fma 06.04.1996 tarihinde yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ve Milli Folklor Dergisinin 31-32. say\u0131s\u0131nda 1996 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
KAYNAKLAR
1. Ne\u015fet Erta\u015f’a g\u00f6nderilen, soru ka\u011f\u0131d\u0131 g\u00f6nderme y\u00f6ntemi ile elde edilen bilgiler.
2. KAYMAK, Mansur – THM ve Oyunlar\u0131 (Cilt :1 Y\u0131l:1 Say\u0131:1 1982)
3. EK\u0130C\u0130, Sava\u015f – Ramazan G\u00fcng\u00f6r ve \u00fc\u00e7 telli kopuzu. (K\u00fclt\u00fcr Bak. HAGEM yay\u0131nlar\u0131. 188 ANKARA 1993)
4. Halk Ozanlar\u0131n\u0131n Sesi ( Y\u0131l:1 Say\u0131:1 Aral\u0131k 1992 K\u00fclt\u00fcr Bak. HAGEM yay\u0131nlar\u0131.)<\/p>\n
Kendi el yaz\u0131s\u0131ndan Ne\u015fet Erta\u015f’\u0131n hayat\u0131<\/strong><\/p>\n II Saz\u0131 g\u00fcmb\u00fcr g\u00fcmb\u00fcr ses veren, adeta davula eslik edercesine saz\u0131n\u0131n g\u00f6\u011fs\u00fcnde pen\u00e7esiyle sesler \u00e7\u0131karan, hep samimi ve kendi halinde y\u00fcre\u011finin ac\u0131lar\u0131n\u0131 ve kendi i\u00e7 gurbetlerini seslendiren; hi\u00e7 bir medyatik tutumu olmayan, kalabal\u0131klardan ve \u015f\u00f6hretten adeta k\u00f6\u015fe bucak ka\u00e7arak pek ortal\u0131klarda g\u00f6r\u00fcnmeyen; mezhep, parti ve etnik kimlik \u00e7a\u011fns\u0131mlanna pirim vermeyen, saz\u0131ndan, s\u00f6z\u00fcnden ve sesinden gayri hi\u00e7 bir \u015feyden medet ummayan bu “Garip” insan\u0131 tan\u0131mak kadar tan\u0131mlamak da ger\u00e7ekten zor.<\/p>\n Ayaklar\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki topra\u011f\u0131n renginden, kokusundan haberdar olan, bast\u0131klar\u0131 yeri az \u00e7ok tan\u0131yan, y\u00fcrekleri hep t\u00fcrk\u00fclerle birlikte atanlar i\u00e7in Ne\u015fet Erta\u015f, belki de tam bir “ya\u015fayan efsane”; me\u00e7hul, uzak, esatiri ve s\u0131rlarla dolu…<\/p>\n Ne\u015fet Erta\u015f’\u0131n bir iki c\u00fcmlede \u00f6zetlenebilecek resmi biyografisi bize belki sadece ipu\u00e7lar\u0131 verebilir. Onun “1938 y\u0131l\u0131nda K\u0131rt\u0131llar K\u00f6y\u00fc’nde D\u00f6ne’den do\u011fma Muharrem Erta\u015f’\u0131n o\u011flu” oldu\u011funu; K\u0131r\u015fehir, Yozgat ve Keskin’in \u00e7e\u015fitli k\u00f6ylerinde ge\u00e7en \u00e7ocukluk ve ilk gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, 15 ya\u015f\u0131nda \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 gurbet hayatinin hala devam etmekte oldu\u011funu bilmenin fazla bir anlam\u0131 olmayabilir. Ne\u015fet Erta\u015f’\u0131 tan\u0131mak, as\u0131l onun ruh ve g\u00f6n\u00fcl maceras\u0131m bilmeyi gerektirir ki burada hemen kar\u015f\u0131m\u0131za, Ne\u015fet Erta\u015f’la en rafine \u00fcslubuna kavu\u015fan Orta Anadolu Abdal M\u00fczi\u011fi gelene\u011finin gelmi\u015f ge\u00e7mi\u015f en b\u00fcy\u00fck ustalanndan olan babas\u0131 Muharrem Ertas kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar.<\/p>\n \u0130\u015fte Ne\u015fet Erta\u015f, babas\u0131 Muharrem Usta ile adeta Anadolu’daki en olgun seviyesine eri\u015fen bu T\u00fcrkmen\/Abdal m\u00fczik birikiminin yeni bir yorumcusudur. Yo\u011fun y\u00f6resel \u00f6zellikleri ve bask\u0131n mahallilik unsurlar\u0131 ile donanm\u0131\u015f bu m\u00fczi\u011fi y\u00f6resinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karm\u0131\u015f, \u00fclke genelinde ve hatta yurt d\u0131\u015f\u0131nda bilinmesini ve tan\u0131nmas\u0131m sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n 1960’lardan itibaren binlerce y\u0131ll\u0131k saz\u0131m\u0131z ba\u011flama ile birlikte an\u0131lan; sadece geni\u015f halk kesimlerinde de\u011fil, ciddi musiki \u00e7evreleninin ve ger\u00e7ek t\u00fcrk\u00fc dostlar\u0131n\u0131n da g\u00fcndeminden hi\u00e7 d\u00fc\u015fmeyen Ne\u015fet Erta\u015f’\u0131 farkl\u0131 bir ba\u011flamda de\u011ferlendirmek gerekiyor- \u00c7\u00fcnk\u00fc o asl\u0131nda bir anlamda tam bir y\u00f6re sanat\u00e7\u0131s\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen yayg\u0131n \u015f\u00f6hreti ve s\u00f6yledi\u011fi t\u00fcrk\u00fclerin pop\u00fclaritesi ile \u00fclke genelinde tan\u0131nan biri olarak, hem babas\u0131 Muharrem Erta\u015f’tan, hem de bu gelene\u011fin di\u011fer usta isimleri olan Hac\u0131 Ta\u015fan ve \u00c7eki\u00e7 Ali’den de ayr\u0131l\u0131r. Bir ba\u015fka s\u00f6yleyi\u015fle onun sanat\u0131 i\u00e7in, ba\u015fta Muharrem Usta olmak \u00fczere. Hac\u0131 Ta\u015fan, \u00c7eki\u00e7 Ali ve Abdal\/T\u00fcrkmen M\u00fczi\u011fi gelene\u011finin \u00e7e\u015fitli y\u00f6relerde farkl\u0131 tav\u0131r ve \u00fcsluplarda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan di\u011fer ustalar\u0131 da dahil olmak \u00fczere hepsinin \u00fcst seviyede bir sentezi ve esrarl\u0131 bir bile\u015fkesi denilebilir.<\/p>\n Ne\u015fet Erta\u015f’\u0131n sanat\u0131 hayat\u0131 ile hayat\u0131 sanat\u0131 ile o kadar i\u00e7ice ki, \u00e7al\u0131p \u00e7\u0131\u011f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 t\u00fcrk\u00fc ve bozlaklar\u0131nda b\u00fct\u00fcn bir hayat hikayesini bulmak m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu gibi, hayat\u0131na yak\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da o i\u00e7li t\u00fcrk\u00fclerin, ac\u0131l\u0131 bozlaklar\u0131n nelerden nas\u0131l do\u011fdu\u011funun ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 elde ederiz hemen. Onun yokluk, yoksulluk ve ac\u0131larla dolu hayat\u0131m “Garip” mahlas\u0131yla yazd\u0131\u011f\u0131 ko\u015fma tarz\u0131nda usta i\u015fi \u015fiirlerle anlatt\u0131\u011f\u0131 ozan y\u00f6n\u00fcn\u00fc y\u0131llarca kimse farketmedi bile. Babas\u0131ndan tevar\u00fcs etti\u011fi geleneksel ve anonim t\u00fcrk\u00fclerin, bozlaklar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, s\u00f6zleri kendisine ait t\u00fcrk\u00fcler, bozlaklar s\u00f6yledi\u011fini de farkeden olmad\u0131 y\u0131llarca. S\u00f6z\u00fc ve m\u00fczi\u011fi ile, anonim t\u00fcrk\u00fclerdeki eri\u015filmez sadeli\u011fi ve estetik seviyeyi yakalayan say\u0131s\u0131z t\u00fcrk\u00fcn\u00fcn, bozla\u011f\u0131n alt\u0131na att\u0131\u011f\u0131 m\u00fctevaz\u0131 imzas\u0131n\u0131 kimselere s\u00f6ylemedi bile.