![](\"http:\/\/www.solfasol.org\/resimler\/fikretbaskaya.jpg\")
<\/h2>\n<\/h2>\nHocam ilk sorum \u015fu: \u2018Devrimi Yeniden D\u00fc\u015f\u00fcnmek\u2019 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan yaz\u0131n\u0131zda, \u201c\u2026 ele\u015ftirel-devrimci bir teori olmas\u0131 gereken marksist teorinin ba\u015f\u0131na gelenler ibret vericiydi. Teori \u00f6nce donduruldu, \u015feyle\u015ftirildi, reifiye bilgi haline getirildi, ele\u015ftirel-bilimsel \u00f6z\u00fc a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131 ve giderek b\u00fcrokratik yozla\u015fmaya u\u011fram\u0131\u015f i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerinin, sol-sosyalist-kom\u00fcnist partilerin, daha sonra sosyalist denilen ama ad\u0131ndan ba\u015fka sosyalizmle ilgisi olmayan rejimlerin me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 resmi ideolojisi haline getirildi\u201ddiyorsunuz. Bunu biraz a\u00e7ar m\u0131s\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n Teori ele\u015ftirelse teoridir, ele\u015ftirdi\u011fi i\u00e7in, ele\u015ftirebildi\u011fi i\u00e7in teoridir. \u0130deoloji ger\u00e7e\u011fin \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rtmek, anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemek, velhas\u0131l teorile\u015ftirilmesini, anla\u015f\u0131labilirligini engellemek i\u00e7indir. Teorinin \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131kt\u0131r, ele\u015ftiriye dayan\u0131r ve ele\u015ftiriyle yol al\u0131r. Oysa ideoloji tart\u0131\u015fmay\u0131 yasaklar. Verili durumu esas al\u0131r ve ona itaati v\u00e2zeder\u2026 Ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc ifade edersek, ideoloji anti-teoridir. Marksizm esas itibariyle ele\u015ftirel bir teoridir. D\u00fc\u015f\u00fcnmek ele\u015ftirmektir. Biliyorsunuz Frans\u0131z filozofu Alain, \u201cd\u00fc\u015f\u00fcnmek hay\u0131r demeyi bilmektir\u201d diyordu. Etimolojik k\u00f6keni Kadim Grek\u00e7e theorien olan teori, bakmak, g\u00f6zlemek, incelemek\u2026 demek. Anlaman\u0131n yolu radikal ele\u015ftiriden ge\u00e7er, ele\u015ftiri yoksa anlama diye bir\u015fey, dolay\u0131s\u0131yla teori de yoktur. Kim \u015feylerin anla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 ister, kim anla\u015f\u0131lmamas\u0131n\u0131, \u00fcst\u00fcn\u00fcn \u00f6rt\u00fclmesini ister? Bu y\u00fczden entellekt\u00fcel ideolojik dayatmalar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda durabiliyorsa entellekt\u00fceldir. Entellekt\u00fceli entellekt\u00fcel yapan onun her\u015feyi ele\u015ftirebilme istidad\u0131, iradesi ve yetene\u011fidir. O hi\u00e7bir tabuya hi\u00e7bir \u2018resmi ger\u00e7e\u011fe\u2019 itibar etmez. Hi\u00e7bir kiliseye t\u00e2bi de\u011fildir. Duru\u015fu, konumlan\u0131\u015f\u0131 sadece d\u00fc\u015f\u00fcnsel-entellet\u00fcel mahiyette de\u011fil, ayn\u0131 zamanda etiktir.\u00a0 Kimin neden ele\u015ftiriye ihtiyac\u0131 var, kimin neden \u015feylerin, olgular\u0131n, s\u00fcre\u00e7lerin \u00fcst\u00fcn\u00fc \u00f6rtmekte \u00e7\u0131kar\u0131 var? Entellekt\u00fcel, \u015feylerin neden ve nas\u0131l\u0131n\u0131 merak edendir. Bu ama\u00e7la i\u015fe soru sorarak ba\u015flar. Marx\u2019\u0131n ilk \u00f6nemli eserlerinden birinin ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u2018Ekonomi Politi\u011fin Ele\u015ftirisine Katk\u0131\u2019 idi. Ele\u015ftirel oldu\u011fu i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcnceyi