![](\"http:\/\/www.uzmanportal.com\/files\/2010\/12\/materyalizm.jpg\")
Marksizmin y\u00f6ntemini tart\u0131\u015f\u0131rken, i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7indeki eylemlerimize, kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z tart\u0131\u015fmalarda ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz arg\u00fcmanlara ve yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z makalelere temel olu\u015fturan fikirleri ele almaktay\u0131z.<\/p>\n
Genel olarak Marksizmin \u00fc\u00e7 ana kaynaktan bi\u00e7imlendi\u011fi kabul edilir. Kaynaklardan biri, Marx\u2019\u0131n, Frans\u0131z politikas\u0131na, \u00f6zellikle de Fransa\u2019daki 1790\u2019lar\u0131n burjuva devrimi ve onu takip eden 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk d\u00f6nemlerinin s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesine ili\u015fkin analizini geli\u015ftirmesidir. Marksizmin kaynaklar\u0131ndan bir di\u011feri \u201c\u0130ngiliz ekonomi politi\u011fi\u201d denilen \u015feydir, yani Marx\u2019\u0131n \u0130ngiltere\u2019de geli\u015fti\u011fi \u015fekliyle kapitalist sistemi analiz etmesidir. Marksizmin ayn\u0131 zamanda tarihsel olarak ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olan di\u011fer kayna\u011f\u0131n\u0131n da \u201cAlman felsefesi\u201d oldu\u011fu s\u00f6ylenir ve benim burada \u00fczerinde durmak istedi\u011fim de onun bu y\u00f6n\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
\u00d6ncelikle s\u00f6ylemeliyiz ki, Marksizmin temeli materyalizmdir. Yani Marksizm t\u00fcm ger\u00e7ekli\u011fin \u00f6z\u00fcn\u00fcn madde oldu\u011fu, bilincin maddeyi de\u011fil maddenin bilinci yaratt\u0131\u011f\u0131 fikrinden hareket eder.<\/p>\n
Ba\u015fka bir deyi\u015fle, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve d\u00fc\u015f\u00fcnce kaynakl\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenen her\u015fey \u2013sanatsal fikirler, bilimsel fikirler, hukuka, politikaya, ahl\u00e2ka, vs. ili\u015fkin fikirler\u2013 t\u00fcm bunlar ger\u00e7ekte maddi d\u00fcnyadan kaynaklanmaktad\u0131r. \u201cBilin\u00e7\u201d, yani d\u00fc\u015f\u00fcnce ve d\u00fc\u015f\u00fcnce s\u00fcre\u00e7leri, beynin bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr; ve beynin kendisi de, dolay\u0131s\u0131yla fikirler de, canl\u0131 maddenin geli\u015fmesinin belli bir a\u015famas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Yani o da maddi d\u00fcnyan\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla insan bilincinin ve toplumunun ger\u00e7ek do\u011fas\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in, Marx\u2019\u0131n da ortaya koydu\u011fu gibi mesele \u201cinsanlar\u0131n s\u00f6ylediklerinden, hayal ettiklerinden, tasavvur ettiklerinden \u2026 de\u011fil, ger\u00e7ek ve faal insandan hareket edip, ger\u00e7ek ya\u015fam s\u00fcre\u00e7lerini temel alarak bunlar\u0131n ideolojik yans\u0131malar\u0131n\u0131n ve yank\u0131lar\u0131n\u0131n geli\u015fimini g\u00f6stermek suretiyle elle tutulur canl\u0131 insana varmakt\u0131r. \u0130nsan zihninde olu\u015fan inan\u0131lmaz hayaller bile ampirik olarak g\u00f6sterilebilen ve maddi temellere dayanan maddi ya\u015fam s\u00fcre\u00e7lerinin do\u011furdu\u011fu imgeler olmak durumundad\u0131r. B\u00f6ylelikle, ahl\u00e2k, din, metafizik ve her \u00e7e\u015fit ideoloji ve de bunlara tekab\u00fcl eden bilin\u00e7 \u015fekilleri ba\u011f\u0131ms\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u00fcmlerini kaybederler. Bunlar\u0131n tarihleri yoktur, geli\u015fimleri yoktur; ancak insanlar maddi \u00fcretimlerini ve maddi ili\u015fkilerini geli\u015ftirerek kendi \u00f6z ger\u00e7eklikleriyle birlikte, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin \u00fcr\u00fcnlerini de\u011fi\u015ftirirler. Ya\u015fam\u0131 belirleyen bilin\u00e7 de\u011fildir; bilinci belirleyen ya\u015famd\u0131r. Birinci y\u00f6ntemde hareket noktas\u0131, ya\u015fayan birey olarak g\u00f6r\u00fclen bilin\u00e7tir; ger\u00e7ek ya\u015fama uygun d\u00fc\u015fen ikinci y\u00f6ntemde ise, bu hareket noktas\u0131 bizzat ger\u00e7ek ya\u015fayan bireylerdir, ve bilin\u00e7 sadece onlar\u0131n bilinci olarak ele al\u0131n\u0131r.\u201d (Alman \u0130deolojisi, Birinci B\u00f6l\u00fcm)<\/p>\n
Dolay\u0131s\u0131yla bir materyalist sadece fikirler i\u00e7in de\u011fil, maddi olgular\u0131n kendileri i\u00e7in de a\u00e7\u0131klama arar ve tanr\u0131lar ve benzeri do\u011fa\u00f6tesi m\u00fcdahale odaklar\u0131na de\u011fil maddi sebeplere bakar. Bu Marksizmin \u00e7ok \u00f6nemli bir y\u00f6n\u00fc olup, onu kapitalist toplumda yerle\u015fmi\u015f bulunan di\u011fer d\u00fc\u015f\u00fcnme y\u00f6ntemlerinden ve mant\u0131klardan ay\u0131r\u0131r.<\/p>\n
