![](\"http:\/\/3.bp.blogspot.com\/-IggLvxuRmyc\/TaM7ALIZr_I\/AAAAAAAAACk\/bL02ivgMXbk\/s640\/fyodor-mihailovic-dostoyevski_8341.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
Bir sabah, tam i\u015fime gitmek \u00fczereyken, hem ah\u00e7\u0131m hem \u00e7ama\u015f\u0131rc\u0131m olan, hem de evimi y\u00f6neten Agrafena i\u00e7eri girdi; benimle konu\u015fmaya ba\u015flay\u0131nca, biraz \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m do\u011frusu.<\/p>\n
\u015eimdiye dek sesi sedas\u0131 \u00e7\u0131kmayan, \u00f6ylesine bir kocakar\u0131yd\u0131. Alt\u0131 y\u0131l boyunca her g\u00fcn, hangi yeme\u011fi yapaca\u011f\u0131yla ilgili bir iki s\u00f6zden ba\u015fka, hemen hemen tek s\u00f6zc\u00fck bile konu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131k. Daha do\u011frusu ben ondan hemen hi\u00e7bir \u015fey i\u015fitmemi\u015ftim.<\/p>\n
Birdenbire dili \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc:<\/p>\n
– \u0130\u015fte efendim, size bir \u015fey s\u00f6ylemeye geldim; siz o odac\u0131\u011f\u0131 kiraya verseniz.
– Hangi odac\u0131\u011f\u0131?
– Hani \u015fu, mutfa\u011f\u0131n yan\u0131ndakini.. hangisi olacak!
– Ni\u00e7in?
– Ni\u00e7in mi? Kirac\u0131lar otursun diye.. ni\u00e7in olacak!
– Kim kiralar o oday\u0131?
– Kim mi kiralar! Kirac\u0131 kiralar.. kim olacak!
– Ama anac\u0131\u011f\u0131m, oraya karyola bile s\u0131\u011fmaz; \u00f6yle dar ki! Orada kim oturabilir?
– Ne diye otursun! Yaln\u0131zca yatacak yer olsun yeter; pencerenin i\u00e7inde de oturur.
– Hangi pencere?
– Hangisi olacak, sanki bilmiyorsunuz! \u0130\u015fte, sofadaki. Orada oturur, diki\u015f diker ya da ba\u015fka bir i\u015f yapar. Belki de sandalyede oturur. Bir sandalyesi var; masas\u0131 da var; her \u015feyi de var.
– Kimmi\u015f o?
– G\u00f6rm\u00fc\u015f ge\u00e7irmi\u015f, iyi bir adam. Yeme\u011fini ben pi\u015firece\u011fim. Kendisinden oda ve yemek paras\u0131 olarak ayda yaln\u0131zca \u00fc\u00e7 g\u00fcm\u00fc\u015f ruble alaca\u011f\u0131m.
Uzun uzun kafa yorduktan sonra ya\u015fl\u0131 bir adam\u0131n, mutfa\u011fa kirac\u0131 girmek ve orada \u00e7\u00f6plenmek i\u00e7in Agrafena’y\u0131 her nas\u0131lsa kand\u0131rm\u0131\u015f oldu\u011funu anlad\u0131m. Agrafena’n\u0131n akl\u0131na koydu\u011fu bir \u015fey kesinlikle yap\u0131lmal\u0131yd\u0131, yoksa bir t\u00fcrl\u00fc beni rahat b\u0131rakmazd\u0131. Ho\u015funa gitmeyen durumlarda hemen d\u00fc\u015f\u00fcnmeye, derin bir \u00fcz\u00fcnce dalmaya ba\u015flar; bu durum da iki \u00fc\u00e7 hafta s\u00fcrerdi. Bir s\u00fcre yemek bozulur, \u00e7ama\u015f\u0131rlar eksilir, d\u00f6\u015femeler temizlenmezdi. K\u0131sacas\u0131 ho\u015fa gitmeyen pek \u00e7ok \u015fey olurdu. Bu sessiz kad\u0131n\u0131n kendi ba\u015f\u0131na karar veremedi\u011fine, kendi d\u00fc\u015f\u00fcnceleri \u00fczerinde duramad\u0131\u011f\u0131na, ki\u015fisel bir d\u00fc\u015f\u00fcncesi olmad\u0131\u011f\u0131na \u00e7oktan beri dikkat ediyordum. Ama o ku\u015f beyninde, d\u00fc\u015f\u00fcnceye ya da giri\u015fime benzer herhangi bir \u015fey bir kez belirmeye ba\u015flad\u0131 m\u0131, bunun uygulanmas\u0131na engel olmak, onu bir bak\u0131ma \u00f6ld\u00fcrmek demekti. Kendi rahat\u0131ma pek d\u00fc\u015fk\u00fcn oldu\u011fum i\u00e7in, s\u00f6z\u00fc uzatmadan hemen raz\u0131 oldum.
– Hi\u00e7 olmazsa bir belgesi, bir kimli\u011fi ya da buna benzer ba\u015fka bir \u015feyi var m\u0131?
– Olmaz olur mu hi\u00e7, elbette var. \u0130yi, g\u00fcng\u00f6rm\u00fc\u015f bir adam; \u00fc\u00e7 ruble \u00f6demeye s\u00f6z bile verdi.
Ertesi g\u00fcn, benim al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc bekar dairemde yeni bir kirac\u0131 belirdi; buna hi\u00e7 can\u0131m s\u0131k\u0131lmad\u0131, i\u00e7imden ho\u015fnut bile oldum. Ben sanki tam bir yaln\u0131zya\u015far (m\u00fcnzevi) gibi, tek ba\u015f\u0131ma otururum. Hemen hi\u00e7 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m yoktur; d\u0131\u015far\u0131ya da pek az \u00e7\u0131kar\u0131m. On y\u0131l bir yaban\u0131l horoz gibi oturduktan sonra elbette yaln\u0131zl\u0131\u011fa al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. B\u00f6yle bir yaln\u0131zl\u0131k i\u00e7inde, Agrafena ile birlikte, hep ayn\u0131 bekar odas\u0131nda, on on be\u015f y\u0131l, belki de daha \u00e7ok ya\u015famak, do\u011frusu pek tats\u0131z bir ya\u015fam! Bunun i\u00e7indir ki, bu durumda b\u00f6yle \u00e7ok sessiz bir adam\u0131n belirmesi, bana Tanr\u0131’n\u0131n bir iyili\u011fi oldu.
Agrafena yalan s\u00f6ylememi\u015fti: Kirac\u0131 ger\u00e7ekten g\u00fcng\u00f6rm\u00fc\u015f bir adamd\u0131. Kimlik c\u00fczdan\u0131ndan eski bir asker oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yordu, ama ben kimli\u011fini yoklamadan bile, onun y\u00fcz\u00fcne ilk bak\u0131\u015f\u0131mda bunu anlad\u0131m. Bu kolayca anla\u015f\u0131l\u0131r. Astafiy \u0130vanovi\u00e7, yani kirac\u0131m, benzerleri aras\u0131nda en iyilerindendi. Birlikte g\u00fczel g\u00fczel ya\u015famaya ba\u015flad\u0131k. Bu durumun en ho\u015f yan\u0131, Astafiy \u0130vanovi\u00e7’in arada s\u0131rada \u00f6zel ya\u015fam\u0131ndan \u00f6yk\u00fcler anlatmas\u0131yd\u0131. G\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131m\u0131n bu s\u0131k\u0131c\u0131 ak\u0131\u015f\u0131nda, b\u00f6yle bir can yolda\u015f\u0131 benim i\u00e7in tam bir hazineydi. Bir kez bana \u015f\u00f6yle bir \u00f6yk\u00fc anlatt\u0131. Bu, benim \u00fczerimde b\u00fcy\u00fck bir etki b\u0131rakt\u0131. Bu \u00f6yk\u00fcy\u00fc, \u015f\u00f6yle bir olay dolay\u0131s\u0131yla anlatm\u0131\u015ft\u0131:
Bir g\u00fcn evde tek ba\u015f\u0131ma kalm\u0131\u015ft\u0131m. Astafiy ile Agrafena i\u015fleri i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131. Birdenbire, sofaya birisinin girdi\u011fini duydum; tahminime g\u00f6re bu bir yabanc\u0131yd\u0131; kap\u0131y\u0131 a\u00e7t\u0131m. Ger\u00e7ekten sofada, so\u011fuk havaya ve g\u00fcz mevsimine kar\u015f\u0131n, s\u0131rt\u0131nda yaln\u0131zca bir ceketi olan, k\u0131sa boylu bir adam duruyordu.