ileriye, bir \u00fcst basama\u011fa ta\u015f\u0131yabildi. Onun ard\u0131ndan gelenlerin Marx\u2019\u0131 ele\u015ftirmek de dahil, ele\u015ftiriyi bir \u00fcst a\u015famaya ta\u015f\u0131malar\u0131 gerekirken, orada durdular. Sadece durmakla da kalmad\u0131lar Marx\u2019\u0131n teorisini dondurdular ve onu tuhaf bir ideolojiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fcler. Marks\u2019\u0131n teorisi Stalinizimle birlikte kutsalla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p-tabu haline getirildi\u2026 Tabu yasaklanarak korunand\u0131r\u2026 Belirli bir e\u015fik a\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda art\u0131k teoriden eser kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Bir kere teori ideolojiye, kar\u015f\u0131t\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde art\u0131k ayd\u0131nlatmaz, karart\u0131r\u2026 Marx, ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemde kendi teorisinin ba\u015f\u0131na gelecekleri sezmi\u015f olacak ki, \u2018ben marksist de\u011filim\u2019 demi\u015fti\u2026 Fizik alan\u0131ndan bir \u00f6rnek verelim. Mesela Albert Einstein, fizik bilimini bir \u00fcst a\u015famaya nas\u0131l ta\u015f\u0131yabildi? Galileo\u2019yu, Newton\u2019u ele\u015ftirebildi\u011fi i\u00e7in\u2026 Marx sonras\u0131 marksistlerin Marx\u2019\u0131 da ele\u015ftirerek yola devam etmeleri gerekiyordu ama tam tersini yapt\u0131lar, teoriyi dondurdular. Elbette her zaman istisnalar vard\u0131 ama sonu\u00e7ta istisna kural\u0131 do\u011frulamak i\u00e7in de\u011fil midir? Oysa bir teorinin hayatiyeti ele\u015ftirdi\u011fi, ele\u015ftirebildi\u011fi durumda m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. O zaman ne oldu, Gramsci anlam\u0131nda ideolojik hegemonya \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc kar\u015f\u0131 tarafa ge\u00e7ti.<\/p>\n Onun i\u00e7in mi yaz\u0131n\u0131z\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u2018devrimi yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmek\u2019 olarak koydunuz? Bu sol devrimi art\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor demeye mi geliyor?<\/strong><\/p>\n Teori ideolojiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, ele\u015ftirel devrimci bir teori olan marksizm art\u0131k sahnede yoktu. Her a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7an\u0131n s\u00f6ze Marx\u2019la ba\u015flamas\u0131, tuhaf bir folklor haline geldi\u2026 Sol, d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi, sorgulamay\u0131, ara\u015ft\u0131rmay\u0131 bir yana b\u0131rakt\u0131. Sanki Fuerbach \u00fczerine 11. tez bu sefil tavr\u0131 benimsemenin gerek\u00e7esi yap\u0131ld\u0131. Biliyorsunuz 11. Tez : \u201c Filozoflar bu g\u00fcne kadar d\u00fcnyay\u0131 yorumlamakla yetindiler, oysa sorun onu de\u011fi\u015ftirmektir\u2019 der. Buradan Marx sonras\u0131 sol \u015f\u00f6yle bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131karm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor: \u2018 anlama i\u015fi tamamsa ve bu i\u015fi de Marx yapt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, biz de art\u0131k de\u011fi\u015ftirme i\u015fine giri\u015febiliriz\u2026 Maalesef Ortalama bir sol parti y\u00f6neticisinin, ortalama bir militan\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131 budur\u2026 Okumaz, ara\u015ft\u0131rmaz, merak etmez, \u00e7evresinde h\u00e2l\u00e2 bu