17. ve 18. y\u00fczy\u0131llarda Avrupa \u00fclkelerinde bilimsel d\u00fc\u015f\u00fcncenin geli\u015fimi ger\u00e7ekten de \u00e7eli\u015fkili bir nitelik sergiledi ve bu h\u00e2l\u00e2 burjuva teorisyenlerin tipik yakla\u015f\u0131m bi\u00e7imidir. Bir yandan materyalist y\u00f6nteme do\u011fru bir geli\u015fme vard\u0131. Bilimciler nedenleri ar\u0131yordu. Do\u011fal olgulara Tanr\u0131 takdiri mucizeler olarak bakmakla yetinmiyor, onlara bir a\u00e7\u0131klama ar\u0131yorlard\u0131. Ama ayn\u0131 zamanda bu bilimcilerin hen\u00fcz tutarl\u0131 veya \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f bir materyalist anlay\u0131\u015flar\u0131 yoktu; genellikle de do\u011fal olgulara getirdikleri a\u00e7\u0131klamalar\u0131n ard\u0131nda, zincirin sonunda Tanr\u0131n\u0131n elini i\u015fba\u015f\u0131nda g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n
B\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131m, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z maddi d\u00fcnyan\u0131n temelde kendi d\u0131\u015f\u0131ndaki g\u00fc\u00e7lerce belirlendi\u011fini ve ger\u00e7ek d\u00fcnyadan ba\u011f\u0131ms\u0131z varolabildikleri i\u00e7in bilincin veya fikirlerin \u00f6nde geldi\u011fini kabul etmek veya en az\u0131ndan buna a\u00e7\u0131k kap\u0131 b\u0131rakmak anlam\u0131na gelir. Materyalizmin felsefi kar\u015f\u0131t\u0131 olan bu anlay\u0131\u015fa \u201cidealizm\u201d diyoruz.<\/p>\n
Bu yakla\u015f\u0131ma g\u00f6re insanl\u0131\u011f\u0131n ve toplumun \u2013ve de sanat\u0131n, bilimin, vs.\u2013 geli\u015fimini belirleyen maddi s\u00fcre\u00e7ler de\u011fil fikirlerin geli\u015fimi, insan d\u00fc\u015f\u00fcncesinin m\u00fckemmelle\u015fmesi veya yozla\u015fmas\u0131d\u0131r. Ve bu genel yakla\u015f\u0131m\u0131n, itiraf edilsin ya da edilmesin, kapitalizmin her t\u00fcrl\u00fc felsefesini kapsamas\u0131 tesad\u00fcf de\u011fildir.<\/p>\n
Burjuva filozoflar ve tarih\u00e7iler genel olarak varolan sistemi veri al\u0131rlar. Kapitalizmin, yeni ve daha \u00fcst\u00fcn bir sisteme yerini b\u0131rakmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan nihai ve tam bir sistem oldu\u011funu kabul ederler. Ve t\u00fcm ge\u00e7mi\u015f tarihi, zavall\u0131 fanilerin kapitalizmin ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fine ya da ger\u00e7ekle\u015ftirebilece\u011fine inand\u0131klar\u0131 bir t\u00fcr \u201cm\u00fckemmel topluma\u201d ula\u015fma gayretleri olarak sunarlar.<\/p>\n
Bu y\u00fczden, ge\u00e7mi\u015fin hatta bug\u00fcn\u00fcn en b\u00fcy\u00fck burjuva bilimcilerinin ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinin eserlerine bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda materyalist ve idealist fikirleri nas\u0131l kafalar\u0131nda karmakar\u0131\u015f\u0131k ettiklerini g\u00f6rebiliriz. \u00d6rne\u011fin mekani\u011fin yasalar\u0131n\u0131 ve gezegenlerle g\u00f6k cisimlerinin hareket yasalar\u0131n\u0131 incelemi\u015f olan Isaac Newton, bu hareketlerin zihin veya d\u00fc\u015f\u00fcnceyle belirlendi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyordu. Ama t\u00fcm maddeye bir ilk iti\u015f verildi\u011fini, bu ilk itkinin de bir t\u00fcr do\u011fa\u00fcst\u00fc g\u00fc\u00e7 taraf\u0131ndan, Tanr\u0131 taraf\u0131ndan verildi\u011fine inan\u0131yordu.<\/p>\n
Ayn\u0131 \u015fekilde, bug\u00fcn bir\u00e7ok biyolog i\u00e7in bitki ve hayvan t\u00fcrlerinin bir t\u00fcrden di\u011ferine evrildi\u011fini ve insano\u011flunun kendisinin de \u00f6nceki t\u00fcrlerin geli\u015fiminden ibaret oldu\u011funu kabul etmek kolayd\u0131r. Ama yine de bunlar\u0131n pek \u00e7o\u011fu, insan akl\u0131yla hayvan akl\u0131 aras\u0131nda, \u00f6l\u00fcmden sonra insan v\u00fccudunu terk eden \u201cebedi ruh\u201dtan ibaret bir fark oldu\u011fu fikrine s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya sar\u0131l\u0131rlar. En yetenekli bilimcilerden baz\u0131lar\u0131 dahi bilimsel olarak ger\u00e7ekten geri olan ve bilimden ziyade b\u00fcy\u00fc ve bat\u0131l inanca yak\u0131n duran bu t\u00fcr idealist fikirlerle materyalist y\u00f6ntemi harmanlam\u0131\u015f durumdad\u0131r.<\/p>\n
Bu y\u00fczden Marksizm, her t\u00fcrl\u00fc idealizmle k\u00f6kten bir kopu\u015fu ve onun yerine ger\u00e7ekten olup bitenin materyalist bir kavray\u0131\u015f\u0131n\u0131 temsil eder. Bu anlamda materyalizm, Marksizmin temel hareket noktalar\u0131ndan birini olu\u015fturur. Di\u011fer temel kalk\u0131\u015f noktas\u0131 da diyalektiktir.<\/p>\n
