{"id":3334,"date":"2009-12-26T12:08:14","date_gmt":"2009-12-26T09:08:14","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wordpress\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/"},"modified":"2009-12-26T12:08:14","modified_gmt":"2009-12-26T09:08:14","slug":"simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/","title":{"rendered":"\u015eimdi B\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc Bir Sol Duru\u015f Zaman\u0131 | Mithat Sancar"},"content":{"rendered":"

<\/em><\/strong><\/p>\n

Solun bug\u00fcn mevcut haline nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2018de solun bug\u00fcnk\u00fc durumunu \u015fu \u00fc\u00e7 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirebiliriz: Da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k, g\u00fcvensizlik, korku. Sol, fazlas\u0131yla par\u00e7al\u0131 ve da\u011f\u0131n\u0131kt\u0131r; kendine g\u00fcven duymamaktad\u0131r; her bir sol par\u00e7an\u0131n duru\u015funu belirleyen temel fakt\u00f6rler aras\u0131nda korku \u00f6nemli bir yer tutmaktad\u0131r.
Bu nereden kaynaklan\u0131yor?<\/p>\n

Bu tablonun k\u00f6kleri, 12 Eyl\u00fcl\u2018de yatmaktad\u0131r. Ger\u00e7i bu tespit, o kadar s\u0131k tekrar edildi ki, art\u0131k bayat bir kli\u015fe haline geldi; ama hakikat bu. 12 Eyl\u00fcl, solun sadece fiziksel varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil, \u00f6zg\u00fcvenini de da\u011f\u0131tt\u0131. 1965 \u2013 1980 aras\u0131 d\u00f6nemde, sol toplumla g\u00fc\u00e7l\u00fc ba\u011flar kurabilmi\u015f; siyasal dengeleri etkileyen bir akt\u00f6r haline gelmi\u015fti. B\u00fct\u00fcn s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131na, acemiliklerine, yanl\u0131\u015flar\u0131na, zaaflar\u0131na ra\u011fmen sol, bu d\u00f6nemde, ayaklar\u0131n\u0131 topluma bas\u0131yordu.<\/p>\n

Bu durum, solun kendine g\u00fcveninin de g\u00fc\u00e7lenmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131. Ger\u00e7ekten de, kendine g\u00fcveniyordu sol; hatta bu g\u00fcven, abart\u0131l\u0131 derecede b\u00fcy\u00fckt\u00fc; k\u0131sa zamanda “devrim” yapaca\u011f\u0131na bile inanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Sonra ne de\u011fi\u015fti?<\/p>\n

Darbenin ard\u0131ndan, herhangi bir direni\u015f g\u00f6sterememi\u015f ve k\u0131sa s\u00fcrede a\u011f\u0131r bir hezimete u\u011fram\u0131\u015f olmak, solun hem kendine hem de topluma g\u00fcvenini \u00e7ok ciddi bi\u00e7imde \u00f6rseledi. “Nerede o insanlar?” sorusu, bilin\u00e7alt\u0131na kaz\u0131nd\u0131 sanki. Bunun ad\u0131, travmad\u0131r. Sol bu travmayla ba\u015f etmeyi, bu travmay\u0131 a\u015fmay\u0131 bir t\u00fcrl\u00fc beceremedi. G\u00fcvensizlik duygusu, i\u00e7e kapanmay\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fcnyalara sar\u0131lmay\u0131 da beraberinde getirdi. Yeniden toparlanma ad\u0131 alt\u0131nda, eski aidiyetlere dayanan k\u00fc\u00e7\u00fck gruplar olu\u015ftu. Herkes, kendini en \u00e7ok kendi grubu i\u00e7inde g\u00fcvende hissediyordu. Bu gruplara g\u00fcvenmeyenler de, ya kendi bireysel d\u00fcnyalar\u0131na s\u0131\u011f\u0131nd\u0131lar, ya da daha b\u00fcy\u00fck d\u00fcnyalara yelken a\u00e7mak ad\u0131na kendilerinden bile ka\u00e7t\u0131lar. \u00c7e\u015fitli d\u00f6nemlerde g\u00fcndeme gelen “birle\u015fme”, “ittifak” aray\u0131\u015flar\u0131 da bu g\u00fcvensizlik duygusunun ipote\u011finden kurtulamad\u0131. Kendi k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fcnyas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kman\u0131n, belirsiz bir ortamda kurda ku\u015fa yem olma sonucunu do\u011furaca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc. \u00d6DP gibi, en kapsay\u0131c\u0131 ve heyecan verici birlik projesi bile, bu y\u00fczden ba\u015far\u0131s\u0131z oldu.<\/p>\n

