![](\"http:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/0\/03\/Rainer_Maria_Rilke.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Edebiyat arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ger\u00e7e\u011fin hakk\u0131ndan gelen yazar olarak an\u0131lan Rainer Maria Rilke, 4 Aral\u0131k 1875’te Prag’da do\u011fdu. Alman k\u00f6kenli demiryolu memurun o\u011flu olan Rilke’nin annesi Pragl\u0131 soylu bir aileye mensuptu. \u00c7ok h\u0131rsl\u0131 ve kaprisli bir kad\u0131n olan annesi o\u011flunu kendi \u00f6zlemleri do\u011frultusunda yeti\u015ftirmek istedi. Alt\u0131 ya\u015f\u0131na gelinceye kadar k\u0131z \u00e7ocu\u011fu gibi giydirilen Rilke, zay\u0131f ve ince ruhu nedeniyle annesinin bu tutumundan etkilenerek ba\u015fta kad\u0131nlar olmak \u00fczere insanlarla ileti\u015fim kuramaz hale geldi ve \u015fiirlerinde \u00e7ocukluk y\u0131llar\u0131n\u0131 bir yandan i\u00e7tenlikle bir yandan da korku \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131mlar\u0131yla anlatmas\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck nedeni de budur.<\/p>\n
Dokuz ya\u015f\u0131na geldi\u011finde annesi ile babas\u0131 bo\u015fand\u0131 ve Rilke annesinin yan\u0131nda Viyana’ya gitmek zorunda kald\u0131. Babas\u0131n\u0131n toplumda elde edemedi\u011fi sayg\u0131n yeri edinmek amac\u0131yla 1886’dan sonra St. P\u00f6lten’e ve Bohemya’daki Maehrisch-Weisskirchen’de askeri okullara devam etti. Be\u015f y\u0131l sonra Linz Ticaret Akademisi’ne kayd\u0131n\u0131 yapt\u0131rd\u0131. Rainer Maria Rilke’nin e\u011fitimi bununla da bitmedi. \u00d6zel derslerin yan\u0131 s\u0131ra Prag’da edebiyat ve sanat tarihi de okudu. \u0130lk \u015fiirleri Ya\u015fam ve \u015eiirler’in yay\u0131nlanmas\u0131 bu y\u0131llarda oldu.<\/p>\n
1896-99 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda \u00f6\u011frenimini M\u00fcnih ve Berlin’de s\u00fcrd\u00fcren Rilke, M\u00fcnih’te ya\u015fayan kad\u0131n \u015fair Lou Andreas Salome ile tan\u0131\u015ft\u0131. Daha \u00f6nceki y\u0131llarda Nietzsche’nin a\u015f\u0131k oldu\u011fu bu kad\u0131n\u0131n Rilke’nin sanat\u00e7\u0131 ki\u015fili\u011finin geli\u015fmesinde b\u00fcy\u00fck rol oynad\u0131\u011f\u0131 belirtilir. Salome ile birlikte 1897’de Berlin’e, 1898’de Floransa’ya bir y\u0131l sonra da Rusya’ya giden yazar, Rusya’da Tolstoy taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lan\u0131p d\u00f6nemin \u00fcnl\u00fc ressam\u0131 Pasternak ile tan\u0131\u015f\u0131nca b\u00fcy\u00fck mutluluk duydu. Kremlin’de tan\u0131k oldu\u011fu Ortodoks Paskalya Yortusu ve Rus halk\u0131n\u0131n dindarl\u0131\u011f\u0131 yazar \u00fczerinde \u00f6nemli etkiler b\u0131rakt\u0131. \u0130ki y\u0131l sonra yine Lou Andreas’la birlikte ikinci kez Rusya’ya giden Rilke, \u00fclkenin g\u00fcney b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc de dola\u015farak yeniden Tolstoy’la bulu\u015ftu. Bu geziden sonra ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 bozulan yazar\u0131 terk edenler aras\u0131nda Salome’de bulunuyordu.<\/p>\n
Ressam Heinrich Vogeler’in \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na uyan Rilke, Worpswede’ye yerle\u015fti ve 1901 y\u0131l\u0131nda evlendi. Ancak bu evlilik sadece bir y\u0131l devam etti. Bo\u015fanmas\u0131ndan bir s\u00fcre sonra Rodin’in ya\u015fam\u0131n\u0131 yazmak amac\u0131yla Paris’e gitti. Bir s\u00fcre sonra da Rodin’in \u00f6zel sekreterli\u011fini yapmaya ba\u015flad\u0131. Hem Paris’teki ya\u015fam\u0131 hem de Rodin’in ki\u015fili\u011fi Rilke’nin ya\u015fam\u0131nda adeta d\u00f6n\u00fcm noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturdu. Rodin \u00fczerinde ara\u015ft\u0131rma yapmaktan \u00e7ok onun sanat\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda Paris’teki ya\u015fam\u0131n\u0131 dile getirdi\u011fi Auguste Rodin, yazar\u0131n d\u00fczyaz\u0131 