![](\"images\/stories\/lenin.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
AVRUPA’DAK\u0130 \u00e7e\u015fitli sosyalist \u00f6\u011fretiler aras\u0131nda bug\u00fcn egemen olan marksizmdir. Sosyalist bir d\u00fczene ula\u015fma m\u00fccadelesi, hemen hemen tamam\u0131yla i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sosyal-demokrat partilerin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde verdi\u011fi bir m\u00fccadele bi\u00e7iminde y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Marksizmin \u00f6\u011fretilerine dayanan proleter sosyalizminin bu kesin egemenli\u011fi, bir anda de\u011fil, ama ancak her t\u00fcrden eskimi\u015f \u00f6\u011fretilere, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva sosyalizmine, anar\u015fizme ve benzerlerine kar\u015f\u0131 verilen uzun bir m\u00fccadele sonunda kazan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.Otuz y\u0131l kadar \u00f6nce, marksizm, o devrin yayg\u0131n olan g\u00f6r\u00fc\u015flerinin asl\u0131nda ge\u00e7ici, kar\u0131\u015f\u0131k ve eklektik oldu\u011fu, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva sosyalizmi ile proleter sosyalizmi aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 Almanya’da bile, [sayfa 214] egemen de\u011fildi. Latin \u00fclkeleri, Fransa, \u0130spanya ve Bel\u00e7ika’daki ilerici i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda en yayg\u0131n olan \u00f6\u011fretiler prudonculuk, blankicilik ve anar\u015fizmdi. Bu \u00f6\u011fretiler ise, proletaryan\u0131n de\u011fil, ama k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazinin g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koymaktayd\u0131lar.
Marksizmin son on y\u0131llardaki bu h\u0131zl\u0131 ve tam zaferinin nedeni nedir? Gerek iktisad\u00ee ve gerekse siyasal a\u00e7\u0131dan, b\u00fct\u00fcn \u00e7a\u011fda\u015f toplumlardaki geli\u015fme ve devrimci hareketin ve ezilen s\u0131n\u0131flar\u0131n m\u00fccadelesinin b\u00fct\u00fcn deneyimleri sonucunda marksist g\u00f6r\u00fc\u015flerin do\u011frulu\u011fu daha da ileri bir \u00f6l\u00e7\u00fcde do\u011frulanm\u0131\u015ft\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazinin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n erge\u00e7 ortadan silinmesine yola\u00e7arken, kapitalizmin b\u00fcy\u00fcmesi ve kapitalist toplum i\u00e7indeki s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin yo\u011funla\u015fmas\u0131, proleter sosyalist d\u00fc\u015f\u00fcnceler i\u00e7in en iyi propaganda oldu.
\u00dclkemizdeki eskimi\u015f \u00e7e\u015fitli \u00f6\u011fretilerin sa\u011flam bir dayanak bulmalar\u0131n\u0131n nedeni, do\u011fal olarak, Rusya’n\u0131n gerili\u011fidir. Bir y\u00fczy\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011fi s\u00fcresince Rus devrimci d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihinin t\u00fcm\u00fc, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva narodnik sosyalizmine kar\u015f\u0131 marksizmin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc m\u00fccadelenin tarihidir. Rus i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin h\u0131zla b\u00fcy\u00fcmesi ve dikkate de\u011fer ba\u015far\u0131lar\u0131 sonunda marksizm, Rusya’da da zafere ula\u015fm\u0131\u015f iken, devrimcili\u011fi ku\u015fku g\u00f6t\u00fcrmeyen bir k\u00f6yl\u00fc hareketinin geli\u015fmesi \u2014\u00f6zellikle 1902’de Ukrayna’daki \u00fcnl\u00fc k\u00f6yl\u00fc ayaklanmalar\u0131ndan sonra\u2014 ise, ya\u015f\u0131 ge\u00e7mi\u015f narodnikli\u011fin belli bir \u00f6l\u00e7\u00fcde yeniden canlanmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Eski, s\u00fcsl\u00fc narodnik teorileri ile son moda Avrupa oport\u00fcnizmi (revizyonizm, bern\u015ftaync\u0131l\u0131k ve Marx’\u0131n ele\u015ftirilmesi), s\u00f6zde sosyalist-devrimcilerin \u00f6zg\u00fcn ideolojik da\u011farc\u0131klar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc sa\u011flarlar. K\u00f6yl\u00fc sorununun, gerek saf narodnikler ve gerekse sosyalist-devrimciler ile marksistler aras\u0131ndaki esas \u00e7at\u0131\u015fma noktas\u0131 olmas\u0131n\u0131n nedeni budur.
