{"id":1606,"date":"2009-11-27T19:16:17","date_gmt":"2009-11-27T16:16:17","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wordpress\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/"},"modified":"2009-11-27T19:16:17","modified_gmt":"2009-11-27T16:16:17","slug":"fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/","title":{"rendered":"Fiziki \u015eiddet \u00dczerindeki Devlet Tekeli ve Bunun \u0130hlali | \u015eiddet ve Medeniyet – Norbert Elias"},"content":{"rendered":"

Medeniyet hi\u00e7bir zaman tamamlanm\u0131\u015f de\u011fildir ve s\u00fcrekli olarak tehlike alt\u0131ndad\u0131r. Tehlike alt\u0131ndad\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc medeni davran\u0131\u015f standartlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, g\u00f6rece istikrarl\u0131 bir bireysel \u00f6zdisiplin d\u00fczeyi gibi belirli ko\u015fullar\u0131 gerektirmektedir. Bu ko\u015fullar da kar\u015f\u0131l\u0131k olarak, mal ve hizmetlerin tedariki, al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir ya\u015fam standard\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve \u00f6zellikle de toplumsal edilginle\u015ftirme -yani, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n devlet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u015fiddete dayal\u0131 olmaks\u0131z\u0131n giderilmesi- gibi \u00f6zel toplumsal yap\u0131larla ili\u015fkilidirler. Ancak toplumun i\u00e7eriden edilginle\u015ftirilmesi, daima toplumsal ya\u015fam\u0131n normal olaylar\u0131 aras\u0131nda yer alan ve edilginle\u015ftirici kurumlar\u0131n \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 toplumsal ve ki\u015fisel \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n tehdidi alt\u0131nda bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n

Gizli \u00f6n kabullere ba\u011fl\u0131 olarak, toplumsal ya\u015famdaki bu fiziki \u015fiddet sorunu -edilginle\u015ftirme ile \u015fiddet aras\u0131ndaki gerilim sorunu- \u00e7o\u011fu kez g\u00f6zlemlenebilir ba\u011flamlara gereken \u00f6zeni g\u00f6stermeyen bir bi\u00e7imde incelenmi\u015ftir. \u015eu iki yakla\u015f\u0131m\u0131 al\u0131n.<\/p>\n

Sorunu yanl\u0131\u015f bi\u00e7imde ortaya koyman\u0131n bir yolu, toplumsal \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 ve bunlar\u0131n sonucunda ortaya \u00e7\u0131kan psikolojik \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131, insanlar\u0131n do\u011fu\u015ftan getirdikleri sald\u0131rganl\u0131\u011fa ba\u011flama y\u00f6n\u00fcnde halen olduk\u00e7a yayg\u0131n olan e\u011filimdir. \u0130nsanlar\u0131n di\u011ferlerine sald\u0131rmay\u0131 ama\u00e7layan, yap\u0131 bak\u0131m\u0131ndan cinsel d\u00fcrt\u00fc gibi di\u011fer do\u011fal d\u00fcrt\u00fclere benzeyen sald\u0131rgan bir d\u00fcrt\u00fc sahibi olduklar\u0131 fikri temelsizdir. \u0130nsanlar, tehlike alt\u0131nda olduklar\u0131n\u0131 hissettiklerinde, b\u00fct\u00fcn fiziki ayg\u0131tlar\u0131n\u0131 farkl\u0131 bir kayna\u011fa otomatik olarak y\u00f6neltme konusunda do\u011fal bir potansiyele sahiptirler. Beden, k\u0131zg\u0131nl\u0131k olay\u0131na, t\u0131pk\u0131 kavga ya da d\u00f6v\u00fc\u015fte oldu\u011fu gibi kaslar\u0131n daha yo\u011fun hareketine yol a\u00e7an otomatik bir d\u00fczenleme ile tepki g\u00f6stermektedir. Bir d\u00fcrt\u00fc modeline denk d\u00fc\u015fen insan\u00ee itkiler, ger\u00e7ek durumdan g\u00f6rece ba\u011f\u0131ms\u0131z bir bi\u00e7imde, fizyolojik olarak veya \u00e7o\u011fu kez s\u00f6ylendi\u011fi \u00fczere, \u201ci\u00e7eriden\u201d serbest b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131rlar. Bedenin ekonomisini, kavga etme -ya da- ka\u00e7ma haline ge\u00e7irmek, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir \u00f6l\u00e7\u00fcde, ister mevcut ister hat\u0131rlan\u0131lm\u0131\u015f olsun, \u00f6zg\u00fcl bir durum taraf\u0131ndan ko\u015fulland\u0131r\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n

Sald\u0131rganl\u0131k potansiyeli, belli bir t\u00fcr do\u011fal veya toplumsal durumlar, hepsinden \u00f6nce de \u00e7at\u0131\u015fma taraf\u0131ndan harekete ge\u00e7irilebilmektedir. Cinsel d\u00fcrt\u00fc modeli esas\u0131nda bireylere bir sald\u0131rganl\u0131k d\u00fcrt\u00fcs\u00fc atfeden Lorenz ve di\u011ferleriyle bilin\u00e7li bir kar\u015f\u0131tl\u0131k i\u00e7inde, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 ayakland\u0131ran\u0131n sald\u0131rganl\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131, sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131 ayakland\u0131ran\u0131n \u00e7at\u0131\u015fma oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. D\u00fc\u015f\u00fcnce al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z, insanlar hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamak istedi\u011fimiz her \u015feyin ayr\u0131\u015f\u0131k bireyler esas\u0131nda a\u00e7\u0131klanabilece\u011fi beklentisini yaratmaktad\u0131r. \u0130nsanlar\u0131n, nas\u0131l gruplar halinde, yani toplumsal yap\u0131lar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla birbirlerine ba\u011fland\u0131klar\u0131na ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncemizi ve dolay\u0131s\u0131yla a\u00e7\u0131klamalar\u0131 uygun bir yere oturtmak a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00fc\u00e7 bir \u015feydir. \u00c7at\u0131\u015fmalar toplumsal yap\u0131lar\u0131n bir boyutudur. Yine \u00e7at\u0131\u015fmalar, insani-olmayan do\u011fa ile birlikte, yani hayvanlar, gezegenler, ay ve g\u00fcne\u015f ile birlikte varolan insan ya\u015fam\u0131n\u0131n da bir boyutudurlar. \u0130nsanlar, do\u011fa gere\u011fi, di\u011fer insanlarla, do\u011fa ile ve b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n i\u00e7inde yer alan \u00e7at\u0131\u015fmalarla birlikte var olan bu hayata g\u00f6re ayarlanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n

Bu yakla\u015f\u0131m\u0131n \u00f6nerdi\u011fi de\u011fi\u015fik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, ikinci ve daha manidar bir y\u00f6nde a\u00e7\u0131kl\u0131k kazanmaktad\u0131r. Fiziki \u015fiddet sorunu incelendi\u011finde, \u00e7o\u011fu kez, insanlar\u0131n di\u011ferlerine, s\u00f6zgelimi erkek veya kad\u0131n ter\u00f6ristler haline getirmeye yetecek \u00f6l\u00e7\u00fcde sald\u0131rmalar\u0131n\u0131n veya onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmelerinin nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu sorulmaktad\u0131r. Soruyu farkl\u0131 bir bi\u00e7imde ortaya koymak daha kesin ve dolay\u0131s\u0131yla daha verimli olacakt\u0131r. \u015e\u00f6yle: Bir\u00e7ok insan\u0131n, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olanlar taraf\u0131ndan kendilerine sald\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 veya \u00f6ld\u00fcr\u00fclecekleri korkusundan yoksun bir bi\u00e7imde -genel olarak \u00e7a\u011fda\u015f Avrupa, Amerika, \u00c7in ve Rusya gibi devlet-d\u00fczenlenimli b\u00fcy\u00fck toplumlarda oldu\u011fu kadar bar\u0131\u015f i\u00e7inde- ya\u015fayabilmeleri nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olmaktad\u0131r? \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fiminde, daha \u00f6nce hi\u00e7bir zaman, milyonlarca insan\u0131n zaman\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fck devletlerinde ve kentlerinde oldu\u011fu gibi bu denli bar\u0131\u015f i\u00e7inde -yani, fiziki \u015fiddetin \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde yok edildi\u011fi bir durumda- ya\u015famad\u0131klar\u0131 \u00e7o\u011fu kez unutulmaktad\u0131r. Bu nokta, insanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fimindeki eski d\u00f6nemlerinin ne denli \u015fiddetle dolu oldu\u011fu ve yine bu d\u00f6nemlerde fiziki sald\u0131r\u0131 riskinin ne denli y\u00fcksek bulundu\u011fu fark edildi\u011finde a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bir kimsenin \u00e7at\u0131\u015fma ile y\u00fcz y\u00fcze gelmesi, bir ba\u015fkas\u0131na k\u0131zmas\u0131 veya nefret etmesi durumundaki ilk davran\u0131\u015f, insanlar\u0131n birbirlerini yaralamak veya \u00f6ld\u00fcrmek i\u00e7in sald\u0131rmalar\u0131 olmaktad\u0131r. Sorun, b\u00fct\u00fcn bunlar olmaks\u0131z\u0131n -yani \u00f6fke, nefret, d\u00fc\u015fmanl\u0131k, husumet olmaks\u0131z\u0131n- nas\u0131l birarada ya\u015fayabilece\u011fimizdir. Esas olan sald\u0131r\u0131lar\u0131n, hatta cinayetlerin bir arkaplan\u0131n\u0131n olmas\u0131d\u0131r. Bu sorun normal olarak \u015fiddet eylemlerinin nas\u0131l a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131 sorularak incelenmi\u015ftir. Bunun yerine devlet d\u00fczenlenimli bir toplumda normal olarak nas\u0131l bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fayabildi\u011fimizin a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131 talep etmeliyiz. O zaman insanlar\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcyle neden bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir toplumsal hayat\u0131n, \u00e7a\u011fda\u015f medeniyetin standartlar\u0131na itaat edemediklerini anlamak ve a\u00e7\u0131klamak m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n

\u00c7ok geni\u015f toplumsal gruplarda g\u00f6reli olarak nas\u0131l bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sorusunu cevapland\u0131rmak g\u00fc\u00e7 de\u011fildir. \u00d6zel bir toplumsal \u00f6rg\u00fctlenim t\u00fcr\u00fc bunu m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sorunun bir boyutu ilkin Max Weber taraf\u0131ndan g\u00f6zlemlenmi\u015ftir. Weber, devletlerin, y\u00f6neticilerin fiziksel \u015fiddet \u00fczerine bir tekel koyma iddias\u0131yla karakterize edildi\u011fine i\u015faret etmi\u015ftir. Bu, y\u00f6neticilerinin fiziksel \u015fiddet kullanmaya yetkili, hatta zorunluysa di\u011fer b\u00fct\u00fcn yurtta\u015flar\u0131 \u015fiddet kullanmaktan al\u0131koyan bir uzmanlar grubuna sahip oldu\u011fu bir \u00f6rg\u00fct i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anlam\u0131na gelir. \u015eiddet tekeli insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn sosyoteknik bir bulu\u015fudur. Bunlar genel olarak bir\u00e7ok ku\u015fa\u011f\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde planlanmaks\u0131z\u0131n geli\u015fen sadece do\u011fal alanda de\u011fil, ayn\u0131 zamanda toplumsal alanda da insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn sosyoteknik yeniliklerinin \u00f6rnekleridir. Fiziksel \u015fiddet tekeli bu t\u00fcrden bir yeniliktir. Y\u00fczy\u0131llard\u0131r bug\u00fcnk\u00fc devlet modeline var\u0131ncaya kadar (ki bu model kesinlikle nihai a\u015fama de\u011fildir) \u00e7ok tedrici olarak bi\u00e7imlenmi\u015ftir.<\/p>\n

Bu t\u00fcr fiziksel \u015fiddet tekelleri halihaz\u0131rda normal olarak h\u00fck\u00fcmetler taraf\u0131ndan i\u015fletilip denetlenmekte ve y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fc organlar olarak asker ve polis taraf\u0131ndan temsil edilmektedir. Di\u011fer insani yenilikler gibi y\u00fcksek derecede benzerlik g\u00f6sterirler: T\u0131pk\u0131 ate\u015fin kontrol edilmesinin yemek pi\u015firmede medenile\u015fmi\u015f bir ilerlemeyi sa\u011flamas\u0131 kadar barbarlar\u0131n kul\u00fcbeleri ve evleri yak\u0131p y\u0131kmas\u0131 gibi; t\u0131pk\u0131 atomik enerjinin verimli bir enerji kayna\u011f\u0131 ve korkutucu silah olu\u015fu gibi, fiziksel \u015fiddet \u00fczerindeki tekelin toplumsal yenili\u011fi de e\u015fit derecede \u00e7ift anlaml\u0131d\u0131r. Tehlikeli bir ara\u00e7t\u0131r. Eski \u00e7a\u011f firavunlar\u0131ndan g\u00fcn\u00fcm\u00fcz diktat\u00f6rlerine, \u015fiddet tekelinin var olmas\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc, belirli k\u00fc\u00e7\u00fck gruplar\u0131n yarar\u0131na kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ancak devlet tekelinin sahipleri i\u00e7in g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bu i\u015flev onun yeg\u00e2ne i\u015flevi de\u011fildir. G\u00fcc\u00fcn devlet tekeli de bir devlet i\u00e7inde ya\u015fayan insanlar i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6nemli bir i\u015fleve sahiptir. Bizim edilginle\u015ftirilmemiz -geni\u015f insan y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n g\u00f6reli olarak birlikte ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ya\u015famas\u0131- b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde, devletin mal\u00ee tekeliyle yak\u0131ndan ilintili olan bu kurum esas\u0131na dayan\u0131r. <\/p>\n

\u00d6nemli olan, \u015fiddet tekelinin bu iki i\u015flevi aras\u0131ndaki dengedir: Denetleyicileri i\u00e7in i\u015flevi ile devlet-d\u00fczenlenimli toplumun \u00fcyeleri i\u00e7in i\u015flevi ve b\u00f6ylelikle i\u00e7sel d\u00fczenlili\u011fin derecesi. Daha \u00f6nceki d\u00f6nemlerde iktidar \u00f6yle e\u015fitsiz bir \u015fekilde da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r ki \u015fiddet tekelinin denetleyicileri, bu g\u00fcc\u00fcn y\u00f6nelttiklerinden \u00e7ok kendileri i\u00e7in i\u015flev g\u00f6rmesine mutlak \u00f6ncelik verebilmekteydiler. XIV. Louis\u2019nin \u201cBen Devletim\u201d dedi\u011fi kaydedilmektedir. Ger\u00e7ekte o kendisini devletin sahibi olarak hissetmekteydi. \u00c7\u00fcnk\u00fc o zamanlar birka\u00e7 devlette iktidar dengesi b\u00fct\u00fcn devlet-d\u00fczenlenimli toplum i\u00e7in g\u00fc\u00e7 tekelinin i\u015flevi yarar\u0131na de\u011fi\u015fmi\u015fti.<\/p>\n