– Ne istiyorsun?
– Memur Aleksandrof’u; burada m\u0131 oturur?
– Yok karde\u015fim, burada \u00f6yle biri yok; g\u00fcle g\u00fcle.
Ziyaret\u00e7i biraz sak\u0131narak kap\u0131ya do\u011fru \u00e7ekildi:
– Nas\u0131l olur, kap\u0131c\u0131 burada oldu\u011funu s\u00f6yledi, dedi.
– Git karde\u015fim, haydi git, \u00e7ek araban\u0131.
Ertesi g\u00fcn \u00f6\u011fleden sonra, Astafiy \u0130vanovi\u00e7 onard\u0131\u011f\u0131 ceketimi \u00fczerimde prova ederken, sofaya yine biri girdi. Hemen kap\u0131y\u0131 aralad\u0131m.
D\u00fcnk\u00fc adam, g\u00f6zlerimin \u00f6n\u00fcnde, redingotumu so\u011fukkanl\u0131l\u0131kla ask\u0131dan \u00e7\u0131kar\u0131p koltu\u011funun alt\u0131na ald\u0131, hemen evden \u00e7\u0131k\u0131p ko\u015fmaya ba\u015flad\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar olup biterken, Agrafena \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131ktan a\u011fz\u0131 a\u00e7\u0131k, \u00f6ylece bakakald\u0131, redingotumu kurtarmak i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fey yapamad\u0131. Astafiy \u0130vanovi\u00e7, h\u0131rs\u0131z\u0131n pe\u015finden ko\u015ftu, on dakika sonra soluk solu\u011fa eli bo\u015f d\u00f6nd\u00fc. Adam ka\u00e7\u0131p kurtulmu\u015ftu.
– Eh tutamad\u0131k, Astafiy \u0130vanovi\u00e7. \u0130yi ki kaput bize kald\u0131, bu da iyi. Yoksa h\u0131rs\u0131z bizi t\u00fcm\u00fcyle \u015fapa oturtacakt\u0131!
Astafiy \u0130vanovi\u00e7 \u00f6yle afallam\u0131\u015ft\u0131 ki, ben ona bakarken h\u0131rs\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bile unuttum. Bir t\u00fcrl\u00fc kendine gelemiyordu. Her dakika elinden i\u015fini b\u0131rak\u0131yor, olay\u0131 yeniden anlatmaya ba\u015fl\u0131yordu. Her \u015feyin nas\u0131l olup bitti\u011fini, kendisinin nas\u0131l durdu\u011funu, g\u00f6zlerinin \u00f6n\u00fcnde, iki ad\u0131m \u00f6tede redingotun nas\u0131l \u00e7al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131, i\u015fin ne sonuca vard\u0131\u011f\u0131n\u0131, nas\u0131l olup da herifi tutamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131yordu. Sonra yine i\u015fine ba\u015fl\u0131yor; yine b\u0131rak\u0131yordu. Sonunda kap\u0131c\u0131ya gidip konuyu anlatt\u0131\u011f\u0131n\u0131, evinde b\u00f6yle \u015feylerin olu\u015funa nas\u0131l g\u00f6z yumdu\u011funu s\u00f6yleyerek ona \u00e7\u0131k\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Sonra yine yukar\u0131 d\u00f6nerek Agrafena ile \u00e7eki\u015fmeye ba\u015flad\u0131. Yeniden i\u015finin ba\u015f\u0131na oturdu. Her \u015feyin nas\u0131l olup bitti\u011fini bir kez daha anlatt\u0131. “O \u015furada duruyordu, ben de orada. Herif g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnde, bizden iki ad\u0131m \u00f6tede, redingotu \u00e7engelden al\u0131verdi!” diye kendi kendisine m\u0131r\u0131ldanmaya ba\u015flad\u0131. K\u0131sacas\u0131, Astafiy \u0130vanovi\u00e7, elinden i\u015f gelen, ama ayn\u0131 zamanda pek homurdanan, s\u00f6ylenen bir adamd\u0131.
Ak\u015fam kendisine bir \u00e7ay barda\u011f\u0131 uzatt\u0131m. Can\u0131m s\u0131k\u0131l\u0131yordu, redingot olay\u0131n\u0131 yeniden alevlendirmek i\u00e7in:
– Bizi de, dedim, enayi yerine koydular, Astafiy \u0130vani\u00e7.
\u00d6yk\u00fc \u00f6yle \u00e7ok yineleniyor, Astafiy \u0130vani\u00e7 de \u00f6yle yana yak\u0131la anlat\u0131yordu ki, olay bana g\u00fcl\u00fcn\u00e7 gelmeye ba\u015flad\u0131.
– Do\u011fru efendim, bizi enayi yerine koydular! Redingot kendimin olmad\u0131\u011f\u0131 halde \u00e7ok \u00fcz\u00fcld\u00fcm, kan tepeme \u00e7\u0131kt\u0131. Bana g\u00f6re d\u00fcnyada h\u0131rs\u0131zdan daha i\u011fren\u00e7 yarat\u0131k bulunmaz. Ba\u015fkas\u0131 neyse ne, ama bu senin eme\u011fini, ona d\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcn teri, zaman\u0131 \u00e7al\u0131yor. Ne i\u011fren\u00e7 \u015fey, t\u00fc\u00fc! S\u00f6z s\u00f6yleyemiyorum, kan\u0131m tepeme \u00e7\u0131k\u0131yor. Siz efendim, e\u015fyan\u0131za ni\u00e7in ac\u0131m\u0131yorsunuz?
– Evet, hakk\u0131n\u0131z var Astafiy \u0130vanovi\u00e7; insan\u0131n e\u015fyas\u0131 \u00e7al\u0131nmaktansa yans\u0131n daha iyi. \u0130nsan\u0131n g\u00fcc\u00fcne gidiyor.
– Elbette gider. Ama gene de her h\u0131rs\u0131z bir olmaz. Bir zamanlar benim ba\u015f\u0131mdan da b\u00f6yle bir olay ge\u00e7mi\u015fti; bir namuslu h\u0131rs\u0131za raslam\u0131\u015ft\u0131m.
– Namuslu mu? H\u0131rs\u0131z\u0131n da namuslusu olur mu, Astafiy \u0130vanovi\u00e7?
– Olur ya… Hakk\u0131n\u0131z var! H\u0131rs\u0131z da namuslu olur mu hi\u00e7, evet b\u00f6yle bir \u015fey olamaz. Yaln\u0131zca \u015funu demek istiyorum ki, adam namuslu olmas\u0131na kar\u015f\u0131n \u00e7ald\u0131; yaln\u0131zca ac\u0131nacak bir adamd\u0131 o.
– Nas\u0131l oldu bu, Astafiy \u0130vanovi\u00e7?