Diyalektik<\/strong><\/p>\n Diyalektik k\u0131saca hareketin mant\u0131\u011f\u0131 veya hareket i\u00e7indeki eylemciler i\u00e7in sa\u011fduyu mant\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Hepimiz biliriz ki nesneler hareketsiz kalmazlar, de\u011fi\u015firler. Ama diyalektikle \u00e7eli\u015fkili olan ve kapitalist toplumun ba\u011fr\u0131na g\u00f6m\u00fcl\u00fc \u201cformel mant\u0131k\u201d adl\u0131 bir ba\u015fka mant\u0131k daha vard\u0131r. Belki de bu y\u00f6ntemin i\u00e7eri\u011fini tarif etmekle ba\u015flamak gerekli.<\/p>\n Formel mant\u0131k \u201c\u00f6zde\u015flik yasas\u0131\u201dna (\u201cA\u201d e\u015fittir \u201cA\u201d), yani \u015feylerin kendilerine e\u015fit oldu\u011funa ve birbiriyle belirli ili\u015fkiler i\u00e7inde oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesine dayan\u0131r. \u00d6zde\u015flik yasas\u0131ndan temel olarak t\u00fcremi\u015f di\u011fer yasalar da vard\u0131r; \u00f6rne\u011fin \u201cA\u201d \u201cA\u201dya e\u015fitse, \u201cB\u201dye veya \u201cC\u201dye e\u015fit olamaz.<\/p>\n G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte bu d\u00fc\u015f\u00fcnce y\u00f6ntemi sa\u011fduyuya uygun gelebilir. Asl\u0131na bak\u0131l\u0131rsa bilimin geli\u015fmesinde ve bug\u00fcnk\u00fc toplumu yaratm\u0131\u015f olan sanayi devriminde \u00e7ok \u00f6nemli bir alet, \u00e7ok \u00f6nemli bir ara\u00e7 olmu\u015ftur. \u00d6rne\u011fin matemati\u011fin geli\u015fimi ve temel aritmetik formel mant\u0131\u011fa dayanmaktad\u0131r. Formel mant\u0131\u011f\u0131 kullanmadan bir \u00e7ocu\u011fa \u00e7arp\u0131m tablosu veya toplamay\u0131 \u00f6\u011fretemezdiniz. Bir bir daha iki eder, \u00fc\u00e7 etmez. Ayn\u0131 \u015fekilde, formel mant\u0131\u011f\u0131n y\u00f6ntemi mekani\u011fin, kimyan\u0131n, biyolojinin vs. geli\u015fimine temel olu\u015fturmu\u015ftur.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin 18. y\u00fczy\u0131lda \u0130skandinav biyolog Linnaeus, bilinen t\u00fcm bitki ve hayvanlar i\u00e7in bir s\u0131n\u0131fland\u0131rma sistemi geli\u015ftirdi. Linnaeus t\u00fcm canl\u0131lar\u0131 s\u0131n\u0131flara, tak\u0131mlara, familyalara ay\u0131rd\u0131, buna g\u00f6re insan, primatlar tak\u0131m\u0131nda, hominidler familyas\u0131nda, homo cinsinde yer almakta, ve homo sapiens t\u00fcr\u00fcn\u00fc temsil etmektedir.<\/p>\n S\u0131n\u0131fland\u0131rma sistemi biyolojide \u00e7ok \u00f6nemli bir ileri ad\u0131m\u0131 simgelemi\u015ftir. \u0130lk defa bitki ve hayvanlar\u0131n ger\u00e7ek anlamda sistematik incelemesini ve hayvan ve bitki t\u00fcrlerini kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn k\u0131ld\u0131. Ama formel mant\u0131\u011fa dayanmaktayd\u0131. Homo sapiens\u2019in Homo sapiens\u2019e e\u015f oldu\u011funa; muska domestica\u2019n\u0131n (adi ev sine\u011fi) muska domestica\u2019ya e\u015f oldu\u011funa; solucan\u0131n solucana e\u015f oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesine dayanmaktayd\u0131. Ba\u015fka bir deyi\u015fle sabit ve kat\u0131 bir sistemdi bu. Bu sisteme g\u00f6re bir t\u00fcr\u00fcn ba\u015fka bir \u015feye e\u015fit olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi; aksi takdirde bu s\u0131n\u0131fland\u0131rma sistemi tamamen \u00e7\u00f6kerdi.<\/p>\n Ayn\u0131 durum Dalton\u2019un atom teorisinin b\u00fcy\u00fck bir at\u0131l\u0131m yaratt\u0131\u011f\u0131 kimya i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Dalton\u2019un teorisi maddenin atomlardan olu\u015ftu\u011fu ve her bir tip atomun sadece kendisine benzedi\u011fi \u2013yani \u015fekil ve a\u011f\u0131rl\u0131k y\u00f6n\u00fcnden sadece o elemente \u00f6zg\u00fc olup di\u011fer hi\u00e7birinde bulunmad\u0131\u011f\u0131\u2013 fikrine dayan\u0131yordu.<\/p>\n Dalton\u2019dan sonra yine kat\u0131 formel mant\u0131\u011fa dayal\u0131 az \u00e7ok kat\u0131 bir element s\u0131n\u0131flamas\u0131 yap\u0131larak bir hidrojen atomunun hidrojen atomu, karbon atomunun karbon atomu vs. oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc. Ve e\u011fer herhangi bir atom ba\u015fka bir \u015fey olabilseydi, modern kimyan\u0131n temeli olan bu s\u0131n\u0131fland\u0131rma sistemi tamamen \u00e7\u00f6kerdi.<\/p>\n Art\u0131k formel mant\u0131\u011f\u0131n y\u00f6nteminin birtak\u0131m s\u0131n\u0131rlar\u0131 oldu\u011funu g\u00f6rmek \u00f6nemlidir. Formel mant\u0131k g\u00fcndelik hayatta yararl\u0131 bir y\u00f6ntemdir ve nesneleri tan\u0131mlamada faydal\u0131 kestirimler yapmam\u0131z\u0131 sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin, Linnaeus sistemi h\u00e2l\u00e2 biyologlar i\u00e7in faydal\u0131d\u0131r, ama \u00f6zellikle Charles Darwin\u2019in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan bu sistemin zay\u0131f y\u00f6nlerini g\u00f6rebiliyoruz.