Bireysel pasifle\u015ftirme, -bir \u00e7at\u0131\u015fmada muhalifimize sald\u0131rma ve bir kavgay\u0131 ba\u015flatma d\u00fc\u015f\u00fcncesinin ne kadar k\u0131zg\u0131n olursak olal\u0131m normal olarak akl\u0131m\u0131za gelmemesi olgusu- ki\u015fili\u011fimizin b\u00fct\u00fcn yap\u0131s\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck oranda medenile\u015ftirici d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc g\u00f6stermektedir. Hangi topluma ait olduklar\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n bebekler kendilerini, kendili\u011finden el ve ayakla korurlar. Geli\u015fmi\u015f devlet d\u00fczenlenimli toplumlarda yeti\u015fkinler \u00fczerinde son derece derinden etkileyici olan \u015fiddet eylemlerine kar\u015f\u0131 yasaklar \u015fiddete y\u00f6nelik devlet tekelinin b\u00fcy\u00fcyen etkilili\u011fiyle yak\u0131ndan ilintilidir.<\/p>\n

Zaman\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisinde bireylerin ki\u015filik yap\u0131lar\u0131 buna uyacaklar, fiziksel \u015fiddetin kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131na bir g\u00f6n\u00fcls\u00fczl\u00fck, hatta derin bir nefret veya ho\u015fnutsuzluk geli\u015ftireceklerdir. 19. y\u00fczy\u0131la kadar gelen bir zaman dilimi i\u00e7erisinde bir\u00e7ok konumdaki erkekler i\u00e7in kad\u0131nlar\u0131n d\u00f6v\u00fclmesi kabul edilebilirdi. Bug\u00fcn kad\u0131nlar\u0131n herhangi bir durumda erkekler taraf\u0131ndan -ne de g\u00fc\u00e7l\u00fc bir erke\u011fin di\u011ferini- ve hatta \u00e7ocuklar\u0131n bile d\u00f6v\u00fclmesini yasaklayan ilke \u00f6nceki y\u00fczy\u0131llarda oldu\u011fundan \u00e7ok daha derin bir \u015fekilde bireylerin duygular\u0131nda keskinle\u015fmektedir. Yaln\u0131zca bu genel olarak kendi kendine hareket eden ve \u015fiddete y\u00f6nelik varolan itkilerin s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131s\u0131 bilin\u00e7li oldu\u011funda, medenile\u015fmi\u015f toplumlarda kasti ve niyete ba\u011fl\u0131 \u015fiddet eylemleri sorunu do\u011fru olarak anla\u015f\u0131labilir.<\/p>\n

Yine de devletler i\u00e7erisinde yasal ve yasal olmayan \u015fiddet gruplar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Durum uluslararas\u0131 d\u00fczeyde \u015fiddet tekelinin bulunmamas\u0131 olgusuyla karma\u015f\u0131kla\u015fmaktad\u0131r. Bu d\u00fczeyde bug\u00fcn t\u0131pk\u0131 ilkel atalar\u0131m\u0131z\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 gibi ya\u015f\u0131yoruz. Daha \u00f6nceleri kabilelerin kabilelere bir tehlike te\u015fkil etmesi gibi, bug\u00fcn de devletler, di\u011fer devletlere bir tehlike te\u015fkil etmektedir. Devlet temsilcileri ve \u00fcyeleri her zaman tetikte olmal\u0131, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devlet taraf\u0131ndan i\u015fgal edilme ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirme, hatta teba olma ihtimaline kar\u015f\u0131 uyan\u0131k kalmal\u0131d\u0131rlar. Uluslararas\u0131 d\u00fczeyde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir devletin, zay\u0131f bir devleti vergi ve yurtta\u015flar\u0131n\u0131 da itaat talebiyle i\u015fgal etmekten ve b\u00f6ylece de facto zay\u0131f devleti ilhak etmekten al\u0131koyan \u00fcst\u00fcn bir g\u00fc\u00e7 yoktur. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir devleti b\u00f6yle hareketten yaln\u0131zca bir ba\u015fka bir g\u00fc\u00e7l\u00fc devlet al\u0131koyabilir. E\u011fer b\u00f6yle devletler varsa, s\u00fcrekli olarak birbirlerinin korkusuyla ya\u015farlar; yani rakiplerinin kendilerinden \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olabilece\u011fi korkusuyla.<\/p>\n

Bu \u00e7ift tarafl\u0131 s\u00fcrecin ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131 genellikle a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fclmemektedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc her devlet taraf tutmaktad\u0131r. Buna ra\u011fmen, uluslararas\u0131 ili\u015fkiler alan\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc devletler normal olarak rakipleriyle hegemonik ili\u015fkilere girmektedirler; s\u00fcrekli onlar\u0131n korkusuyla ya\u015famaktad\u0131rlar. Bu d\u00fczeyde e\u011fer devletler kendilerinin g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funa inan\u0131r ve bunun avantajlar\u0131ndan faydalanmak isterlerse \u015fiddet eylemine kat\u0131lanlar\u0131 s\u0131n\u0131rlayacak merkez\u00ee bir fiziksel \u015fiddet tekeli yoktur. Bu da \u00f6nceki zamanlarda, devletler i\u00e7inde bile olay\u0131n genellikle ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi bi\u00e7imdir. G\u00fc\u00e7l\u00fc kom\u015fudan korkulmak zorunlulu\u011fu vard\u0131. Fiziksel olarak g\u00fc\u00e7l\u00fc olanlar, g\u00fc\u00e7lerini di\u011ferlerini tehdit etmek, tahrip etmek ve k\u00f6lele\u015ftirmek i\u00e7in kullanabilirdi.<\/p>\n

Bir devlet i\u00e7inde ya\u015fayan halk\u0131n pasifle\u015ftirilmesi ve medenile\u015ftirilmesi ilerlemi\u015ftir. Ancak b\u00fct\u00fcn medeniyetimiz boyunca garip bir hata \u00e7izgisi bulunmaktad\u0131r. \u201cMedeniyet\u201d kelimesi kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, genelde bunun somut bir varl\u0131\u011fa g\u00f6ndermede bulundu\u011fu varsay\u0131lmaktad\u0131r. Fakat olay bu de\u011fildir. Uluslararas\u0131 ili\u015fkilerden ayr\u0131 olarak, i\u00e7 ili\u015fkilerde meden\u00eele\u015fmi\u015f davran\u0131\u015f ve deneyim standard\u0131 aras\u0131nda \u00e7ok keskin bir ayr\u0131m vard\u0131r. \u0130\u00e7 ili\u015fkilerde halk aras\u0131ndaki \u015fiddet yasakt\u0131r ve ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi yerde cezaland\u0131r\u0131l\u0131r. Uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde farkl\u0131 bir standart y\u00fcr\u00fcrl\u00fcktedir. Her b\u00fcy\u00fck devlet di\u011fer devletlere kar\u015f\u0131 \u015fiddet eylemleri haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisindedir. Bu t\u00fcr eylemler ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011finde, ger\u00e7ekle\u015ftirenler y\u00fcksek bir seviyeye \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r, genellikle de \u00f6vg\u00fcler d\u00fcz\u00fcl\u00fcr ve \u00f6d\u00fcllendirilirler.<\/p>\n

E\u011fer kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 fiziksel tehlike indirimi ya da \u00e7o\u011falan pasifle\u015ftirme, medeniyetin derecesini\u00a0 belirlemek i\u00e7in \u00f6nemli bir \u00f6l\u00e7\u00fct olarak de\u011ferlendirilirse, insan t\u00fcr\u00fcn\u00fcn uluslararas\u0131 alandan \u00e7ok, yerel olaylarda daha y\u00fcksek bir medeniyet d\u00fczeyine vard\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Geli\u015fmi\u015f end\u00fcstriyel devletler i\u00e7erisinde (bu devletler hemen hemen yerel olarak b\u00fct\u00fcn\u00fcyle pasifle\u015ftirilmi\u015flerdir), yerel pasifle\u015fme ve uluslararas\u0131 tehdit aras\u0131ndaki bo\u015fluk \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck olmaktad\u0131r. Uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde insanlar, do\u011falar\u0131 gere\u011fi k\u00f6t\u00fc olduklar\u0131 veya do\u011falar\u0131nda i\u00e7kin olarak varolan sald\u0131rgan istekler nedeniyle g\u00f6rece d\u00fc\u015f\u00fck bir medeniyet evresinde kalmazlar. Uluslararas\u0131 ili\u015fkilerdeki medeniyet evresinin g\u00f6rece d\u00fc\u015f\u00fck olmas\u0131n\u0131n nedeni, daha \u00e7ok, insanlar\u0131n devlet i\u00e7inde az ya da \u00e7ok, o devlet taraf\u0131ndan izin verilmeyen her \u015fiddet eylemini etkin bir bi\u00e7imde \u00f6nleyecek\u00a0 belirli\u00a0 toplumsal kurumlar\u0131 geli\u015ftirmi\u015f olmakla beraber, bu t\u00fcr kurumlar\u0131n uluslararas\u0131 ili\u015fkilerde h\u00e2l\u00e2 b\u00fct\u00fcn\u00fcyle yok olmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Yerel olarak, normalde \u015fiddet \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlamay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan bir ara\u00e7 olarak \u015fiddet tekeli mevcuttur. Uluslararas\u0131 d\u00fczeyde, \u015fiddetin tekel alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 h\u00e2l\u00e2 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu yetersizlik b\u00fct\u00fcn\u00fcyle \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde BM\u2019nin ya da Lahey Adalet Divan\u0131\u2019n\u0131n uluslararas\u0131 d\u00fczeydeki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n \u015fiddet kullan\u0131lmaks\u0131z\u0131n giderilmesi y\u00f6n\u00fcndeki \u00e7abalar\u0131nda g\u00f6sterilmektedir. \u015eiddet \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131na haz\u0131rlanan ya da \u015fiddet etkinliklerine kat\u0131lan devletlerden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ordu, bu devletlerin kendi aralar\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 asker\u00ee bir \u015fekilde \u00e7\u00f6zmelerini engellemek i\u00e7in gereklidir. E\u011fer b\u00f6yle bir ordu varolursa, o zaman BM ve di\u011fer uluslararas\u0131 kurulu\u015flar fiziksel \u015fiddetin b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir tekelini ger\u00e7ekle\u015ftireceklerdir. Bu t\u00fcrden bir tekel var olmad\u0131\u011f\u0131ndan, uluslararas\u0131 ili\u015fkiler bir\u00e7ok bi\u00e7imde sorunu bulunan daha basit gruplar\u0131n ili\u015fkilerini kapsamamaktad\u0131r. B\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fck ve k\u00fc\u00e7\u00fck devletler de ba\u015fka bir devlet taraf\u0131ndan i\u015fgal edilme tehdidi kar\u015f\u0131s\u0131nda ya da kendi devletinin ba\u015fka bir devleti i\u015fgalle tehdit etmesi durumunda kullan\u0131labilecek uzmanlar\u0131 s\u00fcrekli olarak yeti\u015ftirmektedirler.1<\/p>\n

Fiziksel \u015fiddet tekelinin olu\u015fumu -devlet olu\u015fturma s\u00fcreci- uluslararas\u0131 d\u00fczeyde b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ilkel olmas\u0131na ra\u011fmen, yerel d\u00fczeyde benzer bir tekelin geli\u015fimi her yerde ayn\u0131 derecede olmamakla birlikte \u00e7ok daha ilerlemi\u015ftir. Bu tekel, g\u00f6reli olarak etkili oldu\u011fu yerde bile, tehlikelere kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Yerel bunal\u0131mlarda devlet taraf\u0131ndan yetkili k\u0131l\u0131nan \u015fiddet uzmanlar\u0131 bir ba\u015fka deyi\u015fle devletin \u015fiddet tekelinin temsilcileri, devlet taraf\u0131ndan yetkili k\u0131l\u0131nmam\u0131\u015f gruplarla \u015fiddetli bir m\u00fccadeleye girerler. Bu t\u00fcr bir geli\u015fmeyi Alman tarihinden birka\u00e7 \u00f6rnekle g\u00f6stermek istiyorum.<\/p>\n

Almanya gibi devlet-d\u00fczenlenimli bir toplumun biyografisini yazmak meydan okuyucu bir g\u00f6rev olacakt\u0131r. T\u0131pk\u0131 bireylerin daha \u00f6nceki deneyimlerinin bug\u00fcnlerini s\u00fcrekli bir bi\u00e7imde etkilemesi gibi, uluslar\u0131n da ge\u00e7mi\u015f deneyimleri bug\u00fcnlerini etkilemektedir. Alman Reich\u2019\u0131n\u0131n uzun bir d\u00f6nem Avrupal\u0131 devletler hiyerar\u015fisinde g\u00f6reli olarak d\u00fc\u015f\u00fck bir konumu i\u015fgal etmesinin deneyimi, h\u00e2l\u00e2 Almanya taraf\u0131ndan ya\u015fanmaktad\u0131r. Reich zay\u0131fken, \u00fcyelerinin kendilerine duydu\u011fu sayg\u0131dan ulus ac\u0131 \u00e7ekmekteydi. Kendilerine verdikleri \u00f6nem azald\u0131. 17. ve 18. y\u00fczy\u0131l Almanya belgelerinde, halk\u0131n nas\u0131l s\u0131k s\u0131k Fransa, \u0130ngiltere, \u0130sve\u00e7 ve Rusya\u2019yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, par\u00e7alanm\u0131\u015f olma nedeniyle Almanya\u2019n\u0131n zay\u0131f oldu\u011funun fark\u0131na varmalar\u0131n\u0131 ve deneyimlediklerini g\u00f6rebilmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n