– Oldu i\u015fte… \u0130ki y\u0131l \u00f6nce b\u00f6yle bir \u015fey oldu. O zaman, hemen hemen bir y\u0131l i\u015fsiz kald\u0131m; bir i\u015fe girmek \u00fczereyken d\u00fc\u015fk\u00fcn bir adamla tan\u0131\u015ft\u0131m. S\u0131radan bir meyhanede kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. Sarho\u015f, sefil, asalak herifin biri, daha \u00f6nce bir yerde \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ama sarho\u015flu\u011fu y\u00fcz\u00fcnden i\u015finden \u00e7\u0131karm\u0131\u015flar. Dedik ya i\u015fte, hay\u0131rs\u0131z\u0131n biri! \u00dcst ba\u015f hak getire! Kimi zaman kaputunun alt\u0131nda bir g\u00f6mle\u011fi olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrs\u00fcn; eline ne ge\u00e7erse i\u00e7kiye verir. Kavgac\u0131 da de\u011fil; sessiz sedas\u0131z, \u015f\u00f6yle sevimli, iyi bir adam.. bir \u015fey istemez, ezilir b\u00fcz\u00fcl\u00fcr; o zaman anlars\u0131n ki zavall\u0131 i\u00e7mek istiyor; ona i\u00e7ki sunars\u0131n. Onunla i\u015fte b\u00f6ylece anla\u015ft\u0131k, yani o bana ba\u011fland\u0131… Benim i\u00e7in hepsi bir. Nas\u0131l da bir adam ya! K\u00f6pek gibi ba\u011flan\u0131r, nereye gidersem gideyim, pe\u015fimden ko\u015fard\u0131; oysa yaln\u0131zca bir kez g\u00f6r\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fck. Kurnazd\u0131; buna diyecek yok! \u0130lk \u00f6nce geceyi yan\u0131mda ge\u00e7irmek i\u00e7in yalvard\u0131, eh b\u0131rakt\u0131m, kimli\u011fi d\u00fczenli; k\u00f6t\u00fc bir adam da de\u011fil… Ertesi g\u00fcn yine geceyi ge\u00e7irmek i\u00e7in yalvard\u0131, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn yine geldi, b\u00fct\u00fcn g\u00fcn pencere i\u00e7inde oturdu; yine geceyi ge\u00e7irmek i\u00e7in kald\u0131. Eh, art\u0131k bunu ba\u015f\u0131ma sard\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm; hem i\u00e7ki ver, hem yemek ver, hem de geceleri burada kals\u0131n; i\u015fte yoksul adam\u0131n s\u0131rt\u0131na bir y\u00fck daha. Daha \u00f6nce de bana oldu\u011fu gibi bir memura yamanm\u0131\u015f, ona ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131; hep birlikte i\u00e7iyorlard\u0131; ama o, i\u015fi b\u00fcsb\u00fct\u00fcn ayya\u015fl\u0131\u011fa vurarak g\u00fcmledi gitti! Bunun ad\u0131 Emelyan idi, yani Emelyan \u0130li\u00e7. Bu adam\u0131 ne yapay\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm, d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Onu kovmak hem ay\u0131p, hem de g\u00fcnah! Tanr\u0131m, nas\u0131l da zavall\u0131, y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f bir adamd\u0131; \u00f6yle sessiz ki, a\u011fz\u0131 var dili yok; hi\u00e7bir \u015fey sormadan oturur, yaln\u0131zca bir k\u00f6pek gibi g\u00f6z\u00fcm\u00fcn i\u00e7ine bakar. Sarho\u015fluk bir adam\u0131 ancak b\u00f6yle bozabilir. Kendi kendime, bir f\u0131rsat bulup da \u015funlar\u0131 ona nas\u0131l s\u00f6yleyece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum: “\u00c7ek araban\u0131 buradan Emelyanu\u015fka. Senin burada yapaca\u011f\u0131n bir i\u015f yok. Yanl\u0131\u015f bir yere d\u00fc\u015ft\u00fcn, neredeyse kendim bile yiyecek bir \u015fey bulamayaca\u011f\u0131m, seni benim paramla nas\u0131l ge\u00e7indiririm?” Ona bunlar\u0131 s\u00f6ylersem ne yapar diye oturup d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. S\u00f6zlerimi i\u015fitince bana nas\u0131l bakaca\u011f\u0131n\u0131, hi\u00e7 s\u00f6z s\u00f6ylemeden uzun zaman oturaca\u011f\u0131n\u0131, sonra da birden pencereden kalk\u0131p k\u0131rm\u0131z\u0131 kareli y\u0131rt\u0131k boh\u00e7as\u0131n\u0131 alaca\u011f\u0131n\u0131 (art\u0131k i\u00e7inde ne oldu\u011funu Tanr\u0131 bilir), \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6rts\u00fcn, deliklerini elalem g\u00f6rmesin, hem de s\u0131cak tutsun diye kaputunu nas\u0131l d\u00fczeltece\u011fini (adamca\u011f\u0131z \u00e7ok incelikli ve duyguluydu) \u015f\u00f6yle bir g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getirdim! Sonra kap\u0131y\u0131 a\u00e7\u0131p g\u00f6zya\u015f\u0131 i\u00e7inde merdiveni nas\u0131l \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Y\u0131k\u0131lacak; yaz\u0131k de\u011fil mi ya bu adama?.. Ac\u0131d\u0131m do\u011frusu, ac\u0131d\u0131m ama benim durumumu biliyorsunuz. Dur Emelyanu\u015fka, bende uzun zaman \u015f\u00f6lene konamayacaks\u0131n; bir s\u00fcre sonra ta\u015f\u0131naca\u011f\u0131m, bir daha beni bulamayacaks\u0131n. \u0130\u015fte efendim, b\u00f6ylece ta\u015f\u0131nd\u0131k.
Ta\u015f\u0131n\u0131rken Aleksandr Filipovi\u00e7, (benim o zamanki efendim, Tanr\u0131 rahmet eylesin, \u00f6ld\u00fc) “Senden \u00e7ok ho\u015fnut kald\u0131k Astafiy, k\u00f6yden geldi\u011fimizde seni unutmayaca\u011f\u0131z, yine alaca\u011f\u0131z,” diye s\u00f6z verdi. Ben onun yan\u0131nda odac\u0131yd\u0131m. \u0130yi adamd\u0131 do\u011frusu, ama daha o y\u0131l \u00f6ld\u00fc. Onu g\u00f6md\u00fckten sonra e\u015fyalar\u0131m\u0131 ald\u0131m, birazc\u0131k param vard\u0131, art\u0131k dinlenmeye \u00e7ekilmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Ya\u015fl\u0131 bir kad\u0131n\u0131n yan\u0131na ta\u015f\u0131nd\u0131m, bir k\u00f6\u015feci\u011fe s\u0131\u011f\u0131nd\u0131m. Asl\u0131nda onun yaln\u0131zca bir bo\u015f odac\u0131\u011f\u0131 vard\u0131. Bir zamanlar dad\u0131l\u0131k etmi\u015f olan kad\u0131n \u015fimdi emekli ayl\u0131\u011f\u0131 alarak kendi ba\u015f\u0131na oturuyordu. “\u015eimdilik ho\u015f\u00e7a kal dostum Emelyanu\u015fka, beni art\u0131k bulamayacaks\u0131n.” Ama beyefendi, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn bir… Ak\u015famleyin eve d\u00f6ner d\u00f6nmez (bir tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rmeye gitmi\u015ftim) ilk \u00f6nce Emelya’y\u0131 g\u00f6rmeyeyim mi? Sand\u0131\u011f\u0131m\u0131n \u00fczerinde oturuyor, kareli boh\u00e7a da yan\u0131nda, kaputunu giymi\u015f, beni bekliyor. Can s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131ndan kurtulmak i\u00e7in ya\u015fl\u0131 kad\u0131ndan ald\u0131\u011f\u0131 bir dua kitab\u0131n\u0131 ba\u015f a\u015fa\u011f\u0131 tutuyor. Beni yine bulmu\u015ftu. Kollar\u0131m yan\u0131ma d\u00fc\u015ft\u00fc, eh ne yapal\u0131m, dedim, \u00e7aresiz, ilk kez ni\u00e7in kovmam\u0131\u015ft\u0131m? Hemencecik: “Kimlik c\u00fczdan\u0131n\u0131 getirdin mi Emelya?” diye sordum.
Ondan sonra, efendim, oturup d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131m: Bu serseri adam benim i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir engel olu\u015fturur mu? Sonra \u015fu sonuca vard\u0131m: Bu engel bana pahal\u0131ya oturmayacak. Yiyece\u011fi yeme\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Eh, sabahleyin bir par\u00e7a ekmek, bo\u011fazdan iyi a\u015fs\u0131n diye biraz da so\u011fan al\u0131r\u0131m. \u00d6\u011fleyin yine so\u011fan ekmek; ak\u015famleyin de yine so\u011fanla kvas ve ekmek, ekme\u011fi isterse. Lahana \u00e7orbas\u0131 olursa, bo\u011faz\u0131m\u0131za dek doyar\u0131z. Ben asl\u0131nda \u00e7ok yemem, onun gibi i\u00e7en adamsa, bilindi\u011fi gibi hi\u00e7 yemez, onun i\u00e7in biraz votka ve \u015farap yeter. \u0130\u00e7ki paras\u0131n\u0131n beni y\u0131k\u0131ma u\u011frataca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Ama bir anda akl\u0131ma ba\u015fka bir \u015fey geldi, bu d\u00fc\u015f\u00fcnce kafama iyiden iyiye yerle\u015fti: Emelya gitseydi, ben ya\u015fam\u0131m boyunca mutsuz olurdum diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. O zaman, art\u0131k ona iyilik eden bir baba olmaya karar verdim. Onu yok olmaktan kurtarmal\u0131yd\u0131m, i\u00e7kiden vazge\u00e7irmeliydim! Dur bakal\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm: Peki Emelya, kal, ama art\u0131k dikkat et, ne diyorsam dinle!
