{"id":1596,"date":"2009-12-29T03:00:00","date_gmt":"2009-12-29T00:00:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wordpress\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/"},"modified":"2009-12-29T03:00:00","modified_gmt":"2009-12-29T00:00:00","slug":"evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/","title":{"rendered":"Evcille\u015fmi\u015f felsefe, felsefe de\u011fildir | Af\u015far T\u0130MU\u00c7\u0130N"},"content":{"rendered":"

<\/em><\/strong><\/p>\n

Felsefe neden insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc korkutur. Kimi filozoflarda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan, felsefe dilinin a\u011fdal\u0131 olmas\u0131 bir etken mi?<\/strong><\/p>\n

Felsefe dilinin a\u011fdal\u0131 olmas\u0131 asl\u0131nda felsefi yetersizli\u011fin sonucudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc felsefe diliyle kolay yoldan, basit\u00e7e anlat\u0131lamayacak hi\u00e7bir bilgi yoktur.\u00a0 Dolay\u0131s\u0131yla bir filozof kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerini basite indirgeyemiyorsa onun kafas\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k demektir. Ne yapmak gerekiyor peki? Ya\u015fam\u0131 kavramak, yal\u0131nla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in felsefeyi yal\u0131n bir anlat\u0131ma g\u00f6t\u00fcrmek gerekiyor. O y\u00fczden felsefede k\u00f6t\u00fc konu\u015fanlar k\u00f6t\u00fc bilin\u00e7lenmi\u015f ki\u015filerdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bilin\u00e7 a\u00e7\u0131k ve ayd\u0131nl\u0131ksa dil de a\u00e7\u0131k ve ayd\u0131nl\u0131k olacakt\u0131r.<\/p>\n

K\u00f6t\u00fc e\u011fitilen bilincin kavramlarla ha\u015f\u0131r ne\u015fir olmamas\u0131n\u0131n da pay\u0131ndan s\u00f6z edebiliriz san\u0131r\u0131m…<\/strong>
Tabii, \u00e7ok k\u00f6t\u00fc e\u011fitiliyoruz ve zihnimiz felsefeyi kavrayabilecek bir yap\u0131da olmuyor. Oysa felsefe \u00e7ok kolay bir alan, di\u011fer alanlar gibi… Yeter ki e\u011fitim ko\u015fullar\u0131 bizim zihnimizi ona g\u00f6re \u015fekillemi\u015f olsun. B\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada da, ama \u00f6zellikle bizim \u00fclkemizde temel kavram e\u011fitimi \u00e7ok k\u00f6t\u00fc veriliyor. Yani bir adam okuduk\u00e7a cahille\u015fiyor. Hatta okumasa daha iyi olur, hi\u00e7 olmazsa cehaleti s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131r diyebiliyorsunuz.\u00a0 Y\u00fcksek lisanstan mezun oldu\u011fu zaman da zaten iflah olmaz hale geliyor, iyice sap\u0131t\u0131yor. B\u00f6yle bir zihnin felsefe yapabilmesi kolay de\u011fil. Felsefe zor diyorlar. Hay\u0131r de\u011fil, hatta hep dedi\u011fimiz gibi bir sevin\u00e7. Ama kafa iyiden iyiye bozulmu\u015fsa, yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f bir bilince sahipsek orda felsefe yapmam\u0131z olas\u0131 de\u011fil. Onun i\u00e7in zihni felsefeye haz\u0131rlamak gerekir ya da bozulmu\u015f bir zihni olabildi\u011fince felsefeye g\u00f6re, felsefeyi kavrayabilecek bi\u00e7imde yeniden d\u00fczenlemek gerekir.\u00a0 Yani kavram i\u00e7eriklerini yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irmek gerekir. Zaten kendini bilen her ki\u015fi kavram i\u00e7eriklerini kendiyle hesapla\u015farak s\u00fcrekli yenileyecek ve do\u011frulayacakt\u0131r.<\/p>\n

Ebru: O halde bu a\u011fdal\u0131 felsefe diliyle felsefe yapan filozoflar bizi felsefeden uzakla\u015ft\u0131r\u0131yorlar… <\/strong><\/p>\n