t\u00fcr\u00fcndeki ilk \u00f6nemli yap\u0131t\u0131d\u0131r. Malte Laurids Brigge’nin Notlar\u0131 adl\u0131 roman\u0131n\u0131 tamamlad\u0131ktan sonra bir y\u0131l boyunca Kuzey Afrika’y\u0131 dola\u015fan yazar, 1912’de Kontes Marie von Thurn und Taxis adl\u0131 bir soylunun Trieste yak\u0131nlar\u0131ndaki Duino \u015eatosu’na yerle\u015fti. 1909’da Paris’te tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 Kontes, Lou’dan sonra Rilke’nin sanat\u0131n\u0131 belirleyen ikinci g\u00fc\u00e7l\u00fc kad\u0131n oldu ve yazar bu tarihten sonra yeni bir yarat\u0131c\u0131l\u0131k s\u00fcrecine girdi. Duino A\u011f\u0131tlar\u0131’n\u0131 da burada yazd\u0131. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 y\u0131llar\u0131n\u0131 genellikle M\u00fcnih’te ge\u00e7irdi. Bir ara Viyana’daki sava\u015f ar\u015fivinde \u00e7al\u0131\u015fan yazar 1919’da \u0130svi\u00e7re’ye, \u00fc\u00e7 y\u0131l sonra da Wallis Kontu’na ait olan orta\u00e7a\u011fdan kalma Muzot \u015eatosu’na yerle\u015fti. Orpheus’a Soneler’i burada yazd\u0131.<\/p>\n
\u015eiirlerinin yan\u0131 s\u0131ra \u00e7a\u011fda\u015f Alman roman\u0131n\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fc say\u0131lan Malte Laurids Brigge’nin Notlar\u0131 adl\u0131 eseriyle de \u00fcn kazanan Rilke, ekonomik bunal\u0131mlar\u0131n ve kapitalist geli\u015fmelerin belirledi\u011fi sanattan uzak bir \u00e7a\u011f\u0131n i\u00e7inde yeti\u015fmi\u015f, gerek ya\u015fam\u0131 gerek yap\u0131tlar\u0131yla hayat\u0131 mekanik, cans\u0131z bir hale getiren duygulardan yoksun modern \u00e7a\u011fa, insanlar\u0131n birbirine ve kendi kendisine yabanc\u0131la\u015ft\u0131ran, yaln\u0131zl\u0131\u011fa iten ya\u015fama bi\u00e7imine kar\u015f\u0131 gelmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Yazar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 belirleyen olaylar, onun sanat\u0131nda da b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fimlere yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk d\u00f6nem \u015fiirlerinde g\u00f6r\u00fclen geli\u015fmede sevgilisi Lou’nun ve birlikte yapt\u0131klar\u0131 Rusya gezisinin pay\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Dilin duygulara seslenen ses \u00f6zelliklerine b\u00fcy\u00fck bir duyarl\u0131l\u0131kla yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131 Saatler Kitab\u0131, Rilke’nin Rusya ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 ve Paris y\u0131llar\u0131n\u0131n etkilerini yans\u0131t\u0131r. Kitap \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcmden olu\u015fsa bile sanki uzay\u0131p giden bir \u015fiir havas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Rilke’nin nesnelere ve d\u0131\u015f d\u00fcnyaya bak\u0131\u015f ac\u0131s\u0131ndan kaynaklanan yeni bir Tanr\u0131 imgesi, \u00f6zellikle ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcn temelini olu\u015fturur. Tanr\u0131’y\u0131 bu d\u00fcnyan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda de\u011fil, evrenin her zerresinde bulur; art arda s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131 imgelerde, Tanr\u0131’n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya\u015far. \u0130lk bask\u0131s\u0131 Saatler Kitab\u0131’ndan \u00f6nceye rastlayan \u00e7a\u011f\u0131 ve konusu bak\u0131m\u0131ndan oldu\u011fu kadar yazar\u0131n sanat\u0131ndaki geli\u015fmeyi yans\u0131tmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da ge\u00e7i\u015f niteli\u011fi ta\u015f\u0131r. Rilke’nin ikinci bask\u0131ya ekledi\u011fi 37 \u015fiirde Paris ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131n etkisi b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. G\u00fcz G\u00fcn\u00fc ve Ak\u015fam gibi tan\u0131nm\u0131\u015f \u015fiirler, bu bask\u0131ya eklenenler aras\u0131nda olup yeni bir d\u00f6neme ge\u00e7i\u015fin izlerini yans\u0131t\u0131r. Sanatsal