Kendi kendime dedim ki: \u015eimdi onu bir i\u015fe al\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131y\u0131m, ama birden de\u011fil; ilk \u00f6nce biraz gezsin. Bu s\u0131rada da, ey Emelya, ben senin ne i\u015fe yarayaca\u011f\u0131n\u0131 bulur \u00e7\u0131kar\u0131r\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc efendim, her i\u015f i\u00e7in, insanda beceri aran\u0131r. Ona yava\u015f\u00e7a dikkat etmeye ba\u015flad\u0131m. Bezgin bir adam oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyordum. \u0130lk \u00f6nce efendim, tatl\u0131 s\u00f6zler s\u00f6ylemeye ba\u015flad\u0131m. “Emelyan \u0130li\u00e7, sen kendine biraz bakamaz m\u0131s\u0131n, kendini d\u00fczeltemez misin? Gezip tozdu\u011fun yeti\u015fir! Epeyce s\u00fcrtt\u00fcn. Bak ne kadar y\u0131rt\u0131k p\u0131rt\u0131k dola\u015f\u0131yorsun, do\u011frusunu s\u00f6ylemek gerekirse, palton olsa olsa kalburluk edebilir. \u00c7ok k\u00f6t\u00fc! Onurunu koruma zaman\u0131 \u00e7oktan geldi.”
Emelyanu\u015fkam oturuyor, ba\u015f\u0131n\u0131 e\u011fip dinliyor. Ne yapars\u0131n efendim! Art\u0131k \u00f6yle duruma geldi ki dili bile ayya\u015f oldu, ak\u0131ll\u0131ca bir s\u00f6zc\u00fck bile s\u00f6yleyemeyecek duruma geldi. Ona h\u0131yardan s\u00f6z a\u00e7san, fasulyeden s\u00f6z ediyorsun san\u0131yor. Beni uzun uzun dinliyor, sonra da i\u00e7 \u00e7ekiyor.
“Emelyan \u0130li\u00e7, neden i\u00e7 \u00e7ekiyorsun?” diye soruyorum.
“Bir \u015fey yok Astafiy \u0130vanovi\u00e7, rahats\u0131z olmay\u0131n. Bug\u00fcn Astafiy \u0130vanovi\u00e7, iki kad\u0131n sokakta d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fcler, biri \u00f6tekinin bir sepet b\u00f6\u011f\u00fcrtlenini bilmeyerek d\u00f6kt\u00fc.”
“Eee, bunda ne var?”
“\u00d6teki de, bilerek onun b\u00f6\u011f\u00fcrtlen sepetini d\u00f6kt\u00fc, aya\u011f\u0131yla da \u00e7i\u011fneyip ezdi bile.”
“Peki sonra ne oldu Emelyan \u0130li\u00e7?”
“Hi\u00e7, Astafiy \u0130vanovi\u00e7, yaln\u0131zca bunu s\u00f6yleyecektim.”
“Hi\u00e7 mi? L\u00e2f olsun diye mi? Eh yani Emelya Emelyanu\u015fka! Sen, akl\u0131n\u0131 da i\u00e7mi\u015fsin!..”
“Gorohovoy’da Sadovoy’un \u00e7evresinde bir bey yere para d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc. Bir k\u00f6yl\u00fc g\u00f6r\u00fcp benim dedi, ba\u015fkas\u0131 da g\u00f6rd\u00fc, hay\u0131r benim, ben senden \u00f6nce g\u00f6rd\u00fcm, dedi…”
“Sonra, Emelyan \u0130li\u00e7?…”
“K\u00f6yl\u00fcler d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fcler, Astafiy \u0130vanovi\u00e7. Polis geldi, paray\u0131 yerden ald\u0131, sahibine verdi. \u0130ki k\u00f6yl\u00fcye de, hapse ataca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek g\u00f6zda\u011f\u0131 verdi.”
“Eee, ne var bunda? \u0130bret verici ne var, Emelyanu\u015fka?”
“Hay\u0131r, bir \u015fey yok. \u0130nsanlar g\u00fcld\u00fc, Astafiy \u0130vanovi\u00e7.”
“Eh, Emelyanu\u015fka! \u0130nsanlar da ne demek. Sen akl\u0131n\u0131 bir mang\u0131ra satm\u0131\u015fs\u0131n. Emelyan \u0130li\u00e7, biliyor musun, sana bir \u015fey s\u00f6yleyece\u011fim?”
“Ne var. Astafiy \u0130vanovi\u00e7?”
“Herhangi bir i\u015f bul, ger\u00e7ekten bul. Y\u00fcz\u00fcnc\u00fc kez s\u00f6yl\u00fcyorum, kendine ac\u0131.”
“Nas\u0131l i\u015f bulay\u0131m, Astafiy \u0130vanovi\u00e7? Ne i\u015f bulaca\u011f\u0131m\u0131 bilemiyorum, beni kimse i\u015fe almaz ki, Astafiy \u0130vanovi\u00e7.”
“Seni sarho\u015f bir adam oldu\u011fun i\u00e7in i\u015ften kovdular, Emelya!”
“Bug\u00fcn k\u00fcfeci Vlas’\u0131 karakoldan \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar, Astafiy \u0130vanovi\u00e7.”
“Ni\u00e7in \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar, Emelyanu\u015fka?”
“Ni\u00e7in oldu\u011funu bilmiyorum Astafiy \u0130vanovi\u00e7. San\u0131r\u0131m bir nedeni var ki \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131lar…”
\u0130kimiz de bittik Emelyanu\u015fka, diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum! G\u00fcnahlar\u0131m\u0131z i\u00e7in Tanr\u0131 bizi cezaland\u0131r\u0131yor. \u0130yi de efendim, b\u00f6yle bir adamla ne yap\u0131labilir, siz s\u00f6yleyin!
Ama herif \u00e7ok kurnazd\u0131! Beni dinler, dinler, k\u0131zd\u0131\u011f\u0131m\u0131 anlay\u0131nca can\u0131 s\u0131k\u0131l\u0131r, kaputunu al\u0131r \u00e7\u0131kar! B\u00fct\u00fcn g\u00fcn dola\u015ft\u0131ktan sonra ak\u015fama sarho\u015f d\u00f6ner. Ona kim i\u00e7irir, nerden para bulur, bunu ancak Tanr\u0131 bilir, bunda benim su\u00e7um yok!..
“Hay\u0131r diyorum, Emelyan \u0130li\u00e7, art\u0131k dayanamazs\u0131n, i\u00e7ti\u011fin yeter, i\u015fitiyor musun, yeter! Bir daha sarho\u015f d\u00f6nersen, geceyi merdivende ge\u00e7irirsin, i\u00e7eri almam seni!”
Beni dinledikten sonra, Emelya bir g\u00fcn oturdu, bir g\u00fcn daha oturdu; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn s\u0131v\u0131\u015ft\u0131. Bekledim, bekledim, gelmedi! Do\u011frusunu s\u00f6ylemek gerekirse, korktum, ac\u0131d\u0131m da. Zavall\u0131 \u015fimdi nereye gitti? Ba\u015f\u0131na bir \u015fey gelecek, hey Tanr\u0131m, Tanr\u0131m! Gece oldu. Yine gelmedi. Sabahleyin sofaya \u00e7\u0131k\u0131p bakt\u0131\u011f\u0131m zaman orada uyudu\u011funu g\u00f6rd\u00fcm. Ba\u015f\u0131n\u0131 e\u015fi\u011fe dayam\u0131\u015f, kap\u0131 aral\u0131\u011f\u0131nda yat\u0131yor; so\u011fuktan iyice kaskat\u0131 kesilmi\u015f.
“Emelya ne yap\u0131yorsun? Tanr\u0131 iyili\u011fini versin! Nereye gittin?”
“\u0130\u015fte siz Astafiy \u0130vanovi\u00e7, bana demin k\u0131zd\u0131n\u0131z; beni sofada b\u0131rakmaya karar verdiniz, bunun i\u00e7in Astafiy \u0130vanovi\u00e7 i\u00e7eri girmeyi g\u00f6z alamad\u0131m, burada yatt\u0131m…”
Hem k\u0131zd\u0131m, hem de i\u00e7im s\u0131zlad\u0131.
“Sen Emelyanu\u015fka, ba\u015fka bir u\u011fra\u015f se\u00e7emez miydin? Kap\u0131 e\u015fi\u011finde n\u00f6bet tutmak sanki bir i\u015f mi?”
