![](\"images\/stories\/lenin.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
“K\u00fclt\u00fcrde ulusal” \u00f6zerklik (ya da “ulusal geli\u015fmenin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00fcvence alt\u0131na alacak kurumlar\u0131n yarat\u0131lmas\u0131”) denen plan\u0131n ya da program\u0131n \u00f6z\u00fc, her ulusal-topluluk i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 okullar kurulmas\u0131d\u0131r.A\u00e7\u0131k, kapal\u0131 b\u00fct\u00fcn ulusalc\u0131 ki\u015filer (bundcular dahil) bu noktay\u0131 ne kadar \u00f6rtmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlarsa, biz onun \u00fczerinde o kadar direnmeliyiz.Tek tek \u00fcyelerinin yerle\u015fmi\u015f oldu\u011fu yere bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n (topra\u011f\u0131 dikkate almaks\u0131z\u0131n \u2014 “\u00fclke-d\u0131\u015f\u0131” \u00f6zerklik terimi de buradan geliyor) her ulus, ulusal-k\u00fclt\u00fcrel i\u015fleri y\u00f6neten, birle\u015fmi\u015f, resmen tan\u0131nm\u0131\u015f bir topluluktur. Bu i\u015flerin en \u00f6nemlisi de e\u011fitimdir.Ulusal topluluklar\u0131n olu\u015fumuna (composition), yerle\u015fme b\u00f6lgesi ne olursa olsun her yurtta\u015f\u0131n, \u015fu ya da bu ulusal-toplulu\u011fa \u00f6zg\u00fcrce yaz\u0131lmas\u0131yla karar verilmesi, okullar\u0131n \u015fu ya da bu ulusa g\u00f6re ayr\u0131lmas\u0131nda tam bir kesinli\u011fin, tam bir tutarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flar.<\/p>\n
Sorulmas\u0131 gereken soru, b\u00f6yle bir b\u00f6l\u00fcnmeye, genel olarak demokrasi a\u00e7\u0131s\u0131ndan ve \u00f6zel olarak da proletaryan\u0131n s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131n isterleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan izin verilebilip verilemeyece\u011fidir.<\/p>\n
B\u00f6yle bir soruyu, hi\u00e7 duraksamaks\u0131z\u0131n, kesinlikle izin verilemez diye yan\u0131tlamak i\u00e7in, “k\u00fclt\u00fcrde ulusal \u00f6zerklik” program\u0131n\u0131n \u00f6z\u00fcn\u00fc yakalamak yeterlidir.<\/p>\n
Ba\u015fka ba\u015fka uluslar tek bir devletin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u00fcrece, milyonlarca, milyarlarca iktisadi, yasal, toplumsal ba\u011fla birbirlerine ba\u011fl\u0131d\u0131rlar. E\u011fitim, bu ba\u011flardan nas\u0131l ayr\u0131 tutulabilir? Bund’un \u00e7arp\u0131c\u0131 sa\u00e7mal\u0131k bak\u0131m\u0131ndan klasik olan form\u00fcl\u00fcyle s\u00f6yleyelim, e\u011fitim, devletin “yetki alan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na” \u00e7\u0131kar\u0131labilir mi? E\u011fer tek bir devletin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ya\u015fayan de\u011fi\u015fik ulusal-topluluklar, iktisadi ba\u011flarla birbirlerine ba\u011fl\u0131ysalar, o uluslar\u0131 “k\u00fclt\u00fcrel” ve \u00f6zellikle e\u011fitsel konularda s\u00fcrekli olarak b\u00f6l\u00fcp ay\u0131rmak sa\u00e7ma ve gerici bir \u015fey olur. Tam tersine, okullar, ger\u00e7ek ya\u015famda yap\u0131lan \u015feye bir haz\u0131rl\u0131k olsun diye, ulusal-topluluklar\u0131 e\u011fitim i\u015flerinde birle\u015ftirme \u00e7abas\u0131 g\u00f6sterilmelidir. Bug\u00fcn g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015fu: farkl\u0131 ulusal-topluluklar, sahip olduklar\u0131 haklar ve geli\u015fme d\u00fczeyleri bak\u0131m\u0131ndan e\u015fit de\u011fildirler. Bu ko\u015fullar alt\u0131nda, okullar\u0131, ulusal-topluluklara g\u00f6re ay\u0131rmak, ger\u00e7ekte, ister istemez, daha geri uluslar\u0131n durumunu daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftirecektir. Amerika’n\u0131n g\u00fcneyinde, eski k\u00f6le devletlerinde, zenci \u00e7ocuklar h\u00e2l\u00e2 ayr\u0131 okullarda okumaktad\u0131rlar. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k kuzeyde beyaz \u00e7ocuklarla zenci \u00e7ocuklar ayn\u0131 okula giderler. Yak\u0131nlarda Rusya’da “Yahudi okullar\u0131n\u0131n ulusalla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131”, yani Yahudi \u00e7ocuklar\u0131n, \u00f6teki ulusal-topluluklar \u00e7ocuklar\u0131ndan ayr\u0131 okullara gitmesi i\u00e7in bir plan \u00f6nerilmi\u015ftir. Bu plan\u0131n, en gerici Puri\u015fkevi\u00e7 \u00e7evrelerce ortaya at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 eklemeye gerek bile yok.<\/p>\n