Travmay\u0131 a\u015famad\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman, o travmay\u0131 yaratan olaya, daha do\u011frusu travmay\u0131 yaratan olay\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7mi\u015fe saplan\u0131p kalman\u0131z ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r. Solun \u00e7e\u015fitli unsurlar\u0131, bu ge\u00e7mi\u015fe saplan\u0131p kald\u0131klar\u0131 i\u00e7in, akmakta olan zaman\u0131 yakalama konusunda da \u00e7ok b\u00fcy\u00fck zorluklar ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r. D\u00fcnyadaki de\u011fi\u015fimleri, \u00fclkedeki geli\u015fmeleri \u0131skalama gibi bir durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015flar; bu \u015fartlar\u0131n i\u00e7inde yeti\u015fen yeni ku\u015faklar\u0131 kucaklamakta ba\u015far\u0131l\u0131 olamam\u0131\u015flard\u0131r. Zira g\u00fcvensizlik duygusunu a\u015famayan bir \u00f6zne, d\u0131\u015f d\u00fcnyay\u0131 belirsizlikler ve tehlikeler evreni olarak alg\u0131lamaya meyleder; o evrene do\u011fru hamle yapamad\u0131k\u00e7a da, kendi i\u00e7inde, k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fcnyas\u0131nda kalmay\u0131 tercih eder. Bu durumda, o k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fcnyan\u0131n kendi i\u00e7indeki sorunlar veya o k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fcnyay\u0131 payla\u015fan gruplar\u0131n kendi aralar\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131klar, evrenin en \u00f6nemli meseleleri haline gelir; b\u00fct\u00fcn enerji bunlara harcan\u0131r. Oysa d\u0131\u015far\u0131da g\u00fcr\u00fcl g\u00fcr\u00fcl akan bir hayat var ve o hayat sizi, sizin kendinize gelmenizi beklemiyor.<\/p>\n

12 Eyl\u00fcl\u2019den sonra, sol taleplerin en fazla yank\u0131 buldu\u011fu zamanlar\u0131n ortak \u00f6zelli\u011fi; hep hayata do\u011frudan m\u00fcdahale etme becerisinin g\u00f6sterilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r. \u0130nsan haklar\u0131 kavram\u0131n\u0131, sol sokmu\u015ftur T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcndemine. Darbenin vah\u015fi bask\u0131 ve zul\u00fcm politikalar\u0131na, pratiklerine kar\u015f\u0131 y\u00fckselen m\u00fctevaz\u0131 ses, soka\u011fa \u00e7\u0131kan bir avu\u00e7 y\u00fcrekli insan, i\u00e7eride ve d\u0131\u015far\u0131da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yank\u0131 uyand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu da g\u00f6steriyor ki, hayata dokunan anlaml\u0131 bir s\u00f6z \u00fcretmek ve bunu etkili bir \u015fekilde dillendirmek, hegemonya m\u00fccadelesinde var olabilmek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemlidir. E\u011fer fiziksel varl\u0131\u011f\u0131n\u0131z b\u00fcy\u00fckse, c\u00fcsseniz iri, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz g\u00fc\u00e7l\u00fcyse; s\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 da neredeyse kendili\u011finden fazla olur. Aksi durumda, s\u00f6z\u00fcn\u00fcz varl\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n \u015fart\u0131 haline gelir; bedeniniz ancak s\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn anlaml\u0131 ve etkili olmas\u0131yla geli\u015febilir. Demek istedi\u011fim, fiziksel varl\u0131\u011f\u0131n zay\u0131f oldu\u011fu \u015fartlarda, hayata dokunan anlaml\u0131 ve etkili s\u00f6z, hegemonya m\u00fccadelesinde, c\u00fcrm\u00fcn\u00fczden fazla yer yakman\u0131z\u0131 sa\u011flar; c\u00fcrm\u00fcn\u00fcz\u00fc, yani c\u00fcssenizi g\u00fc\u00e7lendirmek i\u00e7in size b\u00fcy\u00fck imkanlar sunar. Oysa sol, 12 Eyl\u00fcl sonras\u0131 d\u00f6nemde, hayatta kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olabilecek, hayat\u0131n ak\u0131\u015f\u0131na m\u00fcdahale edebilecek anlaml\u0131 ve etkili s\u00f6z \u00fcretme konusunda \u00e7ok yetersiz kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu ne gibi sonu\u00e7lar do\u011furdu?<\/p>\n

Hegemonya m\u00fccadelesinde bir referans haline gelememek, sahay\u0131 ba\u015fkalar\u0131na terk etmi\u015f olmak, g\u00fcvensizlik duygusunu peki\u015ftirir. Bu durumun \u00f6nemli bir sonucu da, korkudur. Kendiniz bir referans olamam\u0131\u015fsan\u0131z, kendinize g\u00fcveniniz yoksa, s\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc s\u00f6ylerken, duru\u015funuzu belirlerken hep bir hesap yapmak ve \u015fu t\u00fcr sorular sormak durumunda kal\u0131rs\u0131n\u0131z: Acaba bu s\u00f6z, bu duru\u015f kimin i\u015fine yarayacakt\u0131r? \u015eimdi ben hangi tarafta g\u00f6r\u00fcnece\u011fim? \u015eu son zamanlarda kendini sol olarak tan\u0131mlayan veya solun potansiyel taban\u0131n\u0131 olu\u015fturan \u00e7evrelerdeki de\u011ferlendirmelere bak\u0131nca, bunu \u00e7ok a\u00e7\u0131k g\u00f6rebiliyoruz.<\/p>\n