“Astafiy \u0130vanovi\u00e7, ba\u015fka hangi u\u011fra\u015f\u0131 se\u00e7ebilirim?
“Sen,” diyordum, “ey mahvolmu\u015f adam (\u00f6yle k\u0131zm\u0131\u015ft\u0131m ki) ke\u015fke terzilik sanat\u0131 \u00f6\u011frenseydin. Paltona bak! Sanki delik de\u015fik oldu\u011fu yetmiyormu\u015f gibi, bir de kalk\u0131p onunla merdiveni s\u00fcp\u00fcr\u00fcyorsun! Bir i\u011fne alsan da delikleri namusunla diksen olmaz m\u0131? Seni gidi f\u0131\u00e7\u0131!”
Derken efendim, bir i\u011fne ald\u0131; ben ona bunu alay olsun diye s\u00f6ylemi\u015ftim, ama o korktu. Paltosunu \u00e7\u0131kard\u0131, ipli\u011fi i\u011fneye ge\u00e7irmeye koyuldu. Ona bak\u0131yorum, eh, do\u011fal olarak g\u00f6zleri karard\u0131, elleri titredi, i\u015fte bu kadar! U\u011fra\u015f\u0131yor, u\u011fra\u015f\u0131yor bir t\u00fcrl\u00fc ipli\u011fi ge\u00e7iremiyordu; g\u00f6zlerini k\u0131rp\u0131\u015ft\u0131r\u0131yor, ipli\u011fin ucunu t\u00fck\u00fcr\u00fckle \u0131slat\u0131yor, eliyle b\u00fck\u00fcyor, ama ba\u015faram\u0131yordu! Elindekini atarak bana bakt\u0131.
“Eh Emelya, bana onur ba\u011f\u0131\u015flad\u0131n! Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde olsayd\u0131, kafan\u0131 ezerdim. Yo, ben sana, senin gibi saf bir adama, bunu alay etmek, utand\u0131rmak i\u00e7in s\u00f6yledim. Git art\u0131k, Tanr\u0131 yard\u0131mc\u0131n olsun! Gel otur, b\u00f6yle k\u00f6t\u00fc bir \u015fey yapma; merdivenlerde yatma ve beni utand\u0131rma!”
“Peki ne yapay\u0131m, Astafiy \u0130vani\u00e7? Her zaman sarho\u015f oldu\u011fumu, hi\u00e7bir i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131m\u0131 ben kendim de biliyorum. Ancak siz koru.. koru.. koruyucumu da bo\u015funa k\u0131zd\u0131r\u0131yorum.”
Bu anda, birdenbire morarm\u0131\u015f dudaklar\u0131 titredi, bir g\u00f6zya\u015f\u0131 damlas\u0131 solgun yana\u011f\u0131ndan kayarak kar\u0131\u015f\u0131k sakall\u0131 \u00e7enesine yuvarland\u0131, titredi. Birdenbire benim Emelyam g\u00f6zya\u015flar\u0131na bo\u011fuldu… Aman Tanr\u0131m, sanki y\u00fcre\u011fimi han\u00e7erlediler.
“Amma da duygulu adamm\u0131\u015fs\u0131n, hi\u00e7 bilmezdim bunu,” diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm, “art\u0131k seni b\u00fcsb\u00fct\u00fcn kendi ba\u015f\u0131na b\u0131rakaca\u011f\u0131m; g\u00fcr\u00fclt\u00fcye gidersen de ben ne yapay\u0131m!”
Evet efendim, anlatacak daha bir\u00e7ok \u015fey var! B\u00fct\u00fcn bu konu, \u00f6yle bo\u015f ve \u00f6yle anlams\u0131z ki, s\u00f6z\u00fcn\u00fc etmeye de\u011fmez… Yani siz efendim, onun i\u00e7in iki k\u0131r\u0131k metelik bile vermezsiniz; ama ben bu olan \u015feylerin hi\u00e7 olmam\u0131\u015f olmas\u0131 i\u00e7in neler vermezdim! Benim, efendim, bir pantolonum vard\u0131, kahrolsun, iyi g\u00fczel bir pantolon; mavi kareli.. onu buraya gelen bir \u00e7iftlik sahibi \u0131smarlam\u0131\u015ft\u0131, ama sonra dar geldi\u011fi i\u00e7in almad\u0131, i\u015fte b\u00f6ylece elimde kald\u0131. De\u011ferli bir \u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Bit pazar\u0131nda belki be\u015f ruble verirler; vermezlerse Petersburglu beyler i\u00e7in iki pantolon yapar\u0131m; bir yelek kuyru\u011fu i\u00e7in par\u00e7a bile kal\u0131r. Bu bizim gibi yoksul bir adam i\u00e7in, bilirsiniz \u00e7ok iyidir. O zaman Emelyanu\u015fka’da ciddi, \u00fcz\u00fcnt\u00fcl\u00fc durumlar g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flad\u0131. Bakt\u0131m, bir g\u00fcn i\u00e7medi, ertesi g\u00fcn yine i\u00e7medi, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn ispirtolu hi\u00e7bir \u015fey a\u011fz\u0131na koymad\u0131, bayku\u015fa d\u00f6nd\u00fc. Ac\u0131kl\u0131 bir tav\u0131r al\u0131yor; \u00fczg\u00fcn \u00fczg\u00fcn oturuyor. Herifin ya paras\u0131 yok ya da do\u011fru yolu tutmu\u015f, kendi kendine pes demi\u015f, akl\u0131n\u0131 ba\u015f\u0131na alm\u0131\u015f diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.
\u0130\u015fte efendim, i\u015f b\u00f6yle oldu. B\u00fcy\u00fck bir bayram g\u00fcn\u00fcyd\u00fc. Ak\u015fam duas\u0131na gittim. D\u00f6n\u00fcnce Emelya’y\u0131 pencerede sarho\u015f buldum; fitil gibiydi ve sallan\u0131yordu. Yaa, demek \u00f6yle azizim, diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Bir \u015fey almak i\u00e7in sand\u0131\u011f\u0131ma ko\u015ftum. Bakt\u0131m, pantolon yok… Oraya bak\u0131yorum, buraya bak\u0131yorum, yok, yok! Her yeri alt \u00fcst edip de bulamay\u0131nca, sanki y\u00fcre\u011fim par\u00e7aland\u0131! Ya\u015fl\u0131 kad\u0131na ko\u015ftum; \u00f6nce onu s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rd\u0131m; do\u011frusu g\u00fcnah\u0131na da girdim. Ortada kan\u0131t olmas\u0131na kar\u015f\u0131n Emelya’dan hi\u00e7 ku\u015fkulanmad\u0131m. Herif, sarho\u015f, oturuyordu.Ya\u015fl\u0131 kad\u0131n dedi ki: “Hay\u0131r. Tanr\u0131 a\u015fk\u0131na, ben pantolonu ne yapaca\u011f\u0131m, yoksa giyecek miyim? Benim etekli\u011fi de demin bir erkek \u00e7ald\u0131… \u0130\u015fte yani, bilmiyorum, haberim yok.” Buraya kimin gelip gitti\u011fini sordum: “Hi\u00e7 kimse gelmedi efendim,” dedi, “ben hep buradayd\u0131m, Emelyan \u0130li\u00e7 \u00e7\u0131kt\u0131, sonra yine d\u00f6nd\u00fc; i\u015fte orada oturuyor. Ona sorun.”
“Emelya, benim yeni pantolon belki sana gerekmi\u015ftir, onu sen mi ald\u0131n? Bir \u00e7iftlik sahibi i\u00e7in dikmi\u015ftim… an\u0131ms\u0131yor musun?”
“Hay\u0131r,” dedi, “Astafiy \u0130vani\u00e7, vallahi ben almad\u0131m.”
G\u00f6rd\u00fcn\u00fcz m\u00fc ba\u015f\u0131ma gelenleri! Yine aramaya ba\u015flad\u0131m, arad\u0131m, tarad\u0131m yok! Emelya ise oturup sallan\u0131yor. Sonunda sand\u0131\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcne, onun kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u00f6melerek kendisini \u015f\u00f6yle bir g\u00f6zden ge\u00e7irdim… Eyvah!.. diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm, y\u00fcre\u011fim ate\u015f kesilmi\u015f, kan beynime vurmu\u015ftu. Birdenbire Emelya da bana bakt\u0131.