Evet. \u015eimdi onun da bildi\u011fimiz ve bilmedi\u011fimiz nedenleri var. Bildi\u011fimiz nedenleri, bir filozof iyi bir bilin\u00e7 olu\u015fturmad\u0131ysa onun felsefesi karmakar\u0131\u015f\u0131k olacakt\u0131r. Mesela bir Husserl, 50 bin sayfa yazm\u0131\u015ft\u0131r. Husserl Enstit\u00fcs\u00fc’nde hala onun yaz\u0131lar\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar ve hi\u00e7bir \u015fekilde de sona gelinmemi\u015ftir. Bir \u00e7e\u015fit S\u00fcmer yaz\u0131lar\u0131n\u0131 s\u00f6ker gibi onu s\u00f6kmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. \u015eimdi b\u00f6yle bir filozof\u00e7a tavr\u0131 kavramak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ya da Bergson’da dil p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131ld\u0131r ama “ya b\u00f6yle \u015fey olur mu, bu nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnce” der \u015fa\u015fars\u0131n\u0131z. Yani filozof dedi\u011fimiz ki\u015finin de her zaman \u00e7ok do\u011fru bakan ki\u015fi oldu\u011funu s\u00f6ylemek kolay de\u011fil. Ger\u00e7i her filozof bize kendi \u00e7a\u011f\u0131ndan\u00a0 ayd\u0131nl\u0131klar sunuyor ama baz\u0131lar\u0131 daha \u00e7ok ayd\u0131nl\u0131k sunma y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmi\u015f oluyor. Mesela bana sorarsan\u0131z, bir Descartes’in ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131 bir Hegel’de yoktur.<\/p>\n

Burada ulusal \u00f6zellikler de \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor san\u0131r\u0131m. \u00d6zellikle Alman felsefesinde dil-anla\u015f\u0131lma sorunu daha \u00e7ok ya\u015fan\u0131yor.<\/strong><\/p>\n

Tabii… Hatta ben bunu Alman dili ve edebiyat\u0131 uzman\u0131 olan arkada\u015flar\u0131ma sordum. “\u00c7ok hakl\u0131s\u0131n” dediler, “yaln\u0131zca felsefe de\u011fil edebiyat dili de berbatt\u0131r.” Acaba \u015furaya m\u0131 ba\u011flayabiliriz? Alman k\u00fclt\u00fcr\u00fc \u00e7ok geli\u015fmi\u015f bir k\u00fclt\u00fcrd\u00fcr, o y\u00fczden \u00e7ok sorunlu bir k\u00fclt\u00fcr olmu\u015ftur her zaman.. Ama ne olursa olsun, \u015funu net olarak g\u00f6r\u00fcyorum, iyi bir bilin\u00e7ten iyi bir anlat\u0131m do\u011far. \u015eunu da unutmamak gerek: felsefeler her zaman siyasi bask\u0131lar alt\u0131nda kalm\u0131\u015flard\u0131r. Siyasi bask\u0131lar nedeniyle de kendine kapanmak gibi bir zorunlulu\u011fu belki de bilin\u00e7alt\u0131 bir bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f olabilirler. Ger\u00e7i Hegel i\u00e7in bunu d\u00fc\u015f\u00fcnemeyiz, Hegel Prusya’n\u0131n resmi filozofu gibidir ama gene de belli olmaz. Filozof dedi\u011fimiz adam s\u00fcrekli \u00fczerine gelinen bir adam oldu\u011fu i\u00e7in kendini korumak zorunda olmu\u015ftur. \u00d6rne\u011fin Descartes, Fransa’dan ka\u00e7\u0131p Hollanda’ya gitmi\u015ftir, ama Hollanda’da da huzur yok, \u00e7\u00fcnk\u00fc din adamlar\u0131 s\u00fcrekli izliyorlar. \u0130sve\u00e7’e kadar gidip orda so\u011fuktan \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. Niye ka\u00e7\u0131yor bu adam peki? Ka\u00e7mas\u0131n\u0131n sebebi bir t\u00fcr korku. O zaman siyasi bask\u0131lar\u0131 da \u00fczerine eklersek i\u015fin biraz daha belirginle\u015fti\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Ama bana sorarsan\u0131z hi\u00e7bir filozof a\u00e7\u0131k ve ayd\u0131nl\u0131k bir d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretmekten geri kalmayacakt\u0131r.<\/p>\n

