\u015eiirde ger\u00e7eklikten s\u00f6z edebilmek i\u00e7in \u00f6nce, k\u0131saca ger\u00e7eklik \u00fczerinde durmak gerekir.
Ger\u00e7ek, en k\u0131sa tan\u0131m\u0131yla somut ve nesnel oland\u0131r.<\/p>\n
Ger\u00e7eklik de, ger\u00e7ekten hareketle kullan\u0131lan, ger\u00e7ek olarak varolan \u015feylerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc ifade eden bir kavramd\u0131r.<\/p>\n
\u0130nsan duyu organlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla olaylar\u0131, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleri alg\u0131lar, bu alg\u0131lad\u0131klar\u0131n\u0131 kendince d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr ve de\u011ferlendirir. B\u00f6ylece nesnel ger\u00e7eklik alg\u0131lan\u0131r. Duyular\u0131m\u0131zla alg\u0131lananlar bilincimizde bir i\u015fleme t\u00e2bi tutularak kendince d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr. \u00d6yleyse her imge g\u00fcc\u00fcn\u00fc nesneden yani ger\u00e7eklikten al\u0131r.<\/p>\n
\u015eiirde, daha yerinde bir ifadeyle sanatta ger\u00e7e\u011fin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi s\u00f6z konusudur. Ancak bu d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme bilimden, felsefeden ve g\u00fcndelik hayattan daha farkl\u0131d\u0131r. Ger\u00e7e\u011fi ve ger\u00e7ekli\u011fi g\u00f6rme, alg\u0131lama ve kavramada kusurlu ve eksik olanlar\u0131n s\u00f6z konusu d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme i\u015finde ba\u015far\u0131l\u0131 olamayacaklar\u0131 ortadad\u0131r.<\/p>\n
\u015eiire \u00f6zg\u00fc ger\u00e7ekli\u011fin temelinde ya\u015fanan ger\u00e7eklik ve onun prensipleri vard\u0131r. Ancak buna bireysel yakla\u015f\u0131m s\u00f6z konusudur. Birey, ya\u015fad\u0131klar\u0131yla, sezgileriyle, tasar\u0131lar\u0131yla, izlenimleriyle ger\u00e7ekli\u011fi alg\u0131lar ve kendine g\u00f6re d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n
Ger\u00e7eklik her t\u00fcrl\u00fc bireyselli\u011fin kesi\u015fti\u011fi noktad\u0131r. Bilimsel ve pratik ger\u00e7eklik hayat\u0131n i\u00e7inde payla\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n
\u015eiirde de do\u011fal olarak, yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde her t\u00fcrl\u00fc bilimsel ve pratik ger\u00e7eklikten yola \u00e7\u0131k\u0131larak, daha \u00fcst seviyede kapsay\u0131c\u0131 bir ger\u00e7eklik kurulur. Bu kurulu\u015fta, ki\u015finin sezgileri, tasar\u0131lar\u0131, ha\u00adyalleri, bilin\u00e7alt\u0131 zenginlikleri bir araya gelir.<\/p>\n
\u015eiirsel ger\u00e7ek, bireyin her t\u00fcrl\u00fc yetenek ve kazan\u0131m\u0131yla her \u015feyi ve her h\u00e2li anlama, yorumlama ve de\u011ferlendirmesi sonucu ula\u015f\u0131lan bir \u00fcst ger\u00e7ekliktir. Bunun i\u00e7in onda d\u00fc\u015f\u00fcnce, sezgi, tasar\u0131m, co\u015fku, izlenim vb. bir aradad\u0131r. \u015eiirsel ger\u00e7e\u011fin ifade arac\u0131 da imge ve sestir.<\/p>\n