<\/p>\n Ne\u015fet Erta\u015f o b\u00fcy\u00fck yarat\u0131c\u0131 yetene\u011fi ile okudu\u011fu her eseri yeni ba\u015ftan \u00f6yle bir yorumlar, ona \u00f6yle bir ruh ve hava verir ki, adeta yeni bir beste ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funuzu dahi sanabilirsiniz. Bu durumu, yetene\u011fi, k\u00fclt\u00fcr\u00fc ve birikimi olduk\u00e7a s\u0131n\u0131rl\u0131 s\u0131\u011f ve s\u0131radan sanat\u00e7\u0131lar\u0131n yorum ad\u0131na yapt\u0131klar\u0131 “dejenerasyon” ile kar\u0131\u015ft\u0131rmamak gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Ne\u015fet Erta\u015f kendisine ait olmayan bir t\u00fcrk\u00fcy\u00fc bile \u00f6yle bir okur ve yorumlar ki, o t\u00fcrk\u00fc o \u015fekliyle y\u0131llar \u00f6ncesine ait bir Ne\u015fet Erta\u015f t\u00fcrk\u00fcs\u00fc gibidir art\u0131k.<\/p>\n Ola\u011fan\u00fcst\u00fc denilebilecek yetene\u011fi, gelene\u011fe hakimiyeti, gelenekten kopmadan yeniye ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131, yeni zamanlar\u0131n modern zevk ve e\u011filimlerini g\u00f6zeten diri ve uyan\u0131k tecess\u00fcs\u00fc ile Ne\u015fet Erta\u015f, hep g\u00fcndemde kalm\u0131\u015f bir sanat\u00e7\u0131d\u0131r. O, ismi ba\u011flama ile \u00f6zde\u015fmi\u015f ve adeta bu d\u00fcnyaya t\u00fcrk\u00fc s\u00f6ylemek i\u00e7in gelmi\u015f ger\u00e7ek bir t\u00fcrk\u00fc ustas\u0131… T\u00fcrk\u00fcy\u00fc ba\u011flamaya, ba\u011flamay\u0131 t\u00fcrk\u00fcye bu kadar yak\u0131nla\u015ft\u0131ran ve yakla\u015ft\u0131ran, adeta birbirlerinin i\u00e7inde -kendisi ile birlikte- eritip yok eden ikinci bir sanat\u00e7\u0131 bulmak \u00f6yle san\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kadar kolay olmasa gerek.<\/p>\n Ne\u015fet Erta\u015f’\u0131n sanat\u0131; m\u00fczi\u011fin \u00f6z\u00fcn\u00fc, ruhunu kavrayan birinin, hi\u00e7 bir yapmac\u0131kl\u0131\u011fa tevess\u00fcl etmeden, oldu\u011fu gibi kendini, kendi \u00f6z\u00fcn\u00fc ve hissettiklerini saza, s\u00f6ze d\u00f6kmesidir.<\/p>\n Eserlerinden baz\u0131lar\u0131 : Neredesin sen, Z\u00fcl\u00fcf d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f y\u00fcze, O \u015firin g\u00f6zlerine,……<\/p>\n Neredesin Sen<\/p>\n \u015eu Garip Halimden Bilen \u0130\u015fveli Nazl\u0131, Tatl\u0131 Dillim G\u00fcler Y\u00fczl\u00fcm Ve Ceylan G\u00f6zl\u00fcm, Sinemde Gizli Yaram\u0131 Kimse Bilmiyor, Boynu B\u00fck\u00fck Bir Garibim Y\u00fcz\u00fcm G\u00fclm\u00fcyor, G\u00f6n\u00fcl Da\u011f\u0131 Ya\u011fmur Ya\u011fmur<\/p>\n G\u00f6n\u00fcl Da\u011f\u0131 Ya\u011fmur Ya\u011fmur Boran Olunca Dost