<\/p>\n Darwin, \u00f6rne\u011fin Linnaeus sisteminde ayr\u0131 t\u00fcrler olarak ayr\u0131 isimler verilen baz\u0131 bitkilerin ger\u00e7ekte birbirine \u00e7ok benzedi\u011fine dikkat \u00e7ekti. Ayn\u0131 \u015fekilde, ayn\u0131 isim alt\u0131nda bulunan ve ayn\u0131 bitkinin varyasyonlar\u0131 oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclen di\u011fer baz\u0131 bitkiler de birbirinden \u00e7ok farkl\u0131yd\u0131.<\/p>\n Yani Charles Darwin\u2019in zaman\u0131nda bile Linnaeus sistemine bak\u0131p \u201cbir yerlerde bir sakatl\u0131k var\u201d demek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fc. Ve tabii ki, Darwin\u2019in kendi eseri ilk defa bir t\u00fcrden ba\u015fka bir t\u00fcre ge\u00e7menin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu s\u00f6yleyen evrim teorisi i\u00e7in sistematik bir temel olu\u015fturdu.<\/p>\n Ve bu Linnaeus sisteminde b\u00fcy\u00fck bir bo\u015fluk do\u011furdu. Darwin\u2019den \u00f6nce gezegenimizin \u00fczerindeki t\u00fcr say\u0131s\u0131n\u0131n tam\u0131 tam\u0131na Tanr\u0131n\u0131n ilk alt\u0131 g\u00fcnde yaratt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcr say\u0131s\u0131na \u2013tabii Nuh Tufan\u0131nda telef olanlar hari\u00e7\u2013 e\u015fit oldu\u011funa ve bu t\u00fcrlerin bin y\u0131llar boyu de\u011fi\u015fmeden kald\u0131\u011f\u0131na inan\u0131l\u0131yordu. Ama Darwin de\u011fi\u015fen t\u00fcrler fikrini \u00fcretti ve b\u00f6ylece s\u0131n\u0131fland\u0131rma y\u00f6ntemi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak de\u011fi\u015ftirilmek zorunda kal\u0131nd\u0131.<\/p>\n Biyoloji alan\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fenler kimya alan\u0131 i\u00e7in de aynen ge\u00e7erlidir. 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n son d\u00f6neminde kimyagerler bir atomik elementin di\u011ferine d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fini fark ettiler. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, atomlar tamamen farkl\u0131 ve kendine \u00f6zg\u00fc varl\u0131klar de\u011fildi. Bug\u00fcn pek \u00e7ok atomun, pek \u00e7ok kimyasal elementin karars\u0131z oldu\u011funu biliyoruz. \u00d6rne\u011fin, Uranyum ve di\u011fer radyoaktif atomlar zaman i\u00e7inde b\u00f6l\u00fcnerek tamamen farkl\u0131 kimyasal \u00f6zelliklere ve atom a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131na sahip tamamen farkl\u0131 atomlar ortaya \u00e7\u0131kar\u0131rlar.<\/p>\n \u00d6yleyse bizzat bilimin geli\u015fimiyle formel mant\u0131\u011f\u0131n y\u0131k\u0131lmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rebiliriz. Ama bu olgusal bulu\u015flardan sonu\u00e7 \u00e7\u0131karan ve gerek do\u011fada gerek de toplumda mutlak veya sabit kategoriler olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyan diyalektik y\u00f6ntemdir.<\/p>\n Formel mant\u0131k\u00e7\u0131 \u201cA\u201d \u201cA\u201dya e\u015fittir derken, diyalektik\u00e7i \u201cA\u201dn\u0131n \u201cA\u201dya her zaman e\u015fit olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler veya Tro\u00e7ki\u2019nin yaz\u0131lar\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 bir \u00f6rne\u011fi al\u0131rsak, bir kilo \u015feker, ba\u015fka bir kilo \u015fekere e\u015fit de\u011fildir. E\u011fer bakkaldan \u015feker alacaksak e\u015fitlik varsay\u0131m\u0131 i\u015fe yarar, ama dikkatle bakarsak, bunun ger\u00e7ekte yanl\u0131\u015f oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcr\u00fcz.<\/p>\n \u00d6yleyse \u015feylerin, hayat\u0131n ve toplumun s\u00fcrekli hareket ve de\u011fi\u015fim halinde oldu\u011funu dikkate alan bir kavray\u0131\u015f bi\u00e7imine ve mant\u0131\u011fa ihtiyac\u0131m\u0131z var. Ve bu mant\u0131k \u015fekli \u015f\u00fcphesiz diyalektiktir.<\/p>\n Ama \u00f6te yandan diyalekti\u011fin evrene d\u00fczenli ve tedrici bir de\u011fi\u015fim s\u00fcreci atfetti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek hatal\u0131 olur. Diyalekti\u011fin yasalar\u0131 \u2013burada bir uyar\u0131 gerekli: bu kavramlar ger\u00e7ekte olduklar\u0131ndan daha korkutucu geliyor kula\u011fa\u2013 de\u011fi\u015fim s\u00fcre\u00e7lerinin ger\u00e7ekte nas\u0131l i\u015fledi\u011fini tarif eder.