ya\u015fam\u0131n\u0131n ikinci d\u00f6neminin ba\u015fl\u0131ca iki yap\u0131t\u0131ndan biri olan, Rodin ve Paris kentinin etkilerini ta\u015f\u0131yan Yeni \u015eiirler adl\u0131 kitapt\u0131r. Burada art\u0131k Tanr\u0131, a\u015fk, \u00f6l\u00fcm gibi konulardan d\u0131\u015f d\u00fcnyaya nesnelerin d\u00fcnyas\u0131na ge\u00e7i\u015f s\u00f6zkonusudur. Panter ve Roma \u00c7e\u015fmesi adl\u0131 \u015fiirlerinde nesnelerin kendisinden yola \u00e7\u0131kan Rilke, ki\u015fisel duygular\u0131na ve izlenimlerine yer vermeksizin salt nesneyi tan\u0131mlar. D\u0131\u015f d\u00fcnyaya bak\u0131\u015f\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fmesindeki en b\u00fcy\u00fck etkiyi ise y\u0131llarca yan\u0131nda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Rodin sayesinde elde etmi\u015ftir. Yeni \u015eiirler ile Alman edebiyat\u0131nda ‘nesne \u015fiiri’ ad\u0131 verilen yeni bir t\u00fcr olu\u015fturan Rilke’nin yarat\u0131mlar\u0131, Rodin’in yap\u0131tlar\u0131nda oldu\u011fu gibi plastik nesneler olmay\u0131p ‘yaz\u0131l\u0131 nesnelerdir’. Bu \u015fiirlerinin temelinde yatan ve Rilke’nin ‘g\u00f6rmeyi \u00f6\u011frenmek’ olarak nitelendirdi\u011fi d\u0131\u015f d\u00fcnyaya bak\u0131\u015f ilkesi, Malte Laurids Brigge’nin Notlar\u0131 adl\u0131 roman\u0131 i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Ki\u015finin kendisine ve \u00e7evresine yabanc\u0131la\u015fmas\u0131, b\u00fcy\u00fck kent insan\u0131n\u0131n yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131, insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olu\u015fturan \u00f6l\u00fcm korkusu gibi konular\u0131 geleneksel roman kal\u0131plar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karak i\u015fleyen bu yap\u0131t, gen\u00e7 bir Danimarkal\u0131 \u015fairin Paris ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131 anlatan bir g\u00fcnce bi\u00e7imindedir. Romanda Rilke’nin Prag’la ilgili \u00e7ocukluk an\u0131lar\u0131, Rusya ve \u0130skandinavya yolculuklar\u0131, \u00f6zellikle de onu derinden etkileyen Paris ya\u015fant\u0131s\u0131n\u0131n etkileri g\u00f6r\u00fcnmektedir. L\u00f6semiye yakalanm\u0131\u015f \u00fcnl\u00fc \u015fairin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 1923 y\u0131l\u0131ndan sonra iyiden iyiye bozuldu. 51’inci do\u011fum g\u00fcn\u00fcn\u00fc kutlad\u0131ktan birka\u00e7 hafta sonra 29 Aral\u0131k 1926’da Montreux yak\u0131nlar\u0131ndaki Valmont’ta hayata g\u00f6zlerini kapatt\u0131.<\/p>\n
Eserleri<\/strong><\/p>\n Roman: Malte Laurids Brigge’nin Notlar\u0131 (Die Aufzeichnungen des Malte Laurids Brigge, 1910)<\/p>\n \u015eiir Kitaplar\u0131<\/strong>: Ya\u015fam ve \u015eiirler (Leben und Lieder, 1894), Erken \u015eiirler (Die fr\u00fchen Gedichte, 1902), G\u00f6r\u00fcnt\u00fcler Kitab\u0131 (Buch der Bilder, 1902), Saatler Kitab\u0131 (Das Stundenbuch, 1905), Yeni \u015eiirler (Neue Gedichte, 1907), Duino A\u011f\u0131tlar\u0131 (Duineser Elegien, 1923), Orpheus’a Soneler (Sonetten an Orpheus, 1923),<\/p>\n \u015eairin \u015fiirlerini sitemizde bulabilirsiniz<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Edebiyat arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ger\u00e7e\u011fin hakk\u0131ndan gelen yazar olarak an\u0131lan Rainer Maria Rilke, 4 Aral\u0131k 1875’te Prag’da do\u011fdu. Alman k\u00f6kenli demiryolu memurun o\u011flu olan Rilke’nin annesi Pragl\u0131 soylu bir aileye mensuptu. \u00c7ok h\u0131rsl\u0131 ve kaprisli bir kad\u0131n olan annesi o\u011flunu kendi \u00f6zlemleri do\u011frultusunda yeti\u015ftirmek istedi. Alt\u0131 ya\u015f\u0131na gelinceye kadar k\u0131z \u00e7ocu\u011fu gibi giydirilen Rilke, zay\u0131f ve ince […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[122],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4062","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-sair-e-dair"},"yoast_head":"\n