Narodizm belli bir \u00f6l\u00e7\u00fcye kadar b\u00fct\u00fcn ve tutarl\u0131 bir \u00f6\u011fretiydi. Bu \u00f6\u011freti, Rusya’da kapitalizmin egemenli\u011fini [sayfa 215] yads\u0131yordu; fabrika is\u00e7ilerinin, b\u00fct\u00fcn proletaryan\u0131n \u00f6n safta sava\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 rollerini yads\u0131d\u0131; burjuva siyasal \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve siyasal bir devrimin \u00f6nemini yads\u0131d\u0131; k\u00fc\u00e7\u00fck tar\u0131ma dayanan k\u00f6yl\u00fc kom\u00fcn\u00fcnden kaynaklanan, ivedi bir sosyalist devrim \u00f6nerdi. Bu teorinin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden bug\u00fcn arta kalan, sadece k\u0131r\u0131nt\u0131lard\u0131r. Ama g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131n\u0131 kavramak ve bu kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131n a\u011f\u0131z kavgas\u0131 haline getirilerek bozulmalar\u0131n\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in, insan\u0131n sosyalist-devrimcilerimizin hatalar\u0131n\u0131n belli ba\u015fl\u0131 genel narodnik k\u00f6klerini daima an\u0131msamas\u0131 gerekir.
Narodnikler, muji\u011fi, Rusya’da gelece\u011fin adam\u0131 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak onlar\u0131n k\u00f6yl\u00fc kom\u00fcn\u00fcn\u00fcn sosyalist niteli\u011fine olan sonsuz g\u00fcvenlerinden ve kapitalizmin gelece\u011fi konusundaki g\u00fcvensizliklerinden do\u011fmaktad\u0131r. Marksistlere g\u00f6re Rusya’da, gelece\u011fin adam\u0131 i\u015f\u00e7iydi ve kapitalizmin gerek sanayi ve gerekse tar\u0131m alan\u0131ndaki geli\u015fmesi onlar\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015flerinin gittik\u00e7e daha fazla do\u011frulanmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yordu. Rusya’daki i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketi kendisini kabul ettirmi\u015ftir, ama k\u00f6yl\u00fc hareketine gelince, narodizm ile marksizmi birbirinden ay\u0131ran u\u00e7urum, bug\u00fcne dek onlar\u0131n bu hareketi de\u011fi\u015fik yorumlamalar\u0131nda kendini g\u00f6stermi\u015ftir. Narodniklere g\u00f6re k\u00f6yl\u00fc hareketi marksizmin \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclmesin! sa\u011flar. O, do\u011frudan bir sosyalist devrimden yana olan bir harekettir; o, burjuva siyasal \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tan\u0131maz; o, b\u00fcy\u00fck de\u011fil, ama k\u00fc\u00e7\u00fck \u00fcretimden kaynaklan\u0131r; s\u00f6z\u00fcn k\u0131sas\u0131, narodniklere g\u00f6re, ger\u00e7ekten, i\u00e7ten olarak sosyalist olan ve do\u011frudan do\u011fruya sosyalist olan hareket k\u00f6yl\u00fc hareketidir. Narodniklerin k\u00f6yl\u00fc kom\u00fcn\u00fcne olan sonsuz g\u00fcvenleri ve anar\u015fizmin narodnik damgas\u0131, bu t\u00fcrden sonu\u00e7lar\u0131n neden ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oldu\u011funu tamam\u0131yla anlatmaktad\u0131r.
Marksiste g\u00f6re, k\u00f6yl\u00fc hareketi, sosyalist de\u011fil, demokratik bir harekettir. T\u0131pk\u0131 di\u011fer \u00fclkelerde oldu\u011fu gibi Rusya’da da, bu hareket, iktisad\u00ee ve toplumsal i\u00e7eri\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan burjuva olan demokratik devrimin zorunlu bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. K\u00f6yl\u00fc hareketi, hi\u00e7 bir \u015fekilde, burjuva d\u00fczeninin temellerine, [sayfa 216] meta \u00fcretimine ya da sermayeye kar\u015f\u0131 y\u00f6neltilmi\u015f de\u011fildir. Tam tersine, k\u0131rsal b\u00f6lgelerdeki eski, serf, ve kapitalizm-\u00f6ncesi ili\u015fkilere kar\u015f\u0131, serfli\u011fin b\u00fct\u00fcn kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n temel dire\u011fi olan toprakbeyli\u011fine kar\u015f\u0131 y\u00f6neltilmi\u015ftir. Sonu\u00e7 olarak, bu k\u00f6yl\u00fc hareketinin tam zaferi, kapitalizmi ortadan kald\u0131rmayacak; tam tersine, onun geli\u015fmesi i\u00e7in daha geni\u015f bir alan yaratarak tam anlam\u0131yla kapitalist geli\u015fmeyi h\u0131zland\u0131racak ve