<\/p>\n Nicelikten Niteli\u011fe<\/strong><\/p>\n Ba\u015flang\u0131\u00e7 olarak \u201cniceli\u011fin niteli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc yasas\u0131\u201dn\u0131 ele alal\u0131m. Bu yasa de\u011fi\u015fim s\u00fcre\u00e7lerinin \u2013evrendeki hareketin\u2013 tedrici ve d\u00fczenli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. G\u00f6rece tedrici ve k\u00fc\u00e7\u00fck de\u011fi\u015fimlerin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerle dev\u00e2sa de\u011fi\u015fimlerin \u2013nicel olarak de\u011fil ancak nitel olarak \u00f6l\u00e7\u00fclebilecek de\u011fi\u015fimler\u2013 ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemler.<\/p>\n Yine do\u011fa bilimlerinden bir \u00f6rnek verecek olursak, suyun \u0131s\u0131nmas\u0131n\u0131 ele alabiliriz. Suya \u0131s\u0131 verdik\u00e7e ger\u00e7ekle\u015fen de\u011fi\u015fimi s\u0131cakl\u0131k derecesi cinsinden tam olarak \u00f6l\u00e7ebilirsiniz (\u201cnicelik\u201d). Diyelim 10\u00b0C\u2019den (\u00e7e\u015fme suyu s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131) yakla\u015f\u0131k 98\u00b0C\u2019ye kadar de\u011fi\u015fim nicel olacakt\u0131r; yani daha s\u0131cak olmas\u0131na ra\u011fmen su, su olarak kalacakt\u0131r.<\/p>\n Ama o andan sonra sudaki de\u011fi\u015fimin nitel hale geldi\u011fi ve suyun buhara d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bir nokta gelir. 98 dereceden 102 dereceye \u0131s\u0131t\u0131l\u0131rken suda meydana gelen de\u011fi\u015fimi nicel olarak tan\u0131mlayamazs\u0131n\u0131z. Nicel de\u011fi\u015fimin birikimi (gittik\u00e7e daha \u00e7ok \u0131s\u0131tmak) sonucu nitel bir de\u011fi\u015fimin (sudan buhara) olu\u015ftu\u011funu s\u00f6ylememiz gerek.<\/p>\n \u0130\u015fte niceli\u011fin niteli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnden bahsederken Marx ve Engels\u2019in kastetti\u011fi de buydu. Ayn\u0131 \u015fey t\u00fcrlerin geli\u015fiminde de g\u00f6r\u00fclebilir. Her bir t\u00fcr i\u00e7inde her zaman \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu odaya bir g\u00f6z atarsak Homo sapiens\u2019deki \u00e7e\u015fitlili\u011fi g\u00f6rebiliriz. Bu \u00e7e\u015fitlilik nicel olarak \u00f6rne\u011fin boy, a\u011f\u0131rl\u0131k, deri rengi, burun uzunlu\u011fu, vs. cinsinden \u00f6l\u00e7\u00fclebilir.<\/p>\n Ama e\u011fer \u00e7evre de\u011fi\u015fimlerinin etkisiyle evrimsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm bir noktaya var\u0131rsa bu nicel de\u011fi\u015fimler nitel de\u011fi\u015fime yol a\u00e7abilir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, art\u0131k hayvan ve bitkideki s\u00f6z konusu de\u011fi\u015fimi sadece nicel ayr\u0131nt\u0131lar a\u00e7\u0131s\u0131ndan tan\u0131mlayamazs\u0131n\u0131z. Art\u0131k birbirinden nitel olarak farkl\u0131 t\u00fcrler s\u00f6z konusudur.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin, bir t\u00fcr olarak bizler \u015fempanze ve gorillerden nitel olarak farkl\u0131y\u0131z; onlar da di\u011fer memeli t\u00fcrlerinden nitel olarak farkl\u0131lar. Ve bu nitel farkl\u0131l\u0131klar, bu evrim s\u0131\u00e7ramalar\u0131, ge\u00e7mi\u015fteki nicel de\u011fi\u015fimlerin \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n Marksizmin d\u00fc\u015f\u00fcncesine g\u00f6re, ani de\u011fi\u015fim d\u00f6nemlerinin aras\u0131na serpi\u015ftirilmi\u015f tedrici de\u011fi\u015fim d\u00f6nemleri her zaman olacakt\u0131r. Gebelik d\u00f6neminde tedrici bir geli\u015fim d\u00f6nemi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr, sonunda ise son derece h\u0131zl\u0131 bir geli\u015fim d\u00f6nemi. Ayn\u0131 durum toplumun geli\u015fiminde de ge\u00e7erlidir. Marksistler s\u0131k s\u0131k bu gebelik benzetmesini sava\u015flar\u0131n devrimlere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc tarif etmek i\u00e7in kullanm\u0131\u015flard\u0131r. Bunlar toplumsal geli\u015fme i\u00e7inde nitel s\u0131\u00e7ramalar\u0131 temsil ederler; ama onlar da toplumdaki nicel \u00e7eli\u015fkilerin birikimiyle ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n Yads\u0131man\u0131n Yads\u0131nmas\u0131<\/strong><\/p>\n Diyalekti\u011fin ikinci yasas\u0131 da \u201cyads\u0131man\u0131n yads\u0131nmas\u0131 yasas\u0131\u201dd\u0131r; ve yine kula\u011fa ger\u00e7ekte oldu\u011fundan daha karma\u015f\u0131k gelmektedir. Burada \u201cyads\u0131ma\u201d sadece bir \u015feyin yok olmas\u0131, ba\u015fka bir \u015feye d\u00f6n\u00fc\u015ferek \u00f6lmesi anlam\u0131na gelir.