\u0130\u015fte bu ger\u00e7ekli\u011fin ifadesinde dil g\u00f6stergeleri yeni anlam ve de\u011fer kazan\u0131rlar, duygu ve \u00e7a\u011f\u0131r\u0131\u015f\u0131m de\u011ferleriyle \u00fczerinde durulan konuyu zenginle\u015ftirirler. B\u00f6ylece zaman zaman adeta yeni bir dil ortaya \u00e7\u0131kar.<\/p>\n
\u015eiir \u00f6\u011fretmeyi, anlatmay\u0131, g\u00f6stermeyi ikinci plana iter; \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131r. \u00c7ok defa kelimeler ses, s\u00f6yleyi\u015f ve anlamlar\u0131yla kendi anlamlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka \u015feyleri \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131rlar. \u00c7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m da ki\u015fiden ki\u015fiye de\u011fi\u015fir. Zaten \u015fiirde dil, \u015fiirsel i\u015fleviyle kullan\u0131l\u0131r. B\u00f6ylece de yeni ve farkl\u0131 bir ileti\u015fim arac\u0131 olu\u015fur. Bu geni\u015f anlam\u0131yla edeb\u00ee metindir. \u015eiir ise s\u00f6z\u00fc edilen \u00f6zelliklerin daha uygun g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 metin t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
Her \u015fiir, her okuyucuda farkl\u0131 duygular uyand\u0131r\u0131r. Ancak belirli d\u00f6nemlerde yaz\u0131lm\u0131\u015f bir\u00e7ok metnin ortak y\u00f6nleri oldu\u011fu hissedilir, belirlenir. Bir \u015fiirin her okundu\u011funda yeniden yorumlanabilmesi yan anlam de\u011feri bak\u0131m\u0131ndan zengin olmas\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.
\u015eiir kendisine \u00f6zg\u00fc bir ileti\u015fim arac\u0131d\u0131r. Bu ileti\u015fimde yan anlam ve \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar daha \u00f6nemlidir. Ama ne olursa olsun bir ileti\u015fim s\u00f6z konusudur. Her ileti\u015fimde de g\u00f6nderici al\u0131c\u0131ya bir \u015feyler s\u00f6yler, bir \u015feyler aktar\u0131r. Bu s\u00f6ylenen ve aktar\u0131lanlar\u0131n anlam\u0131 yoksa sa\u00e7ma olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc anlams\u0131z \u015fey sa\u00e7mad\u0131r.<\/p>\n
Anlam; bir dil biriminin iletti\u011fi, uyand\u0131rd\u0131\u011f\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, sezdirdi\u011fi, \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kavram, tasar\u0131m, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve sezgidir. \u00d6yleyse \u015fiirde anlam \u00fczerinde durulurken \u015fiir metninin iletti\u011fi kavram ve bilgiden de\u011fil o metnin d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcrd\u00fcklerinden, sezdirdiklerinden, \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131ndan s\u00f6z etmek gerekir. Bu da dilin \u015fiirsel i\u015fleviyle ger\u00e7ekle\u015fen ileti\u015fimin \u00f6zelli\u011fidir.<\/p>\n
Bunun i\u00e7in \u015fiirde yan anlam de\u011ferinden s\u00f6z etmek gerekir. Yan anlam da s\u00f6zl\u00fcklerde yaz\u0131lmaz. \u0130fadenin, s\u00f6yleyi\u015fin co\u015fkusu, \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m ve duygu de\u011feri \u00fczerine kurulur.<\/p>\n
Yan anlam, geni\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcde dil g\u00f6stergelerinin duygu de\u011ferine ve \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131ma dayan\u0131r.