Bunun ba\u015fka sonu\u00e7lar\u0131 da var ku\u015fkusuz. Mesela, bug\u00fcn solun potansiyel taban\u0131 olarak sayabilece\u011fimiz geni\u015f bir \u00e7evre, siyasal alana hakim olan iki kutuptan birine do\u011frudan veya dolayl\u0131 bir \u015fekilde eklemlenme durumunda kalmaktad\u0131r. Darbecili\u011fe, otoriter aray\u0131\u015flara, devlet\u00e7i ve militarist yakla\u015f\u0131mlara kar\u015f\u0131 olanlar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmeyecek bir k\u0131sm\u0131; a\u00e7\u0131k\u00e7a veya \u00f6rt\u00fcl\u00fc olarak, bunlarla sorun ya\u015f\u0131yor gibi g\u00f6z\u00fcken AKP\u2019den medet umar hale gelmi\u015ftir. Bu insanlar\u0131 AKP\u2018ye g\u00f6n\u00fcls\u00fczce de olsa sempatiyle bakmaya y\u00f6nelten \u015fey, AKP\u2019nin \u00e7izgisi de\u011fil, bu partinin hegemonya m\u00fccadelesinde kaplad\u0131\u011f\u0131 kocaman yerdir. \u00d6te yandan, AKP\u2019nin din temelli devlet ve toplum projesi g\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcne inanan ve bunu yak\u0131n tehlike olarak g\u00f6ren insanlar\u0131n yine k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmeyecek bir k\u0131sm\u0131, yine g\u00f6n\u00fcls\u00fczce de olsa kurtulu\u015fu ordu eksenli g\u00fc\u00e7 merkezinde bulmaktad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde, K\u00fcrt sorununun yaratt\u0131\u011f\u0131 derin yaralar\u0131n bir an \u00f6nce tedavi edilmesini bekleyen \u00e7ok say\u0131da insan, sol politika kayg\u0131s\u0131n\u0131 bir kenara b\u0131rakarak K\u00fcrt hareketine eklemlenmeyi tercih etmektedir. Di\u011fer taraftan, K\u00fcrt hareketinin kendine g\u00fcvenini ve K\u00fcrtlerin kimlik taleplerini, g\u00fcvensizlik i\u00e7inde k\u0131vranan potansiyel sol kitle i\u00e7inde kendilerine bir tehdit olarak alg\u0131layan \u00e7ok say\u0131da insan var ve bunlar da, milliyet\u00e7i \u2013 ulusalc\u0131 ak\u0131mlara yana\u015fmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

\u00d6rnekleri \u00e7o\u011faltabiliriz. Mesela neoliberal politikalar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 y\u0131k\u0131ma kar\u015f\u0131, devlet\u00e7ili\u011fi ve ulusalc\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7are olarak kavramak, bir sol alternatif olarak sunulabiliyor. \u00d6te yandan, alternatif s\u00f6z ve politika \u00fcretemeyenler de, neoliberalizmin kader oldu\u011fu alg\u0131s\u0131na kap\u0131lmaktad\u0131rlar.<\/p>\n

Solun koordinatlar\u0131 m\u0131 de\u011fi\u015fmeye ba\u015flad\u0131?<\/p>\n

Bu durum, kavramlar\u0131n da acayip bir \u015fekilde kar\u0131\u015fmas\u0131na neden olmaktad\u0131r. Mesela milliyet\u00e7ilik ve ulusalc\u0131l\u0131k antiemperyalizm olarak pazarlanabiliyor; otoriter-militarist y\u00f6nelimler, ayd\u0131nlanmac\u0131l\u0131k ad\u0131na me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmak isteniyor.<\/p>\n

Ortada sahipsiz duran temel talebin demokrasi oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Bug\u00fcn demokrasiye vurgu yapmak, belli \u00e7evrelerde AKP yanda\u015fl\u0131\u011f\u0131, liberallik olarak damgalan\u0131yor.<\/p>\n

Bug\u00fcn solun politika yaparken temel koordinatlar\u0131 ne olmal\u0131d\u0131r?<\/p>\n

Bu soruyu cevaplayabilmek i\u00e7in baz\u0131 ayr\u0131mlar yapmak gerekir. Bir “sosyalist devrim”in kap\u0131da oldu\u011funa inanan bir \u00f6zne, siyasal alandaki pek \u00e7ok tart\u0131\u015fmay\u0131 teferruat olarak g\u00f6rebilir. Bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de \u015fartlar\u0131n b\u00f6yle bir devrim i\u00e7in elveri\u015fli oldu\u011fu iddias\u0131n\u0131n ciddiye al\u0131n\u0131r bir taraf\u0131 yok. O zaman, sol ad\u0131na politika yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen her \u00f6zne, toplumun geni\u015f kesimlerini me\u015fgul eden her sorun kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00f6z ve tutum \u00fcretmek zorunda. Ancak bunu yaparken de, sorunlar\u0131 birbirinden kopuk bir \u015fekilde ele almaktan kurtulmak; b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir proje ekseninde hareket etmek gerekiyor. Aksi takdirde s\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fcn ve tutumunuzun bir h\u00fckm\u00fc olmaz.<\/p>\n