<\/p>\n \u00d6rne\u011fin insanl\u0131k tarihinin ilk d\u00f6nemlerinde s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumun geli\u015fmesi, daha \u00f6nceki s\u0131n\u0131fs\u0131z toplumun yads\u0131nmas\u0131n\u0131 temsil ediyordu. Ve gelecekte kom\u00fcnizmin geli\u015fimiyle birlikte, bug\u00fcnk\u00fc s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumun yads\u0131nmas\u0131 demek olan ba\u015fka bir s\u0131n\u0131fs\u0131z toplum g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n Yani yads\u0131man\u0131n yads\u0131nmas\u0131 yasas\u0131 yaln\u0131zca bir sistemin do\u011farken ba\u015fka bir sistemi yok olmaya itti\u011fini s\u00f6yler. Ama bu yeni sistemin kal\u0131c\u0131 veya de\u011fi\u015fmez oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez. O da toplumda daha sonra g\u00f6r\u00fclecek geli\u015fme ve de\u011fi\u015fim s\u00fcre\u00e7leri sonucunda yads\u0131n\u0131r. Nas\u0131l s\u0131n\u0131fl\u0131 toplum s\u0131n\u0131fs\u0131z toplumun yads\u0131nmas\u0131ysa, kom\u00fcnist toplum da s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumun yads\u0131nmas\u0131 olacakt\u0131r: yads\u0131man\u0131n yads\u0131nmas\u0131.<\/p>\n Diyalekti\u011fin bir ba\u015fka kavram\u0131 da \u201cz\u0131tlar\u0131n i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mesi\u201d yasas\u0131d\u0131r. Bu yasa, de\u011fi\u015fim s\u00fcre\u00e7lerinin \u00e7eli\u015fkiler sayesinde, t\u00fcm do\u011fal ve toplumsal s\u00fcre\u00e7lerin i\u00e7inde g\u00f6m\u00fcl\u00fc olan farkl\u0131 unsurlar aras\u0131ndaki \u00e7at\u0131\u015fmalar sayesinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler.<\/p>\n Z\u0131tlar\u0131n i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7mesine do\u011fa biliminden en iyi \u00f6rnek belki de \u201ckuantum teorisi\u201ddir. Bu teori enerjinin ikili bir karakter g\u00f6stermesi \u00fczerine kuruludur; baz\u0131 deneylere g\u00f6re enerji dalgalar halinde vard\u0131r, t\u0131pk\u0131 elektromanyetik enerjide oldu\u011fu gibi. Ama di\u011fer baz\u0131 durumlarda, enerji kendini par\u00e7ac\u0131klar halinde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, bilimciler aras\u0131nda genellikle kabul g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc gibi, madde ve enerji ayn\u0131 anda iki farkl\u0131 bi\u00e7imde \u2013bir taraftan g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclemeyen bir dalga, di\u011fer taraftan i\u00e7inde belirli bir enerji \u201ckuantumu\u201d (miktar) ta\u015f\u0131yan bir par\u00e7ac\u0131k\u2013 varolabilir.<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla modern fizikteki kuantum teorisinin temeli \u00e7eli\u015fkidir. Ama bilim alan\u0131nda bilinen daha bir\u00e7ok \u00e7eli\u015fki mevcuttur. \u00d6rne\u011fin elektromanyetik enerji pozitif ve negatif kuvvetlerin birbiri \u00fczerindeki etkisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla harekete ge\u00e7er. Manyetizma bir kuzey kutbunun bir de g\u00fcney kutbunun varolu\u015funa ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu ikisi tek ba\u015flar\u0131na varolamazlar. Tam da \u00e7eli\u015fkili kuvvetlerin bir ve ayn\u0131 sistem i\u00e7erisinde bir b\u00fct\u00fcn halinde bulunmalar\u0131 nedeniyle vard\u0131rlar ve i\u015flerler.<\/p>\n Benzer bi\u00e7imde bug\u00fcn her toplum bir sistem i\u00e7inde b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f \u00e7eli\u015fkili unsurlar ta\u015f\u0131maktad\u0131r ve bu da herhangi bir toplumun, herhangi bir \u00fclkenin istikrarl\u0131 ve de\u011fi\u015fmeden kalmas\u0131n\u0131 imk\u00e2ns\u0131z k\u0131lmaktad\u0131r. Formel mant\u0131\u011f\u0131n tersine diyalektik y\u00f6ntem bu \u00e7eli\u015fkileri ortaya d\u00f6k\u00fcp ya\u015fanan de\u011fi\u015fimin temeline inmek \u00fczere bizi e\u011fitir.<\/p>\n Marksistler her toplumsal s\u00fcrecin i\u00e7inde \u00e7eli\u015fkili unsurlar oldu\u011funu s\u00f6ylemekten \u00e7ekinmezler. Tam tersine, as\u0131l bu s\u00fcre\u00e7 i\u00e7indeki \u00e7\u0131kar \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n tan\u0131n\u0131p anla\u015f\u0131lmas\u0131 sayesinde, de\u011fi\u015fimin muhtemel do\u011frultusunu ve bu durumda i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na g\u00f6re \u00e7aba harcamak i\u00e7in gerekli ve m\u00fcmk\u00fcn hedef ve ama\u00e7lar\u0131 saptayabiliriz.<\/p>\n Beri yandan Marksizm formel mant\u0131\u011f\u0131 toptan terk etmez. Ama toplumsal geli\u015fmeleri anlamak bak\u0131m\u0131ndan formel mant\u0131\u011f\u0131n ancak t\u00e2li bir rol oynamas\u0131 gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fclmelidir.<\/p>\n Hepimiz g\u00fcndelik ihtiya\u00e7lar\u0131m\u0131z i\u00e7in formel mant\u0131\u011f\u0131 kullan\u0131r\u0131z. Bu mant\u0131k, g\u00fcndelik i\u015flerimizi y\u00fcr\u00fctmek ve ileti\u015fim kurmak i\u00e7in gerekli kestirimleri yapmam\u0131z\u0131 sa\u011flar. Formel mant\u0131ktan yararlanmadan, bir e\u015fittir bir yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 kullanmadan normal bir ya\u015fam s\u00fcremezdik.