Elinden Gel Olmazsa Var\u0131lmaz Seher Vakti Garip B\u00fclb\u00fcl \u00d6terken Hata Benim <\/p>\n Bilemedim K\u0131ymat\u0131n\u0131 Kadrini Bir g\u00fcnden Bir G\u00fcne Sormad\u0131m Seni Bilirim Su\u00e7luyum Gendi \u00d6z\u00fcmde Sana Kar\u015f\u0131 Benim Bir S\u00f6z\u00fcm Yoktur Evvelim Sensin <\/p>\n Cahildim D\u00fcnyan\u0131n Rengine Kand\u0131m \u00d6l\u00fcr\u00fcm Sevdi\u011fim Zehirim Sensin S\u00f6z\u00fcm Yok \u015eu Benden K\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na G\u00f6zya\u015f\u0131m Sen Oldun Kahirim Sensin Garibim Can Y\u0131k\u0131p G\u00f6n\u00fcl K\u0131rmad\u0131m Bat\u0131n\u0131m Sen Oldun Zahirim Sensin Z\u00fcl\u00fcf d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f Y\u00fcze<\/p>\n Z\u00fcl\u00fcf d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f y\u00fcze aman, Bu ellerde gez gayr\u0131 aman, G\u00fcn do\u011fdu a\u015ft\u0131 b\u00f6yle aman, Kendim Ettim Kendim Buldum<\/p>\n Karad\u0131r \u015eu Baht\u0131m Kara Kendim Ettim Kendim Buldum Bilmez Yar G\u00f6n\u00fclden Bilmez Kendim Ettim Kendim Buldum S\u00f6ylerim S\u00f6z\u00fcm Alm\u0131yo Kendim Ettim Kendim Buldum Tatl\u0131 Dile G\u00fcler Y\u00fcze<\/p>\n Tatl\u0131 Dile G\u00fcler Y\u00fcze Doyulur Mu Doyulur Mu Z\u00fcl\u00fcflerin D\u00f6kse Y\u00fcze Hem Bahara Hemi Yaza Garibim Geldik Gitmeye Bilemedim K\u0131ymat\u0131n\u0131 Kadrini Hata Benim G\u00fcnah Benim Su\u00e7 Benim Eliminen \u0130\u00e7tim Derdin Zehrini Hata Benim G\u00fcnah Benim Su\u00e7 Benim Sana Kar\u015f\u0131 Benim Bir S\u00f6z\u00fcm Yoktur Hakl\u0131s\u0131n Sevdi\u011fim Karar\u0131n Hakt\u0131r Garibim Derdimin Derman\u0131 Yoktur Hata Benim G\u00fcnah Benim Su\u00e7 Benim \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ne\u015fet Erta\u015fI Halk m\u00fczi\u011fimize kaynakl\u0131k eden mahalli sanat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n eserleri ve yapm\u0131\u015f, olduklar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[172],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1401","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-ozanlar-ve-eserleri"},"yoast_head":"\n
Kimdir Ne\u015fet Erta\u015f? Sar\u0131s\u00f6zen’in tabiri ile bir zamanlar sadece ve sadece “K\u0131r\u015fehirli Mahalli Sanat\u00e7\u0131” olarak bilinen Ne\u015fet Erta\u015f’\u0131 binlerce, hatta milyonlarca saz \u00e7al\u0131p t\u00fcrk\u00fc s\u00f6yleyen di\u011ferlerinden ay\u0131ran nedir? Onun saz\u0131mn ve sesinin insan\u0131 b\u00fcy\u00fcleyen s\u0131rr\u0131 nereden gelmektedir? Neredeyse yar\u0131m asra varan bir s\u00fcreden beri ger\u00e7ek anlamda g\u00f6n\u00fcl telimizi titreten, ruhumuzu \u00fcrperten bu esrarl\u0131 sesin, saz\u0131n ve yorumun arka plan\u0131nda neler ve kimler vard\u0131r?\u00a0 <\/p>\n
G\u00f6nl\u00fcm Hep Seni Ar\u0131yor Neredesin Sen.<\/p>\n
G\u00f6nl\u00fcm Hep Seni Ar\u0131yor Neredesin Sen.<\/p>\n