Siyasi bask\u0131lardan s\u00f6zettiniz. Felsefe i\u00e7in, her zaman kurulu d\u00fczenle \u00e7at\u0131\u015fma i\u00e7indedir diyebilir miyiz?<\/strong><\/p>\n

Elbette. Siz bir pencere a\u00e7\u0131yorsunuz. Bu pencere gelece\u011fe do\u011fru a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bir penceredir. Dolay\u0131s\u0131yla kurulu d\u00fczeni tart\u0131\u015f\u0131yorsunuz. Kurulu d\u00fczenlerin hi\u00e7biri felsefeyi sevmiyor. Sever g\u00f6r\u00fcnenleri var, sevmez g\u00f6r\u00fcnenleri var. Almanya’da Friedrich II, Voltaire’i misafir ediyor. Voltaire ka\u00e7ak, Almanya’ya gitmi\u015f. \u00d6zg\u00fcrl\u00fckten ve demokrasiden yana oldu\u011fu i\u00e7in mi bunu yap\u0131yor? Hay\u0131r, Fransa’ya d\u00fc\u015fman oldu\u011fu i\u00e7in misafir ediyor. Oysa kendi \u00fclkesinde insanlar\u0131n rahat\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fcnmesine izin vermiyor.<\/p>\n

Ebru: Kurulu d\u00fczeni koruyan filozoflar da yok mu, mesela Platon?<\/strong><\/p>\n

Kurulu d\u00fczeni koruyan filozoflar var ama ayr\u0131nt\u0131ya girdi\u011fimiz zaman bunlar\u0131n bile kurulu d\u00fczenle \u00e7at\u0131\u015faca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Tamam, Platon kurulu d\u00fczenin i\u00e7inde bir filozof olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ama ortaya koydu\u011fu devlet sistemi, Atina’n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki devlet sistemiyle \u00e7eli\u015fkili. Nitekim Sokrates\u00a0 bu y\u00fczden \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f. Bunlar da Sokrates’in \u00f6\u011frencileri. Hatta Sokrates \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fckten sonra k\u00fcs\u00fcp Megara kentine giderler. Yani filozoflar hi\u00e7bir zaman kurulu d\u00fczenle i\u00e7i\u00e7e olmam\u0131\u015flard\u0131r. Kurulu d\u00fczenle i\u00e7i\u00e7e olmak ne demektir. “Oh her \u015fey ne kadar g\u00fczel, mehtap ne kadar g\u00fczel, \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerimiz sonuna kadar var, yeni bir \u015fey istememize hi\u00e7 gerek yok” gibi bir felsefe yapmakt\u0131r, bunun da bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmayacakt\u0131r.<\/p>\n

Ama az \u00f6nce Hegel i\u00e7in ‘Prusya’n\u0131n resmi filozofu gibidir’ dediniz?<\/strong><\/p>\n

Hegel de hi\u00e7bir zaman, bir filozof oldu\u011fu i\u00e7in kurulu d\u00fczenin el \u00fcst\u00fcnde tuttu\u011fu bir filozof olamayacakt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, tamam, felsefesi dinci bir temele oturuyor, felsefesi kurulu d\u00fczenle a\u00e7\u0131k bir \u00e7eli\u015fki i\u00e7inde de\u011fil, ama kurulu d\u00fczenle iyi ge\u00e7inmeye \u00e7al\u0131\u015fan bir felsefe bile insanlar\u0131n kafas\u0131nda bir g\u00f6r\u00fc olu\u015fturmaya e\u011filimlidir. Yani siz felsefeyle insanlar\u0131 uykusundan uyand\u0131r\u0131yorsunuz. Kant der ya, “Hume, beni dogmatik uykumdan uyand\u0131rd\u0131” diye, felsefe asl\u0131nda insanlar\u0131 dogmac\u0131 uykular\u0131ndan uyand\u0131rmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc. Yani siz \u00f6ylece duran insan\u0131 bir anlamda huzursuz ediyorsunuz, kurulu d\u00fczenle \u00e7at\u0131\u015f\u0131r hale getiriyorsunuz. Yanl\u0131\u015f felsefeyi kullananlarla filozoflar\u0131 birbirinden ay\u0131rmak gerekir. Felsefenin s\u0131rt\u0131ndan ge\u00e7inenlerle ger\u00e7ek anlamda felsefe yapanlar\u0131 birbirinden ay\u0131rmak gerekir. D\u00fcnyan\u0131n her yerinde oldu\u011fu gibi T\u00fcrkiye’de de felsefenin s\u0131rt\u0131ndan ge\u00e7inen ve kurulu d\u00fczenle \u00e7ok iyi anla\u015fan insanlar var.<\/p>\n