i\u015fle ilgilenen kalm\u0131\u015fsa onu su\u00e7lar, k\u00fc\u00e7\u00fcmser\u2026 Bu kafayla d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirece\u011fini san\u0131r. Ona g\u00f6re re\u00e7ete haz\u0131rd\u0131r, yap\u0131lmas\u0131 gereken re\u00e7eteyi uygulamakt\u0131r, \u00f6nemli olan eylemdir\u2026 Burjuva kafas\u0131yla yeni ve farkl\u0131 bir\u015fey yapaca\u011f\u0131n\u0131 san\u0131r. Siz bir kere pusulay\u0131 \u015fa\u015f\u0131rd\u0131n\u0131z m\u0131, art\u0131k istedi\u011finiz kadar eylem yap\u0131n bir k\u0131ymet-i harbiyesi yoktur.\u00a0\u00a0 Bir kere sol saymad\u0131\u011f\u0131, \u2018kendinden saymad\u0131\u011f\u0131\u2019 hi\u00e7bir \u015feyi okumaz. Solda da sadece kendi \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn, partisinin, fraksiyonun yazd\u0131klar\u0131n\u0131 okur ama onlar\u0131n bir\u015fey yazmas\u0131, yazd\u0131klar\u0131n\u0131n bir k\u0131ymet-i harbiyesi olmas\u0131 pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. B\u00f6ylece okumaman\u0131n mazereti de \u00fcretilmi\u015f oluyor ve devrimci militan huzura kavu\u015fuyor. Beyin bir tek sizde yok ki, kar\u015f\u0131 taraftakiler de pek ala d\u00fc\u015f\u00fcnebilir ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Yakla\u015f\u0131k son 30-40\u00a0 y\u0131lda sol d\u0131\u015f\u0131nda herkes d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor, yaz\u0131yor, anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor kimisi burjuva d\u00fczenini me\u015frula\u015ft\u0131rmak i\u00e7in, kimisi de entellekt\u00fcel kayg\u0131larla, namusluca\u2026 ama solun o tarakta bezi yok gibi\u2026 Mesela g\u00fcn\u00fcm\u00fcz kapitalizminin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 say\u0131s\u0131z k\u00f6t\u00fcl\u00fcklere dair soldan derinlemesine tahliller son derecede yetersizdir. Solun bir k\u00fclt\u00fcr end\u00fcstrisi ele\u015ftirisi yok, bir teknoloji ele\u015ftirisi, bir reklam ele\u015ftirisi yok\u2026 Yeni proleterle\u015fme bi\u00e7imine dair s\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fc yok\u2026 Bu alanlar \u00f6nemli birer ideolojik hegemonya alan\u0131 de\u011fil mi? Baz\u0131 kal\u0131plar\u0131 s\u00fcrekli tekraralayan bir sol bu\u2026 Bu kafayla yeni ve farkl\u0131 bir\u015fey s\u00f6ylemesi de, yapmas\u0131 da zaten m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.\u00a0 Benim demek istedi\u011fim \u015fu: Biz ideolojik hegemonya sava\u015f\u0131n\u0131 kaybettik, d\u00fc\u015f\u00fcnsel-k\u00fclt\u00fcrel hegemonya \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131 tarafa kapt\u0131rd\u0131k. Bir kere bunu kabullenmek zorunday\u0131z. Hi\u00e7 bir\u015fey olmam\u0131\u015f gibi davranman\u0131n, kendini aldatman\u0131n bir m\u00e2n\u00e2s\u0131 yok. E\u011fer bu sava\u015f\u0131 yeniden kazanmak istiyorsak, ideolojik hegemonya \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yeniden ele ge\u00e7irmek istiyorsak, i\u015fe yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnerek ba\u015flamam\u0131z gerekiyor. Yani ge\u00e7mi\u015fin ikircikli olmayan radikal bir ele\u015ftirisini yaparak i\u015fe ba\u015flamam\u0131z gerekiyor\u2026 Yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flamam\u0131z gerekiyor. Biliyorsunuz, d\u00fc\u015f\u00fcncenin eyleme \u00f6nceli\u011fi vard\u0131r, d\u00fc\u015f\u00fcnerek ve anlayarak bir i\u015fe giri\u015firsiniz\u2026 Elbette bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyle eylem aras\u0131ndaki diyalektik ili\u015fkinin hafife al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirmez.<\/p>\n Neden b\u00f6yle oldu peki?<\/strong><\/p>\n Teori \u015feyle\u015ftirildi\u011fi, reifiye edildi\u011fi, dondurulup-kal\u0131pla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, ideolojiye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in\u2026\u00a0 Reifiye olmu\u015f [\u015feyle\u015fmi\u015f] bilgi \u00f6l\u00fc bilgidir ve \u00f6l\u00fc bilgiyle ger\u00e7e\u011fi anlaman\u0131z, bilince \u00e7\u0131karman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir\u2026 O zaman d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc san\u0131rs\u0131n\u0131z ama esas\u0131nda bo\u015fa k\u00fcrek \u00e7ekiyorsunuzdur\u2026 Sosyal s\u00fcre\u00e7 s\u00fcrekli de\u011fi\u015fip, yenileniyor, de\u011fi\u015fimi yakalay\u0131p-bilince \u00e7\u0131karmak, yeni d\u00fc\u015f\u00fcnsel ara\u00e7lara [ele\u015ftirel teoriye] sahip oldu\u011funuz durumda m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n Teorinin ideolojiye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcp, i\u00e7inin bo\u015falmas\u0131 ne zamana rastl\u0131yor? Stalinizmle Marksist d\u00fc\u015f\u00fcnceden b\u00fct\u00fcn\u00fcyle kopuldu\u011fu s\u00f6ylenebilir mi?<\/strong><\/p>\n Bence s\u00fcre\u00e7, Stalinizmin yerle\u015fmesinden \u00f6nce ba\u015flad\u0131. Marx\u2019\u0131n \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra Marksist d\u00fc\u015f\u00fcnce, \u00f6rg\u00fct b\u00fcrokrasilerinin iktidar\u0131n\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131ran bir \u00f6\u011fretiye d\u00f6n\u00fc\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Tabii kesin kopu\u015f, Stalinizmin yerle\u015fmesiyledir. Stalinizmin Marx\u2019la ve marksist teoriyle ilgisi sadece s\u00f6ylemdeydi. Stalinizm her \u015feyiyle marksizmin tam bir ink\u00e2r\u0131d\u0131r. Asl\u0131nda ele\u015ftirel-devrimci bir teori olan Marksizm de\u011fil de marksizmin deforme olmu\u015f, i\u00e7i bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f versiyonuydu s\u00f6z konusu olan. Bilinen anlamda bir resmi ideoloji s\u00f6z konusuydu. Ve s\u00f6z konusu ba\u011fnaz resmi ideoloji Stalinist otokrasiyi me\u015frula\u015ft\u0131rman\u0131n ve dayatman\u0131n hizmetindeydi. Ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc ifade edersek, Stalinizm Marksizmin anti-teziydi\u2026<\/p>\n E\u011fer \u00f6yleyse T\u00fcrkiye\u2019de ve d\u00fcnya\u2019da neden h\u00e2l\u00e2 Stalinizm hayranlar\u0131 var?<\/strong><\/p>\n San\u0131yorum bu sorunun cevab\u0131n\u0131 yukarda verdik. Marksizm\u00a0 ele\u015ftirel-devrimci bir teori olmas\u0131 gerekirken bir ideoloji, bir dogma, bir inan\u00e7 kategorisi haline gelince, kal\u0131pla\u015ft\u0131r\u0131l\u0131p-dondurulunca, insanlar\u0131n Stalinizmde tecess\u00fcm edene inanmalar\u0131, o yolda \u0131srarc\u0131 olmalar\u0131, ona inanmaya devam etmeleri anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015feydir. E\u011fer, Stalinist otokrasi, onun bo\u011fucu dikta rejimi sosyalizm say\u0131l\u0131yorsa, ki\u015finin ona hayran olmas\u0131 i\u015fin do\u011fas\u0131 gere\u011fidir. Bir \u015fey daha var: Stalinist olmak rahatlat\u0131c\u0131 bir\u015fey. B\u00fct\u00fcn sorunlar orada \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f ve\/veya \u00e7\u00f6z\u00fclme yoluna