<\/p>\n Ama \u00f6te yandan formel mant\u0131\u011f\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 da g\u00f6rmemiz gerekir, ki bunlar s\u00fcre\u00e7leri daha derinlemesine ve ayr\u0131nt\u0131l\u0131 inceledi\u011fimizde ve toplumsal ve politik s\u00fcre\u00e7leri daha yak\u0131ndan g\u00f6zledi\u011fimizde bilimde a\u015fik\u00e2r hale gelen s\u0131n\u0131rlard\u0131r.<\/p>\n Diyalektik, bilimciler aras\u0131nda nadiren kabul g\u00f6r\u00fcr. Baz\u0131 bilimciler diyalektik\u00e7idir, ama \u00e7o\u011funlu\u011fu bug\u00fcn bile materyalist bir yakla\u015f\u0131m\u0131 her t\u00fcrl\u00fc formel ve idealist fikirle harmanlamaktad\u0131r.<\/p>\n Do\u011fa bilimlerinde durum bu oldu\u011funa g\u00f6re, sosyal bilimler s\u00f6z konusu oldu\u011funda haydi haydi b\u00f6yledir. Bunun sebepleri son derece a\u00e7\u0131kt\u0131r. Toplumu ve toplumsal s\u00fcre\u00e7leri bilimsel bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan incelemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsan\u0131z, kapitalist sistemin \u00e7eli\u015fkileriyle ve toplumun sosyalist d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ihtiyac\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmak ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n \u00d6\u011frenme ve ara\u015ft\u0131rma merkezleri oldu\u011fu varsay\u0131lan \u00fcniversiteler, kapitalizmde egemen s\u0131n\u0131f ve devletten ba\u011f\u0131ms\u0131z olmaktan uzakt\u0131rlar. Bu nedenledir ki, do\u011fa bilimlerinin diyalektik materyalizme meyleden bir bilimsel y\u00f6ntemi h\u00e2l\u00e2 s\u00f6z konusu olabilmektedir; ama i\u015f sosyal bilimlere gelince, kolej ve \u00fcniversitelerde formalizmin ve idealizmin en berbat\u0131n\u0131 bulursunuz.<\/p>\n Bu durum y\u00fcksek maa\u015fl\u0131 profes\u00f6r ve akademisyenlerin yerle\u015fik \u00e7\u0131karlar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z de\u011fildir. Toplumdaki ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 konumlar\u0131n\u0131n, \u00f6\u011fretmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olduklar\u0131 \u015feyler \u00fczerinde etki ve yans\u0131malar\u0131 olmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ve a\u00e7\u0131kt\u0131r. Kendi g\u00f6r\u00fc\u015fleri ve \u00f6nyarg\u0131lar\u0131, \u00f6\u011frencilerine ve benzer \u015fekilde t\u00fcm okullara ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 \u201cbilgi\u201dye n\u00fcfuz eder.<\/p>\n Bilhassa burjuva tarih\u00e7iler, t\u00fcm sosyal bilimciler aras\u0131nda en s\u0131\u011f g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc olanlard\u0131r. Tarihin d\u00fcn sona erdi\u011fini hayal eden burjuva tarih\u00e7ilerin \u00f6rneklerini ka\u00e7 kez g\u00f6rd\u00fck! \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz \u0130ngiltere\u2019de, 17. 18. ve 19. y\u00fczy\u0131llar s\u00f6z konusu olunca, \u0130ngiliz emperyalizminin deh\u015fetini; k\u00f6le ticaretine bula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131; s\u00f6m\u00fcrge halklar\u0131n\u0131n kanla bast\u0131r\u0131lmas\u0131ndan sorumlu oldu\u011funu; ayn\u0131 zamanda kad\u0131n ve \u00e7ocuklar da dahil \u0130ngiliz i\u015f\u00e7ilerinin k\u00f6m\u00fcr madenlerinde, pamuk fabrikalar\u0131nda, vs. en k\u00f6t\u00fc s\u00f6m\u00fcr\u00fcye maruz kalmas\u0131ndan sorumlu oldu\u011funu kabul ediyormu\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcrler.<\/p>\n T\u00fcm bu k\u00f6t\u00fcl\u00fckleri kabul ederler; ama ancak d\u00fcne kadar. \u0130\u015f bug\u00fcne gelince, \u0130ngiliz emperyalizmi birden demokratik ve ilerici kesilir.<\/p>\n Bu t\u00fcm\u00fcyle tek yanl\u0131, t\u00fcm\u00fcyle \u00e7arp\u0131k bir tarih g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcd\u00fcr ve Marksist y\u00f6ntemin tam tersidir. Marx ve Engels\u2019in tutumu, toplumsal s\u00fcre\u00e7lere ayn\u0131 do\u011faya bakt\u0131klar\u0131 gibi diyalektik a\u00e7\u0131dan \u2013ger\u00e7ekten vuku bulan s\u00fcre\u00e7ler a\u00e7\u0131s\u0131ndan\u2013 bakmakt\u0131.<\/p>\n \u0130\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7indeki g\u00fcnl\u00fck tart\u0131\u015fma ve m\u00fcnaka\u015falarda s\u0131k s\u0131k formalist insanlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geliriz. Soldaki bir\u00e7ok insan dahi olaylara, hareket do\u011frultusunu anlamadan, tamamen kat\u0131 ve formel bi\u00e7imde bakmaktad\u0131r.