“Hay\u0131r,” dedi, “Astafiy \u0130vani\u00e7, sizin pantolonu, \u015fey… Siz belki onu araklad\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz; ama ben almad\u0131m.”
“\u00d6yleyse Emelyan \u0130li\u00e7, ayaklan\u0131p gitti mi dersin?”
“Hay\u0131r, Astafiy \u0130vani\u00e7, hi\u00e7 g\u00f6rmedim, belki de \u00f6yle.”
“-Demek ki Emelyan \u0130li\u00e7, pantolon kendili\u011finden kayboldu.”
“Belki de kendili\u011finden kaybolmu\u015ftur, Astafiy \u0130vani\u00e7.”
Onu dinledikten sonra, kalk\u0131p pencereye yakla\u015ft\u0131m, lambay\u0131 yakt\u0131m, i\u015fime ba\u015flad\u0131m. Alt\u0131m\u0131zda oturan memurun yele\u011fini onar\u0131yor, bir yandan da g\u00f6\u011fs\u00fcm yan\u0131p s\u0131zl\u0131yordu. Hani b\u00fct\u00fcn gardrobu sobada yakmak daha kolay gelirdi. Emelyan, y\u00fcre\u011fimin \u00f6fkeyle doldu\u011funu anlad\u0131; \u00e7\u00fcnk\u00fc efendim, bir adam k\u00f6t\u00fcl\u00fck yapm\u0131\u015fsa, y\u0131k\u0131m\u0131, bir ku\u015fun f\u0131rt\u0131nay\u0131 sezdi\u011fi gibi \u00f6nceden sezer.
“Biliyor musunuz, Astafiy \u0130vani\u00e7,” diye Emelyanu\u015fka s\u00f6z ba\u015flad\u0131 (sesi titriyordu); “bug\u00fcn sa\u011fl\u0131k memuru Antip Prohorovi\u00e7, ge\u00e7en g\u00fcn \u00f6len arabac\u0131n\u0131n kar\u0131s\u0131yla evlenmi\u015f…”
Ona bakt\u0131m, hem de \u00f6fkeyle bakt\u0131m. Emelyan anlad\u0131. Kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131, karyolaya yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, orada bir \u015feyler aramaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Bekledim, uzun zaman oyaland\u0131, kendi kendine s\u00f6ylendi: “Yok, yok, nereye kayboldu bu kerata!” Ne yapacak diye bekledim. Emelyan \u00e7\u00f6melerek karyolan\u0131n alt\u0131na sokuldu. Ben dayanamad\u0131m.
“Emelyan \u0130li\u00e7,” dedim, “ni\u00e7in \u00e7\u00f6melerek s\u00fcr\u00fcn\u00fcyorsunuz?”
“Astafiy \u0130vani\u00e7, ben, hi\u00e7bir \u015fey… Belki ara\u015ft\u0131r\u0131rsak bulunur.”
“- H\u0131mm,” dedim, “Emelyan \u0130li\u00e7, dinle!”
“Ne var Astafiy \u0130vani\u00e7?”
“Sen,” dedim, “bir h\u0131rs\u0131z, bir doland\u0131r\u0131c\u0131 gibi, benim iyiliklerime, ekme\u011fime, tuzuma kar\u015f\u0131l\u0131k onu \u00e7almad\u0131n m\u0131?” Yani efendim adam \u00f6n\u00fcmde, diz \u00fcst\u00fc s\u00fcr\u00fcnmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 zaman i\u00e7im burkuldu.
“Hay\u0131r… Astafiy \u0130vani\u00e7…”
Sonra oldu\u011fu gibi karyolan\u0131n alt\u0131nda kald\u0131. Uzun zaman yatt\u0131, sonra \u00e7\u0131kt\u0131. Adamca\u011f\u0131z\u0131n bir patiska gibi bembeyaz kesildi\u011fini g\u00f6rd\u00fcm. Kalkarak benim yan\u0131ma, pencereye oturdu, b\u00f6ylece on dakika bekledi.
“Hay\u0131r, Astafiy \u0130vani\u00e7,” dedi, sonra birden bire kalkt\u0131, \u00f6l\u00fc gibi sarararak bana yakla\u015ft\u0131:
“Hay\u0131r,” dedi, “Astafiy \u0130vani\u00e7, sizin pantolonu, \u015fey, almad\u0131m…” Ba\u015ftan aya\u011fa \u00fcrperdi, titreyen parma\u011f\u0131yla g\u00f6\u011fs\u00fcne vurdu; sesi de, efendim, \u00f6ylesine titriyordu ki, korktum, pencereye yap\u0131\u015ft\u0131m.
“\u00d6yleyse, Emelyan \u0130li\u00e7, su\u00e7suz yere sizi aptalca k\u0131rd\u0131msa beni ba\u011f\u0131\u015flay\u0131n. Pantolona gelince, ne yapal\u0131m, vars\u0131n kaybolsun; biz onsuz \u00f6lecek de\u011filiz ya! Tanr\u0131’ya \u015f\u00fck\u00fcr, ellerimiz var; bir \u015fey \u00e7almaya gidecek de\u011filiz. Ba\u015fka bir zavall\u0131dan da bir \u015fey dilenmeyece\u011fiz; kendi ekme\u011fimizi kazan\u0131r\u0131z…”
Emelyan beni dinledi; bekledi, bekledi, sonra bir de bakt\u0131m, oturdu. B\u00f6ylece b\u00fct\u00fcn ak\u015fam k\u0131m\u0131ldamadan durdu; ben yatmaya gittim, Emelya hep ayn\u0131 yerde oturdu. Sabahleyin bakt\u0131m, kaputun i\u00e7ine k\u0131vr\u0131lm\u0131\u015f, d\u00f6\u015femede yat\u0131yor; \u00f6yle d\u00fc\u015fk\u00fcnle\u015fti ki, yata\u011fa bile yatm\u0131yor. \u0130\u015fte efendim, o zamandan beri onu sevmez oldum, yani ilk g\u00fcnlerde ona kar\u015f\u0131 kin duydum. Sanki, beni o\u011flum soymu\u015f ve kanl\u0131 bir davran\u0131\u015fta bulunmu\u015f gibiydi. Ah Emelya, Emelya, diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Emelya da, efendim, iki hafta durmadan i\u00e7ti. Yani t\u00fcm\u00fcyle sersemle\u015fti, ayya\u015f oldu. Sabahleyin \u00e7\u0131k\u0131p geceleyin ge\u00e7 d\u00f6n\u00fcyordu; iki hafta a\u011fz\u0131ndan tek s\u00f6z \u00e7\u0131kmad\u0131. San\u0131r\u0131m \u00fcz\u00fcnt\u00fc onu bo\u011fuyordu. Ya da kendi kendisini yiyip bitiriyordu. Sonra i\u00e7meye ara verdi; belki de var\u0131n\u0131 yo\u011funu i\u00e7kiye vermi\u015fti. Yine pencereye oturdu. \u00dc\u00e7 g\u00fcn oturup a\u011fz\u0131n\u0131 a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 an\u0131ms\u0131yorum; bir de bakt\u0131m, adamca\u011f\u0131z a\u011fl\u0131yor. Yani, efendim, ger\u00e7ekten a\u011fl\u0131yor, hem de nas\u0131l; iki g\u00f6z\u00fc iki \u00e7e\u015fme, g\u00f6zya\u015flar\u0131n\u0131n nas\u0131l d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kendisi de anlam\u0131yor. Ne var ki efendim, bir adam\u0131n, hem de Emelya gibi ya\u015fl\u0131 bir adam\u0131n, \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve ac\u0131 i\u00e7inde a\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek insan\u0131n g\u00fcc\u00fcne gidiyor do\u011frusu.
“-Emelya, ne oluyorsun?” dedim.
Birdenbire tepeden t\u0131rna\u011fa \u00fcrperdi, sars\u0131ld\u0131. Ben, o olaydan beri, onunla ilk kez konu\u015fmaya ba\u015flad\u0131m.
“Tanr\u0131 a\u015fk\u0131na Emelya, ne \u00e7\u0131kar, her \u015fey kaybolsun. Ni\u00e7in b\u00f6yle bayku\u015f gibi oturuyorsun?” dedim; ona ac\u0131m\u0131\u015ft\u0131m.
“Evet Astafiy \u0130vani\u00e7, ben hi\u00e7bir \u015fey… Bir i\u015f bulmak istiyorum. Astafiy \u0130vani\u00e7.”
“Nas\u0131l bir i\u015f, Emelyan \u0130li\u00e7?”