yo\u011funla\u015ft\u0131racakt\u0131r. K\u00f6yl\u00fc ayaklanmas\u0131n\u0131n tam zaferi, ancak, ilk kez, i\u00e7inde burjuvaziye kar\u015f\u0131 b\u00eer proleter m\u00fccadelesinin en saf bi\u00e7imiyle geli\u015fece\u011fi demokratik bir burjuva cumhuriyeti i\u00e7in iyi savunulan bir kale yaratabilir. O halde bunlar, sosyalist-devrimciler ile sosyal-demokratlar aras\u0131nda yer alan ilkeler u\u00e7urumunu incelemek isteyen herkesin a\u00e7\u0131k\u00e7a kavramas\u0131 gereken birbirine kar\u015f\u0131t iki g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr. G\u00f6r\u00fc\u015flerden birine g\u00f6re, k\u00f6yl\u00fc hareketi, sosyalist bir harekettir. Di\u011ferine g\u00f6re ise burjuva-demokratik bir harekettir. Dolay\u0131s\u0131yla, Ortodoks marksistlerin k\u00f6yl\u00fc sorununu ihmal ettiklerini y\u00fcz\u00fcnc\u00fc kez yineleyen (\u00f6rne\u011fin, Revolutsiyonnaya Rossiya’ya, bak\u0131n\u0131z) sosyalist-devrimcilerin bilisizliklerini ortaya koyduklar\u0131n\u0131 herkes a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rebilir. Bu t\u00fcrden kaba bilisizlikle sava\u015fman\u0131n tek yolu vard\u0131r. O da, i\u015fin ABC’sini yinelemek, eski tutarl\u0131 narodnik g\u00f6r\u00fc\u015fleri ortaya koymak ve y\u00fcz\u00fcnc\u00fc ya da bininci kez onlarla aram\u0131zdaki ger\u00e7ek ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131, k\u00f6yl\u00fc sorununu dikkate almay\u0131 kabul etmeyi istemek ya da istememek ya da bu ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n, k\u00f6yl\u00fc sorununun tan\u0131nmas\u0131 ya da tan\u0131nmamas\u0131 de\u011fil, Rusya’da g\u00fcn\u00fcm\u00fcz k\u00f6yl\u00fc hareketi ve g\u00fcn\u00fcm\u00fcz k\u00f6yl\u00fc sorunu konusundaki farkl\u0131 yorumlar\u0131m\u0131zdan do\u011fdu\u011funa parmak basmakt\u0131r. Marksistlerin Rusya’daki k\u00f6yl\u00fc sorununu ihmal ettiklerini s\u00f6yleyen kimse, \u00f6ncelikle tam bir bilisizdir. \u00c7\u00fcnk\u00fc Plehanov’un (yirmi y\u0131l kadar \u00f6nce yay\u0131mlanan) Aram\u0131zdaki Ayr\u0131l\u0131klar adl\u0131 yaz\u0131s\u0131yla ba\u015flamak \u00fczere Rus marksistlerinin ba\u015fl\u0131ca yap\u0131tlar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fc, temel olarak Rus k\u00f6yl\u00fc sorunu \u00fczerindeki narodnik g\u00f6r\u00fc\u015flerin yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortaya konulmas\u0131na [sayfa 217] ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130kincisi, marksistlerin k\u00f6yl\u00fc sorununu ihmal ettiklerini s\u00f6yleyen kimse, dolay\u0131s\u0131yla ilkelerdeki ger\u00e7ek ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131n tam bir yorumunu yapmaktan ka\u00e7\u0131nmak iste\u011fini tan\u0131tlam\u0131\u015f olmaktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz k\u00f6yl\u00fc hareketinin burjuva-demokratik hareket olup olmad\u0131\u011f\u0131, nesnel olarak serflik kal\u0131nt\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 y\u00f6neltilmi\u015f olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorununu yan\u0131tlamaktan ka\u00e7\u0131nma iste\u011fini tan\u0131tlam\u0131\u015f olmaktad\u0131r.
Sosyalist-devrimciler bu soruya hi\u00e7 bir zaman a\u00e7\u0131k ve kesin bir yan\u0131t vermemi\u015flerdir ve veremezler de. \u00c7\u00fcnk\u00fc Rusya’deki k\u00f6yl\u00fc sorunu hakk\u0131nda, eski narodnik g\u00f6r\u00fc\u015f ile g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn marksist g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc aras\u0131nda umutsuzca bocalay\u0131p durmaktad\u0131rlar. Marksistler, sosyalist-devrimcilerin k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazinin g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 temsil ettiklerini (ve k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazinin ideologlar\u0131 olduklar\u0131n\u0131) s\u00f6ylerler. Bunun nedeni, sosyalist-devrimcilerin, k\u00f6yl\u00fc hareketini yorumlarken, kendilerini k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva hatalar\u0131ndan ve narodnik hayallerinden kurtaramamalar\u0131d\u0131r.