<\/p>\n \u0130\u015f\u00e7i hareketinin sa\u011f kanad\u0131 ve sol kanad\u0131n bir k\u0131sm\u0131 Marksist teorinin bir dogma oldu\u011funa, \u201cteori\u201dnin eylemcinin s\u0131rt\u0131ndaki 300 kiloluk y\u00fcke benzedi\u011fine ve bu y\u00fckten ne kadar \u00e7abuk kurtulunursa o kadar aktif ve etkili olunabilece\u011fine inanmaktad\u0131r.<\/p>\n Ama bu, Marksist teorinin t\u00fcm do\u011fas\u0131n\u0131n k\u00f6kten yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131d\u0131r. Asl\u0131na bakacak olursak Marksizm dogman\u0131n tam z\u0131dd\u0131 olup, tam da etraf\u0131m\u0131zda ger\u00e7ekle\u015fen de\u011fi\u015fim s\u00fcre\u00e7leriyle ba\u015fa \u00e7\u0131kman\u0131n y\u00f6ntemidir.<\/p>\n Hi\u00e7bir \u015fey sabit de\u011fildir ve hi\u00e7bir \u015fey oldu\u011fu yerde durmaz. Formalistler, toplumu donuk bir foto\u011fraf gibi g\u00f6r\u00fcrler ve \u015feylerin neden ve nas\u0131l de\u011fi\u015fti\u011fini anlamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 durumlardan korkabilirler. Bu t\u00fcrden bir yakla\u015f\u0131m\u0131n, de\u011fi\u015fimin ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamadan \u015feyleri olduklar\u0131 gibi kabul eden dogmatik bir kavray\u0131\u015fa yol a\u00e7mas\u0131 kolayd\u0131r.<\/p>\n Bu y\u00fczden Marksist teori, i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7indeki her t\u00fcrl\u00fc eylem i\u00e7in \u00e7ok temel bir ara\u00e7t\u0131r. Olaylar\u0131n geli\u015fim y\u00f6n\u00fcne kendimizi odaklamak i\u00e7in s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesi i\u00e7indeki \u00e7eli\u015fkili g\u00fc\u00e7lere kar\u015f\u0131 s\u00fcrekli dikkatli olmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n Elbette kendimizi kapitalist toplumda egemen olan d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00e7er\u00e7evesinden kurtar\u0131p Marksist y\u00f6ntemi benimsemek her zaman kolay olmuyor. Marx\u2019\u0131n dedi\u011fi gibi bilime giden kestirme bir yol yoktur. Yeni politik fikirlerle bo\u011fu\u015furken bazen zor yolu denemek zorundas\u0131n\u0131zd\u0131r.<\/p>\n Ama Marksist teorinin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve incelenmesi, kesinlikle her eylemcinin geli\u015fiminin esasl\u0131 bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. \u00d6nc\u00fc i\u015f\u00e7ileri m\u00fccadelenin t\u00fcm karma\u015fas\u0131 i\u00e7inde bir pusula ve harita ile donatan yaln\u0131zca bu teori olacakt\u0131r. Eylemci olmak her zaman iyi bir \u015feydir. Ama i\u00e7ine girdi\u011fimiz s\u00fcre\u00e7leri bilin\u00e7le kavramaks\u0131z\u0131n, pusula ve haritas\u0131 olmayan bir ka\u015fiften daha etkili olamazs\u0131n\u0131z.<\/p>\n Ve e\u011fer bilimin yard\u0131m\u0131 olmadan ke\u015fif yapmaya kalkarsan\u0131z, ne kadar enerji dolu olursan\u0131z olun, y\u0131llar boyu pek \u00e7ok eylemcinin maalesef yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, er ya da ge\u00e7 bir u\u00e7uruma veya batakl\u0131\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcp yok olursunuz.<\/p>\n Bir pusula ve haritan\u0131z varsa y\u00f6n\u00fcn\u00fcz\u00fc tayin edebilirsiniz. Belli bir anda nerede oldu\u011funuzu, nereye gitti\u011finizi ve nerede olaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 saptayabilirsiniz. \u0130\u015fte Marksist teoriye v\u00e2k\u0131f olmam\u0131z\u0131 gerektiren temel neden de budur. \u0130\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7indeki eylemlerimiz s\u00f6z konusu oldu\u011funda, Marksist teori bize kesinlikle paha bi\u00e7ilmez bir eylem k\u0131lavuzu sunar.<\/p>\n \u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Marksizmin y\u00f6ntemini tart\u0131\u015f\u0131rken, i\u015f\u00e7i hareketi i\u00e7indeki eylemlerimize, kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z tart\u0131\u015fmalarda ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz arg\u00fcmanlara ve yazd\u0131\u011f\u0131m\u0131z makalelere temel olu\u015fturan fikirleri ele almaktay\u0131z. Genel olarak Marksizmin \u00fc\u00e7 ana kaynaktan bi\u00e7imlendi\u011fi kabul edilir. Kaynaklardan biri, Marx\u2019\u0131n, Frans\u0131z politikas\u0131na, \u00f6zellikle de Fransa\u2019daki 1790\u2019lar\u0131n burjuva devrimi ve onu takip eden 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk d\u00f6nemlerinin s\u0131n\u0131f m\u00fccadelesine ili\u015fkin analizini geli\u015ftirmesidir. Marksizmin kaynaklar\u0131ndan […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[178],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4209","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-marksizm"},"yoast_head":"\n