Bir Almanya biyografisi bu zay\u0131fl\u0131k ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k duygusunun, daha \u00f6nceki gev\u015fek konfederasyonun sonu\u00e7ta galibiyetle biten bir sava\u015f\u0131n sonucu olarak b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f bir devletle takviye edilmesiyle nas\u0131l birdenbire kar\u015f\u0131t\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc betimlemek zorunda kalacakt\u0131r. Zay\u0131fl\u0131k duygusu, s\u0131n\u0131rs\u0131z bir g\u00fc\u00e7 duygusuna, a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k duygusu da kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunmayan bir kendine sayg\u0131 duymaya d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Sarka\u00e7, z\u0131t y\u00f6nde en u\u00e7 noktaya savrulmu\u015ftu. Almanya, Avrupa\u2019n\u0131n b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerinin b\u00fcy\u00fcl\u00fc \u00e7evresine girerek hegemonik m\u00fccadelelere kat\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. Avrupal\u0131 devletlerin bi\u00e7imlenmesinin dinami\u011fiyle uygunluk i\u00e7erisinde, Almanya\u2019da -\u0130kinci Kayzer d\u00f6neminde ve \u00f6zellikle bu geli\u015fmenin olduk\u00e7a ge\u00e7 olu\u015fmas\u0131 nedeniyle radikal bir bi\u00e7imde- bu \u00fclke i\u00e7in birle\u015fmeyle b\u00fcy\u00fck Avrupal\u0131 g\u00fc\u00e7lerden birisi olarak yer kazanman\u0131n yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi de yay\u0131lmaya ba\u015flad\u0131. Almanya b\u00fcy\u00fck bir Avrupa ve d\u00fcnya g\u00fcc\u00fc olmak zorundayd\u0131. Nihai al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fckten nihai b\u00fcy\u00fcklenmeye do\u011fru kayan sarka\u00e7la uygunluk i\u00e7erisinde y\u00f6netici konumlardaki insanlar, yo\u011fun bir \u015fekilde Almanya\u2019n\u0131n b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 de\u011filse bile, Avrupa\u2019y\u0131 egemenlik alt\u0131na alacak bir m\u00fccadele i\u00e7in haz\u0131rlanmak zorunda oldu\u011funu hissettiler.<\/p>\n

Elbette yery\u00fcz\u00fcnde birka\u00e7 devlet, y\u00f6netici gruplar kazanmak i\u00e7in \u00e7ok az bir \u015fans g\u00f6rseler bile, kom\u015fular\u0131 ya da bilinen b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya \u00fczerinde egemenlik kurman\u0131n \u00e7ekicili\u011fine direnebilmi\u015flerdir. Bug\u00fcnlerde ABD ve SSCB\u2019nin bu \u00e7ekicili\u011fe kap\u0131l\u0131p kap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 belli de\u011fildir. Almanya\u2019da bu durum \u00f6zel bir \u015feyle tamamlanm\u0131\u015ft\u0131r: \u00d6zellikle Prusya\u2019da ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 soylular ile yukar\u0131 orta s\u0131n\u0131flar, \u00f6zellikle de y\u00fcksek devlet g\u00f6revlileri ve akademisyenler aras\u0131ndaki ili\u015fkideki de\u011fi\u015fme. Bu de\u011fi\u015fme hen\u00fcz b\u00fct\u00fcn\u00fcyle a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131r. Kayzerlerin egemenli\u011fi alt\u0131ndaki Almanya\u2019da soylular g\u00fc\u00e7l\u00fc asker\u00ee gelenekleriyle \u00f6nde gelen bir tabaka olmu\u015ftur. Alman burjuvazisi kendi idealinin, Almanya\u2019n\u0131n birle\u015fmesi, kazan\u0131mlar\u0131 ve ba\u015far\u0131lar\u0131nca de\u011fil, yukar\u0131dan asker\u00ee soylulu\u011fun ba\u015far\u0131lar\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6rmek zorundayd\u0131.<\/p>\n

Bu durumda (medenile\u015fme s\u00fcreci a\u00e7\u0131s\u0131ndan) garip ve anlaml\u0131 bir \u015fey ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Burjuvazinin bir k\u0131sm\u0131 daha y\u00fcksek tabaka taraf\u0131ndan emilmi\u015f ve bu tabakan\u0131n asker\u00ee eti\u011fini i\u00e7selle\u015ftirmi\u015ftir. Bununla birlikte bu sahiplenilme s\u00fcrecinde asker\u00ee etik burjuvala\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Soylular taraf\u0131ndan garanti alt\u0131na al\u0131nan ve \u00e7o\u011funcas\u0131\u00a0 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmeden kabul edilen geleneksek asker\u00ee etik, burjuvazinin y\u00fcksek tabakas\u0131 taraf\u0131ndan bir ihtida gayretiyle d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcc\u00fc bir \u015fekilde sahiplenilmekte ve bilin\u00e7li olarak geli\u015ftirilmekteydi. \u0130ktidar \u00f6vg\u00fcs\u00fc, \u015fiddeti de i\u00e7ermek \u00fczere, eskisinden \u00e7ok daha s\u0131k olarak s\u00f6zl\u00fc ve yaz\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde ger\u00e7ekle\u015ftirilmekteydi. \u0130stenilen ulusal birle\u015fme, soylular\u0131n asker\u00ee liderli\u011fi alt\u0131nda sava\u015flar kazan\u0131larak elde edildi\u011finden, y\u00fcksek burjuvazi sava\u015f ve \u015fiddetin iyi ve g\u00fczel siyasal ara\u00e7lar oldu\u011fu sonucuna varm\u0131\u015ft\u0131. Alman burjuvazisinin b\u00fct\u00fcn\u00fc olmamakla birlikte, \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 bu d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00e7izgisini, ideolojilerinin kalbine yerle\u015ftirdiler.<\/p>\n

Bir\u00e7ok soylu sava\u015flar\u0131 ve diplomatik entrikalar\u0131 al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir \u015feyken, asker\u00ee standartlar\u0131 \u00f6z\u00fcmseyen bar\u0131\u015fc\u0131 burjuvazinin bir k\u0131sm\u0131 uzun bir gelene\u011fe dayal\u0131 uzmanl\u0131\u011f\u0131yla bir t\u00fcr iktidar romantizmi g\u00f6stermekte ve \u015fiddet yoluyla kazan\u0131lan iktidar\u0131 kutsayan bir edebiyat geli\u015ftirmekteydi. Alman ordusuna hizmet eden Nietzsche, \u00e7ok belirgin fark\u0131nda olmamakla birlikte Willen zur Macht\u2019ta Wilhelm d\u00f6nemi burjuvazisinin bu ideolojisinin felsefi bir form\u00fclasyonunu sunmu\u015ftu.\u00a0 D\u00f6nemin kitaplar\u0131, \u00f6zellikle Wilhelminyan romanlar, burjuva \u00f6\u011frenci dernekleri ve aristokratik birle\u015fmi\u015f bir onur koduyla uygunluk i\u00e7erisinde d\u00fcello eden burjuva \u00f6\u011frencileri anlatmakta; ayn\u0131 zamanda burjuva yedek subaylar\u0131n\u0131n saray \u00fcniformas\u0131 i\u00e7indeki \u00f6zel meclis \u00fcyelerinin \u00f6zel konumunu da g\u00f6stermektedirler. Y\u00fcksek burjuva tabakas\u0131n\u0131n soylulu\u011fa ve saraya uyarlanmas\u0131 s\u00fcreci b\u00f6ylece kolayl\u0131kla tan\u0131nmaktad\u0131r.<\/p>\n

Ayn\u0131 zamanda bu y\u00fcksek burjuva akademisyenler ile g\u00f6revlilerin, \u00f6zel ve paradoksal toplumsal ve psikolojik karakteri de g\u00f6r\u00fclmektedir. Esas olarak bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 mesleki ve g\u00f6reli olarak asker\u00ee olmayan k\u00fclt\u00fcrel geleneklerine ra\u011fmen, y\u00fcksek burjuvazinin \u00fcyeleri kendilerini hiyerar\u015fide ikinci s\u0131rada gelen onurlu bir meslek olarak me\u015frula\u015ft\u0131rmaya ve \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc kalan, toplumsal olarak da y\u00fcksek bir konumu i\u015fgal eden ve d\u0131\u015f politikada \u00f6zellikle s\u0131k s\u0131k Makyavelci bir tav\u0131r tak\u0131nan soylulu\u011fun sava\u015f\u00e7\u0131 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na uyarlamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar.<\/p>\n

Bu aristokratik gelenek, Wilhelminyan burjuva \u00e7evrelerince uyarland\u0131\u011f\u0131nda de\u011fi\u015fti. Burjuvazinin \u00e7abalar\u0131 soylu olmaya ili\u015fkin gizli bir \u00f6zlemi yans\u0131tmaktad\u0131r – hi\u00e7 olmazsa bir ku\u015fak i\u00e7erisinde b\u00fct\u00fcn\u00fcyle ula\u015famayacaklar\u0131 bir \u015feye duyulan \u00f6zlem. \u015eiddet \u00fczerindeki vurgular\u0131 \u00f6zet olarak \u015fu \u00f6rnek arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n

Pop\u00fcler bir burjuva romanc\u0131s\u0131 olan Walter Bloem 1912\u2019de Volk wider Volk ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir roman yay\u0131mlad\u0131; romanda 1870-71\u2019de zaferle biten sava\u015f\u0131n muhte\u015fem deneyimini sergilemekteydi. \u015eiddetin olumlu de\u011ferlendirimini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steren bir olay\u0131n romandaki betimini d\u00fc\u015f\u00fcnelim: Burada o zamanlar \u201cPusudakiler\u201d (Franktireurs) olarak adland\u0131r\u0131lan Frans\u0131z direni\u015f\u00e7ileriyle Alman m\u00fcfrezelerinin kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 anlat\u0131lmaktad\u0131r: Pusudakiler hayatlar\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele ediyorlard\u0131. Birden birisi t\u00f6kezledi, bir saniye sonra George\u2019un siyah at\u0131 yerdeki adam\u0131 tekmeledi -k\u0131l\u0131c\u0131n\u0131n keskin taraf\u0131yla, arkas\u0131ndan \u00f6fke ve \u00f6l\u00fcml\u00fc bir korkuyla dolu parlayan bir buruklu\u011fun geldi\u011fi y\u00fckselen kola vurdu: Bir kad\u0131nd\u0131 bu… \u00dc\u00e7\u00fc de birlikte ayn\u0131 \u015fekilde toplanm\u0131\u015flard\u0131, kad\u0131n ve iki k\u00f6yl\u00fc, s\u00fcvari tak\u0131m\u0131 d\u00f6rtnala kalkt\u0131. \u00d6l\u00fcme gitmeyi istemedik\u00e7e b\u00fct\u00fcn mahk\u00fbmlar dilleri kopuncaya kadar ko\u015fmak zorundayd\u0131lar… M\u0131zrakl\u0131 s\u00fcvariler vuru\u015flar\u0131n\u0131 esirgemediler, m\u0131zrak u\u00e7lar\u0131 mahk\u00fbmlar\u0131n ense k\u00f6k\u00fcndeydi; kad\u0131n bile pay\u0131na d\u00fc\u015feni ald\u0131. Uzun zamandan beri insanlar\u0131 ve hayvanlar\u0131 birbirinden ay\u0131rt etmeyi unuttuklar\u0131ndan, s\u00fcvariler i\u00e7in, yakalanan d\u00fc\u015fman, \u00e7irkin yabani bir ay\u0131dan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildi.<\/p>\n

Bu t\u00fcrden eylemler, duygular ve bunlara kar\u015f\u0131l\u0131k ge-len hareketler sava\u015f \u015famatalar\u0131 s\u0131ras\u0131ndaki do\u011fal g\u00fcndelik olaylardand\u0131. 1912\u2019deki Alman burjuvazisinin durumunda tipik olan, kendisinde bu t\u00fcrden bir vah\u015fetin b\u00fct\u00fcn\u00fcyle a\u00e7\u0131k ve belirli bir vurguyla, olumlu ve emredilebilir bir davran\u0131\u015f standard\u0131 olarak sunulmas\u0131 olgusudur.<\/p>\n

Say\u0131s\u0131z \u00f6rne\u011fi bulunan bu t\u00fcrl\u00fc belgeler, Schiller ve di\u011fer b\u00fcy\u00fck Alman idealistlerinin kitaplar\u0131nda -ki zamanlar\u0131nda e\u011fitilmi\u015f Alman burjuvazisi aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir yank\u0131 bulmu\u015flard\u0131- temel bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedirler. B\u00fct\u00fcn\u00fcyle yayg\u0131n idalistik bir hedef olan insanlar\u0131n di\u011fer insanlarla nihai \u00f6zde\u015fle\u015fle\u015fimi burada ba\u015flang\u0131\u00e7tan ba\u015fka her \u015feyi d\u0131\u015fta b\u0131rakan ulusal bir \u00f6zde\u015fle\u015fim yarar\u0131na ink\u00e2r edilmekteydi. Sava\u015f s\u0131ras\u0131nda, kar\u015f\u0131 tarafta bulunan s\u0131radan insanlar\u0131, insanlar olarak de\u011ferlendirme ihtiyac\u0131 yoktu; bu insanlar \u201cyabani, vah\u015fi ay\u0131lardan\u201d ba\u015fka bir \u015fey de\u011fillerdi. Pop\u00fcler burjuva yazarlar a\u015fik\u00e2r bir \u015fekilde okuyucular\u0131ndan bu tavr\u0131 payla\u015fmalar\u0131n\u0131 ve onaylamalar\u0131n\u0131 beklemekteydiler.<\/p>\n

1914 y\u0131l\u0131nda kad\u0131nlar ve erkekler belirli bir zafer bekleyi\u015fi i\u00e7erisinde sava\u015fa gittiler. O zamanlar on yedi ya\u015flar\u0131nda olan ben bile a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 bunu garip ve b\u00fct\u00fcn\u00fcyle anla\u015f\u0131lamaz bir \u015fey olarak g\u00f6rmekteydim. Ancak bu sava\u015f heyecan\u0131n\u0131 payla\u015fan tan\u0131d\u0131klar\u0131m ve \u00f6\u011frencilerim vard\u0131. Marne\u2019da bir ay sonra \u00f6len gen\u00e7 bir hukuk \u00f6\u011frencisinin yazd\u0131\u011f\u0131 mektuptan yap\u0131lan karakteristik bir al\u0131nt\u0131 bu heyecan\u0131 \u00f6rneklendirmektedir:<\/p>\n

Ya\u015fas\u0131n [diye yazm\u0131\u015ft\u0131 evdekilere], nihayet cepheye gidiyoruz. Tabii kazanaca\u011f\u0131z. Sava\u015f\u0131 kazanmaya b\u00f6ylesi kararl\u0131 bir halk i\u00e7in ba\u015fka bir \u015fey m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Benim sevgili dostlar\u0131m, b\u00f6yle bir zamanda ve b\u00f6yle bir ulusla birlikte ya\u015famaktan dolay\u0131 gurur duyun. Sizler, sevdiklerinizi b\u00f6ylesi muhte\u015fem bir sava\u015fa g\u00f6ndermenin ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131na sahipsiniz.<\/p>\n