\u015eimdi T\u00fcrkiye\u2018de acil bir demokrasi sorunu oldu\u011funu kabul ederek i\u015fe ba\u015flamak laz\u0131m. Cumhuriyetin “tepeden inmeci otoriter modernle\u015fme projesi”nin en \u00f6nemli k\u0131r\u0131lma noktas\u0131ndan ge\u00e7iyoruz bana g\u00f6re. Bu k\u0131r\u0131lma, demokrasi y\u00f6n\u00fcnde olabilece\u011fi gibi, daha sert ve uzun s\u00fcreli bir askeri, otoriter tahakk\u00fcm y\u00f6n\u00fcnde de k\u0131r\u0131labilir. Darbe tehdidini, Ergenekon\u2019da somutla\u015fan derin devlet tehlikesini bu nedenle ciddiye almak gerekir. \u0130ster bi\u00e7imsel diyelim, ister burjuva s\u0131fat\u0131yla birlikte telaffuz edelim, demokrasi sorunu T\u00fcrkiye\u2019nin hayati meselesi olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Ancak bu sorunu sahiplenecek, tural\u0131 ve samimi bir talebe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6zne yok \u015fu anda. AKP\u2019nin “demokratl\u0131\u011f\u0131”n\u0131n nas\u0131l bir \u015fey oldu\u011fu her ge\u00e7en g\u00fcn daha da netle\u015fiyor. AKP; ideolojik dayanaklar\u0131, tarihsel k\u00f6kleri, beslendi\u011fi damarlar ve temsil etti\u011fi \u00e7\u0131karlar dolay\u0131s\u0131yla, T\u00fcrkiye\u2019de demokrasi talebinin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olamaz. Sadece otoriter manevralar\u0131n hedefinde olmak ve bunlara konjokt\u00fcrel taktiklerle kar\u015f\u0131 koyar gibi yapmak, demokratl\u0131k i\u00e7in asla yeterli olamaz. \u0130\u015fte solun, \u00f6ncelikle demokrasi talebini ta\u015f\u0131yacak g\u00fc\u00e7l\u00fc bir toplumsal \u00f6zne yaratma gibi bir sorunu ve sorumlulu\u011fu var. B\u00f6yle bir adres yarat\u0131labilse; demokrasiyi \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 bir \u00e7er\u00e7evede ve ara\u00e7salc\u0131 m\u00fclahazalarla savunan AKP\u2019nin de, otoriter aray\u0131\u015flardan medet uman kesimlerin de hegemonyas\u0131nda ciddi \u00e7atlaklar olu\u015facakt\u0131r. Solun demokrasi talebi konusunda yararlanabilece\u011fi, g\u00fc\u00e7l\u00fc tarihsel birikimleri de var. Bunun i\u00e7in, mesela Marx\u2018\u0131n Frans\u0131z Devrimi\u2018yle ilgili \u00fcnl\u00fc \u00fc\u00e7lemesini yeniden okumak bile yeterli olabilir.<\/p>\n

Sizce sol, demokrasi m\u00fccadelesini yeterince \u00f6nemsiyor mu?<\/p>\n

Burada, sol yap\u0131lar\u0131n sadece kendi d\u0131\u015flar\u0131na de\u011fil, T\u00fcrkiye’nin de d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kma meselesiyle y\u00fczle\u015fmeleri gerekiyor. Mesela AB projesi, bu \u00e7er\u00e7evede de\u011ferlendirilebilir, hatta de\u011ferlendirilmelidir. Latin Amerika’da son y\u0131llarda ya\u015fanan geli\u015fmeler bu a\u00e7\u0131dan \u00f6nemli derslerle doludur. Sol hareketlerin buralardaki yakla\u015f\u0131mlar\u0131nda, k\u0131tasal ve giderek k\u00fcresel dayan\u0131\u015fma merkezi bir yer tutuyor. AB’yi m\u00fcnhas\u0131ran sermayenin ve b\u00fcrokrasinin mal\u0131 olarak de\u011fil, halklar\u0131n talebi ve ortak m\u00fccadele zemini olarak okuma \u00e7abas\u0131, Avrupa solunda \u00f6nemli somut kazan\u0131mlara d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr bug\u00fcn. K\u00fc\u00e7\u00fck \u0131rmaklardan \u00e7\u0131k\u0131p denizlere a\u00e7\u0131lma, oradan da okyanuslarla birle\u015fme hedefi olmadan, neoliberal k\u00fcresel tehditlere ve onlar\u0131n uzant\u0131lar\u0131 yerel tehlikelere kar\u015f\u0131 m\u00fccadelelerde aktif ve etkili \u00f6zne olma \u015fans\u0131n\u0131n kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek gerekiyor.<\/p>\n

Buradan b\u00fct\u00fcn toplumsal hareketlerin zorunlu referans\u0131 olan Frans\u0131z Devrimi’nin “\u00f6zg\u00fcrl\u00fck, e\u015fitlik, karde\u015flik” \u00fc\u00e7lemesiyle devam edelim.<\/p>\n

Solun, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler konusunda da ikircikli, ka\u00e7amak bir tutumdan mutlaka kurtulmas\u0131 gerekiyor. Bu noktada, mesela Rosa Luksemburg’u, onun o \u00fcnl\u00fc \u015fiar\u0131n\u0131 hat\u0131rlamakta fayda var: “\u00d6zg\u00fcrl\u00fck, daima farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenlerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr.” Bu slogan\u0131, ancak kendine g\u00fcvenini tesis etmi\u015f ve ayaklar\u0131n\u0131 toplumun i\u00e7ine yerle\u015ftirmi\u015f bir sol y\u00fckseltebilir. Tersi de ge\u00e7erlidir: Bu slogan\u0131 sahiplenen sol, kendine g\u00fcveninin de toplumla ba\u011flar\u0131n\u0131 da g\u00fc\u00e7lendirme yolunda \u00f6nemli bir ad\u0131m atm\u0131\u015f olur.<\/p>\n