Mesela?<\/strong><\/p>\n

\u00dcniversite d\u00fczeyinde felsefe yapanlar\u0131n hepsi, hadi y\u00fczde y\u00fcz\u00fc demeyelim, b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fc kurulu d\u00fczenle i\u00e7li d\u0131\u015fl\u0131 ya\u015famaktad\u0131r. Bunlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 felsefe hi\u00e7bir zaman d\u00fczeni \u00fcrk\u00fctmez, tersine g\u00f6nendirir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ek anlamda felsefe de\u011fildir.<\/p>\n

Bu yorumunuza\u00a0 son y\u0131llar\u0131n pop\u00fcler Bat\u0131l\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerini de ekleyebilir miyiz?<\/strong><\/p>\n

Sermaye sanata el koydu\u011fu gibi felsefeye de el koydu. Yani bir anlamda sermaye d\u00fczeni, felsefeyi evcille\u015ftirdi. Evcille\u015ftirmek i\u00e7in ne yapt\u0131? Onu filozoflar\u0131n elinden al\u0131p felsefe profes\u00f6rlerine teslim etti. Felsefe profes\u00f6rlerinden filozof olmaz. Yani tak\u0131m elbiseli, kravatl\u0131, devlete y\u00fczde y\u00fcz ba\u011fl\u0131 bir adam nas\u0131l filozof olabilir. B\u00fct\u00fcn filozoflar ya\u015famlar\u0131 boyunca ac\u0131 \u00e7ekmi\u015f insanlard\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bug\u00fcn, Lucas’a bakarsak 1918’den bu yana, hatta 19. yy’\u0131n sonlar\u0131n\u0131 i\u00e7ine alacak \u015fekilde s\u00f6yleyebiliriz ki felsefe, sermayenin dolay\u0131s\u0131yla devletin eline d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Sonu\u00e7 olarak evcille\u015fmi\u015ftir. Evcille\u015fmi\u015f bir felsefe, felsefe de\u011fildir. Felsefe ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131 gerektirir. E\u011fer bu ayk\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131 ya\u015fama ge\u00e7irme sava\u015f\u0131m\u0131 vermiyorsa ki\u015fi, ona filozof diyemeyiz. Zaten filozoflar yok art\u0131k, felsefe profes\u00f6rleri var. Bak\u0131n T\u00fcrkiye’de \u00e7ok garip ve \u00e7ok itici bir deyim var, felsefeci diyorlar… Ne al\u0131p satar bu adam, felsefe mi al\u0131p sat\u0131yor? \u015eimdi bir yanda filozoflar var, bir yanda benim gibi felsefe \u00f6\u011fretenler var. Bunun \u00f6tesinde felsefeci diye bir \u015fey olmaz. Bizler birer felsefe teknisyenleriyiz, felsefe \u00f6\u011freten insanlar\u0131z.<\/p>\n

Ele\u015ftirdi\u011finiz “felsefeciler”in d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretimlerinde bu topraklara dayanmama gibi bir sorun oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor musunuz?<\/strong><\/p>\n

Bir \u00fclkenin k\u00fclt\u00fcr adam\u0131ysan\u0131z, o \u00fclkenin de\u011ferleri sizi var eder. Bir yan\u0131n\u0131z, tamam, d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya k\u00fclt\u00fcr\u00fcyle i\u00e7li d\u0131\u015fl\u0131s\u0131n\u0131z demektir. Ama ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z topra\u011f\u0131n rengi, kokusu, sizi \u00f6yle derinden etkiler ki siz oral\u0131 bir ki\u015fi olarak felsefe, edebiyat ya da bilim yapars\u0131n\u0131z. Dolay\u0131s\u0131yla sizin felsefenizde topra\u011f\u0131n\u0131z\u0131n renkleri g\u00f6r\u00fclm\u00fcyor, kokular\u0131 duyulmuyorsa orada aya\u011f\u0131 yere basmayan bir \u015fey var demektir. Bizden \u00f6nceki ku\u015faklar felsefe yap\u0131yoruz diye Bat\u0131’dan felsefe aktarmalar\u0131 yapt\u0131lar. Felsefe aktarmas\u0131 yapmak felsefe yapmak de\u011fildir. Siz o \u00fclkenin ayd\u0131n\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcneceksiniz, bu \u00fclkenin d\u00fc\u015f\u00fcnen ayd\u0131n\u0131 olarak \u00fcreteceksiniz. B\u00fct\u00fcn insan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcneceksiniz ama bu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz insan, b\u00fct\u00fcn insan olacak, d\u00fcnyan\u0131n insan\u0131 olacak.<\/p>\n