Sava\u015f, ilerledi\u011fi kadar\u0131yla ger\u00e7ekte bir cinayeti and\u0131r\u0131yordu. Planlanmam\u0131\u015f d\u00f6v\u00fc\u015f, generallerin \u00f6nceden haz\u0131rlanm\u0131\u015f planlar\u0131na ters bir y\u00f6nde geli\u015fmekteydi. Her iki taraf\u0131n asker\u00ee liderleri olabildi\u011fince k\u0131sa cesur bir asker\u00ee sald\u0131r\u0131 planlam\u0131\u015flard\u0131. Frans\u0131z generaller, \u00f6zellikle de d\u00fcn\u00fcn ma\u011fluplar\u0131, umutsuz bir sald\u0131r\u0131 ve vah\u015fi bir heyecan\u0131n h\u0131z\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilecek \u00e7arp\u0131\u015fmalar bekliyorlard\u0131. Almanlar, de\u011fi\u015ftirilmi\u015f Schlieffen plan\u0131n\u0131 izliyorlard\u0131. Buna g\u00f6re, Bel\u00e7ika\u2019n\u0131n ve buradan da Fransa\u2019n\u0131n Almanlar taraf\u0131ndan beklenmedik bir bi\u00e7imde i\u015fgal edilmesi, d\u00fc\u015fman Frans\u0131zlar \u00fczerinde \u00f6ylesine sonu\u00e7 al\u0131c\u0131 bir y\u0131k\u0131m yapacakt\u0131 ki, b\u00f6ylece bat\u0131daki Alman birlikleri do\u011fu cephesindeki sava\u015f lehine serbest olabileceklerdi. Verilen b\u00fcy\u00fck kay\u0131plardan sonra, i\u015f heyecandan yoksun siper sava\u015flar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ferek yozla\u015ft\u0131. Bu durum, silah teknolojisinin o d\u00f6nemdeki geli\u015fiminin sald\u0131r\u0131y\u0131 de\u011fil, savunmay\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark etmi\u015f baz\u0131 d\u0131\u015f g\u00f6zlemciler taraf\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Bunlar aras\u0131nda H. G. Wells, di\u011ferleriyle birlikte, dura\u011fan bir sava\u015f\u0131 \u00f6ng\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n

Birle\u015fik Devletler (ki \u0130ngiltere ile birlikte, Almanya\u2019n\u0131n egemenli\u011fi alt\u0131na girecek bir k\u0131ta Avrupas\u0131\u2019ndan korkuyorlard\u0131) sava\u015fa girdi\u011finde, Almanya\u2019n\u0131n zafer kazanma \u015fans\u0131 t\u00fcm\u00fcyle ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez olan ger\u00e7ek olmu\u015ftu: Almanya g\u00fc\u00e7lerini t\u00fcketmi\u015f ve sava\u015f\u0131 kaybetmi\u015fti. Kayzer ve soylular ta\u00e7lar\u0131n\u0131 yitirmi\u015flerdi. Almanya\u2019n\u0131n iyi toplumunun merkezleri olan saraylar yok olmu\u015ftu. Ge\u00e7mi\u015fte doyum yaratmaya muktedir olmu\u015f bulunan -y\u00fcksek soylulardan burjuva \u00f6\u011frenci derneklerine, Mare\u015fal\u2019den burjuva yedek memuruna kadar uzanan ve tek bir belirgin \u015feref kodu etraf\u0131nda birle\u015fmi\u015f bulunan- yine bu ayn\u0131 toplum. Avrupa \u00fczerinde egemen olmak i\u00e7in girdi\u011fi yar\u0131\u015fta, tu\u011fladan bir duvara b\u00fct\u00fcn h\u0131z\u0131yla ko\u015fan biri gibi, birdenbire durdurulmu\u015ftu. Sonu\u00e7, travmatik bir \u015foktu.<\/p>\n

Dahas\u0131, Wilhelm\u2019in yaratt\u0131\u011f\u0131 kurumsall\u0131\u011f\u0131n uluslararas\u0131 yenilgiye, i\u00e7 cephede de en az\u0131ndan k\u0131smi bir yenilgi e\u015flik etmi\u015fti. Eski rejimin sona ermesi ve bunun sonucu olarak \u00fclkenin d\u00fczensizlik i\u00e7ine d\u00fc\u015fmesi, eskiden d\u0131\u015flanm\u0131\u015f olanlar, \u00f6zellikle de \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f i\u015f\u00e7iler i\u00e7in siyasal f\u0131rsatlar\u0131 geni\u015fletmi\u015fti. Alman tarihinde ilk kez i\u015f\u00e7i temsilcileri h\u00fck\u00fcmete girmi\u015flerdi. Bu gibi durumlarda genellikle oldu\u011fu \u00fczere, a\u015fa\u011f\u0131 konumda bulunan d\u0131\u015flanm\u0131\u015f unsurlar\u0131n y\u00fckseli\u015fi -eski bir Saddler\u2019in Kayzer\u2019e halef olmas\u0131- Alman iyi toplumunun bir\u00e7ok \u00fcyesi taraf\u0131ndan, katlan\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir a\u015fa\u011f\u0131lanma olarak duyumsanm\u0131\u015ft\u0131. Alman \u00f6rne\u011fi, paradigmatik bir bi\u00e7imde, y\u00f6netmeye g\u00f6re ayarlanm\u0131\u015f bir kurumsall\u0131\u011f\u0131n, kendileri aleyhine g\u00f6r\u00fcnen bir iktidar kaymas\u0131na yol a\u00e7an yap\u0131sal geli\u015fmeye tepkisini ortaya koymaktad\u0131r. Sadece devrimler de\u011fil, fakat sava\u015flar da geleneksel kurumsal \u00e7er\u00e7evenin \u00f6rt\u00fcs\u00fc alt\u0131nda sessizce haz\u0131rlanmakta olan iktidar ili\u015fkilerindeki yap\u0131sal de\u011fi\u015fiklikleri yarat\u0131rlar. Sava\u015f kazan\u0131lm\u0131\u015f olsayd\u0131, insan kitleleri, muhtemelen, muzaffer y\u00f6netici gruplara ken-dilerini t\u00e2bi k\u0131lm\u0131\u015f olacaklard\u0131. Bunun yerine yitirilmi\u015f sava\u015f, Almanya\u2019n\u0131n h\u0131zl\u0131 sanayile\u015fme s\u00fcreci i-\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015fen iktidar kaymas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. Askerler ve\u00a0 i\u015f\u00e7iler, b\u00fcy\u00fck say\u0131lar halinde, yenilmi\u015f \u00f6nderli\u011fe verdikleri desteklerini geri \u00e7ekmi\u015flerdi.<\/p>\n

Hem Almanya\u2019n\u0131n ve hem de Almanya\u2019da birinci cumhuriyet d\u00f6neminde ter\u00f6rizmin geli\u015fimi, \u00fclke i\u00e7inde ve uluslararas\u0131 iktidar yap\u0131lar\u0131, olduklar\u0131 ve alg\u0131land\u0131klar\u0131 gibi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda daha iyi anla\u015f\u0131labilir. Art\u0131k eskiden d\u0131\u015flanm\u0131\u015f t\u00fcccar ve sanayici tabakalar\u0131n\u0131 i\u00e7ine alarak geni\u015fletilmi\u015f olan Wilhelm\u2019in kurumlar\u0131 bir yenilginin bedelini \u00f6d\u00fcyordu. A\u00e7\u0131kt\u0131r ki bu tabakalar uluslararas\u0131 alandaki ve \u00fclke i\u00e7indeki bu yenilgilerini kabullenmek istemiyorlard\u0131. \u00d6nceleri, bu yenilgileri nas\u0131l tersine \u00e7evirebileceklerini tam olarak bilmiyorlard\u0131. Bunun nas\u0131l olabilece\u011fi ise k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde, \u00e7ok a\u00e7\u0131k bir hal ald\u0131.<\/p>\n

A\u015fa\u011f\u0131lanma ve intikam tutkusunun egemen oldu\u011fu benzer durumlar, insan toplumlar\u0131n\u0131n geli\u015fiminde s\u0131k s\u0131k a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Antik \u00e7a\u011f kadar eski bir d\u00f6nemde, yerle\u015fik iktidar gruplar\u0131n\u0131n, a\u015fa\u011f\u0131 tabakalar \u00fczerindeki iktidarlar\u0131n\u0131 kendi insani de\u011ferlerinin daha y\u00fcksek olu\u015funun bir kan\u0131t\u0131 olarak alg\u0131lad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steren belgeler vard\u0131r. Xenophones\u2019e atfedilen bir mektubun bug\u00fcn genellikle Ya\u015fl\u0131 Oligark diye adland\u0131r\u0131lan yazar\u0131 (muhtemelen \u0130.\u00d6. 5. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131na aittir), daha az iktidar sahibi olan insan gruplar\u0131n\u0131, daha d\u00fc\u015f\u00fck insani de\u011fer sahibi olarak g\u00f6rmektedir. Yazar, muhtemelen, daha geni\u015f halk tabakalar\u0131n\u0131n ayaklanmas\u0131 ve demokratik bir devlet d\u00fczeninin kurulmas\u0131 sonucunda, kendi tabakas\u0131n\u0131n di\u011fer mensuplar\u0131yla birlikte Atina\u2019dan kovulmu\u015f Atinal\u0131 bir aristokratt\u0131. Bu yazar, demokratik ayak tak\u0131m\u0131ndan, k\u00fc\u00e7\u00fcmsenemeyecek bir a\u015fa\u011f\u0131lamayla bahsediyordu. Herkes biliyor ki, diye yazmaktad\u0131r, bu insanlar, k\u00f6t\u00fc karakterli, disiplinsiz ki\u015filerdir.<\/p>\n

Benzer bir yarg\u0131, Freikorps\u2019u kurtarmak i\u00e7in W\u00fcrzburg\u2019a g\u00f6nderilmi\u015f Te\u011fmen Mayer\u2019in, \u00fcst\u00fc Y\u00fczba\u015f\u0131 Berchthold\u2019a yazd\u0131\u011f\u0131 2 Ocak 1920 tarihli bir raporda bulunmaktad\u0131r:<\/p>\n

Dikkatimi insanlar\u0131n ruh hallerine y\u00f6neltmekten… bir g\u00fcn bile geri kalmad\u0131m ve ayaktak\u0131m\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde yer alan herkesin bu domuz yuvas\u0131ndan, \u00f6zellikle de insanlar\u0131 a\u011f\u0131r bir y\u00fck alt\u0131na koyan Yahudi boyunduru\u011fundan kurtulmay\u0131 bekledi\u011fi yolundaki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm do\u011fruland\u0131 ve \u00f6nemi giderek b\u00fcy\u00fcyen \u015fey ise, kurtulu\u015f i\u00e7in yakla\u015fan \u00e7al\u0131\u015fmaya destek verme iradesi olmaktad\u0131r.<\/p>\n

\u201cKahrolsun Yahudiler! Kahrolsun ulusumuza ihanet edenler!\u201d \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131, birahaneden d\u0131\u015far\u0131lara ta\u015fmaktad\u0131r. Her yerdeki afi\u015fler ve sloganlar da ayn\u0131 \u015feyi s\u00f6ylemektedirler. Erzberger, her ak\u015fam yeniden idam edilmektedir… Yerel Reichswehr\u2019den iki beyefendi kendi adamlar\u0131yla bize kat\u0131lmaktad\u0131rlar. \u0130ki ki\u015fi daha kazanmay\u0131 umuyorum.<\/p>\n

Bu par\u00e7a, 1920 ba\u015flar\u0131nda W\u00fcrzburg\u2019un daha sayg\u0131n \u00e7evrelerindeki ruh halini tam olarak betimlemektedir. Ayn\u0131 zamanda, o tarihte h\u00fck\u00fcmet d\u0131\u015f\u0131 siyasal \u015fiddetin ba\u015fl\u0131ca eylemcilerinden olan Freikorps\u2019un zihniyetini de anlatmaktad\u0131r. Bunlar\u0131n daha geni\u015f \u00e7evrelere dev\u015firilmeleri, nefret edilen parlamenter cumhuriyete kar\u015f\u0131 silahl\u0131 bir ayaklanmay\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130yi bilindi\u011fi \u00fczere, b\u00f6yle bir darbe i\u00e7in ilk giri\u015fim -Kapp Ayaklanmas\u0131- ba\u015far\u0131s\u0131z olmu\u015ftu. Freikorps\u2019tan biri, Erhard Deniz M\u00fcfrezesi, bu olaya do\u011frudan kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Bu da sonralar\u0131, ba\u015fka \u015feyler yan\u0131nda, istenmeyen belli ba\u015fl\u0131 politikac\u0131lar\u0131 sistemli bi\u00e7imde katletmeye giri\u015fen gizli ter\u00f6rist \u00f6rg\u00fct \u201cConsul\u201d\u00fcn kurulmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Bu \u00f6rg\u00fct\u00fcn \u00fcyeleri aras\u0131nda, 26 A\u011fustos 1921\u2019de, Kara Orman\u2019da y\u00fcr\u00fcrken sald\u0131r\u0131ya u\u011frayan ve vurularak \u00f6ld\u00fcr\u00fclen parlamento temsilcisi Erzberger\u2019in katilleri de bulunuyordu. Ona e\u015flik etmekte olan temsilci Dietz ise, bir kur\u015fun yaras\u0131 ile ka\u00e7\u0131p kurtulmu\u015ftu. Katiller, Heinrich Schuiz ve Heinrich Tillessen, Erhard M\u00fcfrezesi\u2019ne mensup eski askerlerdi ve \u00f6nde gelen Bavyeral\u0131 politikac\u0131 Privy Conuncillor Heim\u2019\u0131n emrinde \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131. Yine bunlar, Alman Fold Protective Ligi\u2019nin ve di\u011fer ulusalc\u0131 kurulu\u015flar\u0131n \u00fcyeleriydiler. Suikasttan sonra, bu iki adam, suikast\u0131n planland\u0131\u011f\u0131 yer olan M\u00fcnih\u2019e gittiler. Buradan da Bavyera polisi taraf\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f sahte pasaportlarla, k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7in tutukland\u0131klar\u0131 ama bir Bavyera yetkilisiyle yap\u0131lan telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesinden sonra serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131 Macaristan\u2019a ka\u00e7t\u0131lar. Consul\u2019deki amirleri Captain-Lieutenant von Killinger, ki Bavyera Konsey Cumhuriyeti\u2019ne kar\u015f\u0131 sava\u015fm\u0131\u015f ve daha sonra da Kapp darbesine kat\u0131lm\u0131\u015f eski bir subayd\u0131, Erzberger cinayetine kar\u0131\u015fmakla su\u00e7lanm\u0131\u015f, ama sonradan Offenburg\u2019daki mahkemede beraat etmi\u015fti.<\/p>\n