\u0130\u015fin ABC’sini bir kez daha yinelememizin gere\u011fi var. Rusya’da bug\u00fcnk\u00fc k\u00f6yl\u00fc hareketinin amac\u0131 nedir? Toprak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck. Bu hareketin tam zaferinin \u00f6nemi ne olacakt\u0131r? Zafer kazan\u0131ld\u0131ktan sonra, bu hareket,, toprakbeylerinin ve b\u00fcrokratlar\u0131n devlet y\u00f6netimindeki egemenliklerini ortadan kald\u0131racakt\u0131r. Topra\u011f\u0131 kurtard\u0131ktan sonra, toprakbeylerinin topraklar\u0131n\u0131 k\u00f6yl\u00fclere verecektir. Toprakbeylerinin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesi ve tam anlam\u0131yla \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, meta \u00fcretimini ortadan kald\u0131racak m\u0131? Hay\u0131r, kald\u0131rmayacakt\u0131r. Toprakbeylerinin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesi ve tam anlam\u0131yla \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, k\u00f6yl\u00fc ailelerinin kom\u00fcnal toprak \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri bireysel \u00e7ift\u00e7ili\u011fi ya da “toplumsalla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f” topra\u011f\u0131 ortadan kald\u0131racak m\u0131? Hay\u0131r, kald\u0131rmayacakt\u0131r. Toprakbeylerinin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesi ve tam anlam\u0131yla \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, say\u0131s\u0131z ata ve ine\u011fe sahip olan zengin k\u00f6yl\u00fc ile toprak emek\u00e7isi, yar\u0131c\u0131 k\u00f6yl\u00fc aras\u0131ndaki u\u00e7urumu, yani k\u00f6y burjuvazisi ile k\u0131r proletaryas\u0131n\u0131 ay\u0131ran u\u00e7urumu ortadan kald\u0131racak m\u0131? Hay\u0131r, [sayfa 218] kald\u0131rmayacakt\u0131r. Tam tersine, en y\u00fcksek kast (toprakbeyleri) ne kadar tam olarak bozguna u\u011frat\u0131l\u0131r ve ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131rsa, burjuvazi ile proletarya aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 da o kadar derinle\u015fecektir. K\u00f6yl\u00fc ayaklanmas\u0131n\u0131n tam zaferinin nesnel anlam\u0131 ne olacakt\u0131r? Bu zaferi serflik d\u00fczeninin b\u00fct\u00fcn kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 temizleyecektir, ama hi\u00e7 bir \u015fekilde burjuva ekonomik d\u00fczenini ya da kapitalizmi ya da toplumun \u2014zengin ve yoksul, burjuvazi ve proletarya olarak\u2014 s\u0131n\u0131flara b\u00f6l\u00fcnmesini ortadan kald\u0131rmayacakt\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn k\u00f6yl\u00fc hareketi ni\u00e7in bir burjuva-demokratik harekettir? \u00c7\u00fcnk\u00fc, b\u00fcrokrasinin ve toprakbeyli\u011finin iktidar\u0131n\u0131 y\u0131kt\u0131ktan sonra, sermayenin egemenli\u011fini ortadan kald\u0131rmaks\u0131z\u0131n, bu demokratik toplumun burjuva kurulu\u015f bi\u00e7imini de\u011fi\u015ftirmeksizin, demokratik bir toplum d\u00fczeni kuracakt\u0131r. S\u0131n\u0131f bilin\u00e7li bir i\u015f\u00e7i, bir sosyalist, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn k\u00f6yl\u00fc hareketini nas\u0131l de\u011ferlendirmelidir? Bu hareketi desteklemeli, en enerjik bi\u00e7imde k\u00f6yl\u00fclere yard\u0131m etmeli, gerek b\u00fcrokrasinin ve gerekse toprakbeyli\u011finin iktidar\u0131m tamam\u0131yla silip atmak yolunda onlara yard\u0131m etmelidir. Bununla birlikte, ayn\u0131 zamanda, b\u00fcrokrasinin ve toprakbeyli\u011finin iktidar\u0131n\u0131 silip atman\u0131n neden yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 k\u00f6yl\u00fclere anlatmal\u0131d\u0131r. Bu iktidar\u0131 devirdikleri zaman, sermayenin iktidar\u0131n\u0131n, burjuvazinin iktidar\u0131n\u0131n da ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in haz\u0131rlanmalar\u0131 gerekir. Bu amac\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilmek i\u00e7in ise, tamam\u0131yla sosyalist, yani marksist bir \u00f6\u011fretinin en k\u0131sa zamanda yay\u0131lmas\u0131 gerekir. K\u0131r proleterleri birle\u015fmeli, birbirleriyle kayna\u015fmal\u0131 ve k\u00f6y burjuvazisi ile Rus burjuvazisinin t\u00fcm\u00fcne kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmek \u00fczere \u00f6rg\u00fctlenmelidirler. S\u0131n\u0131f bilin\u00e7li bir i\u015f\u00e7i, sosyalist m\u00fccadele u\u011fruna demokratik m\u00fccadeleyi ya da demokratik m\u00fccadele u\u011fruna sosyalist m\u00fccadeleyi unutabilir mi? Hay\u0131r, s\u0131n\u0131f bilin\u00e7li bir