girmi\u015fse, t\u00fcm sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn anahtar\u0131 eldeyse, d\u00fc\u015f\u00fcnmeye, okumaya, ara\u015ft\u0131rmaya, \u015f\u00fcphe etmeye de gerek kalmaz tabii\u2026 Bir dine tapan i\u00e7in o din nas\u0131l tart\u0131\u015fma konusu de\u011filse, bir din, de\u011filse de dogma mertebesine \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f, tabula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bilimisel sosyalizm denilen de asla tart\u0131\u015fma konusu yap\u0131lmaz, zira o olumlu olan ne varsa b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r. Bir zamanlar sol parti y\u00f6neticileri ve sendika b\u00fcrokratlar\u0131 taraf\u0131ndan i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bilimi s\u00f6ylemi \u00e7ok kullan\u0131l\u0131rd\u0131. Oysa i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bilimi diye bir\u015fey hem m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir, hem de sa\u00e7mad\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde proletarya k\u00fclt\u00fcr\u00fc [proletk\u00fclt] de \u00e7ok kullan\u0131l\u0131rd\u0131. Oysa bu uyduruk s\u00f6ylemin bu d\u00fcnyada reel bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi\u2026<\/p>\n Ayn\u0131 yaz\u0131da Leninist \u00f6rg\u00fct modelinin vazge\u00e7ilmez ilkesi olan \u2018demokratik merkeziyet\u00e7ili\u011fin\u2019 bir oxymore oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorsunuz. Merkeziyet\u00e7ilik olmadan, disiplin olmadan bir \u00f6rg\u00fct nas\u0131l ba\u015far\u0131l\u0131 olabilir? Orada bir \u00e7eli\u015fki yok mu?<\/strong><\/p>\n Biliyorsunuz oxymore kar\u015f\u0131t anlaml\u0131 [antinomik] iki kelimeyi yan yana getirmek anlam\u0131ndad\u0131r. Mesela parlak karanl\u0131k gibi. Elbette edebiyat\u00e7\u0131lar, sanat\u00e7\u0131lar anlat\u0131m g\u00fczelli\u011fi i\u00e7inoxymore\u2019 a ba\u015f vuruyorlar ve orada bir sorun yok. Mesela Klasik Yunan Tragedyas\u0131n\u0131n \u00fcnl\u00fc yazar\u0131 Sofokles, Antigone adl\u0131 oyununda ermi\u015f cani diyor. Ama ideolojik manip\u00fclasyon amac\u0131yla oxymore\u2019a ba\u015f vuruldu\u011funda i\u015f de\u011fi\u015fiyor. Mesela temiz sava\u015f, cal\u0131\u015fma bar\u0131\u015f\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma, vb. dendi\u011finde ideolojik ama\u00e7l\u0131 bir oxymore yap\u0131lm\u0131\u015f olur. Bana g\u00f6re ne kadar iyi niyetle ortaya at\u0131lm\u0131\u015f olursa olsun demokratik merkeziyet\u00e7ilik de bir oxymore\u2019dur. Zira bir \u00f6rg\u00fctsel i\u015fleyi\u015f hem merkeziyet\u00e7i hem de demokratik olamaz. Ke\u015fke olsa deseniz de olmaz. Biraz merkeziyet\u00e7i, biraz demokratik bir i\u015fleyi\u015f olmaz. Merkeziyet\u00e7ili\u011fin oldu\u011fu yerde \u00f6r\u011f\u00fctsel hiyerar\u015fi, disiplin, alt-\u00fcst ili\u015fkisi, buyuran-buyurulan, yetkili-yetkisiz\u2026 velhas\u0131l i\u015fin do\u011fas\u0131 gere\u011fi anti-demokratik, bask\u0131c\u0131 bir i\u015fleyi\u015f ge\u00e7erlidir. Elbette sizin de s\u00f6yledi\u011finiz gibi disiplin yoklu\u011funda da bir\u015feyler ba\u015farmak m\u00fcmk\u00fcn olmaz. O halde nas\u0131l bir disiplinsorusu akla gelecektir. Bu d\u00fcnya\u2019da disiplinin ba\u015fka versiyonlar\u0131 da pek\u00e2l\u00e2 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6z-disipline dayal\u0131 bir \u00f6rg\u00fctsel i\u015fleyi\u015f neden m\u00fcmk\u00fcn