Weimar Cumhuriyeti\u2019nin ilk y\u0131llar\u0131nda, ka\u00e7 ki\u015finin, Freikorps ve ona yak\u0131n \u00f6\u011frenci birliklerinin \u00fcyeleri taraf\u0131ndan, siyasal istenmeyen adamlar olarak \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fcklerini tahmin etmek zordur; muhtemelen birka\u00e7 y\u00fcz, belki de binden fazla. Bunlar aras\u0131nda, ba\u015far\u0131s\u0131z bir i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ayaklanmas\u0131ndan sonra, ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f bir evden al\u0131nan ve tespit edilebildi\u011fi kadar\u0131yla, hapishaneye g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrken coplanarak \u00f6ld\u00fcr\u00fclen Rosa Luxemburg ve Karl Liebknecht gibi \u00f6nde gelen kom\u00fcnistler vard\u0131. Ayr\u0131ca, benim okul arkada\u015f\u0131m Bernhard Schottlander gibi daha az bilinen ki\u015filer de vard\u0131. Kal\u0131n g\u00f6zl\u00fckleriyle, okulun ilk y\u0131l\u0131nda, gen\u00e7 bir bilgin gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. Marx\u2019\u0131 okuduktan sonra, kom\u00fcnizme kayd\u0131 ve do\u011fru hat\u0131rl\u0131yorsam, cesedi Breslau Kanal\u0131\u2019ndan, dikenli tellere sar\u0131lm\u0131\u015f halde \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. Yine ayr\u0131ca, Rathensu gibi liberal politikac\u0131lar ve isimleri unutulmu\u015f bir\u00e7ok insan da vard\u0131.<\/p>\n

Bug\u00fcnk\u00fc Federal Cumhuriyet\u2019teki \u00e7o\u011fu ter\u00f6rist gibi, Weimar Cumhuriyeti\u2019nin ter\u00f6ristleri de \u00e7o\u011funlu\u011fu soylulardan olmak \u00fczere, genellikle burjuva ailelerden gelmeydi – \u00e7o\u011funlukla da gen\u00e7lerden olu\u015fuyorlard\u0131. Wilhelm\u2019in iyi toplumunun gen\u00e7 kadrolar\u0131 ya subay ya da \u00f6\u011frenciydi. Weimar Cumhuriyeti\u2019nin ter\u00f6ristleri bu iki grup i\u00e7inden dev\u015firilmi\u015flerdi. Nitekim, diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn haz\u0131rlanmas\u0131 hakk\u0131ndaki bir Bavyera bro\u015f\u00fcr\u00fcnde \u00f6zel bir b\u00f6l\u00fcm vard\u0131. \u201cReichswehr\u2019in ve \u00d6\u011frenci \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn Seferberli\u011fi\u201d. Yine Kapp darbesi zaman\u0131na ait bir di\u011fer bro\u015f\u00fcr, \u00d6\u011frenci \u00d6rg\u00fct\u00fc ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordu: Seferberlik komitesi, \u00f6\u011frenci \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn s\u00f6zc\u00fcleri ile, \u00f6\u011frencilerin ne \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131 ve bu \u00f6rg\u00fctlenmenin hangi kesimlerinin h\u00e2l\u00e2 kendilerini davaya adamad\u0131klar\u0131n\u0131 belirlemek i\u00e7in hemen temas kurmal\u0131d\u0131rlar. Burada, fanatizmleri y\u00fcz\u00fcnden muhalefete ge\u00e7ecek ve dolay\u0131s\u0131yla ortadan kald\u0131r\u0131lmalar\u0131 zorunlu hale gelecek olanlar\u0131 belirlemek \u00f6zellikle \u00f6nemlidir. \u00d6\u011frenci \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn baz\u0131 seferler \u00e7er\u00e7evesinde veya y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f gruplar\u0131 halinde, ba\u015fl\u0131ca yedek bir g\u00fc\u00e7 olarak, \u00f6rg\u00fctlenmeleri ilkesi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmelidir. \u00c7\u00fcnk\u00fc as\u0131l g\u00fcc\u00fcm\u00fcz \u00f6\u011frenci \u00f6rg\u00fct\u00fcndedir.<\/p>\n

O tarihteki \u00f6\u011frenci kitlesi -Freikorps ve di\u011fer asker\u00ee \u00f6rg\u00fctlerle birlikte- gen\u00e7 parlamenter cumhuriyete, gerekti\u011finde \u015fiddet yoluyla son vererek yerine asker\u00ee bir diktat\u00f6rl\u00fck kurmay\u0131 ama\u00e7layanlar\u0131 desteklemekteydi. Elbette istisnalar vard\u0131; varolan cumhuriyete kar\u015f\u0131 \u201cAtayurdun \u0130syan\u0131\u201dn\u0131 desteklemeyen \u00f6\u011frenciler, ayn\u0131 zamanda, asker\u00ee-burjuva bir diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe de kar\u015f\u0131yd\u0131lar. Ancak bunlar, o tarihteki ter\u00f6ristlerin bak\u0131\u015f\u0131yla, katledilmeleri gereken fanatiklerdi. Siyasal muhaliflerin katlinin kabul edilebilir oldu\u011fu fikri bir veriydi.<\/p>\n

Bu, tek tarafla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildi. Sava\u015f, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 \u00e7evrelerinde \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde ho\u015fnutsuzluk ve b\u00fcy\u00fck ac\u0131lar b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. Belki de onlar, Kayzer ve generalleri galip gelselerdi, genellikle ma\u011frur ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcreceklerdi. Ancak yenilgi, kendilerinin yanl\u0131\u015f y\u00f6nlendirildiklerini, \u00f6nderlerinin vaatlerinin bo\u015f \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sava\u015fta \u00e7ekilen ac\u0131lar\u0131n hi\u00e7bir yarar sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131. Ba\u015far\u0131s\u0131z Kapp darbesi de i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda sertle\u015fmeyi tahrik etmi\u015fti. Nefret kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131yd\u0131. Erhard M\u00fcfrezesi, darbenin ba\u015far\u0131s\u0131z olu\u015fundan sonra Berlin\u2019den \u00e7ekildi\u011finde, kalabal\u0131\u011f\u0131n alayl\u0131 a\u015fa\u011f\u0131lamalar\u0131 i\u00e7inde u\u011furlanm\u0131\u015ft\u0131. Geri \u00e7ekilen birliklerden baz\u0131lar\u0131, bir anda kalabal\u0131\u011fa d\u00f6nerek ate\u015f a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. Geriye, Paris Meydan\u0131\u2019nda bir d\u00fczineye yak\u0131n \u00f6l\u00fc ve bir\u00e7ok yaral\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Her zaman oldu\u011fu gibi, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 nefret ve \u015fiddet her iki tarafta da y\u00fckselmi\u015fti. Dolay\u0131s\u0131yla, Sch\u00f6neberg\u2019de, Erhard M\u00fcfrezesi\u2019nin geri \u00e7ekilmesinden bir sonraki g\u00fcn, y\u00f6re sakinleri ile buraya yerle\u015ftirilmi\u015f k\u00fc\u00e7\u00fck asker\u00ee g\u00f6zetim gruplar\u0131 aras\u0131nda bir \u00e7arp\u0131\u015fma meydana gelmi\u015fti. Daha Kapp darbesi s\u0131ras\u0131nda, Berlin\u2019in kuzeyinde ve do\u011fusunda, varo\u015flar\u0131n\u0131n baz\u0131 b\u00f6lgelerinde oldu\u011fu gibi, subaylar, y\u00f6re sakinlerinin sald\u0131r\u0131s\u0131na u\u011frama ve \u015fiddete maruz kalma tehlikesine u\u011framaks\u0131z\u0131n, \u00fcniformalar\u0131yla dola\u015famazlard\u0131. Kapp darbesinin asker\u00ee \u00f6nderleri, d\u00fczeni sa\u011flamak i\u00e7in, \u00f6ncelikle eski subaylardan olu\u015fmu\u015f birlikler \u00f6rg\u00fctlemi\u015flerdi. Ancak, darbenin sonunda, g\u00f6rece k\u00fc\u00e7\u00fck gruplar halinde devriye g\u00f6revi yapm\u0131\u015f olan bu birlikler, y\u00f6re sakinlerinin olu\u015fturdu\u011fu kitleden gelen en b\u00fcy\u00fck tehlikeyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015flard\u0131r. Sch\u00f6neberg\u2019e yerle\u015ftirilmi\u015f bulunan subaylar kendilerini, y\u00f6re sakinlerini rahats\u0131z etmemek amac\u0131yla silahs\u0131z dola\u015fmalar\u0131 yolunda emirler alm\u0131\u015flard\u0131. Bunlar\u0131n, beklemekte olan iki kamyonla Lichterfelde\u2019ye nakledilmeleri d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Fakat, birka\u00e7 y\u00fcz metre sonra, kamyonlar kalabal\u0131\u011f\u0131n bask\u0131s\u0131yla durduruldular. K\u0131\u015fk\u0131rt\u0131lm\u0131\u015f kalabal\u0131k, subaylar\u0131n \u00fczerine ta\u015f ve bira \u015fi\u015feleri f\u0131rlat\u0131yordu. Kamyonlardan biri yoluna devam etmeyi denedi, kalabal\u0131k subaylara sald\u0131rd\u0131. Sonu\u00e7ta geli\u015fen g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc iti\u015fme i\u00e7inde dokuz subay yere indirildi ve \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Di\u011ferleri d\u0131\u015far\u0131 al\u0131nd\u0131, d\u00f6v\u00fcld\u00fc ve yaraland\u0131 ve olay yerine \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015f polis taraf\u0131ndan g\u00fcvenlik i\u00e7in g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcler. Benzer sahneler, Ruhr b\u00f6lgesindeki i\u015f\u00e7i ayaklanmalar\u0131 s\u0131ras\u0131nda da ya\u015fand\u0131. <\/p>\n

Bu olaylar, daha \u00f6nce belirtilen \u015fiddetin iki yanl\u0131-ba\u011flay\u0131c\u0131 s\u00fcrecinin \u00f6rnekleridirler. Ancak, Rusya\u2019daki olaylarla -\u00f6zellikle de bunlar\u0131n esas olarak \u015fiddete dayal\u0131 bir devrimi ama\u00e7layan k\u00f6yl\u00fc kitleleriyle- kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131klar\u0131nda, Alman sanayi i\u015f\u00e7ileri \u015fiddete d\u00f6n\u00fck bir seferberlik bak\u0131m\u0131ndan dezavantajl\u0131 bir durumdayd\u0131lar. Nitekim, Alman Kom\u00fcnist Partisi, i\u015f\u00e7ilerin kendili\u011finden olu\u015fan heyecanlar\u0131n\u0131 ve Freikorps veya Reichswehr ile giri\u015ftikleri yerel \u00e7arp\u0131\u015fma ve m\u00fccadelelerini, \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f asker\u00ee bir eyleme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ancak, 28 Mart 1920\u2019de bir asker\u00ee \u00f6nderli\u011fin resmen ilan edilmesiyle M\u00fchlheim-Ruhr\u2019da bir y\u00fcksek komuta olu\u015fturulmas\u0131 istenilen sonucu yaratmad\u0131. Bu giri\u015fim, yerel i\u015f\u00e7i birliklerini asker\u00ee y\u00fcksek komuta merkezine tabi k\u0131lmakta ba\u015far\u0131s\u0131z oldu. Yerel \u00f6nderler sadece kendi inisyatifleriyle eylemde bulunmaya devam ettiler. O tarihte, itaat etmeye al\u0131\u015f\u0131k k\u00f6yl\u00fcleri bir anda sava\u015fa haz\u0131r birliklere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve \u00f6zg\u00fcven sahibi sanayi i\u015f\u00e7ilerine g\u00f6re daha kolayd\u0131. Herhal\u00fck\u00e2rda bu, Ruhr ayaklanmas\u0131n\u0131n deneyimlerinden biri gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n

Bu deneyim, yine de gen\u00e7 burjuva subaylar ve \u00f6\u011frenciler ile i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen iki yanl\u0131-ba\u011flay\u0131c\u0131 s\u00fcrecin kendine \u00f6zg\u00fc i\u015fleyisini de ayd\u0131nlatmaktad\u0131r. \u0130ki taraf da kendi siyasal hedeflerini asker\u00ee g\u00fc\u00e7 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131. \u00c7ar\u0131n taht\u0131ndan indirilmesinden sonra, Rus subaylar\u0131n\u0131n ne denli b\u00fct\u00fcnl\u00fck i\u00e7inde kalmaya devam ettikleri belli de\u011fildir. Kayzer\u2019in tahttan indirilmesinden sonra, Alman subaylar\u0131, birlik i\u00e7inde bir kadro olarak tamamen \u00e7al\u0131\u015fabilir bir durumda olmaya devam etmi\u015flerdi. Bunlar\u0131n esprit de corps\u2019u da ayn\u0131 bi\u00e7imde birli\u011fini korumu\u015ftu. Hatt\u00e2, ordunun y\u00fcksek komutas\u0131, devletin devam eden b\u00fct\u00fcnle\u015fmesinden k\u0131smen sorumluydu. Bununla birlikte, M\u00fcttefikler, Alman ordusuna kat\u0131 s\u0131n\u0131rlamalar y\u00fcklediler. Alman militarizminden \u00e7ektikleri yeterdi, ama Almanya\u2019da Rus kom\u00fcnizminin y\u00fckseli\u015finden de daha az korkuyor de\u011fillerdi. M\u00fcttefikler, bir orta yol olarak, Almanya\u2019n\u0131n 400 bin\u00a0 yerine 100 bin ki\u015fiden olu\u015fan bir ordu bulundurmas\u0131na izin verdiler. Bu, subaylar bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli bir say\u0131 s\u0131n\u0131rlamas\u0131n\u0131n getirilmesi anlam\u0131na geliyordu. Cepheden \u00fclkelerine d\u00f6nen bir\u00e7ok subay g\u00f6rece gen\u00e7ti. \u00c7o\u011funun, subay olarak kalmaktan ba\u015fka tutkusu bulunmuyordu. Askerlik hizmetini, anlad\u0131klar\u0131 ve zevk ald\u0131klar\u0131 tek meslek olarak g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. \u015eimdi ne yapacaklard\u0131? Freikorps\u2019un g\u00f6n\u00fcll\u00fc birimleri bu soruya bir yan\u0131t sa\u011flad\u0131. Bu birimlerde onlardan bir\u00e7oklar\u0131 yer almaktayd\u0131. Bu birimler, her zaman, belirgin bir bi\u00e7imde \u00f6nderlik niteliklerine sahip bulunan eski subaylar\u0131n \u00e7evresinde olu\u015fmu\u015flard\u0131; \u00e7\u00fcnk\u00fc bu \u00e7o\u011funlukla gen\u00e7 burjuva gruplar i\u00e7in, kar\u015f\u0131lar\u0131nda, f\u0131rsat \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 anda, ellerindeki t\u00fcm olanaklarla sava\u015facaklar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belli bir d\u00fc\u015fmanlar cephesi vard\u0131.<\/p>\n