“\u015e\u00f6yle Astafiy \u0130vani\u00e7, herhangi bir i\u015f. Belki eskisi gibi bir memurluk bulurum; demin Feodosi \u0130vani\u00e7’e ricaya gittim. Ben, Astafiy \u0130vani\u00e7, memurluk bulursam, size hepsini geri veririm. B\u00fct\u00fcn harcamalar\u0131n\u0131z\u0131 faiziyle \u00f6derim.”
“Yeter Emelya, yeter; i\u015fte bir haltt\u0131r ettim! Art\u0131k, kahrolsun, eskisi gibi ya\u015fayal\u0131m!”
“Hay\u0131r Astafiy \u0130vani\u00e7, siz, belki \u015fey… Ben sizin pantolonu almad\u0131m…”
“Eh, nas\u0131l istersen; Tanr\u0131 yard\u0131mc\u0131n olsun, Emelyanu\u015fka!
“Hay\u0131r, Astafiy \u0130vani\u00e7, ben art\u0131k sizde kalamam, kusuruma bakmazs\u0131n\u0131z art\u0131k, Astafiy \u0130vani\u00e7.”
“Tanr\u0131 yard\u0131mc\u0131n olsun Emelya \u0130li\u00e7, seni a\u015fa\u011f\u0131layan kim, evden kovan kim.. yoksa ben mi?”
“Hay\u0131r, benim i\u00e7in art\u0131k sizde oturmak ay\u0131p olur… En iyisi ben gideyim…”
Adamca\u011f\u0131z k\u0131zd\u0131, hep ayn\u0131 \u015feyi yineleyip duruyor. Ona bak\u0131yorum paltosunu omuzlar\u0131na \u00e7ekiyor.
“Sen b\u00f6yle nereye gidiyorsun, Emelya \u0130li\u00e7? Sen hi\u00e7 s\u00f6z dinlemez misin? Nereye gideceksin?”
“Hay\u0131r, beni ba\u011f\u0131\u015flay\u0131n Astafiy \u0130vani\u00e7, beni al\u0131koymay\u0131n, (hem de a\u011flayacak gibi bir tav\u0131r al\u0131yor) su\u00e7tan uzakla\u015faca\u011f\u0131m, Astafiy \u0130vani\u00e7. Siz art\u0131k de\u011fi\u015ftiniz.”
“Nas\u0131l de\u011fi\u015ftim. De\u011fi\u015fmedim! Sen k\u00fc\u00e7\u00fck, ak\u0131ls\u0131z bir \u00e7ocuk gibi tek ba\u015f\u0131na \u00f6l\u00fcp gideceksin, Emelyan \u0130li\u00e7.”
“Hay\u0131r Astafiy \u0130vani\u00e7, siz art\u0131k \u00e7\u0131karken, sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 kilitliyorsunuz, ben de Astafiy \u0130vani\u00e7, bunu g\u00f6r\u00fcnce a\u011fl\u0131yorum… Hay\u0131r, en iyisi siz beni b\u0131rak\u0131n, Astafiy \u0130vani\u00e7, birlikte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z s\u00fcrece size yapt\u0131\u011f\u0131m k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri ba\u011f\u0131\u015flay\u0131n!”
Ne yapal\u0131m efendim? Adamca\u011f\u0131z gitti. B\u00fct\u00fcn g\u00fcn onu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm, gelecek diye bekledim, yok. Ertesi g\u00fcn yok; daha ertesi g\u00fcn, yine yok. Korktum, dert i\u00e7imi yak\u0131yor, yemiyor, i\u00e7miyor, uyumuyorum. Adamca\u011f\u0131z beni iyice \u00fcz\u00fcnt\u00fcye soktu. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fcn onu aramaya \u00e7\u0131kt\u0131m, b\u00fct\u00fcn meyhanelere bakt\u0131m, sordum; yok! Emelyanu\u015fka kaybolmu\u015ftu. “H\u00e2l\u00e2 ya\u015f\u0131yor musun?” diye kendi kendime s\u00f6ylendim; “belki bir duvar dibinde k\u00f6rk\u00fct\u00fck serildin, \u015fimdi orada \u00e7\u00fcr\u00fck bir k\u00fct\u00fck gibi yat\u0131yorsundur.” Yar\u0131 canl\u0131 yar\u0131 \u00f6l\u00fc bir durumda eve d\u00f6nd\u00fcm. Ertesi g\u00fcn yine aramaya karar verdim. Ni\u00e7in buna g\u00f6z yumdum, ni\u00e7in bu aptal adam\u0131n gitmesine raz\u0131 oldum diye kendi kendime ileniyordum. Tam be\u015finci g\u00fcn, g\u00fcne\u015f do\u011farken, bir de bakt\u0131m kap\u0131 g\u0131c\u0131rdad\u0131 (bayram g\u00fcn\u00fcyd\u00fc), Emelyan’\u0131n i\u00e7eri girdi\u011fini g\u00f6rd\u00fcm. Morarm\u0131\u015f, sa\u00e7lar\u0131 kir i\u00e7inde, sanki sokakta yatm\u0131\u015ft\u0131. \u0130\u011fne ipli\u011fe d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. Paltosunu \u00e7\u0131kard\u0131, sand\u0131\u011f\u0131n \u00fcst\u00fcne oturarak bana bakt\u0131. \u00c7ok sevindim, ama i\u00e7im eskisinden \u00e7ok s\u0131zlad\u0131. \u0130\u015fte efendim, b\u00f6yle oldu. Benim buna benzer bir su\u00e7um olsayd\u0131, bir k\u00f6pek gibi \u00f6lmeyi g\u00f6ze al\u0131r, d\u00f6n\u00fcp geri gelmezdim. Oysa Emelya gelmi\u015f. Elbette b\u00f6yle bir adam\u0131, b\u00f6yle bir durumda g\u00f6rmek can s\u0131k\u0131c\u0131 bir \u015feydir. Onu beslemeye, ok\u015famaya, avutmaya ba\u015flad\u0131m. “Eh,” dedim, “Emelyanu\u015fka, geldi\u011fine sevindim. Biraz ge\u00e7 kalsayd\u0131n seni aramak i\u00e7in yine meyhanelere ko\u015facakt\u0131m. Yemek yedin mi?”
“Yedim, Astafiy \u0130vani\u00e7.”
“Do\u011fru s\u00f6yle, yedin mi? Karde\u015fim, d\u00fcnden biraz lahana \u00e7orbas\u0131 kalm\u0131\u015f; hem sade suya de\u011fil, etli. \u0130\u015fte so\u011fan ekmek de var. Ye, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7in yararl\u0131 olur.”
Ona yemek verdim; o zaman, belki \u00fc\u00e7 g\u00fcnd\u00fcr bir \u015fey yememi\u015f oldu\u011funu anlad\u0131m, \u00f6yle bir i\u015ftah\u0131 vard\u0131 ki… Demek ac\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bana geldi. Ona, dostuma bakarak yumu\u015fad\u0131m. Sonra da bir \u015farap\u00e7\u0131ya ko\u015fmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Onu avundurmak i\u00e7in \u015farap getirmeli ve konuyu bitirmeli. Art\u0131k Elemyanu\u015fka’ya k\u0131zm\u0131yordum! \u015earap getirdim. “\u0130\u015fte,” dedim “Emelyan \u0130li\u00e7, bayram dolay\u0131s\u0131yla i\u00e7elim; i\u00e7mek ister misin? \u0130yi bir \u015farap.”
Elini uzatt\u0131, h\u0131rsla uzatt\u0131, ald\u0131, sonra durdu; biraz bekledi, tutup a\u011fz\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcrken \u015farab\u0131n elinden d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fcm. Evet, elleri titriyor ve \u015farap \u00e7alkalan\u0131p d\u00f6k\u00fcl\u00fcyordu. Kadehi h\u0131rsla a\u011fz\u0131na kadar g\u00f6t\u00fcrd\u00fc, ama hemen masaya koydu.
“Ne var Emelyanu\u015fka?”
“Hay\u0131r; ben \u015fey… Astafiy \u0130vani\u00e7…”
“Biraz i\u00e7mez misin?”
“Ben Astafiy \u0130vani\u00e7, ben… Art\u0131k i\u00e7meyece\u011fim, Astafiy \u0130vani\u00e7.”
“Nas\u0131l, hi\u00e7 i\u00e7meyecek misin? Yoksa, yaln\u0131zca bug\u00fcn m\u00fc i\u00e7miyorsun?”