olmas\u0131n? \u0130nsanlar\u0131n bir\u015feyi yapmas\u0131 i\u00e7in mutlaka d\u0131\u015f\u0131rdan, yukar\u0131dan birilerinin emir vermesi mi gerekiyor? Hiyerar\u015fik ili\u015fkiler yerine yatay ili\u015fkileri ik\u00e2me etmek imk\u00e2ns\u0131z bir \u015fey midir? Aksi halde binlerce y\u0131ll\u0131k s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumun, burjuva toplumunun \u00f6rg\u00fct modeline m\u00e2hk\u00fbm olursunuz ki, Eskinin ayaklar\u0131 sizi yeniye ta\u015f\u0131maz. Ben her sabah saat alt\u0131da kalkar \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flar\u0131m ve saatlerce \u00e7al\u0131\u015f\u0131r\u0131m. \u00dcstelik yapt\u0131\u011f\u0131m \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n maddi bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 da yoktur, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle entellekt\u00fcel kayg\u0131larla yap\u0131lan bir \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131r. Kimse bana saat alt\u0131da kalk demiyor\u2026 \u00d6nemli bulu\u015flar\u0131n mimar\u0131 olan matematik\u00e7ilerin, fizik\u00e7ilerin \u00f6z disiplini hayranl\u0131k uyand\u0131r\u0131c\u0131 de\u011fil mi? E\u011fer \u00f6rg\u00fct demokratik bir i\u015fleyi\u015fe sahip de\u011filse, bir\u015feyleri de ba\u015farsa sonu\u00e7 ba\u015flang\u0131\u00e7taki ama\u00e7la \u00e7eli\u015fen bir sonu\u00e7 olabilir. Kendisi demokratik olmayan bir \u00f6rg\u00fct ancak anti-demokratik bir i\u015fleyi\u015f \u00fcretebilir. O halde iki \u015fey: 1. \u00d6rg\u00fct olmadan hi\u00e7bir \u015fey yapmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir; 2. Ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l\u0131n \u00f6rg\u00fct modeli olan demokratik merkeziyet\u00e7ilikle bir yere varmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir\u2026 Yatay, demokratik ili\u015fkiyi esas alan bir \u00f6rg\u00fctlenme modeli pek\u00e2l\u00e2 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Mesela Paris Kom\u00fcn\u00fc, 1917 de Sovyet \u00f6rg\u00fctlenmesi, vb. bize de\u011fi\u015fik bir \u00f6rg\u00fct modeli hakk\u0131nda fikir verebilir. Yegane evrensel \u00f6rg\u00fct modeli \u2018demokratik merkeziyet\u00e7iliktir\u2019 demek size mant\u0131kl\u0131 geliyor mu?\u00a0 E\u011fer siz demokratik merkeziyet\u00e7ili\u011fin sonucundan \u015fikayet ediyorsan\u0131z, o zaman farkl\u0131 bir \u00f6rg\u00fctlenme modelini de pek\u00e2l\u00e2 tart\u0131\u015fabilir, tasarlayabilirsiniz\u2026 E\u011fer bir soruyu soracak y\u00fcksekli\u011fe \u00e7\u0131km\u0131\u015fsan\u0131z, bu, onu cevaplayacak potansiyele de sahipsiniz demektir.<\/p>\n Daha \u00f6nceki bir yaz\u0131n\u0131zda soldaki \u2018a\u015f\u0131r\u0131 par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131kla ilgili olarak: \u201cT\u00fcrkiye\u2019de sol hareketin bunca par\u00e7alanm\u0131\u015f olu\u015fu, \u2018hakl\u0131\u2019 ideolojik gerek\u00e7elere dayanmaktan \u00e7ok, patalojik nedenlerle a\u00e7\u0131klanabilir\u2019 diyorsunuz. Ger\u00e7ekten bu b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fck, par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131k durumu \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekiyor. Bu\u00a0 par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131k durumu a\u015f\u0131lmadan inand\u0131r\u0131c\u0131, g\u00fcven veren bir sol muhalefet ortaya \u00e7\u0131kabilir, olaylar\u0131n seyrini de\u011fi\u015ftirebilir mi?