Bu d\u00fc\u015fmanlar listesinin ba\u015f\u0131nda, \u201cBol\u015fevikler\u201d diye an\u0131lan b\u00fct\u00fcn gruplar yer al\u0131yordu. Bunlar, esas olarak, ayaklanmalara ister kom\u00fcnist kadrolar\u0131n etkisiyle, ister kendili\u011finden kat\u0131lan ve bilin\u00e7li veya bilin\u00e7siz, parlamenter Alman cumhuriyetini bir konsey cumhuriyeti lehine y\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015fan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 kesimlerini i\u00e7ine al\u0131yordu. Buna ek olarak, parlamenter cumhuriyetin kendisi – \u00f6zellikle de, bir bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131n\u0131n (\u201cutan\u00e7 verici bar\u0131\u015f\u201d\u0131n), imzalanmas\u0131n\u0131 ve bunun ko\u015fullar\u0131n\u0131n yerine getirilmesini desteklemi\u015f bulunan h\u00fck\u00fcmet veya parlamento \u00fcyeleri vard\u0131. Freikorps\u2019un cumhuriyete (\u201cdomuz yuvas\u0131\u201dna) parlamentoya (\u201cdedikodu ma\u011fazalar\u0131\u201dna) ve \u00f6zellikle de o g\u00fcnlerde h\u00fck\u00fcmetin etkili makamlar\u0131n\u0131 i\u015fgal eden sosyal demokrasi temsilcilerine (\u201cparti patronlar\u0131\u201dna) kar\u015f\u0131 antipatisi, Bol\u015feviklere y\u00f6nelik antipatiye g\u00f6re, ancak biraz daha az yo\u011fundu.<\/p>\n

Bununla birlikte, iki taraf aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7 dengesi, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde e\u015fitsizdi. Profesyonel asker\u00ee niteli\u011fine ve d\u00fczensizliklerine ra\u011fmen, Freikorps, iliklerine dek i\u015flemi\u015f bir asker\u00ee gelene\u011fe sahipti. Bunlar, bazen karizmatik nitelikte olan \u00f6nderleri kendilerine g\u00fcven vermeye devam etti\u011fi s\u00fcrece, disiplinli sava\u015f birlikleri halini al\u0131yorlard\u0131. Yine bunlara, bir anda ve kendili\u011finden, s\u0131k aral\u0131klarla sava\u015fabilen, fakat stratejik m\u00fccadeleleri y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in gereken uzun d\u00f6nemli asker\u00ee disiplinle ba\u015flar\u0131 ho\u015f olmayan, g\u00f6rece disiplinsiz i\u015f\u00e7iler kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlard\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla Freikorps, g\u00f6rece kolay bir bi\u00e7imde, \u00f6zellikle de \u00e7o\u011fu kez Reichswehr\u2019in deste\u011fini sa\u011flayarak \u00f6ne ge\u00e7ebiliyorlard\u0131. Bunlar, sava\u015fan i\u015f\u00e7ilere g\u00f6re, sadece daha iyi e\u011fitilmi\u015f olmakla kalmay\u0131p, ayn\u0131 zamanda daha iyi silahlanm\u0131\u015flard\u0131. Sonu\u00e7 olarak, Weimar Cumhuriyeti\u2019nin ilk y\u0131llar\u0131nda, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ayaklanmalar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131l\u0131 olma \u015fans\u0131, eski subaylar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu birliklerin \u00f6z\u00fcnde b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumu\u015f olmas\u0131 ve M\u00fcttefikler\u2019in Rus Devrimi\u2019nin herhangi bir bi\u00e7imde yay\u0131lmas\u0131na husumet duymalar\u0131 nedeniyle \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131.<\/p>\n

Ancak Bol\u015fevik tehlikesi, Freikorps ve Reichswehr i\u00e7in son derece \u00f6nemliydi \u00e7\u00fcnk\u00fc, kendi varl\u0131klar\u0131n\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131yordu. Rus Devrimi\u2019nden ve onun yay\u0131lma tehlikesinden s\u00f6z ederek, sadece Freikorps ve Reichswehr\u00a0 de\u011fil, fakat o tarihte olu\u015fturulmu\u015f (ter\u00f6rist \u00f6rg\u00fctlerin de dahil oldu\u011fu) di\u011fer \u201catayurdu\u201d gruplar\u0131 da burjuvazi ve soylular i\u00e7inde yer alan geni\u015f bir sempatizan \u00e7evresinin deste\u011fine g\u00fcvenebilmekteydiler. Hitler\u2019in -\u00f6zellikle M\u00fcttefikler\u2019in Almanya\u2019n\u0131n yeniden silahlanmas\u0131na muhalefetlerinin \u00fcstesinden gelmekteki- sonraki ba\u015far\u0131s\u0131 da Rus Devrimi\u2019nin bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak anla\u015f\u0131labilir. Bu, geni\u015f burjuva \u00e7evrelerde ve hatta i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7inde yer alan hat\u0131r\u0131 say\u0131l\u0131r kesimlerde varolan, \u201cBol\u015fevizm hayaleti\u201d ve Rus devrim modelinin di\u011fer \u00fclkelere de yay\u0131lmas\u0131 hakk\u0131ndaki evrensel ho\u015fnutsuzlu\u011fun ifadesiydi.<\/p>\n

Sava\u015ftan hemen sonra Freikorps\u2019un bir\u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ve isteklerinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi h\u00e2l\u00e2 \u00e7ok uzaktayd\u0131. Binlerce subay, yenilgi ve silahs\u0131zlanma nedeniyle, kariyerlerinin sonuna gelmi\u015flerdi. Bunlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu y\u0131llard\u0131r cephede sava\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Yine bunlar\u0131n deneyimlerine ve stat\u00fc beklentilerine uygun bir sivil g\u00f6rev bulmak nadiren m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. \u00c7o\u011fu, Almanya tekrar daha b\u00fcy\u00fck bir Wehrmacht toplay\u0131ncaya kadar subayl\u0131k kariyerlerini d\u00fczenli ordu i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcrmeyi umuyordu. Bu, onlar i\u00e7in, izledi\u011fi \u201cuyu\u015fma politikas\u0131\u201d bu umutlar\u0131 bo\u011far gibi g\u00f6r\u00fcnen cumhuriyetten nefret etmeleri i\u00e7in yeterli bir nedendi. Di\u011ferleri, bir Alman \u00fcst s\u0131n\u0131f\u0131n her \u015feyin en iyisine sahip olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Balt\u0131k b\u00f6lgelerinde yeni bir gelecek g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131. Alman Balt\u0131k b\u00f6lgesindeki b\u00fcy\u00fck toprak sahipleri ve Latvia ulusal hareketinin birka\u00e7 \u00f6nderi, kendilerinin Rus hegemonyas\u0131ndan kurtulmalar\u0131na yard\u0131m etmeleri halinde, Alman \u00f6zg\u00fcr \u00e7izmelerine \u00fczerinde yerle\u015febilecekleri bir \u00fclke vaat ediyorlard\u0131. Bunun sonucunda, Freikorps\u2019tan bir grup b\u00fct\u00fcn\u00fcyle Balt\u0131k\u2019a hareket etmi\u015fti. Bu grup, burada, kendilerinin en nefret etti\u011fi d\u00fc\u015fmana, Bol\u015feviklere kar\u015f\u0131 sava\u015fa yard\u0131mc\u0131 olabilecekti. Belki de Balt\u0131k b\u00f6lgelerini Almanya\u2019ya ba\u011flayarak, Alsace-Lorrain\u2019in kayb\u0131n\u0131 dengelemeyi umuyorlard\u0131. Ayn\u0131 zamanda, toprak elde ederek, kendi s\u0131n\u0131flar\u0131na uygun d\u00fc\u015fen yeni bir ya\u015famsall\u0131k kazanmay\u0131 da bekliyorlard\u0131.<\/p>\n

Bu gruplardan baz\u0131lar\u0131n\u0131n yeni Alman devletine kar\u015f\u0131 ter\u00f6rizme kaymalar\u0131, bu Balt\u0131k seferberli\u011finden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak anla\u015f\u0131lamaz. Ernst von Salomon\u2019un az \u00e7ok otobiyografik roman\u0131 Die Ge\u00e4chten\u2019den (Yasad\u0131\u015f\u0131na \u0130tilmi\u015fler) birka\u00e7 al\u0131nt\u0131, insanlar\u0131n nas\u0131l sistemli bir cinayet \u00f6rg\u00fctlenmesine ve di\u011fer \u015fiddet bi\u00e7imlerine, nefret edilen bir rejimi zay\u0131flatman\u0131n ve tahrip etmenin bir yolu olarak kayd\u0131klar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturabilir.<\/p>\n

Rathenau katilleri \u00e7evresinin i\u00e7inde yer alm\u0131\u015f olan von Salomon, roman\u0131ndaki b\u00f6l\u00fcm ba\u015fl\u0131klar\u0131 ile, bu geli\u015fmenin y\u00f6n\u00fcn\u00fc g\u00f6stermi\u015fti. Bu ba\u015fl\u0131klar aras\u0131nda \u015funlar vard\u0131: I. Da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015flar; II. Komplocular; III. Su\u00e7lular. Bireylerin 1920\u2019lerde i\u00e7inden ge\u00e7tikleri a\u015famalar ise \u015f\u00f6yleydi: I. Sava\u015f zaman\u0131 Wilhelm ordusunda subay (ya da \u00e7ok gen\u00e7 idiyse, Prusya Acemi Birli\u011fi\u2019nde acemi asker); II. Freikorps\u2019tan birinin \u00e7o\u011fu kez ba\u015far\u0131s\u0131z Balt\u0131k seferine kat\u0131lm\u0131\u015f \u00fcyesi; III. Bir t\u00fcr ter\u00f6rist komplocu gizli \u00f6rg\u00fct\u00fcn \u00fcyesi. Buna, Freikorps\u2019un \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f bir\u00e7ok eski \u00fcyesi i\u00e7in bir kariyer g\u00fcvencesi ve siyasal umutlar\u0131n\u0131n nihai d\u00fc\u015fsel ger\u00e7ekle\u015fme \u015fans\u0131 anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan Nazi Partisi\u2019ne giri\u015f, IV. a\u015fama olarak eklenebilir. Hitler\u2019in y\u00fckseli\u015finin, eski Freikorps \u00fcyelerinin \u00f6rg\u00fctsel ve asker\u00ee katk\u0131s\u0131 olmaks\u0131z\u0131n neredeyse imk\u00e2ns\u0131z olaca\u011f\u0131, pek de haks\u0131z olmayarak, ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Acemi birliklerinden yeni \u00e7\u0131km\u0131\u015f bir gen\u00e7 adam olarak von Salomon, bir Hamburg Freikorps\u2019unda, Te\u011fmen Wuth\u2019un \u00f6nderli\u011fi alt\u0131na girmi\u015fti. Burada, kendisini, sava\u015f\u00e7\u0131 benzeri \u00e2detlere sahip vah\u015fi ve romantik macerac\u0131lar\u0131n e\u015fli\u011finde buluvermi\u015fti. A\u015fa\u011f\u0131da, bir asker\u00ee ilerleme an\u0131s\u0131n\u0131n ona nas\u0131l g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc yer almaktad\u0131r: Balt\u0131k\u2019a gitmi\u015f olanlar\u0131m\u0131z i\u00e7in \u201cilerleme\u201d s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, gizemli, mutlu, tehlikeli bir sese sahipti… yeni bir beraberli\u011fin ger\u00e7ek askerin ortak hi\u00e7bir \u015feyinin art\u0131k bulunmad\u0131\u011f\u0131 batmakta olan, \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f bir d\u00fcnya ile b\u00fct\u00fcn ba\u011flar\u0131n kopu\u015funun sesine.<\/p>\n

Bu, ter\u00f6rizme do\u011fru giden bir s\u00fcrecin karakteristik bir a\u015famas\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir. \u0130nsan, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fcnen bir topluma kar\u015f\u0131 kendisini, yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bir yabanc\u0131 gibi hissetmektedir. Bu toplum \u00f6lmek \u00fczere gibidir ve insan bunun \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra ne olaca\u011f\u0131 belli olmasa da bu \u00f6l\u00fcm\u00fc umut etmektedir. Buradaki ironi, \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f ve \u00f6lmekte olan bir d\u00fcnya diye g\u00f6r\u00fclen gen\u00e7 ve k\u0131r\u0131lgan Alman cumhuriyetinin yerine, asl\u0131nda insan\u0131n i\u00e7inde yeti\u015fti\u011fi eski toplumun yenilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. \u0130mparatorluk Almanya\u2019s\u0131 y\u0131k\u0131l\u0131p gitmi\u015f, ama onun say\u0131s\u0131z temsilcisi ya\u015famaya devam etmi\u015flerdi. Bunlar\u0131n ya\u015famlar\u0131n\u0131n anlam\u0131, Keiserreich ile birlikte yok olmu\u015ftu. Asker\u00ee akademideki e\u011fitim, Salomon\u2019u Prusya ordusunda bir subayl\u0131k kariyerine haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131. Eski ordu da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f, yerine yeni, \u00e7ok daha k\u00fc\u00e7\u00fck bir ordu hen\u00fcz olu\u015fturuluyordu. Tepedeki asker\u00ee \u00f6nder Hollanda\u2019ya gitmi\u015fti. Asker\u00ee bir yenilginin i\u00e7inden \u00e7\u0131kan bu cumhuriyette, onun gibi adamlar i\u00e7in anlaml\u0131 bir yer neresiydi?<\/p>\n