Hi\u00e7 Bir Tabib Su Yarama Merhem Olmuyor.<\/p>\n
G\u00f6nl\u00fcm Hep Seni Ar\u0131yor Neredesin Sen.<\/p>\n
Akar Can \u00d6z\u00fcmden Sel Gizli Gizli
Bir Tenhada Can Canan\u0131 Bulunca
Sinemi Yaralar Yar Oy Yar Oy Dil Gizli Gizli<\/p>\n
R\u0131zas\u0131z Bah\u00e7an\u0131n G\u00fcl\u00fc Derilmez
Kalpten Kalbe Bir Yol Vard\u0131r G\u00f6r\u00fclmez
G\u00f6n\u00fclden G\u00f6n\u00fcle Yar Oy Yar Oy Yol Gizli Gizli<\/p>\n
Kirpiklerin Oku Yar Yar Cana Batarken
C\u00fcmle Alem Uykusunda Yatarken
Kimseler Duymadan Yar Oy Yar Oy Gel Gizli Gizli<\/p>\n
Hata Benim G\u00fcnah Benim Su\u00e7 Benim
Eliminen \u0130\u00e7tim Derdin Zehrini
Hata Benim G\u00fcnah Benim Su\u00e7 Benim<\/p>\n
K\u00f6r\u00fcm\u00fc\u015f G\u00f6zlerim G\u00f6rmedim Seni
Bo\u015fa Mecnun Eylemi\u015fim Ben Beni
Hata Benim G\u00fcnah Benim Su\u00e7 Benim<\/p>\n
Gel Desem Gelirdin Benim \u0130zimden
Her Ne \u00c7ekti \u0130sen Benim Y\u00fcz\u00fcmden
Hata Benim G\u00fcnah Benim Su\u00e7 Benim<\/p>\n
Hakl\u0131s\u0131n Sevdi\u011fim Karar\u0131n Hakt\u0131r
Garibim Derdimin Derman\u0131 Yoktur
Hata Benim G\u00fcnah Benim Su\u00e7 Benim<\/p>\n
Hayale Aldand\u0131m Bo\u015funa Yand\u0131m
Seni \u0130lelebet Benimsin Sand\u0131m<\/p>\n
Evvelim Sen Oldun Ahirim Sensin<\/p>\n
\u0130dip Ba\u015fka Dala Sar\u0131ld\u0131\u011f\u0131ma
G\u00f6n\u00fcl\u00fcm \u0130nanm\u0131yor Ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131na<\/p>\n
Evvelim Sen Oldun Ahirim Sensin<\/p>\n
Senden Ayr\u0131 Ben Bir Mekan Kurmad\u0131m
Daha Bir G\u00f6n\u00fcle \u0130krar Vermedim<\/p>\n
Evvelim Sen Oldun Ahirim Sensin<\/p>\n
Ka\u015flar yak\u0131\u015fm\u0131\u015f g\u00f6ze aman aman.
Usand\u0131m bu can\u0131mdan aman aman,
Dert ile geze geze.<\/p>\n
K\u00e2tip ol da yaz gayr\u0131 aman aman.
Bir kazma al bir k\u00fcrek aman aman,
Mezar\u0131m\u0131 kaz gayr\u0131.<\/p>\n
G\u00f6n\u00fcld\u00fcr co\u015ftu b\u00f6yle aman aman.
Sen orada ben burda aman aman,
\u00d6mr\u00fcm\u00fcz ge\u00e7ti b\u00f6yle.<\/p>\n
S\u00f6z\u00fcm Kar Etmiyor Yare
Y\u00fcre\u011fimi Yakt\u0131 Nara (Eyvah Ey…) <\/p>\n
G\u00fcl Gibi Sarar\u0131p Soldum<\/p>\n
Akar G\u00f6z Ya\u015flar\u0131m Dinmez
Bir Kere Y\u00fcz\u00fcm G\u00fclmez (Eyvah Ey…) <\/p>\n
G\u00fcl Gibi Sarar\u0131p Soldum<\/p>\n
O Yar Y\u00fcz\u00fcme G\u00fclm\u00fcyo
Garip G\u00f6nl\u00fcm\u00fc Bilmiyo (Eyvah Ey…) <\/p>\n
G\u00fcl Gibi Sarar\u0131p Soldum<\/p>\n
Doyulur Mu Doyulur Mu
A\u015fk\u0131nan Bak\u0131\u015fan G\u00f6ze
Doyulur Mu Doyulur Mu <\/p>\n
Canana K\u0131y\u0131l\u0131r M\u0131
Canan\u0131na K\u0131yanlar
Hakk\u0131n Kulu Say\u0131l\u0131r M\u0131 <\/p>\n
Yar Badeyi Sunsa Bize
Lebleri Meyime Meze
Doyulur Mu Doyulur Mu <\/p>\n
Yar\u0131n Ettikleri Naza
Yar A\u015fk\u0131na \u00c7alan Saza
Doyulur Mu Doyulur Mu <\/p>\n
Muhabbetimiz Bitmeye
Yar \u0130le Sohbet Etmeye
Doyulur Mu Doyulur Mu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"