<\/strong><\/p>\n Bence sorunu ba\u015fka bir d\u00fczlemde tart\u0131\u015fmak gerekiyor. Solun ister legal-parlamenter d\u00fczeyde, isterse legalite d\u0131\u015f\u0131nda siyaset yapan kesimleri aras\u0131ndaki fark, zannedildi\u011finden daha az \u00f6nemli. Solun mevcut politika yapma tarz\u0131n\u0131 reddetmesi gerekiyor. Mesela siz verili duruma uyum sa\u011flayarak siyaset yapmaya kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, o d\u00fczenin bir par\u00e7as\u0131 haline geliyorsunuz. Ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil zira son tahlilde kurallar\u0131n\u0131 ba\u015fkalar\u0131n\u0131n koydu\u011fu bir oyuna dahil oluyorsunuz. Bir kere oyuna dahil oldunuz muydu, sonunun h\u00fcsran olmamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Legal-parlamenter solun sefil manzaras\u0131na bak anlars\u0131n\u2026 Asl\u0131nda legal-parlamenter oyunu reddeden kesim de asl\u0131nda ayn\u0131 olumsuzlu\u011fu ba\u015fka bi\u00e7imlerde yeniden \u00fcretiyor. O da politikan\u0131n ne olmas\u0131, nas\u0131l yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda farkl\u0131, yeni ve orjinal bir anlay\u0131\u015f\u0131 ve perspektifi temsil etmiyor. Kald\u0131 ki, gizli \u00f6rg\u00fct de a\u00e7\u0131kta siyaset yapmak durumunda\u2026 \u00dcstelik daha \u00f6nce de defaaten s\u00f6yledi\u011fim, yazd\u0131\u011f\u0131m gibi, burjuva legalitesi d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00f6rg\u00fctler t\u00fcm enerjilerini iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmek \u00fczere seferber ediyorlar. Bu onlar\u0131n nas\u0131l bir d\u00fczen kurulacak sorusunu savsaklamalar\u0131na neden oluyor. \u0130\u015fleyi\u015fleri anti-demokratik, ak\u0131l almaz bir \u00f6rg\u00fct feti\u015fizmi s\u00f6z konusu\u2026 Halka bilin\u00e7 g\u00f6t\u00fcrece\u011fini san\u0131yor\u2026 Netice itibariyle onlar\u0131n politika yapma y\u00f6ntemi de di\u011fer d\u00fczen partilerinden \u00f6zde farkl\u0131 de\u011fil. Bence bu sorun \u00fczerinde \u0131srarla durmak gerekiyor. Par\u00e7alanm\u0131\u015fl\u0131\u011fa gelince, do\u011frusu bunun akla-mant\u0131\u011fa, sa\u011fduyuya uygun bir yan\u0131 yok. E\u011fer ortada 47 farkl\u0131 \u00f6rg\u00fct varsa, bunlar\u0131n birbirinden ayr\u0131 olmalar\u0131 i\u00e7in en az 47 neden olmas\u0131 gerekir ki, b\u00f6yle bir\u015fey m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. B\u00f6l\u00fcnmenin as\u0131l nedeni bir\u015fey yapamamakla, politik m\u00fccadele y\u00fcr\u00fctmedeki becerisizlikle, basiretsizlikle ilgili. San\u0131yorum m\u00fccadele y\u00fckseldi\u011finde bu b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fck tablosu da ortadan kalkacakt\u0131r zira ger\u00e7ekten patalojik bir durum bu\u2026<\/p>\n Sizin bu \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131z\u0131n solda yank\u0131 bulaca\u011f\u0131n\u0131 bekliyor musunuz. Ger\u00e7ekten yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ve yeni bir ba\u015flang\u0131\u00e7 yapmaya ihtiya\u00e7 var ama T\u00fcrkiye\u2019deki sol buna haz\u0131r m\u0131? B\u00f6yle bir\u015feyin gereklili\u011fine dair bir anlay\u0131\u015f oldu\u011funu, daha do\u011frusu insanlar\u0131n tart\u0131\u015fmaya, sizin deyiminizle\u00a0 \u2018yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmeye\u2019 \u2018cesaret\u2019 edebilece\u011fini bekliyor musunuz?