Balt\u0131k seferi yeni bir umut getirmi\u015fti. Alman b\u00fcy\u00fck toprak sahiplerinin y\u00fczy\u0131llar boyunca \u00f6nde gelen bir rol oynad\u0131klar\u0131 Balt\u0131k b\u00f6lgeleri, K\u0131z\u0131l Ordu ile sava\u015farak Rusya\u2019dan ayr\u0131labilip Almanya\u2019ya ba\u011flanabilirlerse, o zaman -d\u00fc\u015f buydu- bat\u0131daki yenilgi ve toprak kayb\u0131 do\u011fudaki kazan\u0131mlarla dengelenebilirdi. Dahas\u0131, insan\u0131n burada kendi s\u0131n\u0131f\u0131na uygun yeni bir konum -hatta bir toprak m\u00fclkiyeti- elde etmesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. En az\u0131ndan bu, Balt\u0131k\u2019a gitmi\u015f olan profesyonel askerlere verilmi\u015f bir s\u00f6zd\u00fc. Hi\u00e7 kimse, Rus Balt\u0131k b\u00f6lgelerinde yerle\u015fmeye muzaffer d\u00fc\u015fmanlar\u0131n veya Berlin\u2019deki Alman h\u00fck\u00fcmetinin ne diyece\u011fini sormam\u0131\u015ft\u0131. D\u00fcnya siyaseti \u00e7ok uzakta g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu ve d\u00fc\u015f g\u00fczeldi. Bu d\u00fc\u015f\u00fcn, bu adamlar taraf\u0131ndan, izledi\u011fi bar\u0131\u015f politikas\u0131 nedeniyle nefret ettikleri her yan\u0131 d\u00f6k\u00fclen bir cumhuriyet Almanya\u2019s\u0131 ile kar\u015f\u0131tl\u0131k i\u00e7inde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri yeni ve daha iyi bir gelecek olarak g\u00f6r\u00fclmesi \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde, onlar\u0131n d\u00fc\u015fledikleri \u015fey de eski d\u00fcnyan\u0131n restorasyonu oluyordu: Hiyerar\u015fisi i\u00e7inde subaylar\u0131n ve asker\u00ee de\u011ferlerin tekrar hak ettikleri y\u00fcksek mevkiyi elde ettikleri g\u00fc\u00e7l\u00fc bir orduya sahip bir Alman Reich\u2019\u0131n\u0131n restorasyonu. Asker\u00ee disiplin, sertlik ve cesaret yeniden hak ettikleri sayg\u0131y\u0131 kazanacaklard\u0131. Burjuva tembelli\u011fi ve ahl\u00e2ki ilkesizlikleri, Berlin\u2019deki sivil y\u00f6neticiler ve \u00e7ok konu\u015fup az i\u015f yapan parlamenterler ile birlikte, a\u015fa\u011f\u0131lanmay\u0131 hak ediyorlard\u0131.<\/p>\n

Balt\u0131k\u2019taki Freikorps \u00fcyeleri i\u00e7in bu parlamenter cumhuriyet yabanc\u0131 bir d\u00fcnyayd\u0131. Eski ordunun aksine, aralar\u0131ndaki tutumun, burada art\u0131k devlet m\u00fceyyidesi alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f, b\u00fcrokratik olarak i\u015flenmi\u015f bir asker\u00ee kurallar k\u00fcmesinin veya en tepedeki simgesi y\u00fcce bir Kayzer fig\u00fcr\u00fc olan bir subay hiyerar\u015fisinin g\u00fcvencesi alt\u0131nda de\u011fildi. Freikorps\u2019un mensuplar\u0131, esas olarak, kendi gruplar\u0131ndan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015feye kar\u015f\u0131 y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck duymuyorlard\u0131. Hemen her Freikorps\u2019un kendi karizmatik \u00f6nderi vard\u0131. Bu \u00f6nderin ki\u015fisel otoritesi, sava\u015fa ki\u015fisel kat\u0131l\u0131m\u0131, z\u0131mni zafer, ganimet ve daha iyi bir gelecek vaadi grubu birarada tutuyor ve dayan\u0131\u015fmay\u0131 ve sava\u015fma yetene\u011fini belirliyordu.<\/p>\n

Hamburg Freikorps\u2019unun \u00f6nderi Te\u011fmen Wuth, bu karizmatik \u00f6nderlerden biriydi. Von Salomon\u2019un betimledi\u011fine g\u00f6re, uzun, yan\u0131k tenli, sert hatlar\u0131 olan bir adamd\u0131. Sert ve kal\u0131n sakal\u0131n\u0131 vah\u015fi bir domuz di\u015fiyle s\u0131vazlar ve her \u00e7arp\u0131\u015fmadan \u00f6nce, cephede giydi\u011fi ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00e7\u00fclerin giydi\u011fine benzer t\u00fcrden bir kadife bere ile de\u011fi\u015ftirirdi. Balt\u0131k sava\u015flar\u0131 zorlu, kay\u0131plar y\u00fcksekti, ama umut kal\u0131c\u0131yd\u0131. Ve ya\u015fam, a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131, resm\u00ee ve dar burjuva ya\u015fam\u0131na bir alternatif olarak s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f ve \u00f6zg\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n

Sonra, umutlar\u0131n\u0131 y\u0131kan darbe ger\u00e7ekle\u015fti. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez olan ger\u00e7ekle\u015fti; h\u00fck\u00fcmet temsilcileri, a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 yenilgiyi kesinle\u015ftiren korkun\u00e7 bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131 imzalad\u0131lar. Von Salomon, bu travmatik deneyimi \u015f\u00f6yle betimlemektedir: Ate\u015fkesin ba\u015flang\u0131c\u0131nda, bir g\u00fcn Te\u011fmen Wuth\u2019un evinde oturuyorduk. Schlageter ziyarete gelmi\u015fti. Bu \u00fclkeye yerle\u015fme olana\u011f\u0131 \u00fczerinde tart\u0131\u015f\u0131yorduk. Wuth, bir \u00e7iftlik ve bir de\u011firmen sat\u0131n almak istiyordu….. Derken Te\u011fmen Kay odaya girdi ve t\u00fct\u00fcn duman\u0131n ortas\u0131nda k\u0131zg\u0131nl\u0131kla dedi ki: \u201cAlmanya bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131n\u0131 imzalad\u0131!\u201d Bir an i\u00e7in herkes sustu, \u00f6yle bir sessizlikti ki Schlageter aya\u011fa kalkt\u0131\u011f\u0131nda oda neredeyse salland\u0131… Duraklad\u0131, bo\u015flu\u011fa bakt\u0131 ve sonra, sesinde k\u0131zg\u0131n bir tonla \u015f\u00f6yle dedi: \u201cBu bizi ne ilgilendirir?\u201d Ve kap\u0131y\u0131 \u00e7arpt\u0131…. \u015eok olmu\u015ftuk. Bunu duyduk ve bunun bizi ne denli az ilgilendirdi\u011fine \u015fa\u015f\u0131rd\u0131k…<\/p>\n

Bir s\u00fcre i\u00e7in, bu uzaktaki olay\u0131n kendilerini ilgilendirmedi\u011fine ger\u00e7ekten inanabildiler. Ancak, kendilerini uzaktaki vatanlar\u0131na ba\u011flayan g\u00f6r\u00fcnmez ba\u011flar \u00e7ok ge\u00e7meden duyumsand\u0131. Ger\u00e7ekte onlar, uzak Rus topraklar\u0131na da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f Alman askerlerinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fillerdi. \u015eimdi Almanya\u2019y\u0131 temsil eden yeni gelenler taraf\u0131ndan bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131, onlar\u0131n kaderlerini de belirlemi\u015fti ve onlar ihanete u\u011fram\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 hissediyorlard\u0131: Titreyerek birbirimize bakt\u0131k. Birdenbire,\u00a0 dillendirilemez bir yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131n so\u011fuklu\u011funu hissettik. \u00dclkenin bizi hi\u00e7bir zaman d\u0131\u015flamayaca\u011f\u0131na, bize \u00e7\u00f6z\u00fclmez bir ba\u011fla ba\u011fl\u0131 oldu\u011funa, gizli umutlar\u0131m\u0131z\u0131 besledi\u011fine ve eylemlerimizi hakl\u0131la\u015ft\u0131raca\u011f\u0131na inanm\u0131\u015ft\u0131k. Art\u0131k her \u015fey bitmi\u015fti. \u0130mza bizi ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Bu par\u00e7a, Berlin h\u00fck\u00fcmetinin, kamu \u00f6n\u00fcnde y\u00fcksek sesle ve a\u00e7\u0131k\u00e7a \u015funu s\u00f6ylemekte ba\u015far\u0131s\u0131z kalmas\u0131n\u0131n duygusal \u00f6neminin ne denli derinlere i\u015fledi\u011fini g\u00f6stermektedir: \u201cOrdunun y\u00fcksek komutas\u0131n\u0131n tavsiyesi \u00fczerine, temsilcilerimiz bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131n\u0131, aynen bize sunuldu\u011fu haliyle imzalad\u0131lar.\u201d Hindenburg\u2019un s\u0131kl\u0131kla y\u00fcceltilmi\u015f k\u00f6yl\u00fc kurnazl\u0131\u011f\u0131, bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 ki\u015fili\u011fine ve dolay\u0131s\u0131yla asker\u00ee yenilgiye d\u00f6n\u00fck ho\u015fnutsuzlu\u011fun y\u00f6n\u00fcn\u00fc parlamenter cumhuriyete do\u011fru kayd\u0131rmay\u0131 ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131. Bu da cumhuriyetin kendilerini dezavantajl\u0131 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissedenlerin onu reddetmelerine izin vermi\u015fti.<\/p>\n

Bu denli a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 ve a\u011f\u0131r y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler getiren bir antla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131n \u015foku, ba\u015fka durumlarda, bir bak\u0131ma de\u011fi\u015fik bir psikolojik etki yapabilirdi, ama Freikorps \u00fcyeleri \u00fczerindeki travmatik etkisi, \u00f6rnek bir anlam ta\u015f\u0131yordu. Onlar, h\u00fck\u00fcmetin b\u00f6ylesi bir antla\u015fmay\u0131 imzalamas\u0131na neden olan zorlay\u0131c\u0131 ko\u015fullar hakk\u0131nda hi\u00e7bir \u015fey bilmiyorlard\u0131. Belki de Kayzer veya Hindenburg ve Ludendroff imzalam\u0131\u015f olsayd\u0131, bu antla\u015fmay\u0131 kabul edeceklerdi. Ama \u015fimdi, bu bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131n tek sorumlusu olarak, eskinin \u015ferefli toplumunun gelene\u011fi (\u00f6zellikle de subay kadrosu i\u00e7in e\u011fitilmi\u015f olanlar) taraf\u0131ndan sonradan g\u00f6rme diye nitelenen insanlar g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Antant\u2019\u0131n bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda ve bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131na uygun olarak, Berlin h\u00fck\u00fcmeti, nihayet Alman Freikorps\u2019unun Balt\u0131k b\u00f6lgesinden \u00e7ekilmesini emretti. Bu noktada, bir\u00e7ok Freikorps \u00fcyesi, Alman h\u00fck\u00fcmetine olan ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 terk ettiler. Orada kald\u0131lar ve sadece o tarihte geri \u00e7ekilmi\u015f bulunan K\u0131z\u0131l Ordu\u2019ya kar\u015f\u0131 de\u011fil, fakat \u0130ngiliz sava\u015f gemilerinin deste\u011findeki yeniden \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f, Latvia ve Estonya birliklerine kar\u015f\u0131 da sava\u015ft\u0131lar.<\/p>\n

Freikorps, azar azar geri itiliyordu. Bu, onlar\u0131n ikinci travmatik deneyimiydi. Almanya\u2019n\u0131n bat\u0131da yenilgiye u\u011fram\u0131\u015f oldu\u011funu kabul edemeyen insanlar, \u015fimdi, do\u011fuda yenilgiyi bizzat ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Freikorps\u2019un Balt\u0131k b\u00f6lgesindeki konumu, zaman i\u00e7inde dayan\u0131lmaz bir hal ald\u0131. Rus sonbahar\u0131n\u0131n ilk sert so\u011fuklar\u0131 geldi\u011finde, vatanlar\u0131ndan gelen giyecek tedariklerinin yetersizli\u011fi yava\u015f yava\u015f hissedilmeye ba\u015fland\u0131. Bir\u00e7ok insan\u0131n ceketi yoktu. Cephede giyilen ceket ve pantolonlar y\u0131rt\u0131k p\u0131rt\u0131k olmu\u015ftu. \u00c7izmelerin i\u00e7inde delikler vard\u0131. Ve y\u00f6re insanlar\u0131, Ruslar\u0131n Napolyon\u2019unkilere yapm\u0131\u015f oldu\u011fu gibi, geri \u00e7ekilen birliklere s\u00fcrekli bask\u0131 yap\u0131yorlard\u0131. Nihayet, a\u011f\u0131r bask\u0131 alt\u0131ndaki umutlar\u0131 y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f Freikorps \u00fcyeleri aras\u0131nda vah\u015fet ba\u015fg\u00f6sterdi. Bundan sonra olanlar\u0131 Salomon ve di\u011ferleri anlatt\u0131lar. Vah\u015fet ve umutsuzlu\u011fun pen\u00e7esine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdi. En son insanl\u0131k kal\u0131nt\u0131lar\u0131 da kaybolmu\u015ftu: Son ataklar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdik. Evet, bir kez daha aya\u011fa kalkt\u0131k ve geni\u015f bir cephede topland\u0131k. Bir kez daha, son adam\u0131 \u00f6rt\u00fcn\u00fcn alt\u0131ndan \u00e7ekip \u00e7\u0131kard\u0131k, karl\u0131 kapl\u0131 tarlalara dald\u0131k ve ormanlara dolu\u015ftuk. \u015ea\u015fk\u0131n kalabal\u0131klar \u00fczerine ate\u015f ettik ve hiddetlendik ve vurduk ve vurulduk ve avland\u0131k. Latvial\u0131lar\u0131 tarlalar\u0131n \u00fczerinde tav\u015fanlar gibi kovalad\u0131k ve her evi ate\u015fe verdik ve her k\u00f6pr\u00fcy\u00fc toz ettik ve her telgraf telini kestik. Cesetleri kuyulara att\u0131k ve i\u00e7ine el bombalar\u0131 f\u0131rlatt\u0131k, kimi yakalad\u0131ysak \u00f6ld\u00fcrd\u00fck, yak\u0131labilecek her \u015feyi yakt\u0131k. Sadece kan g\u00f6r\u00fcyorduk, y\u00fcreklerimizde hi\u00e7bir insani duygu kalmam\u0131\u015ft\u0131. Nerede konaklad\u0131ysak, toprak y\u0131k\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z alt\u0131nda inliyordu. Esip ge\u00e7ti\u011fimiz yerlerde, eskiden evlerin bulundu\u011fu yerlerde, art\u0131k y\u0131k\u0131nt\u0131lar, k\u00fcller ve \u00e7\u0131plak tarlalardaki apseleri and\u0131ran, belli belirsiz yan\u0131p s\u00f6nen \u0131\u015f\u0131k h\u00fczmeleri vard\u0131. \u00d6l\u00fc nesnelerden daha uzun yanan b\u00fcy\u00fck bir odun y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131 ate\u015fe vermi\u015ftik. Bu ate\u015f \u00fczerinde umutlar\u0131m\u0131z\u0131, arzular\u0131m\u0131z\u0131 yakm\u0131\u015ft\u0131k: Burjuva yaz\u0131tlar\u0131n\u0131, medenile\u015fmi\u015f d\u00fcnyan\u0131n yasalar\u0131n\u0131 ve de\u011ferlerini, beraberimizde al\u0131p getirdi\u011fimiz g\u00fcve yeni\u011fi \u00e7\u00f6pleri, bizi terk edip gitmi\u015f olan zaman\u0131n nesnelerinin ve fikirlerinin de\u011ferlerini ve onlara duyulan iman\u0131. Gururlu, ne\u015felenmi\u015f, ganimet y\u00fckl\u00fc olarak geri \u00e7ekilmi\u015ftik. Latvial\u0131lar topraklar\u0131n\u0131 hi\u00e7 beklemediler. Ama ertesi g\u00fcn geri d\u00f6n\u00fcp geldiler.<\/p>\n