i\u015f\u00e7i kendisine sosyal-demokrat ad\u0131n\u0131 verir, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu iki m\u00fccadele aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi kavrar. Demokrasi yolundan, siyasal \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yolundan ge\u00e7meksizin sosyalizme giden bir yol olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilir. Bu nedenle, niha\u00ee ama\u00e7 [sayfa 219] olan sosyalizme ula\u015fabilmek i\u00e7in tam ve tutarl\u0131 bir bi\u00e7imde demokratla\u015fmay\u0131 elde etmek i\u00e7in \u00e7abalar. Demokratik m\u00fccadele ile sosyalist m\u00fccadelenin ko\u015fullar\u0131 ni\u00e7in ayn\u0131 de\u011fildir? \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015f\u00e7ilerin elbette b\u00fct\u00fcn m\u00fccadelesinin herbirinde, farkl\u0131 yanda\u015flar\u0131 olacakt\u0131r. \u0130\u015f\u00e7iler, demokratik m\u00fccadeleyi, burjuvazinin bir kesimi, \u00f6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazi ile birlikte y\u00fcr\u00fctecektir. \u00d6te yandan, sosyalist m\u00fccadeleyi ise burjuvazinin t\u00fcm\u00fcne kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fcteceklerdir. B\u00fcrokrata ve toprakbeyine kar\u015f\u0131 verilen m\u00fccadele, b\u00fct\u00fcn k\u00f6yl\u00fclerle birlikte hatta hali-vakti yerinde k\u00f6yl\u00fclerle ve orta k\u00f6yl\u00fclerle birlikte y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir ve y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. \u00d6te yandan, burjuvaziye kar\u015f\u0131 m\u00fccadele, ancak k\u0131r proletaryas\u0131 ile birlikte ve bundan dolay\u0131 da hali-vakti yerinde olan k\u00f6yl\u00fclere kar\u015f\u0131 tutarl\u0131 bir bi\u00e7imde y\u00fcr\u00fct\u00fclebilir.
E\u011fer sosyalist-devrimcilerin daima ele almaktan uzak durmay\u0131 ye\u011fledikleri b\u00fct\u00fcn bu temel marksist ger\u00e7ekleri ak\u0131lda tutarsak, onlar\u0131n a\u015fa\u011f\u0131daki “en son” itirazlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirmekte g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekmeyiz:
Revolutsiyonnaya Rossiya (n\u00b0 75) \u015f\u00f6yle hayk\u0131r\u0131yor: “\u0130lkin, genel olarak, k\u00f6yl\u00fcy\u00fc, toprakbeyine kar\u015f\u0131 desteklemek, ard\u0131ndan (yani ayn\u0131 zamanda), proletaryay\u0131 bir an \u00f6nce toprakbeyine kar\u015f\u0131 desteklemek yerine, proletaryay\u0131, genel olarak k\u00f6yl\u00fcye kar\u015f\u0131 desteklemek neden gerekliydi; ve bunun, marksizmle ne ilgisi vard\u0131r, Allah[1*] bilir.”
En ilkel, \u00e7ocuk\u00e7a saf anar\u015fizmin g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 budur. Uzun y\u00fczy\u0131llardan ve hatta binlerce y\u0131ldan beri, insanl\u0131k, s\u00f6m\u00fcr\u00fcn\u00fcn t\u00fcm\u00fcn\u00fc ve her t\u00fcr\u00fcn\u00fc “bir an \u00f6nce” ortadan kald\u0131rmay\u0131 hayal etmi\u015ftir. D\u00fcnyan\u0131n her yan\u0131ndaki s\u00f6m\u00fcr\u00fclenler, kapitalist toplumu, o toplumun evriminin do\u011fal olarak ilerlemekte oldu\u011fu do\u011frultu boyunca de\u011fi\u015ftirmek amac\u0131yla verilecek tutarl\u0131, inat\u00e7\u0131 ve kapsaml\u0131 bir m\u00fccadele u\u011fruna birle\u015fmeye ba\u015flay\u0131ncaya dek, bu hayaller, sadece birer hayal olarak kald\u0131lar. Ancak Marx’\u0131n bilimsel sosyalizmi, de\u011fi\u015fimin [sayfa 220] zorunlulu\u011fu ile belli bir s\u0131n\u0131f\u0131n m\u00fccadelesini birbirine ba\u011flad\u0131ktan sonra, sosyalist hayaller, milyonlar\u0131n sosyalist m\u00fccadelesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. S\u0131n\u0131f m\u00fccadelesinin d\u0131\u015f\u0131ndaki sosyalizm, bo\u015f bir laf ya da saf bir hayaldir. Bununla birlikte, Rusya’da iki farkl\u0131 toplumsal g\u00fcc\u00fcn iki farkl\u0131 m\u00fccadelesi g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnde yer al\u0131yor. Kapitalist \u00fcretim ili\u015fkilerinin varolduklar\u0131 (ve bu ili\u015fkiler \u2014sosyalist-devrimcilerimiz bilsinler ki\u2014 k\u00f6y kom\u00fcn\u00fcnde bile, yani kendi g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131na g\u00f6re y\u00fczde-y\u00fcz “toplumsalla\u015fm\u0131\u015f” olan toprak \u00fczerinde bile vard\u0131r) yerde, proletarya, burjuvaziye kar\u015f\u0131 sava\u015fmaktad\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck toprak sahiplerinin, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazinin bir kesimi olarak, k\u00f6yl\u00fcl\u00fck, b\u00fcrokratlara ve toprakbeylerine kar\u015f\u0131, serfli\u011fin t\u00fcm kal\u0131nt\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015fmaktad\u0131r. Ancak ekonomi politikten ve d\u00fcnya devrimlerinin tarihinden tamam\u0131yla habersiz olanlar, bunlar\u0131n iki ayr\u0131 ve farkl\u0131 toplumsal sava\u015f olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rmezlikten gelebilirler. “Bir an \u00f6nce”lik isteminde bulunmak suretiyle bu sava\u015flar\u0131n farkl\u0131l\u0131klar\u0131na g\u00f6zlerini kapamak, insan\u0131n kendi kafas\u0131n\u0131 kendi kanad\u0131n\u0131n alt\u0131na saklayarak ger\u00e7e\u011fin tahlilini yapmay\u0131 reddetmesine benzer.
Eski narodnik g\u00f6r\u00fc\u015flerin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kaybetmi\u015f olan sosyalist-devrimciler, narodniklerin kendilerinin \u00f6\u011fretilerinin bile bir\u00e7o\u011funu unutmu\u015flard\u0131r. Ayn\u0131 Revolutsiyonnaya Rossiya, ayn\u0131 yaz\u0131da \u015funlar\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor: “Toprakbeylerinin m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmeleri i\u00e7in k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011fe yard\u0131m etmek suretiyle, Bay Lenin, bilin\u00e7siz olarak kapitalist tar\u0131m\u0131n az\u00e7ok geli\u015fmi\u015f bi\u00e7imlerinin y\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 \u00fczerinde k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva ekonomisinin kurulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oluyor. Ortodoks marksizmin g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu, ‘geriye do\u011fru at\u0131lm\u0131\u015f’ bir ad\u0131m de\u011fil midir?”
Ay\u0131pt\u0131r Baylar! Kendi Bay V. V.’nizi unutuyorsunuz! Onun Kapitalizmin Kaderi adl\u0131 yap\u0131t\u0131na, Bay Nikolay-on’un[59] Taslaklar’\u0131na ve sizinle ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceyi payla\u015fan di\u011fer kaynaklara ba\u015fvururuz. O zaman, Rusya’daki toprakbeyi \u00e7ift\u00e7ili\u011finin, hem serflik d\u00fczeninin ve hem de kapitalizmin \u00f6zelliklerini kendi i\u00e7inde birle\u015ftirdi\u011fini an\u0131msayacaks\u0131n\u0131z. O [sayfa 221] zaman, angarya d\u00fczeninin do\u011frudan bir kal\u0131nt\u0131s\u0131 olan emek-ranta dayanan bir ekonomik sistemin yarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6receksiniz. \u00dcstelik, e\u011fer Marx\u2019\u0131n Kapital\u2019inin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc cildi gibi ortodoks marksist bir kitaba ba\u015fvurmak s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131na katlanacak olursan\u0131z, angarya sisteminin hi\u00e7 bir yerde geli\u015fmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hi\u00e7 bir yerde geli\u015fmedi\u011fini, ve k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva k\u00f6yl\u00fc \u00e7ift\u00e7ili\u011fi ortam\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 bir yerde kapitalist \u00e7ift\u00e7ili\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015fmedi\u011fini g\u00f6receksiniz. Marksizm! par\u00e7a par\u00e7a edip da\u011f\u0131tmaya \u00e7abalarken \u00e7ok ilkel y\u00f6ntemlere, ne olduklar\u0131 \u00e7ok \u00f6nceden ortaya konulmu\u015f y\u00f6ntemlere ba\u015fvuruyorsunuz; angarya sistemine dayanan b\u00fcy\u00fck \u00e7ift\u00e7ili\u011fi do\u011frudan do\u011fruya izleyen bir b\u00fcy\u00fck kapitalist \u00e7ift\u00e7ilik kavram\u0131,gibi g\u00fcl\u00fcn\u00e7 bir bi\u00e7imde basitle\u015ftirilmi\u015f bir kavram\u0131 marksizme y\u00fckl\u00fcyorsunuz. Toprakbeylerinin topraklar\u0131ndan elde edilen verim, k\u00f6yl\u00fc \u00e7iftliklerinden elde edilen verimden daha y\u00fcksek oldu\u011funa g\u00f6re, toprakbeylerinin topraklar\u0131n\u0131n m\u00fclks\u00fczle\u015ftirilmesinin geriye do\u011fru at\u0131lan bir ad\u0131m oldu\u011funu iddia ediyorsunuz. Bu tez, ilkokul d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc s\u0131n\u0131f \u00f6\u011frencisine yak\u0131\u015f\u0131r. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn baylar: serflik d\u00fczeni ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman, d\u00fc\u015f\u00fck verimli k\u00f6yl\u00fc topraklar\u0131 ile y\u00fcksek verimli toprakbeyi topraklar\u0131n\u0131 birbirinden ay\u0131rmak, “geriye at\u0131lm\u0131\u015f bir ad\u0131m” de\u011fil miydi?