\u015eiir dili do\u011fal dilden hareketle b\u00f6yle bir anlam yaratmak ve iletmek \u00fczere d\u00fczenlenir. \u015eiir dili, do\u011fal dilden hareketle kurulan yeni bir dildir derken \u015fiirdeki anlam\u0131n da ilk anlamdan bir sapma oldu\u011funu s\u00f6ylemi\u015f oluruz. Bu anlam da \u00f6\u011fretmez, g\u00f6stermez, \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rmaz, hissettirir ve sezdirir. Bunun i\u00e7in \u015fiirde yan anlam \u00fczerinde durmak gerekir. Bu da dil birliklerinin ifade ettikleri duygu ve \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m de\u011ferinden g\u00fcc\u00fcn\u00fc al\u0131r.<\/p>\n
. \u0130nsanlar, ger\u00e7ek hayatta var olan nesneleri, olaylar\u0131 duyu organlar\u0131yla alg\u0131lar; bu alg\u0131lama insan bilincinde \u00e7e\u015fitli i\u015flemlerden ge\u00e7er ve bireye g\u00f6re farkl\u0131 \u015fekillere, durumlara d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. B\u00f6ylece “imge” olu\u015fur. YA\u015eARKEN<\/p>\n A\u011fa\u00e7lar\u0131n daha bu bah\u00e7elerde Bu \u015fiirdeki ger\u00e7ekli\u011fi bulabilmek i\u00e7in, dilini \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek, yap\u0131s\u0131 ve temas\u0131 \u00fczerinde durmak, teman\u0131n bireysel ve sosyal alanla ili\u015fkisi \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekir. A\u015fa\u011f\u0131daki iki dizeyi okuyal\u0131m: Yukar\u0131daki dizelerde d\u00fcnya nimetlerinin hemen hemen hepsinden s\u00f6z edilmi\u015ftir. Bah\u00e7e, a\u011fa\u00e7, meyve bollu\u011fu, d\u00fcnyadaki d\u00fc\u015fsel \u015feyleri ifade etmektedir. “Daha” kelimesi zamanla ilgilidir. “B\u00fct\u00fcn” de \u00e7okluk ve \u00e7e\u015fitlilik bildirir. Her okuyucu bu dizelerden hareketle bildi\u011fi d\u00fcnya g\u00fczelliklerinin tamam\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebilir. Bu bollu\u011fa, bu g\u00fczelli\u011fe ra\u011fmen insan umutlar\u0131n\u0131 bir an olsa kaybetse say\u0131s\u0131z tehlikelerle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131r. Ama bu, \u015fiirde umutlar\u0131n mola vermesi, “gecelerin nehir gibi akmas\u0131” s\u00f6z gruplar\u0131yla dile getirilmi\u015ftir.<\/p>\n Yakandaki k\u0131tada “bah\u00e7e” s\u00f6z\u00fcyle belirli bir bah\u00e7e de\u011fil d\u00fcnyadaki g\u00fczellikler ifade edilmi\u015ftir. “Bah\u00e7e, a\u011fa\u00e7, yemi\u015f, daha, b\u00fct\u00fcn, sark\u0131yor” s\u00f6zleri birlikte d\u00f6rtl\u00fc\u011f\u00fcn ilk dizesine yeni bir anlam de\u011feri kazand\u0131r\u0131yor. Bu yan anlamd\u0131r. “Bolluk, bereket, g\u00fczellik, zenginlik” kelimeleriyle ilgili her t\u00fcrl\u00fc anlam\u0131 ve hayali d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcr. Umutlar mola vermez, insan mola verir, dinlenir. Mola vermede; ara verme, ak\u0131\u015f\u0131 durdurma s\u00f6z konusudur. Umutlar\u0131n mola vermesi”, k\u0131sa bir s\u00fcrede olsa insan\u0131n umutsuzlu\u011fa d\u00fc\u015fmesi yerine kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Burada yolculukta verilen moladan s\u00f6z edildi\u011fi “yerde” kelimesiyle belirtilir. “Gece, nehir ve ak\u0131yor” kelimeleri yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131, bir benzetmeyi de\u011fil, birlikte umutsuzlu\u011fun getirece\u011fi her t\u00fcrl\u00fc tehlikeyi \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u015eiirde ger\u00e7eklikten s\u00f6z edebilmek i\u00e7in \u00f6nce, k\u0131saca ger\u00e7eklik \u00fczerinde durmak gerekir.Ger\u00e7ek, en k\u0131sa tan\u0131m\u0131yla somut ve nesnel oland\u0131r. Ger\u00e7eklik de, ger\u00e7ekten hareketle kullan\u0131lan, ger\u00e7ek olarak varolan \u015feylerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc ifade eden bir kavramd\u0131r. \u0130nsan duyu organlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla olaylar\u0131, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleri alg\u0131lar, bu alg\u0131lad\u0131klar\u0131n\u0131 kendince d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr ve de\u011ferlendirir. B\u00f6ylece nesnel ger\u00e7eklik alg\u0131lan\u0131r. Duyular\u0131m\u0131zla alg\u0131lananlar bilincimizde bir i\u015fleme t\u00e2bi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[120],"tags":[],"class_list":["post-3592","post","type-post","status-publish","format-standard","category-siir-uzerine-bilgiler"],"yoast_head":"\n
. \u015eiirde b\u00fct\u00fcn imgeler, g\u00fcc\u00fcn\u00fc ger\u00e7eklikten al\u0131r.