E\u015fitlik kavram\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fc nereden al\u0131yor?<\/p>\n

E\u015fitlik sorunu, sol olabilmenin mihenk ta\u015f\u0131d\u0131r. Neoliberal politikalar\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 derin yoksulluk ve devasa e\u015fitsizliklere kar\u015f\u0131, bu sonu\u00e7lardan can\u0131 en \u00e7ok yanan insanlar\u0131 harekete ge\u00e7irmeden m\u00fccadele etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Ku\u015fkusuz sadece soyut bir kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f de\u011fildir kastetti\u011fim. Somut alternatif \u00f6neriler ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir toplumsal dayan\u0131\u015fma hareketi olmadan, bu kesimleri m\u00fccadelenin dayana\u011f\u0131 haline getiremezsiniz.<\/p>\n

Bir de, “toplumsal bar\u0131\u015f” ya da “bir arada ya\u015fama” diye bir sorunu vard\u0131r T\u00fcrkiye’nin; ad\u0131 da K\u00fcrt sorunudur ve b\u00fct\u00fcn sorunlar\u0131n gelip d\u00fc\u011f\u00fcmlendi\u011fi bir kilittir. Elbette bu sorunun kimlik boyutu, yani etnik-ulusal bir boyutu vard\u0131r ve bu \u00e7ok \u00f6nemlidir; ama b\u00fct\u00fcn sorunlar\u0131 bu noktaya endekslemek, sol politika ad\u0131na savunulabilecek bir \u015fey de\u011fildir. B\u00fct\u00fcn sosyal sorunlar\u0131 etnikle\u015ftirmek, milliyet\u00e7iliklerden ba\u015fka bir \u015fey \u00fcretmez. Etnik sorunlar\u0131 yok saymak, yani b\u00fct\u00fcn etnik sorunlar\u0131 sosyalle\u015ftirmek de, toplumlar aras\u0131nda kopukluk ve a\u011f\u0131r ileti\u015fimsizlikten ba\u015fka bir sonu\u00e7 yaratmaz. Bu konuda sol bir proje; ancak ulus devlet perspektifini her iki a\u00e7\u0131dan da a\u015fm\u0131\u015f, kimlik sorunlar\u0131n\u0131n toplumsal ve siyasal kaynaklar\u0131n\u0131 ciddiye alan, tersine toplumsal ve siyasal sorunlar\u0131n etnik kaynaklar\u0131n\u0131 da hesaba katan bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla olu\u015fturulabilir.<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015feyler, di\u011fer ayr\u0131mc\u0131l\u0131k t\u00fcrleri i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Mesela cinsiyet eksenli zul\u00fcm ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131, ba\u015fka t\u00fcr sorunlar\u0131n t\u00fcrevi olarak g\u00f6ren yakla\u015f\u0131mdan mutlaka ar\u0131nmak gerekir.<\/p>\n

Elbette b\u00fct\u00fcn bu konularda bug\u00fcne kadar de\u011fi\u015fik \u00f6neriler ortaya at\u0131lm\u0131\u015f, politikalar geli\u015ftirilmi\u015f, eylemler de yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bunlar\u0131n etkilerinin b\u00fcy\u00fck ve kal\u0131c\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek ne yaz\u0131k ki m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n

Peki sol bu durumu nas\u0131l a\u015fabilir?<\/p>\n

\u015eimdi T\u00fcrkiye sorunlar\u0131n\u0131n bu yak\u0131c\u0131 eksenleri \u00fczerinden b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir sol duru\u015f ve s\u00f6yleyi\u015f yaratma zaman\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in de, bir “acil hedefler program\u0131”na ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Demokrasi\/\u00f6zg\u00fcrl\u00fck, sosyal adalet\/e\u015fitlik, dayan\u0131\u015fma\/karde\u015flik ayaklar\u0131 sa\u011flam kurulmu\u015f bir program olmak zorundad\u0131r bu. B\u00f6yle bir program\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131, emek eksenli \u00f6rg\u00fctlerin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde olu\u015fturulacak bir platformda tart\u0131\u015f\u0131l\u0131p netle\u015ftirilebilir. Ard\u0131ndan da, ortak m\u00fccadelenin kurumsal formlar\u0131 g\u00fcndeme al\u0131nabilir.<\/p>\n

Umutsuz deneylerle ve solun bug\u00fcn ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bunal\u0131m ile birlikte d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, solun bug\u00fcn bir araya gelebilme imkan\u0131n\u0131 nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/p>\n

Ger\u00e7i bu konuda umut k\u0131r\u0131c\u0131 tecr\u00fcbe \u00f6rnekleri \u00e7oktur; ama bunun aksine i\u015faretler de var. \u00dcstelik \u015fartlar, her zamankinden fazla b\u00f6yle bir ihtiyac\u0131 dayat\u0131yor. Ge\u00e7mi\u015fteki hayal k\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131, hayata k\u00fcsmenin gerek\u00e7esi ya da bahanesi olamaz.<\/p>\n