Rusya’da bug\u00fcnk\u00fc toprakbeyli\u011fi ekonomisi, hem serfli\u011fin ve hem de kapitalizmin \u00f6zelliklerini kendi i\u00e7inde birle\u015ftirmektedir. Nesnel olarak, k\u00f6yl\u00fclerin toprakbeylerine kar\u015f\u0131 bug\u00fcn verdikleri m\u00fccadele, serflik kal\u0131nt\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 verilen bir m\u00fccadeledir. Bununla birlikte, tek tek her durumu numaraland\u0131rmak, tek tek her durumu tartmak ve bir eczac\u0131 tart\u0131s\u0131n\u0131n kesinli\u011fiyle serflik d\u00fczeninin bitti\u011fi ve saf kapitalizmin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 yeri saptamaya \u00e7al\u0131\u015fmak, insan\u0131n kendi ukal\u00e2l\u0131\u011f\u0131n\u0131, marksizme y\u00fcklemesi demektir. K\u00fc\u00e7\u00fck bir bakkaldan sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z e\u015fyalar\u0131n fiyat\u0131n\u0131n ne kadar\u0131n\u0131n emek-de\u011feri oldu\u011funu, ne kadar\u0131n\u0131n ise bizi doland\u0131rma pay\u0131 oldu\u011funu hesaplamam\u0131z olanaks\u0131zd\u0131r. Bu, bizim, emek-de\u011fer [sayfa 222] teorisini bir kenara atmam\u0131z gerekti\u011fini mi g\u00f6sterir baylar?
\u00c7a\u011fda\u015f toprakbeyli\u011fi ekonomisi, hem kapitalizmin ve hem de serflik d\u00fczeninin \u00f6zelliklerini birle\u015ftirir. Ama bundan hareket ederek, her \u00f6zel durumun, her an g\u00f6sterdi\u011fi \u00f6zellikleri tartman\u0131n, sayman\u0131n ve kopya etmenin ve onu \u015fu ya da bu toplumsal kategoriye sokman\u0131n bizim g\u00f6revimiz oldu\u011fu sonucuna ancak ukal\u00e2lar var\u0131r. Ancak \u00fctopyac\u0131lar, iki farkl\u0131 toplumsal sava\u015f aras\u0131nda bir farkl\u0131l\u0131k g\u00f6zetmeye “gerek olmad\u0131\u011f\u0131” sonucuna varabilirler. Ger\u00e7ekten, bundan \u00e7\u0131kar\u0131lacak tek do\u011fru sonu\u00e7, hem program\u0131m\u0131zda ve hem de taktiklerimizde, kapitalizme kar\u015f\u0131 saf proleter m\u00fccadele ile serflik d\u00fczenine kar\u015f\u0131 genel demokratik (ve genel olarak k\u00f6yl\u00fc) m\u00fccadelesini birle\u015ftirmemizin zorunlulu\u011fudur.
G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn yar\u0131-feodal toprakbeyli\u011fi ekonomisi i\u00e7indeki kapitalist \u00f6zellikler ne kadar belirginle\u015firse, k\u0131r proletaryas\u0131n\u0131 ayr\u0131 olarak \u00f6rg\u00fctlemeye giri\u015fmek o kadar zorunlu olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu, zoral\u0131m ger\u00e7ekle\u015fir ger\u00e7ekle\u015fmez, tamamen kapitalist ya da tamamen proleter olan \u00e7eli\u015fkilerin kendilerinin \u00e7ok daha k\u0131sa zamanda ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Toprakbeyli\u011fi ekonomisi i\u00e7indeki kapitalist nitelikler ne kadar belirginle\u015firse, demokratik zoral\u0131m, sosyalizm u\u011fruna verilecek ger\u00e7ek m\u00fccadeleyi o kadar \u00e7abuk harekete ge\u00e7irecektir. Ve dolay\u0131s\u0131yla, “toplumsalla\u015ft\u0131rma” slogan\u0131m kullanmak suretiyle demokratik devrimin yanl\u0131\u015f bir \u015fekilde idealle\u015ftirilmesi \u00e7ok daha tehlikelidir. Toprakbeyli\u011fi ekonomisinin, kapitalist ve serflik ili\u015fkilerinin bir karmas\u0131 oldu\u011fu olgusundan \u00e7\u0131kar\u0131lacak sonu\u00e7 budur.