Toplumun ekonomik-sosyal ko\u015fullar\u0131… Yani toplumun karma\u015f\u0131kla\u015fmas\u0131 o \u00fclkedeki felsefe \u00fcretimi i\u00e7in etken midir?<\/strong><\/p>\n

Tabii. Ancak karma\u015f\u0131kla\u015fm\u0131\u015f bir toplumda insanlar d\u00fc\u015f\u00fcnme e\u011filimi g\u00f6sterirler. Bireyler i\u00e7in de ayn\u0131 \u015fey ge\u00e7erli de\u011fil midir? Ancak benim ya\u015fam\u0131m karma\u015f\u0131kla\u015fm\u0131\u015fsa “eyvah ben ne yapaca\u011f\u0131m” diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcm. Yal\u0131n bir ya\u015fam\u0131m varsa, \u00f6rne\u011fin ben bir emekliysem, gidip sabah arkada\u015flarla pi\u015fpirik oynuyorsam, \u00f6\u011fleden sonra eni\u015ftenin d\u00fckkan\u0131nda oyalan\u0131yorsam, ak\u015fam eve gelip yeme\u011fimi yiyorsam, benim bir sorunum yoktur ki felsefe yapay\u0131m. Felsefe yapmak, gereksinimlerin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda olur. Ama felsefe yapmak i\u00e7in gerekli olan itici g\u00fc\u00e7ler o toplumun de\u011ferlerinde zaten vard\u0131r. Asl\u0131na bakarsan\u0131z \u00e7ok sorunlu ve karma\u015f\u0131k bir toplumda ya\u015f\u0131yoruz ama \u015fu \u00f6nemli: gere\u00e7 var, yani malzeme var, ama onu i\u015fleyecek adam yok. S\u0131k\u0131nt\u0131 orada. T\u00fcrkiye’de bug\u00fcnk\u00fc gibi bir malzeme bollu\u011fu hi\u00e7bir d\u00f6nemde olmam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00fcy\u00fck \u00e7eli\u015fkiler, s\u0131k\u0131nt\u0131lar var, a\u00e7l\u0131k var, yoksulluk var, e\u011fitimde \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc var ama bak\u0131n, insanlar bu sorunlar\u0131yla hi\u00e7 u\u011fra\u015fm\u0131yorlar. Bir taraf ba\u015f\u00f6rt\u00fc \u00f6b\u00fcr taraf laiklik diye soyut bir sorunla u\u011fra\u015f\u0131yor. \u0130kisinin de toplumsal ya\u015famda b\u00fcy\u00fck bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yok. Demokrasi i\u00e7in sava\u015fabilirsiniz, laiklik de onun i\u00e7indedir zaten. Ama siz demokrasiden soyutlanm\u0131\u015f bir laiklik kavram\u0131 \u00fczerinde duruyorsan\u0131z bunun ciddi bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 yoktur. “Ben laikim.” Laik olsan ne olacak, dini devletten ay\u0131rd\u0131n diye insanlar \u00e7\u00f6p kutusundan yemek yemeyecekler mi? Demek ki temele demokrasiyi yerle\u015ftirmek gerekir. Demek ki toplumu do\u011fru kavramak diye bir sorun da var. Bizim ayd\u0131n\u0131m\u0131z toplumu do\u011fru kavram\u0131yor.\u00a0 <\/p>\n

Niye<\/strong>?<\/p>\n

\u0130ki nedenle: birincisi, tembel… ikincisi korkak… Bir adam hem tembel hem korkak oldu\u011fu zaman kurulu d\u00fczene kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z hizmek etmekten ba\u015fka bir \u015fey yapamaz.<\/p>\n