Ki\u015fi ayn\u0131 zamanda hem demokrat, hem okullar\u0131, ulusal-topluluklara g\u00f6re ay\u0131rma ilkesinin savunucusu olamaz. Dikkat edilsin ki, bu noktada konuyu yaln\u0131zca genel demokratik g\u00f6r\u00fc\u015f (yani burjuva-demokratik) a\u00e7\u0131s\u0131ndan tart\u0131\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n
Okullar\u0131n, ulusal-topluluklara g\u00f6re ayr\u0131lmas\u0131na, proleter s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok daha \u015fiddetle kar\u015f\u0131 koymal\u0131y\u0131z. Belli bir devletin i\u00e7indeki ulusal-topluluklar kapitalistlerinin, hangi ulustan olduklar\u0131n\u0131 dikkate almaks\u0131z\u0131n t\u00fcm i\u015f\u00e7ilere kar\u015f\u0131 y\u00f6neltilmi\u015f olan anonim \u015firketlerde, kartellerde, tr\u00f6stlerde ve imalat\u00e7\u0131lar derneklerinde, vb., en s\u0131k\u0131 ve en yak\u0131n \u015fekilde birle\u015ftiklerini bilmeyen mi var? B\u00fcy\u00fck i\u015flerden, madenler, fabrikalar, ticari yat\u0131r\u0131mlardan, kapitalist \u00e7iftliklere kadar, herhangi bir kapitalist giri\u015fimdeki i\u015f\u00e7ilerin, istisnas\u0131z her zaman, \u0131rak, bar\u0131\u015f dolu, sakin k\u00f6ylerdekine bak\u0131\u015fla, daha de\u011fi\u015fik uluslardan olu\u015ftu\u011funu kim bilmez?<\/p>\n
Geli\u015fkin kapitalizmi yak\u0131ndan tan\u0131yan ve s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131m\u0131 psikolojisini daha derinden kavrayan kent i\u015f\u00e7ileri \u2014bunu onlara t\u00fcm ya\u015famlar\u0131 \u00f6\u011fretir, hatta belki de analar\u0131n\u0131n s\u00fct\u00fcyle birlikte emerler\u2014, evet bu i\u015f\u00e7iler, okullar\u0131 ulusal-topluluklara g\u00f6re ay\u0131rman\u0131n yaln\u0131zca zararl\u0131 bir tasar\u0131m olmakla kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00fcstelik kapitalistlerin hilekarca bir doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu i\u00e7g\u00fcd\u00fcleriyle ve mutlaka anlarlar. B\u00f6yle bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyi savunurlarken i\u015f\u00e7iler b\u00f6l\u00fcnebilir, par\u00e7alanabilir, zay\u0131flat\u0131labilir ve alelade halk\u0131n okullar\u0131n\u0131 ulusal-topluluklara g\u00f6re ay\u0131rarak bu b\u00f6lme, par\u00e7alanma, zay\u0131flatma daha da ileri g\u00f6t\u00fcr\u00fclebilir. Oysa \u00e7ocuklar\u0131 \u00f6zel okullara giden, \u00f6zel tutulmu\u015f \u00f6\u011fretmenler taraf\u0131ndan okutulan kapitalistlerin, “k\u00fclt\u00fcrde ulusal \u00f6zerklik”le b\u00f6l\u00fcnmesi ya da zay\u0131flat\u0131lmas\u0131 hi\u00e7bir bi\u00e7imde s\u00f6zkonusu olamaz.<\/p>\n
\u0130\u015fin asl\u0131nda, “k\u00fclt\u00fcrde ulusal \u00f6zerklik”, yani e\u011fitimin ulusal-topluluklara g\u00f6re kesinlikle ve t\u00fcmden ayr\u0131lmas\u0131, kapitalistler taraf\u0131ndan de\u011fil (\u00e7\u00fcnk\u00fc onlar hen\u00fcz i\u015f\u00e7ileri b\u00f6lmek i\u00e7in daha kaba y\u00f6ntemlere ba\u015fvuruyorlar), Avusturya’n\u0131n oport\u00fcnist darkafal\u0131 ayd\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan bulunmu\u015ftur. Darkafal\u0131l\u0131kta ve ulusalc\u0131l\u0131kta e\u015fi bulunmayacak olan bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin, karma n\u00fcfuslu demokratik Bat\u0131 Avrupa \u00fclkelerinden hi\u00e7birinde izine bile raslanmaz. B\u00f6yle bir d\u00fc\u015f\u00fcnce, umutsuzluk i\u00e7inde k\u0131vranan k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvadan gelme bu d\u00fc\u015f\u00fcnce, ancak Do\u011fu Avrupa’da t\u00fcm kamu ya\u015fam\u0131n\u0131n, siyasal ya\u015fam\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck, rezilce bir kavgayla (daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc s\u00f6vg\u00fc ve dala\u015fmayla) gemlendi\u011fi, geri, feodal kilisenin siyasete egemen oldu\u011fu, b\u00fcrokratik Avusturya’da ortaya \u00e7\u0131kabilirdi. Kediyle k\u00f6pek anla\u015famad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, hi\u00e7 de\u011filse, ulusal-topluluklar\u0131, e\u011fitim konusunda kesinlikle ve a\u00e7\u0131k\u00e7a ilk ve son kez olmak \u00fczere “ulusal birimler” olarak birbirinden ay\u0131ral\u0131m! \u0130\u015fte “k\u00fclt\u00fcrde ulusal \u00f6zerklik” denen budalaca d\u00fc\u015f\u00fcnceyi yaratan psikoloji budur. Enternasyonalizmini aziz tutan bilin\u00e7li proletarya, incelmi\u015f ulusalc\u0131l\u0131\u011f\u0131n bu sa\u00e7mas\u0131n\u0131 hi\u00e7bir zaman kabul etmeyecektir.<\/p>\n
Bu “k\u00fclt\u00fcrde ulusal \u00f6zerklik” d\u00fc\u015f\u00fcncesinin Rusya’da ilkin yaln\u0131zca t\u00fcm Yahudi burjuva partileri taraf\u0131ndan, daha sonra (1907’de) \u00e7e\u015fitli ulusal-topluluklar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva sol-narodnik partileri aras\u0131nda yap\u0131lan konferans taraf\u0131ndan ve en son olarak da marksizme yak\u0131n gruplar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva, oport\u00fcnist \u00f6\u011feleri, yani bund\u00e7ularla tasfiyeciler (sonuncular bu konuda do\u011frudan do\u011fruya kesin bir ad\u0131m atmakta \u00e7ok \u00e7ekingendiler) taraf\u0131ndan kabul edilmesi bir raslant\u0131 de\u011fildir. Devlet Duma’s\u0131nda “k\u00fclt\u00fcrde ulusal \u00f6zerklik”ten yana yaln\u0131zca, ulusalc\u0131l\u0131k hastal\u0131\u011f\u0131na tutulmu\u015f olan yar\u0131-tasfiyeci \u00c7henkeli ile k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva Kerenski’nin konu\u015fmas\u0131 bir raslant\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n
Genel olarak, tasfiyecilerle bund\u00e7ular\u0131n bu sorunda Avusturya’dan \u00f6rnek g\u00f6stermelerini okumak, olduk\u00e7a e\u011flendirici. Her \u015fey bir yana, \u00e7ok-uluslu \u00fclkeler i\u00e7inde neden en geri olan\u0131 \u00f6rnek al\u0131n\u0131yor? Neden en ileri olan\u0131 \u00f6rnek al\u0131nm\u0131yor? Bu, bir anayasa modeli i\u00e7in y\u00fcz\u00fcn\u00fc Fransa, \u0130svi\u00e7re, Amerika gibi ileri \u00fclkelere de\u011fil, ama daha \u00e7ok Prusya ve Avusturya gibi geri \u00fclkelere d\u00f6nen k\u00f6t\u00fc Rus liberallerinin, kadetlerin tavr\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u0130kincisi, Avusturya \u00f6rne\u011fini ald\u0131ktan sonra, ulusalc\u0131 Rus darkafal\u0131lar\u0131, yani bund\u00e7ular, tasfiyeciler, sol-narodnikler, vb., o \u00f6rne\u011fi daha da berbat hale getirmi\u015flerdir. Bu \u00fclkede kendi propaganda ve ajitasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda daha \u00e7ok ve ba\u015fl\u0131ca “k\u00fclt\u00fcrde ulusal \u00f6zerklik” plan\u0131n\u0131 kullananlar bund\u00e7ulard\u0131r (ve onlara ek olarak, bund\u00e7ular\u0131n hi\u00e7bir zaman fark\u0131na varmaks\u0131z\u0131n izinden gitti\u011fi t\u00fcm Yahudi burjuva partileridir). Buna kar\u015f\u0131l\u0131k bu “k\u00fclt\u00fcrde ulusal \u00f6zerklik” d\u00fc\u015f\u00fcncesinin ortaya at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fclkede, Avusturya’da, bu d\u00fc\u015f\u00fcncenin babas\u0131 Otto Bauer, kitab\u0131n\u0131n \u00f6zel bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc, “k\u00fclt\u00fcrde ulusal \u00f6zerkli\u011fin” Yahudilere uygulanamayaca\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamaya ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Bu, Otto Bauer’in ne kadar tutars\u0131z oldu\u011funu ve kendi d\u00fc\u015f\u00fcncesine ne kadar az inand\u0131\u011f\u0131n\u0131, uzun s\u00f6ylevlerden daha kesin olarak tan\u0131tl\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc o (kendi topra\u011f\u0131na sahip olmayan) tek \u00fclke-d\u0131\u015f\u0131 ulusu, \u00fclke-d\u0131\u015f\u0131 ulusal \u00f6zerklik plan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tutuyor.