Dolay\u0131s\u0131yla, tamamen proleter olan m\u00fccadele ile genel k\u00f6yl\u00fc m\u00fccadelesini birle\u015ftirmeli, ama bu ikisini birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rmamal\u0131y\u0131z. Genel demokratik ve genel k\u00f6yl\u00fc m\u00fccadelesini desteklemeli, ama s\u0131n\u0131fsal-olmayan bu m\u00fccadele i\u00e7inde bo\u011fulmamal\u0131y\u0131z; “toplumsalla\u015ft\u0131rma” gibi yanl\u0131\u015f sloganlar kullanarak, onu asla idealle\u015ftirmemeliyiz. Hem kent ve hem de k\u0131r proletaryas\u0131n\u0131 tamam\u0131yla ba\u011f\u0131ms\u0131z bir sosyal-demokrat [sayfa 223] s\u0131n\u0131f partisinde \u00f6rg\u00fctleme zorunlulu\u011funu asla unutma mal\u0131y\u0131z. En kararl\u0131 demokratla\u015fmaya en b\u00fcy\u00fck deste\u011fi sa\u011flarken, bu parti, meta \u00fcretimi sistemi i\u00e7inde “e\u015fitle\u015ftirme” gibi gerici hayallerle ve heveslerle kendisinin devrimci yoldan sapt\u0131r\u0131lmas\u0131na izin vermeyecektir. Toprakbeylerine kar\u015f\u0131 k\u00f6yl\u00fclerin m\u00fccadelesi, bug\u00fcn devrimci bir m\u00fccadeledir; bug\u00fcn\u00fcn ekonomik ve siyasal evrim a\u015famas\u0131nda toprakbeylerinin topraklar\u0131n\u0131n zoral\u0131m\u0131 her y\u00f6n\u00fcyle devrimcidir ve biz, bu devrimci demokratik \u00f6nlemi destekliyoruz. Bununla birlikte, bu \u00f6nleme “toplumsalla\u015ft\u0131rma” ad\u0131m vermek ve meta \u00fcretimi d\u00fczeninde topra\u011fa tasarrufta “e\u015fitli\u011fin”, m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek hem kendini ve hem de halk\u0131 aldatmak, gerici bir k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva \u00fctopyas\u0131d\u0131r, ki biz, bunu sosyalist gericilere b\u0131rak\u0131yoruz. [sayfa 224]<\/p>\n
Proletari, s. 24 7 Kas\u0131m (25 Ekim) 1905<\/p>\n
Dipnotlar<\/strong><\/p>\n [1*] \u00d6zg\u00fcn metinde T\u00fcrk\u00e7e olarak kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. – \u00e7.<\/p>\n A\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 Notlar<\/strong><\/p>\n [58] “K\u00fc\u00e7\u00fck-Burjuva Sosyalizmi ve Proleter Sosyalizmi” adl\u0131 yaz\u0131, 10 (28) Kas\u0131m 1905’te Novaya Jien adl\u0131 bol\u015fevik gazetesinin 9. say\u0131s\u0131nda yeniden yay\u0131nland\u0131. \u2014 214 AVRUPA’DAK\u0130 \u00e7e\u015fitli sosyalist \u00f6\u011fretiler aras\u0131nda bug\u00fcn egemen olan marksizmdir. Sosyalist bir d\u00fczene ula\u015fma m\u00fccadelesi, hemen hemen tamam\u0131yla i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n sosyal-demokrat partilerin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde verdi\u011fi bir m\u00fccadele bi\u00e7iminde y\u00fcr\u00fct\u00fclmektedir. Marksizmin \u00f6\u011fretilerine dayanan proleter sosyalizminin bu kesin egemenli\u011fi, bir anda de\u011fil, ama ancak her t\u00fcrden eskimi\u015f \u00f6\u011fretilere, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva sosyalizmine, anar\u015fizme ve benzerlerine kar\u015f\u0131 verilen uzun bir m\u00fccadele sonunda […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4074","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-vladimir-ilyic-lenin"},"yoast_head":"\n
[59] V. V. \u2014 Rusya’da Kapitalizmin Kaderi adl\u0131 kitab\u0131n yazar\u0131 olan V. Vorontsov’un takma ad\u0131.
Nikolay -on. \u2014 Reform-Sonras\u0131 Toplumsal Ekonomimiz \u00dczerina Taslaklar adl\u0131 kitab\u0131 yazan N. Danielson’un takma ad\u0131.
Her ikiisi de\u201e 1880’lerin ve 1890’lar\u0131n liberal narodnik hareketinin ideologlar\u0131yd\u0131lar. \u2014 221<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"