T\u00fcrkiye’de var olan sosyalist partilerin bir araya getirilmesinden ibaret bir birli\u011fin bug\u00fcn ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. B\u00f6ylesi bir olu\u015fum i\u00e7in mutlaka emek \u00f6rg\u00fctleri i\u015fin i\u00e7erisinde, hatta merkezinde olmal\u0131d\u0131rlar. T\u00fcrkiye’nin \u00f6nemli bir muhalefet dinami\u011fi olan meslek \u00f6rg\u00fctleri de burada olmal\u0131d\u0131r. Bunlarla birlikte sosyalist yap\u0131 ve partilerle birlikte ayd\u0131nlar da bir tart\u0131\u015fma platformu etraf\u0131nda bir araya getirilmelidir.<\/p>\n

Nas\u0131l bir proje olmal\u0131?<\/p>\n

Yaln\u0131zca s\u00f6z s\u00f6yleyecek, tart\u0131\u015facak bir platformdan s\u00f6z etmiyorum, 3 Kas\u0131m mitinginden yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi ayn\u0131 zamanda \u00fclke siyasetine etkin m\u00fcdahale y\u00f6ntemleri geli\u015ftirmek de temel hedeflerden olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

B\u00f6ylesi bir zeminin olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in elbette herkesin \u00f6ncelikle grup\u00e7u yakla\u015f\u0131mlardan kurtulmas\u0131 gerekir. Her \u00f6rg\u00fct, solun g\u00fcd\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ve etkisizli\u011finin nedenleri ve sonu\u00e7lar\u0131 konusunda kendisiyle y\u00fczle\u015fme ve hesapla\u015fma cesaretini ve olgunlu\u011funu g\u00f6sterirse, ancak o zaman mesafe al\u0131nabilir. B\u00f6ylece, mevcut yap\u0131lar\u0131n basit bir toplam\u0131ndan ibaret olmayan, onlar\u0131 a\u015fan yeni bir zemin yarat\u0131labilir.<\/p>\n

\u00c7at\u0131 partisi \u00f6nerisini nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz?<\/p>\n

\u00c7at\u0131 partisi ile \u00f6nerdi\u011fim bu zemin kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya konulmamal\u0131d\u0131r. Bunlar birbirlerinin kar\u015f\u0131t\u0131 ya da alternatif olarak g\u00f6r\u00fclmemelidirler; aksine birbirlerini besleyebilirler.<\/p>\n

Ancak ben belirtti\u011fim ihtiyac\u0131n \u00e7at\u0131 partisi t\u00fcr\u00fc bir yap\u0131lanmayla kar\u015f\u0131lanabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. \u00c7at\u0131 partisi projesinin, sonu\u00e7 olarak daha \u00f6nce defalarca denenmi\u015f olan g\u00fc\u00e7 birlikteliklerinin, ittifaklar\u0131n \u00f6tesinde ne \u00f6nerdi\u011fini pek anlayabilmi\u015f de\u011filim. Mu\u011fl\u00e2k bir \u00f6neri gibi geliyor bana. Belki yak\u0131n zamanda olu\u015fturulaca\u011f\u0131 belirtilen giri\u015fim heyetinin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, bu \u00f6nerinin somutla\u015fmas\u0131n\u0131 ve netle\u015fmesini sa\u011flar. O zaman, durumu yeniden de\u011ferlendirmek gerekebilir.<\/p>\n

Sizce at\u0131lmas\u0131 gereken \u00f6ncelikli ad\u0131m nedir?<\/p>\n

T\u00fcrkiye solunun bug\u00fcn ihtiyac\u0131 olan temel \u015feyin, kendini g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00f6zne olacak bi\u00e7imde in\u015fa etmek oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. B\u00f6ylesi bir sol \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fck olmadan, K\u00fcrt hareketiyle kurulacak bu t\u00fcr ittifaklar e\u015fitsiz olacakt\u0131r. B\u00f6yle oldu\u011funda da birileri di\u011ferlerinin pe\u015fine tak\u0131lm\u0131\u015f, yede\u011fi haline gelmi\u015f gibi bir durum ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Bu durum, T\u00fcrk kamuoyuna K\u00fcrt sorununu anlatmak konusunda ya\u015fanan s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131, hatta t\u0131kan\u0131kl\u0131klar\u0131 a\u015fmay\u0131 da kolayla\u015ft\u0131rmaz. Oysa, K\u00fcrtlerin dertlerini ve taleplerini T\u00fcrkiye emek\u00e7ilerine anlatmadan bir arada ya\u015fama temelinde demokratik bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fc de kolay kolay a\u00e7\u0131lamaz. Ku\u015fkusuz g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sol yap\u0131, etnik kimlikler \u00fczerinden olu\u015fturulamaz; yani K\u00fcrtlerin, T\u00fcrklerin ve di\u011fer topluluk mensuplar\u0131n\u0131n bir arada gelmesini kesinlikle d\u0131\u015flayamaz. S\u00f6ylemek istedi\u011fim o de\u011fil. Ortada g\u00fc\u00e7l\u00fc bir K\u00fcrt hareketi var; di\u011fer yandan da\u011f\u0131n\u0131k ve etkisiz sol yap\u0131lar. Bunlar\u0131 bir araya getirerek, K\u00fcrt sorununu T\u00fcrk kamuoyuna yeni bir dille anlatmak \u00e7ok zor. Bu nedenle, \u00f6ncelikle g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sol yap\u0131 olu\u015fturulmal\u0131. B\u00f6yle bir sol yap\u0131, K\u00fcrt hareketini de rahatlatacakt\u0131r. Daha e\u015fit ko\u015fullarda, ilkesel ve etkili ittifaklar \u00e7ok daha kolay bir \u015fekilde kurulabilecek; daha geni\u015f kesimlere hitap eden ortak hareket ve m\u00fccadele imk\u00e2nlar\u0131 geni\u015fleyecektir. Bu nedenle tekrar vurgulamak gerekirse; bence acil ihtiya\u00e7, emek \u00f6rg\u00fctlerinin merkezinde oldu\u011fu, sendikalar\u0131, meslek \u00f6rg\u00fctlerini, ayd\u0131nlar\u0131, kendilerini sosyalist olarak tan\u0131mlayan parti ve yap\u0131lar\u0131; kendilerini sosyal demokrat olarak adland\u0131ran partilerin i\u00e7inden ve bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan olu\u015fumlardan gelebilecek belirtti\u011fim ilkelere duyarl\u0131 b\u00fct\u00fcn kesimleri i\u00e7ermeye elveri\u015fli bir zemin yaratmakt\u0131r.<\/p>\n