Sustu. Bakt\u0131m g\u00f6zlerini \u00f6n\u00fcne e\u011fdi, ellerine dayad\u0131.
“Ne oluyorsun, hastaland\u0131n m\u0131 Emelyan?”
“Evet, biraz rahats\u0131z\u0131m, Astafiy \u0130vani\u00e7.”
Tutup onu karyolaya yat\u0131rd\u0131m. Bakt\u0131m, ger\u00e7ekten k\u00f6t\u00fc. Ba\u015f\u0131 ate\u015f i\u00e7inde, n\u00f6bet geldi, titriyor; b\u00fct\u00fcn g\u00fcn yan\u0131nda durdum, geceye do\u011fru daha da k\u00f6t\u00fcledi. Ona i\u00e7irmek i\u00e7in kvasa ya\u011f ve so\u011fan kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131m, biraz da ekmek ekledim. “Al biraz t\u00fcri i\u00e7, belki iyile\u015firsin!” Ba\u015f\u0131n\u0131 sallad\u0131.
“Hay\u0131r, bug\u00fcn art\u0131k yemeyece\u011fim, Astafiy \u0130vani\u00e7,” dedi.
Ona \u00e7ay haz\u0131rlad\u0131m, bundan daha iyi bir \u015fey olmazd\u0131, ya\u015fl\u0131 kad\u0131n\u0131 iyice yordum. Ama iyile\u015fmiyordu. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc sabah doktora gittim. Yak\u0131n\u0131m\u0131zda Kastopravov ad\u0131nda tan\u0131d\u0131k bir doktor oturuyordu. Ben daha Bosamiyagin ailesinin yan\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken tan\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m; beni iyile\u015ftirmi\u015fti. Doktor geldi; “Bak\u0131n,” dedi, “\u0130\u015f k\u00f6t\u00fc, beni bo\u015f yere \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z, isterseniz ona bir toz verebilirim.” B\u00f6ylece be\u015finci g\u00fcn geldi \u00e7att\u0131.
Benim \u00f6n\u00fcmde efendim, yat\u0131yor, s\u00f6n\u00fcyordu. \u0130\u015fimi elime al\u0131p pencere yan\u0131na ge\u00e7iyordum. Kocakar\u0131 sobay\u0131 yak\u0131yordu. Hepimiz susuyorduk. Efendim, y\u00fcre\u011fim onun i\u00e7in, o umars\u0131z i\u00e7in adeta kan\u0131yordu; sanki kendi o\u011flumu g\u00f6m\u00fcyordum. Biliyorum ki, Emelya \u015fimdi bana bak\u0131yor. Bunu sabahleyin g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm, adamca\u011f\u0131z kendini zor tutuyor. Bir \u015fey s\u00f6ylemek istiyor, evet, ama cesaret edemiyor. Sonunda ona bakt\u0131m, zavall\u0131n\u0131n \u00fcz\u00fcnt\u00fc dolu g\u00f6zlerini benden ay\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ama kendisine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc an g\u00f6zlerini indirdi\u011fini anlad\u0131m.
“Astafiy \u0130vani\u00e7!”
“Ne var, Emelyanu\u015fka?”
“E\u011fer, \u00f6rne\u011fin benim paltom bitpazar\u0131na g\u00f6t\u00fcr\u00fcl\u00fcrse, ona \u00e7ok para verirler mi, Astafiy \u0130vani\u00e7?”
“Eh,” dedim, “belli olmaz, \u00e7ok mu verirler, az m\u0131? Belki de \u00fc\u00e7 ruble verirler, Emelyan \u0130li\u00e7.”
Oraya g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olsayd\u0131 hi\u00e7bir \u015fey vermezlerdi, dahas\u0131, b\u00f6yle berbat bir \u015feyin sat\u0131lmas\u0131na g\u00fclerlerdi.
Ama zavall\u0131y\u0131 bildi\u011fim i\u00e7in, onu, Tanr\u0131’n\u0131n bu saf kulunu avutmak i\u00e7in, bunu s\u00f6ylemedim.
“Ben de asl\u0131nda \u00fc\u00e7 g\u00fcm\u00fc\u015f ruble vereceklerini tahmin etmi\u015ftim. \u00c7uhadan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, Astafiy \u0130vani\u00e7. \u00c7uhadan olduktan sonra, nas\u0131l olur da \u00fc\u00e7 ruble etmez?”
“Bilmiyorum Emelyan \u0130li\u00e7,” dedim, “g\u00f6t\u00fcrmek istersen, \u00fc\u00e7 rubleden ba\u015flamal\u0131s\u0131n.”
Emelya biraz sustu; sora yine seslendi:
“Astafiy \u0130vani\u00e7!”
“Ne var, Emelyanu\u015fka?”
“Ben \u00f6ld\u00fckten sora paltomu sat\u0131n, benimle birlikte g\u00f6mmeyin. Ben b\u00f6yle de yatar\u0131m; o de\u011ferli bir \u015feydir; belki size yarar.”
O anda y\u00fcre\u011fim anla\u015f\u0131lmaz bir duyguyla burkuldu. Adamca\u011f\u0131z\u0131n \u00f6l\u00fcmden \u00f6nce gelen bir kayg\u0131ya tutuldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyordum. Yine sustuk. B\u00f6ylece bir saat ge\u00e7ti. Ona bir daha g\u00f6z att\u0131m, hep bana bak\u0131yordu. G\u00f6zlerimle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131nca yine g\u00f6zlerini indirdi.
“Biraz su i\u00e7mek istemez misin, Emelyan \u0130li\u00e7?”
“Verin, Tanr\u0131 yard\u0131mc\u0131n\u0131z olsun, Astafiy \u0130vani\u00e7.”
Ona su verdim, i\u00e7ti:
“Te\u015fekk\u00fcr ederim, Astafiy \u0130vani\u00e7,” dedi.
“Ba\u015fka bir \u015fey istemez misin, Emelyanu\u015fka?”
“Hay\u0131r, Astafiy \u0130vani\u00e7; bir \u015fey istemiyorum. Ben \u015fey…”
“Ne var?”
“\u015eey…”
“Ne \u015feyi Emelyanu\u015fka?”
“Pantolon… \u015fey… O zaman sizin pantolonu ben alm\u0131\u015ft\u0131m… Astafiy \u0130vani\u00e7…”
“Zarar\u0131 yok, Tanr\u0131 seni ba\u011f\u0131\u015flar Emelyanu\u015fka, zavall\u0131 talihsiz adam! Rahat \u00f6l…” Benim de efendim, solu\u011fum kesildi, g\u00f6zlerim ya\u015fard\u0131, bir an i\u00e7in ona arkam\u0131 d\u00f6nd\u00fcm.
“Astafiy \u0130vani\u00e7…”
Bakt\u0131m, Emelya bana bir \u015fey s\u00f6ylemek istiyor; do\u011fruluyor, \u00e7abal\u0131yor, dudaklar\u0131n\u0131 k\u0131m\u0131ldat\u0131yor… Birdenbire y\u00fcz\u00fc k\u0131zard\u0131, bana bakt\u0131… Yeniden sarard\u0131, sarard\u0131. Bir saniyede b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc yitirdi, ba\u015f\u0131 arkaya d\u00fc\u015ft\u00fc, son kez i\u00e7 \u00e7ekti, ruhunu Tanr\u0131’ya teslim etti.<\/p>\n
(Kim Oldu\u011fu Bilinmeyen Bir Adam\u0131n An\u0131 Defterinden) DOSTOYEVSK\u0130<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00a0 Bir sabah, tam i\u015fime gitmek \u00fczereyken, hem ah\u00e7\u0131m hem \u00e7ama\u015f\u0131rc\u0131m olan, hem de evimi y\u00f6neten Agrafena i\u00e7eri girdi; benimle konu\u015fmaya ba\u015flay\u0131nca, biraz \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m do\u011frusu. \u015eimdiye dek sesi sedas\u0131 \u00e7\u0131kmayan, \u00f6ylesine bir kocakar\u0131yd\u0131. Alt\u0131 y\u0131l boyunca her g\u00fcn, hangi yeme\u011fi yapaca\u011f\u0131yla ilgili bir iki s\u00f6zden ba\u015fka, hemen hemen tek s\u00f6zc\u00fck bile konu\u015fmam\u0131\u015ft\u0131k. Daha do\u011frusu ben […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[138],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4148","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-edebiyat-dunya"},"yoast_head":"\n