Bu anlat\u0131, g\u00f6rece medenile\u015fmi\u015f toplumlarda a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kmas\u0131 daima epeyce zaman alan barbarl\u0131\u011fa ve insanl\u0131k d\u0131\u015f\u0131na itilme yolunu \u00f6rneklemektedir. B\u00f6yle toplumlarda ter\u00f6r ve korku, uzun bir toplumsal b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn \u00e7\u00f6z\u00fclmesi s\u00fcreci olmaks\u0131z\u0131n, kolay kolay g\u00f6r\u00fclmez. Bir grup hedefi olarak \u00e7\u0131plak \u015fiddet eylemi, devletin me\u015frula\u015ft\u0131rmas\u0131 olsun, olmas\u0131n, \u00e7ok s\u0131k bir bi\u00e7imde, k\u0131sa vadeli, statik a\u00e7\u0131klamalar ile \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmi\u015ftir. Bu, a\u00e7\u0131klama aranmay\u0131p, sadece k\u00f6t\u00fclenebilirli\u011fi yerle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131yorsa, anlaml\u0131 olabilir. Barbarl\u0131\u011f\u0131 ve medeniyet d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmay\u0131, \u00f6zg\u00fcr bir ki\u015fisel karar\u0131n ifadesi olarak g\u00f6rmek kolayd\u0131r fakat, bu t\u00fcr bir iradeci (voluntarist) a\u00e7\u0131klama ve yarars\u0131zd\u0131r.<\/p>\n

Freikorps\u2019un geli\u015fim kal\u0131b\u0131, Weimar d\u00f6neminde devlet d\u0131\u015f\u0131 \u015fiddete dayanan ter\u00f6rizm eylemlerine, t\u0131pk\u0131 Hitler\u2019in zaman\u0131ndaki devlet \u015fiddetine oldu\u011fu gibi giden yollardan biri olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcrse, o zaman, ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hi\u00e7 yoktan \u00e7\u0131km\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen \u00e7arp\u0131c\u0131, b\u00fcy\u00fck barbarl\u0131k eylemlerini \u00f6nceleyen olgunla\u015fma d\u00f6nemi, daha az a\u00e7\u0131k olmakla birlikte, daha iyi anla\u015f\u0131labilir.<\/p>\n

Balt\u0131k\u2019taki vah\u015fet ve \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011fa kar\u0131\u015fm\u0131\u015f -birka\u00e7\u0131, Von Salomon\u2019un kendisi gibi, daha sonradan cumhuriyeti ter\u00f6rle y\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olan- insanlar, b\u00fcy\u00fck beklentilerle i\u015fe ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Macera onlar\u0131 \u00e7ekiyordu. B\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar\u0131 d\u00fc\u015fl\u00fcyorlard\u0131. Ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k ve yenilgi i\u015faretleri \u00e7o\u011fald\u0131k\u00e7a, direndiler. Koruyucu bir z\u0131rhm\u0131\u015f\u00e7as\u0131na d\u00fc\u015flerine sar\u0131nd\u0131lar. Ancak, ac\u0131mas\u0131z ger\u00e7ek sonu\u00e7ta onlar\u0131 yakalad\u0131 ve b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kontrollerini yitirdiler. D\u00fc\u015fleri, engelleyici bir ger\u00e7ekli\u011fin b\u00fcy\u00fcyen bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda parampar\u00e7a oldu. Vah\u015fet ve umutsuzluk i\u00e7inde, yollar\u0131na \u00e7\u0131kan herkesi \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler. Baz\u0131lar\u0131n\u0131n vatanlar\u0131na d\u00f6nd\u00fckten sonra gizli \u00f6rg\u00fctler i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcrecekleri bir yolu izlediler. Onlar\u0131n g\u00f6revlerini yapmalar\u0131n\u0131 ve ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmelerini reddeden ve bu y\u00fczden anlams\u0131zla\u015fm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnen bir d\u00fcnyay\u0131 y\u0131kmaya kalk\u0131\u015ft\u0131lar.<\/p>\n

Weimar h\u00fck\u00fcmetini y\u0131kmaya ve her diktat\u00f6rl\u00fck kurmaya y\u00f6nelik haz\u0131rl\u0131klarda, umutlar\u0131 yeniden canland\u0131. Kapp Darbesi bu umudu y\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman, Freikorps\u2019un baz\u0131 \u00fcyeleri, nefret edilen rejimin alt\u0131n\u0131 oyup \u00e7\u00f6kertmek i\u00e7in ter\u00f6rden ba\u015fka hi\u00e7bir yol g\u00f6remiyorlard\u0131. O tarihte, \u00e7o\u011fu Erhard M\u00fcfrezesi\u2019nden olan bir grup eski subay gizli bir \u00f6rg\u00fct kurdular. \u00d6nde gelen politikac\u0131lar\u0131n \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi, b\u00fcy\u00fck bir yank\u0131 yapacakt\u0131. Bunlar\u0131n yard\u0131m\u0131yla, \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f rejimi i\u00e7eriden \u00f6yle bir oyulacakt\u0131 ki, \u00e7\u00f6k\u00fcp gidece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyordu. Sonradan Hitler, Freikorps \u00f6nderlerinin eri\u015fmeyi beceremedikleri \u015feyi ba\u015fard\u0131: Parlamenter Weimar rejiminin ger\u00e7ek y\u0131k\u0131m\u0131. Hitler, b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde, parlamento d\u0131\u015f\u0131 \u015fiddet ve parti d\u0131\u015f\u0131 propaganda yoluyla kitleleri seferber etmek \u00fczerinde yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ba\u015far\u0131l\u0131 oldu. Freikorps onun en \u00f6nemli \u00f6nc\u00fcleri aras\u0131ndayd\u0131. Onlar\u0131n hedefleri Hitler\u2019inkiyle bir\u00e7ok bak\u0131mdan \u00f6zde\u015fti. Ancak, tutumlar\u0131n\u0131n vah\u015fili\u011fine ra\u011fmen, onlar subay gelene\u011fine -eski soylu-burjuva \u015ferefli toplumunun gelene\u011fine- sad\u0131k kalmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler. \u00c7avu\u015f\u2019un alt\u0131nda, r\u00fctbesiz bir asker olan Hitler, subay ve \u00f6\u011frenci hareketini, elitist s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 bulunmayan yayg\u0131n bir halk hareketine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek, bu se\u00e7kinci engelleri k\u0131r\u0131p ge\u00e7ti.<\/p>\n

Norbert Elias<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n

\u00c7eviren: Levent K\u00f6ker, \u00c7eviren: Ahmet \u00c7i\u011fdem<\/div>\n

(*) \u0130lk olarak Jochaim Matthes, der., Lebenswelt und Soziale Probleme, 1981, 1981, s.98-122\u2019de yay\u0131mlanm\u0131\u015f bir dersin g\u00f6zden ge\u00e7irilmi\u015f ve d\u00fczeltilmi\u015f (\u0130ng.) \u00e7evirisi. \u0130ngilizceye John Keane taraf\u0131ndan \u00e7evrilmi\u015ftir
1 Ancak bunlar, ayn\u0131 zamanda, i\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fmalarda, bir toplumsal tabakay\u0131 veya belirli bir partiyi di\u011ferlerine kar\u015f\u0131 m\u00fccadelesinde desteklemek i\u00e7in de kullan\u0131labilirler. \u015eiddet tekelinin iki y\u00fcz\u00fc vard\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Medeniyet hi\u00e7bir zaman tamamlanm\u0131\u015f de\u011fildir ve s\u00fcrekli olarak tehlike alt\u0131ndad\u0131r. Tehlike alt\u0131ndad\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc medeni davran\u0131\u015f standartlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, g\u00f6rece istikrarl\u0131 bir bireysel \u00f6zdisiplin d\u00fczeyi gibi belirli ko\u015fullar\u0131 gerektirmektedir. Bu ko\u015fullar da kar\u015f\u0131l\u0131k olarak, mal ve hizmetlerin tedariki, al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir ya\u015fam standard\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve \u00f6zellikle de toplumsal edilginle\u015ftirme -yani, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n devlet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u015fiddete dayal\u0131 olmaks\u0131z\u0131n giderilmesi- gibi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[178],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1606","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-marksizm"},"yoast_head":"\nFiziki \u015eiddet \u00dczerindeki Devlet Tekeli ve Bunun \u0130hlali | \u015eiddet ve Medeniyet - Norbert Elias - narteks.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Fiziki \u015eiddet \u00dczerindeki Devlet Tekeli ve Bunun \u0130hlali | \u015eiddet ve Medeniyet - Norbert Elias\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Medeniyet hi\u00e7bir zaman tamamlanm\u0131\u015f de\u011fildir ve s\u00fcrekli olarak tehlike alt\u0131ndad\u0131r. Tehlike alt\u0131ndad\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc medeni davran\u0131\u015f standartlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, g\u00f6rece istikrarl\u0131 bir bireysel \u00f6zdisiplin d\u00fczeyi gibi belirli ko\u015fullar\u0131 gerektirmektedir. Bu ko\u015fullar da kar\u015f\u0131l\u0131k olarak, mal ve hizmetlerin tedariki, al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir ya\u015fam standard\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve \u00f6zellikle de toplumsal edilginle\u015ftirme -yani, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n devlet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u015fiddete dayal\u0131 olmaks\u0131z\u0131n giderilmesi- gibi […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"narteks.net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2009-11-27T16:16:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.e-ir.info\/wp-content\/uploads\/norbert-elias.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"52 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tar\u0131k\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\"},\"headline\":\"Fiziki \u015eiddet \u00dczerindeki Devlet Tekeli ve Bunun \u0130hlali | \u015eiddet ve Medeniyet – Norbert Elias\",\"datePublished\":\"2009-11-27T16:16:17+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/\"},\"wordCount\":10398,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.e-ir.info\/wp-content\/uploads\/norbert-elias.jpg\",\"articleSection\":[\"Marksizm\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/\",\"name\":\"Fiziki \u015eiddet \u00dczerindeki Devlet Tekeli ve Bunun \u0130hlali | \u015eiddet ve Medeniyet - Norbert Elias - narteks.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.e-ir.info\/wp-content\/uploads\/norbert-elias.jpg\",\"datePublished\":\"2009-11-27T16:16:17+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.e-ir.info\/wp-content\/uploads\/norbert-elias.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.e-ir.info\/wp-content\/uploads\/norbert-elias.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/narteks.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Fiziki \u015eiddet \u00dczerindeki Devlet Tekeli ve Bunun \u0130hlali | \u015eiddet ve Medeniyet – Norbert Elias\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"name\":\"narteks.net\",\"description\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"alternateName\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\",\"name\":\"narteks.net\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"width\":300,\"height\":90,\"caption\":\"narteks.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/narteks\",\"https:\/\/instagram.com\/narteksnet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\",\"name\":\"Tar\u0131k\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tar\u0131k\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/narteks.net\"],\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Fiziki \u015eiddet \u00dczerindeki Devlet Tekeli ve Bunun \u0130hlali | \u015eiddet ve Medeniyet - Norbert Elias - narteks.net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Fiziki \u015eiddet \u00dczerindeki Devlet Tekeli ve Bunun \u0130hlali | \u015eiddet ve Medeniyet - Norbert Elias","og_description":"Medeniyet hi\u00e7bir zaman tamamlanm\u0131\u015f de\u011fildir ve s\u00fcrekli olarak tehlike alt\u0131ndad\u0131r. Tehlike alt\u0131ndad\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc medeni davran\u0131\u015f standartlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131, g\u00f6rece istikrarl\u0131 bir bireysel \u00f6zdisiplin d\u00fczeyi gibi belirli ko\u015fullar\u0131 gerektirmektedir. Bu ko\u015fullar da kar\u015f\u0131l\u0131k olarak, mal ve hizmetlerin tedariki, al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir ya\u015fam standard\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve \u00f6zellikle de toplumsal edilginle\u015ftirme -yani, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n devlet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u015fiddete dayal\u0131 olmaks\u0131z\u0131n giderilmesi- gibi […]","og_url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/","og_site_name":"narteks.net","article_published_time":"2009-11-27T16:16:17+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/www.e-ir.info\/wp-content\/uploads\/norbert-elias.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Tar\u0131k","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@narteks","twitter_site":"@narteks","twitter_misc":{"Yazan:":"Tar\u0131k","Tahmini okuma s\u00fcresi":"52 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/"},"author":{"name":"Tar\u0131k","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca"},"headline":"Fiziki \u015eiddet \u00dczerindeki Devlet Tekeli ve Bunun \u0130hlali | \u015eiddet ve Medeniyet – Norbert Elias","datePublished":"2009-11-27T16:16:17+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/"},"wordCount":10398,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.e-ir.info\/wp-content\/uploads\/norbert-elias.jpg","articleSection":["Marksizm"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/","url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/","name":"Fiziki \u015eiddet \u00dczerindeki Devlet Tekeli ve Bunun \u0130hlali | \u015eiddet ve Medeniyet - Norbert Elias - narteks.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.e-ir.info\/wp-content\/uploads\/norbert-elias.jpg","datePublished":"2009-11-27T16:16:17+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.e-ir.info\/wp-content\/uploads\/norbert-elias.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.e-ir.info\/wp-content\/uploads\/norbert-elias.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/11\/27\/fiziki-siddet-uzerindeki-devlet-tekeli-ve-bunun-ihlali-siddet-ve-medeniyet-norbert-elias\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/narteks.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Fiziki \u015eiddet \u00dczerindeki Devlet Tekeli ve Bunun \u0130hlali | \u015eiddet ve Medeniyet – Norbert Elias"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/narteks.net\/#website","url":"https:\/\/narteks.net\/","name":"narteks.net","description":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"alternateName":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization","name":"narteks.net","url":"https:\/\/narteks.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","width":300,"height":90,"caption":"narteks.net"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/narteks","https:\/\/instagram.com\/narteksnet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca","name":"Tar\u0131k","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tar\u0131k"},"sameAs":["http:\/\/narteks.net"],"url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1606","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1606"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1606\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1606"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1606"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1606"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}