B\u00f6ylesi bir giri\u015fimi yerel se\u00e7imler ba\u011flam\u0131nda nas\u0131l ele almak gerekir?<\/p>\n

Bu zemini, yakla\u015fan yerel se\u00e7imlere odaklanm\u0131\u015f konjonkt\u00fcrel bir aray\u0131\u015f olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmemek gerekiyor her \u015feyden \u00f6nce. Ancak se\u00e7imler, bu aray\u0131\u015f\u0131n imkanlar\u0131n\u0131 ve s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 test etmek i\u00e7in bir vesile olarak g\u00f6r\u00fclmeli. Bu \u00e7er\u00e7evede, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim bile\u015fenler, belli yerlerde ortak adaylarla se\u00e7ime girmeyi g\u00fcndemlerine almal\u0131lar. K\u00fcrt hareketiyle ittifak da bunun bir par\u00e7as\u0131 olmal\u0131 mutlaka. Asl\u0131nda, 22 Temmuz se\u00e7imlerinde denendi bu; ancak da\u011f\u0131n\u0131k ve acele bir bi\u00e7imde yap\u0131ld\u0131 her \u015fey. \u0130stenen sonu\u00e7lara ula\u015f\u0131lmas\u0131 konusunda tatminkar bir ba\u015far\u0131 elde edilmemi\u015f olsa da, geride \u00f6nemli bir tecr\u00fcbe birikimi kald\u0131. Hayat\u0131n i\u00e7ine akma, solun potansiyel taban\u0131yla birebir temas kurma, ciddi bir heyecan ve sinerji yaratt\u0131. Bunu \u015fimdi daha planl\u0131, ilkeli ve payla\u015f\u0131mc\u0131 bir tarzda yeniden denemek gerekiyor. Ancak, ortak sol zemin aray\u0131\u015f\u0131, bu hedefe kilitlenmemeli ve kendini bununla s\u0131n\u0131rlama sonucu do\u011furabilecek \u00e7ekimlerden ka\u00e7\u0131nmal\u0131. Aksi takdirde, olas\u0131 bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k, yeni bir \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f, daha a\u011f\u0131r bir depresyon yaratabilir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye’nin \u00f6nemli \u00e7alkant\u0131lara gebe oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini g\u00f6z ard\u0131 etmemeliyiz. Bunlar\u0131 g\u00f6\u011f\u00fcsleyebilecek, \u00e7aresizlik duygusunu k\u0131rarak aktif veya at\u0131l sol potansiyelin \u00e7ekim merkezi olabilecek demokratik ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc sol bir platformu uzun vadeli bir proje olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyiz. Bunun i\u00e7in de, herkesin kendini a\u015fmaya haz\u0131r olmas\u0131, eski yap\u0131lar\u0131n toplam\u0131ndan ibaret olmayan bir \u015fey yaratmaya samimi bir \u015fekilde inanmak ve hayata d\u00f6rt elle sar\u0131lmak \u015fartt\u0131r.<\/p>\n