Bu da, bund\u00e7ular\u0131n Avrupa’dan nas\u0131l eski, modas\u0131 ge\u00e7mi\u015f planlar\u0131 \u00f6d\u00fcn\u00e7 ald\u0131klar\u0131n\u0131, Avrupa’n\u0131n yan\u0131lg\u0131lar\u0131n\u0131 on kat art\u0131r\u0131p, bir sa\u00e7mal\u0131k noktas\u0131na “g\u00f6t\u00fcrd\u00fcklerini” g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Oysa ger\u00e7ek \u015fu ki \u2014bu da \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc nokta\u2014 Avusturya sosyal-demokratlar\u0131, kendilerine \u00f6nerilen “k\u00fclt\u00fcrde ulusal \u00f6zerklik” program\u0131n\u0131 (1899’da) Br\u00fcnn kurultay\u0131nda reddetmi\u015flerdir; yaln\u0131zca \u00fclkede s\u0131n\u0131rlar\u0131 ulusal olarak belirlenmi\u015f b\u00f6lgelerin birli\u011fine ili\u015fkin orta yolcu bir \u00f6neriyi kabul etmi\u015flerdir. Bu orta yolcu \u00f6nerge, \u00fclke-d\u0131\u015f\u0131l\u0131k ya da e\u011fitimin ulusal-topluluklara g\u00f6re ayr\u0131lmas\u0131 konusunda herhangi bir esas getirmi\u015f de\u011fildir. Bu orta yolcu \u00f6nerge \u00e7er\u00e7evesinde, (kapitalist a\u00e7\u0131dan) en ileri gitmi\u015f, \u00e7ok n\u00fcfuslu merkezlerde, kasabalarda, fabrikalarda, madencilik b\u00f6lgelerinde, k\u0131rsal b\u00f6lgelerdeki geni\u015f malikanelerde, ulusal-topluluklar\u0131n her biri i\u00e7in ayr\u0131 bir okul kurulmu\u015f de\u011fildir.<\/p>\n
Rus emek\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, bu, gerici, zararl\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva milliyet\u00e7i nitelikte olan “k\u00fclt\u00fcrde ulusal \u00f6zerklik” d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle \u00e7arp\u0131\u015fagelmi\u015ftir ve bunu s\u00fcrd\u00fcrecektir.<\/p>\n
Za Pravda, n\u00b0 46 28 Kas\u0131m 1913. Collected Works,vol. 19, s. 503-507<\/p>\n (T\u00fcrk\u00e7e \u00e7evirisi,Yurdakul Fincanc\u0131 taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015f ve “Ulusal Sorun ve Ulusal Kurtulu\u015f Sava\u015flar\u0131” i\u00e7inde [s: 95-99] yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.Sol Yay\u0131nlar\u0131, \u0130kinci Bask\u0131, Ekim 1993 -Birinci Bask\u0131, A\u011fustos 1979)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" “K\u00fclt\u00fcrde ulusal” \u00f6zerklik (ya da “ulusal geli\u015fmenin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00fcvence alt\u0131na alacak kurumlar\u0131n yarat\u0131lmas\u0131”) denen plan\u0131n ya da program\u0131n \u00f6z\u00fc, her ulusal-topluluk i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131 okullar kurulmas\u0131d\u0131r.A\u00e7\u0131k, kapal\u0131 b\u00fct\u00fcn ulusalc\u0131 ki\u015filer (bundcular dahil) bu noktay\u0131 ne kadar \u00f6rtmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlarsa, biz onun \u00fczerinde o kadar direnmeliyiz.Tek tek \u00fcyelerinin yerle\u015fmi\u015f oldu\u011fu yere bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n (topra\u011f\u0131 dikkate almaks\u0131z\u0131n \u2014 “\u00fclke-d\u0131\u015f\u0131” […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-4129","post","type-post","status-publish","format-standard","category-vladimir-ilyic-lenin"],"yoast_head":"\n