Felsefenin \u00fcniversitelere hapsedilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclkede, toplum sorunlar\u0131na felsefe a\u00e7\u0131s\u0131ndan e\u011filecek insan unsurunun da olmamas\u0131nda pay\u0131 var.<\/strong><\/p>\n

\u00dcniversitelerde felsefe yapamazs\u0131n\u0131z, yapt\u0131rmazlar. \u00dcniversitelerde felsefe yapmak demek kurulu d\u00fczenin tekerine \u00e7omak sokmak demektir. \u00dcniversite de d\u00fczenin \u00fcniversitesidir… \u015eimdi \u00f6zel falan gibi laflar dolan\u0131yor ama kendimizi kand\u0131rmayal\u0131m, buralar s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya denetlenen kurumlard\u0131r. B\u00f6yle bir kurumda nas\u0131l felsefe yapabilirsiniz, yapamazs\u0131n\u0131z. D\u0131\u015far\u0131da felsefe yapabilir misiniz? O da \u015fu anlamda zordur. Sizin felsefe yapman\u0131z i\u00e7in gerekli ko\u015fullar\u0131 size kimse vermez. Diyelim ki \u00f6fkelendiniz, \u00fcniversiteden ayr\u0131ld\u0131n\u0131z. E\u011fer \u00e7al\u0131\u015fmak zorundaysan\u0131z felsefe yapamazs\u0131n\u0131z. \u00c7\u00fcnk\u00fc diyelim \u00f6zel bir i\u015fe girdiniz, sabah 9’da gideceksiniz, ak\u015fam 7’de \u00e7\u0131kacaks\u0131n\u0131z, eve pelte gibi geleceksiniz. Ben bu g\u00fcnleri \u00e7ok ya\u015fad\u0131m. Kitaplar bana bakard\u0131, ben kitaplara bakard\u0131m, tek sat\u0131r okuyamazd\u0131m. Benim durumum biraz daha de\u011fi\u015fik tabii, \u00fcniversite beni hem kabul etti, hem etmedi. Hem kavga etti hem d\u0131\u015flad\u0131 derken zaman ge\u00e7ti, oldu bitti. \u0130kinci bir deney ya\u015famak istemiyor kurulu d\u00fczen. Kendimden s\u00f6zetmeyi hi\u00e7 sevmem ama bunlar\u0131 net olarak koyuyorum ki baz\u0131 \u015feyler net anla\u015f\u0131ls\u0131n diye… Ama bir kere kaz\u0131k yedik, bir daha yemeyelim diye bir \u00f6ng\u00f6r\u00fc i\u00e7indedir devlet, o da hakl\u0131 tabii!<\/p>\n