<\/strong><\/p>\n E\u011fer \u2018yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmeye\u2019 cesaret edilmezse, bu sol diye bir\u015feyin olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelecektir. Bu m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Aksi halde bu, insanlar\u0131n kapitalizmin kepazeli\u011fini kabullendikleri, itiraz etmedikleri, \u2018durumdan memnun olduklar\u0131\u2019 anlam\u0131na gelir ki, b\u00f6yle bir\u015fey sa\u00e7mad\u0131r. Akl\u0131 ba\u015f\u0131nda biri kendini insanl\u0131ktan \u00e7\u0131karan bu kepaze durumu kabullenebilir mi? \u015eu l\u00e2net olas\u0131 kapitalist ya\u011fma ve talan d\u00fczenine raz\u0131 olabilir mi? Ben yeni bir dalgan\u0131n mutlaka y\u00fckselece\u011fini bekliyorum -asl\u0131nda bunu s\u00f6ylemek yeni ve orijnal bir\u015fey s\u00f6ylemek de de\u011fil- . Bu g\u00fcnk\u00fc yenilgi tablosu ilelebet devem edecek diye bir\u015fey yok. Sald\u0131r\u0131 \/ kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131 diyalekti\u011fi i\u015fin do\u011fas\u0131 gere\u011fidir\u2026 \u0130nsan d\u00fc\u015f\u00fcnebildi\u011fi, soru sorabildi\u011fi, m\u00fccadele etti\u011fi, ya\u015fam\u0131n bir \u2018anlam\u0131\u2019 olmas\u0131 gerekti\u011fini bildi\u011fi ve bu ama\u00e7la m\u00fccadele etti\u011fi i\u00e7in insand\u0131r. B\u00fcrokratik yozla\u015fmaya u\u011fram\u0131\u015f sol \u00f6rg\u00fctlerin yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ihtiya\u00e7lar\u0131 oldu\u011funu sanm\u0131yorum. Onlar ger\u00e7e\u011fin tapusunu ceplerine \u00e7oktan koymu\u015flar\u2026 Defteri \u00e7oktan kapatm\u0131\u015flar\u2026 Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00fcndeminin pe\u015finden gitmeyi politika yapmak san\u0131yorlar\u2026 Mevcut b\u00fcrokratik yap\u0131lar\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeyi bir ba\u015far\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyorlar\u2026 Fakat h\u00e2l\u00e2 az da olsa soru sorma, cevap arama cesaretini ortaya koyanlar var\u2026 \u00d6nemli olan onlar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rmak, verimli bir tart\u0131\u015fma ortam\u0131 yaratmak i\u00e7in \u00e7aba harcamakt\u0131r\u2026 Bu a\u015famada Spinoza\u2019n\u0131n \u00f6\u011f\u00fcd\u00fcn\u00fc hi\u00e7 ak\u0131ldan \u00e7\u0131karmamak gerekiyor. Biliyorsunuz Spinoza: \u201cG\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc parlat\u2019 diyordu..<\/p>\n S\u00f6yle\u015fi: Merdan \u00d6z\u00fcdo\u011fru<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Hocam ilk sorum \u015fu: \u2018Devrimi Yeniden D\u00fc\u015f\u00fcnmek\u2019 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan yaz\u0131n\u0131zda, \u201c\u2026 ele\u015ftirel-devrimci bir teori olmas\u0131 gereken marksist teorinin ba\u015f\u0131na gelenler ibret vericiydi. Teori \u00f6nce donduruldu, \u015feyle\u015ftirildi, reifiye bilgi haline getirildi, ele\u015ftirel-bilimsel \u00f6z\u00fc a\u015f\u0131nd\u0131r\u0131ld\u0131 ve giderek b\u00fcrokratik yozla\u015fmaya u\u011fram\u0131\u015f i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerinin, sol-sosyalist-kom\u00fcnist partilerin, daha sonra sosyalist denilen ama ad\u0131ndan ba\u015fka sosyalizmle ilgisi olmayan rejimlerin me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 resmi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4097","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-turkiye"},"yoast_head":"\n