BirG\u00fcn, 12-13 May\u0131s 2008<\/p>\n

\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Solun bug\u00fcn mevcut haline nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? T\u00fcrkiye\u2018de solun bug\u00fcnk\u00fc durumunu \u015fu \u00fc\u00e7 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirebiliriz: Da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k, g\u00fcvensizlik, korku. Sol, fazlas\u0131yla par\u00e7al\u0131 ve da\u011f\u0131n\u0131kt\u0131r; kendine g\u00fcven duymamaktad\u0131r; her bir sol par\u00e7an\u0131n duru\u015funu belirleyen temel fakt\u00f6rler aras\u0131nda korku \u00f6nemli bir yer tutmaktad\u0131r.Bu nereden kaynaklan\u0131yor? Bu tablonun k\u00f6kleri, 12 Eyl\u00fcl\u2018de yatmaktad\u0131r. Ger\u00e7i bu tespit, o kadar s\u0131k tekrar […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98],"tags":[],"class_list":{"0":"post-3334","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-turkiye"},"yoast_head":"\n\u015eimdi B\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc Bir Sol Duru\u015f Zaman\u0131 | Mithat Sancar - narteks.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u015eimdi B\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc Bir Sol Duru\u015f Zaman\u0131 | Mithat Sancar\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Solun bug\u00fcn mevcut haline nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? T\u00fcrkiye\u2018de solun bug\u00fcnk\u00fc durumunu \u015fu \u00fc\u00e7 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirebiliriz: Da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k, g\u00fcvensizlik, korku. Sol, fazlas\u0131yla par\u00e7al\u0131 ve da\u011f\u0131n\u0131kt\u0131r; kendine g\u00fcven duymamaktad\u0131r; her bir sol par\u00e7an\u0131n duru\u015funu belirleyen temel fakt\u00f6rler aras\u0131nda korku \u00f6nemli bir yer tutmaktad\u0131r.Bu nereden kaynaklan\u0131yor? Bu tablonun k\u00f6kleri, 12 Eyl\u00fcl\u2018de yatmaktad\u0131r. Ger\u00e7i bu tespit, o kadar s\u0131k tekrar […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"narteks.net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2009-12-26T09:08:14+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/arsiv.ntvmsnbc.com\/news\/277167.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tar\u0131k\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\"},\"headline\":\"\u015eimdi B\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc Bir Sol Duru\u015f Zaman\u0131 | Mithat Sancar\",\"datePublished\":\"2009-12-26T09:08:14+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/\"},\"wordCount\":3385,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/arsiv.ntvmsnbc.com\/news\/277167.jpg\",\"articleSection\":[\"T\u00fcrkiye\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/\",\"name\":\"\u015eimdi B\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc Bir Sol Duru\u015f Zaman\u0131 | Mithat Sancar - narteks.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/arsiv.ntvmsnbc.com\/news\/277167.jpg\",\"datePublished\":\"2009-12-26T09:08:14+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/arsiv.ntvmsnbc.com\/news\/277167.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/arsiv.ntvmsnbc.com\/news\/277167.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/narteks.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u015eimdi B\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc Bir Sol Duru\u015f Zaman\u0131 | Mithat Sancar\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"name\":\"narteks.net\",\"description\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"alternateName\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\",\"name\":\"narteks.net\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"width\":300,\"height\":90,\"caption\":\"narteks.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/narteks\",\"https:\/\/instagram.com\/narteksnet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\",\"name\":\"Tar\u0131k\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tar\u0131k\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/narteks.net\"],\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u015eimdi B\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc Bir Sol Duru\u015f Zaman\u0131 | Mithat Sancar - narteks.net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"\u015eimdi B\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc Bir Sol Duru\u015f Zaman\u0131 | Mithat Sancar","og_description":"Solun bug\u00fcn mevcut haline nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? T\u00fcrkiye\u2018de solun bug\u00fcnk\u00fc durumunu \u015fu \u00fc\u00e7 s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda de\u011ferlendirebiliriz: Da\u011f\u0131n\u0131kl\u0131k, g\u00fcvensizlik, korku. Sol, fazlas\u0131yla par\u00e7al\u0131 ve da\u011f\u0131n\u0131kt\u0131r; kendine g\u00fcven duymamaktad\u0131r; her bir sol par\u00e7an\u0131n duru\u015funu belirleyen temel fakt\u00f6rler aras\u0131nda korku \u00f6nemli bir yer tutmaktad\u0131r.Bu nereden kaynaklan\u0131yor? Bu tablonun k\u00f6kleri, 12 Eyl\u00fcl\u2018de yatmaktad\u0131r. Ger\u00e7i bu tespit, o kadar s\u0131k tekrar […]","og_url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/","og_site_name":"narteks.net","article_published_time":"2009-12-26T09:08:14+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/arsiv.ntvmsnbc.com\/news\/277167.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Tar\u0131k","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@narteks","twitter_site":"@narteks","twitter_misc":{"Yazan:":"Tar\u0131k","Tahmini okuma s\u00fcresi":"17 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/"},"author":{"name":"Tar\u0131k","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca"},"headline":"\u015eimdi B\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc Bir Sol Duru\u015f Zaman\u0131 | Mithat Sancar","datePublished":"2009-12-26T09:08:14+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/"},"wordCount":3385,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/arsiv.ntvmsnbc.com\/news\/277167.jpg","articleSection":["T\u00fcrkiye"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/","url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/","name":"\u015eimdi B\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc Bir Sol Duru\u015f Zaman\u0131 | Mithat Sancar - narteks.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/arsiv.ntvmsnbc.com\/news\/277167.jpg","datePublished":"2009-12-26T09:08:14+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/#primaryimage","url":"http:\/\/arsiv.ntvmsnbc.com\/news\/277167.jpg","contentUrl":"http:\/\/arsiv.ntvmsnbc.com\/news\/277167.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2009\/12\/26\/simdi-butunluklu-bir-sol-durus-zamani-mithat-sancar\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/narteks.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u015eimdi B\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc Bir Sol Duru\u015f Zaman\u0131 | Mithat Sancar"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/narteks.net\/#website","url":"https:\/\/narteks.net\/","name":"narteks.net","description":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"alternateName":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization","name":"narteks.net","url":"https:\/\/narteks.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","width":300,"height":90,"caption":"narteks.net"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/narteks","https:\/\/instagram.com\/narteksnet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca","name":"Tar\u0131k","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tar\u0131k"},"sameAs":["http:\/\/narteks.net"],"url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3334","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3334"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3334\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3334"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3334"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3334"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}