S\u00f6yle\u015fi: Volkan ALICI- Ebru AKTEL<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Felsefe neden insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc korkutur. Kimi filozoflarda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan, felsefe dilinin a\u011fdal\u0131 olmas\u0131 bir etken mi? Felsefe dilinin a\u011fdal\u0131 olmas\u0131 asl\u0131nda felsefi yetersizli\u011fin sonucudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc felsefe diliyle kolay yoldan, basit\u00e7e anlat\u0131lamayacak hi\u00e7bir bilgi yoktur.\u00a0 Dolay\u0131s\u0131yla bir filozof kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerini basite indirgeyemiyorsa onun kafas\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k demektir. Ne yapmak gerekiyor peki? Ya\u015fam\u0131 kavramak, yal\u0131nla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in felsefeyi yal\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[79],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1596","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-afsar-timucin"},"yoast_head":"\nEvcille\u015fmi\u015f felsefe, felsefe de\u011fildir | Af\u015far T\u0130MU\u00c7\u0130N - narteks.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Evcille\u015fmi\u015f felsefe, felsefe de\u011fildir | Af\u015far T\u0130MU\u00c7\u0130N\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Felsefe neden insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc korkutur. Kimi filozoflarda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan, felsefe dilinin a\u011fdal\u0131 olmas\u0131 bir etken mi? Felsefe dilinin a\u011fdal\u0131 olmas\u0131 asl\u0131nda felsefi yetersizli\u011fin sonucudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc felsefe diliyle kolay yoldan, basit\u00e7e anlat\u0131lamayacak hi\u00e7bir bilgi yoktur.\u00a0 Dolay\u0131s\u0131yla bir filozof kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerini basite indirgeyemiyorsa onun kafas\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k demektir. Ne yapmak gerekiyor peki? Ya\u015fam\u0131 kavramak, yal\u0131nla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in felsefeyi yal\u0131n […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"narteks.net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2009-12-29T00:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"90\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tar\u0131k\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\"},\"headline\":\"Evcille\u015fmi\u015f felsefe, felsefe de\u011fildir | Af\u015far T\u0130MU\u00c7\u0130N\",\"datePublished\":\"2009-12-29T00:00:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/\"},\"wordCount\":2243,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Af\u015far T\u0130MU\u00c7\u0130N\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/\",\"name\":\"Evcille\u015fmi\u015f felsefe, felsefe de\u011fildir | Af\u015far T\u0130MU\u00c7\u0130N - narteks.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\"},\"datePublished\":\"2009-12-29T00:00:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/narteks.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Evcille\u015fmi\u015f felsefe, felsefe de\u011fildir | Af\u015far T\u0130MU\u00c7\u0130N\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"name\":\"narteks.net\",\"description\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"alternateName\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\",\"name\":\"narteks.net\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"width\":300,\"height\":90,\"caption\":\"narteks.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/narteks\",\"https:\/\/instagram.com\/narteksnet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\",\"name\":\"Tar\u0131k\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tar\u0131k\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/narteks.net\"],\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Evcille\u015fmi\u015f felsefe, felsefe de\u011fildir | Af\u015far T\u0130MU\u00c7\u0130N - narteks.net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Evcille\u015fmi\u015f felsefe, felsefe de\u011fildir | Af\u015far T\u0130MU\u00c7\u0130N","og_description":"Felsefe neden insanlar\u0131n g\u00f6z\u00fcn\u00fc korkutur. Kimi filozoflarda kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan, felsefe dilinin a\u011fdal\u0131 olmas\u0131 bir etken mi? Felsefe dilinin a\u011fdal\u0131 olmas\u0131 asl\u0131nda felsefi yetersizli\u011fin sonucudur. \u00c7\u00fcnk\u00fc felsefe diliyle kolay yoldan, basit\u00e7e anlat\u0131lamayacak hi\u00e7bir bilgi yoktur.\u00a0 Dolay\u0131s\u0131yla bir filozof kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerini basite indirgeyemiyorsa onun kafas\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k demektir. Ne yapmak gerekiyor peki? Ya\u015fam\u0131 kavramak, yal\u0131nla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in felsefeyi yal\u0131n […]","og_url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/","og_site_name":"narteks.net","article_published_time":"2009-12-29T00:00:00+00:00","og_image":[{"width":300,"height":90,"url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","type":"image\/png"}],"author":"Tar\u0131k","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@narteks","twitter_site":"@narteks","twitter_misc":{"Yazan:":"Tar\u0131k","Tahmini okuma s\u00fcresi":"11 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/"},"author":{"name":"Tar\u0131k","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca"},"headline":"Evcille\u015fmi\u015f felsefe, felsefe de\u011fildir | Af\u015far T\u0130MU\u00c7\u0130N","datePublished":"2009-12-29T00:00:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/"},"wordCount":2243,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"articleSection":["Af\u015far T\u0130MU\u00c7\u0130N"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/","url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/","name":"Evcille\u015fmi\u015f felsefe, felsefe de\u011fildir | Af\u015far T\u0130MU\u00c7\u0130N - narteks.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#website"},"datePublished":"2009-12-29T00:00:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/29\/evcillesmis-felsefe-felsefe-degildir-afsar-timucin\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/narteks.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Evcille\u015fmi\u015f felsefe, felsefe de\u011fildir | Af\u015far T\u0130MU\u00c7\u0130N"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/narteks.net\/#website","url":"https:\/\/narteks.net\/","name":"narteks.net","description":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"alternateName":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization","name":"narteks.net","url":"https:\/\/narteks.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","width":300,"height":90,"caption":"narteks.net"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/narteks","https:\/\/instagram.com\/narteksnet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca","name":"Tar\u0131k","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tar\u0131k"},"sameAs":["http:\/\/narteks.net"],"url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1596","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1596"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1596\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1596"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1596"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1596"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}