. \u0130mgenin olu\u015fumunda -ger\u00e7ekli\u011fin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesinde- bireyin ya\u015fad\u0131klar\u0131, sezgileri, tasar\u0131lar\u0131, k\u00fclt\u00fcr\u00fc, anlay\u0131\u015f ve alg\u0131lay\u0131\u015f\u0131ndaki farkl\u0131l\u0131klar etkilidir.
. Birey, g\u00fcnl\u00fck hayatta kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z dil g\u00f6stergelerine, g\u00fcnl\u00fck hayatta ger\u00e7ekli\u011fi olan dil ifadelerine yeni anlamlar y\u00fckleyerek ger\u00e7ekli\u011fi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr.
. D\u00f6n\u00fc\u015fen ve de\u011fi\u015fen bu ger\u00e7eklik her okuru farkl\u0131 boyutlarda etkiler. Bu etki ise okurun ya\u015f\u0131na, e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcr seviyesine, hayallerine, izlenimlerine, i\u00e7inde bulundu\u011fu duruma ve d\u00f6neme g\u00f6re de\u011fi\u015fir.
. Ayn\u0131 ger\u00e7eklik, farkl\u0131 sanat\u00e7\u0131lar\u0131n elinde farkl\u0131 \u015fekillere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. B\u00f6ylece \u015fiirsel ger\u00e7eklik olu\u015fur.
. G\u00fcnl\u00fck dil ile \u015fiir dili aras\u0131ndaki temel farkl\u0131l\u0131k, ger\u00e7ekli\u011fin ifade edili\u015f bi\u00e7imidir.
\u015eiirde Ger\u00e7eklik ve Anlam Konusunda \u00d6rnek Metin \u0130nceleme:<\/strong><\/p>\n
B\u00fct\u00fcn yemi\u015fleri dalda sark\u0131yor;
Umutlar\u0131n mola verdi\u011fi yerde
Geceler bir nehir gibi ak\u0131yor. ( Ahmet Muhip D\u0131ranas )<\/p>\n
\u015eiirde, ya\u015fanan hayatla ilgili bir ger\u00e7eklik hareket noktas\u0131d\u0131r. D\u00fcnyada insanlara her t\u00fcrl\u00fc nimet sunulmu\u015ftur. Umutsuzlu\u011fa d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz an bizi say\u0131s\u0131z tehlikeler bekler. Bu c\u00fcmleler g\u00fcndelik hayatla ilgili bir ger\u00e7ekli\u011fi ifade eder. \u015eiirde bu ger\u00e7eklik farkl\u0131 bir s\u00f6yleyi\u015fle ve farkl\u0131 bi\u00e7imde dile getirilmi\u015ftir.<\/p>\n
A\u011fa\u00e7lar\u0131n daha bu bah\u00e7elerde
B\u00fct\u00fcn yemi\u015fleri dalda sark\u0131yor.<\/p>\n