Hayat\u0131
<\/strong><\/p>\n\u0130bn Sina (ismini art\u0131k bu \u015fekilde s\u00f6yleyelim), daha yirmisine ula\u015fmadan, din\u00ee e\u011fitimine ilave olarak, Aristo’nun, Oklid’in, Batlamyus’un ve Galen’in eserlerini m\u00fctalaa etmi\u015fti. Bilimsel merak\u0131, Buhara’daki gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131nda, bir \u0130smail\u00ee olan babas\u0131 taraf\u0131ndan uyand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olabilir. Onsekizin deyken \u0130bn Sina Buhara sultan\u0131n\u0131 tedavi etmi\u015f ve bundan sonra t\u0131bba giderek daha fazla zaman ay\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Sultan\u0131n hem hekimli\u011fini hem de genel dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yap\u0131yordu. B\u00fct\u00fcn bu anlat\u0131lanlar bir peri masal\u0131n\u0131 and\u0131rmaktad\u0131r. \u0130bn Sina, bir s\u00fcre C\u00fcrcan, Rey ve Hemedan’da da ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fka bir sultan\u0131 tedavi etmi\u015f ve bu nedenle rakiplerinin k\u0131skan\u00e7l\u0131k duygular\u0131n\u0131 alevlendirmi\u015f ve verdikleri eziyetlere katlanmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bir s\u00fcre Ferdahan’da hapsedilmi\u015f, fakat bereket verrin ki yazmas\u0131na m\u00fcsaade edilmi\u015ftir. Daha sonra \u0130sfahan’a s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f ve hayat\u0131n\u0131n geriye kalan\u0131n\u0131 orada ge\u00e7irmi\u015ftir. \u0130bn Sina 1037’de 57 ya\u015f\u0131ndayken \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fcr. Muhtemelen, b\u00fct\u00fcn ya\u015fam\u0131 boyunca felsef\u00ee ara\u015ft\u0131rmalar\u0131yla birlikte ilm\u00ee ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 da s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n
\u0130bn Sina’n\u0131n, yine bir filozof ve hekim olan ve \u00fcn\u00fc, k\u0131smen, bu iki ilgi ve y\u00f6nelime ba\u011flanan Galen’ le benzer y\u00f6nleri vard\u0131r. Onbirinci y\u00fczy\u0131la de\u011fin Galen’ in \u015f\u00f6hreti e\u015fsizdi; bu andan sonra \u0130bn Sina’n\u0131n \u015f\u00f6hreti onunkine ortak oldu, ve R\u00f6nesans’a kadar ve hatta R\u00f6nesans’tan sonra da sahalar\u0131na birlikte h\u00fckmettiler. Asl\u0131nda, Bergamal\u0131 Galen ile Buharal\u0131 \u0130bn Sina ayn\u0131 de\u011fere sahiptirler, ama \u0130bn Sina’n\u0131n felsef\u00ee bilgisi ve kabiliyeti k\u0131yas bile kabul etmeyecek \u015fekilde daha fazlad\u0131r ve ayr\u0131ca t\u0131bb\u00ee tecr\u00fcbesi de daha geni\u015ftir.<\/p>\n
\u0130bn Sina’n\u0131n sadece Galen’in de\u011fil, fakat Galen’le kendisi aras\u0131ndaki d\u00f6nemde, yani \u0130bn Sina’y\u0131 Pasteur’den ay\u0131ran zaman dilimine e\u015fit uzunluktaki sekiz bu\u00e7uk as\u0131rl\u0131k bir s\u00fcre esnas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olan Bizans, Acem ve Arap as\u0131ll\u0131 hekimlerin de omuzlar\u0131 \u00fcst\u00fcnde y\u00fckseldi\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda, bunun ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? Galen ve \u0130bn Sina, esasen ayn\u0131 t\u00fcrden insanlard\u0131r, fakat \u00e7ok farkl\u0131 \u00e7a\u011flarda ve memleketlerde ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Hayat\u0131n\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru, Galen, kendi eserlerinin bir bibliyografyas\u0131n\u0131 derlemi\u015fti; \u0130bn Sina da hayat\u0131n\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru, \u015f\u00fcphesiz ayn\u0131 gerek\u00e7e ile, ayn\u0131 \u015feyi yapm\u0131\u015ft\u0131r. E\u011fer onlar kadar \u00e7ok yazarsan\u0131z, kendi eserleriniz aras\u0131nda yolunuzu bulman\u0131z veya bibliyografyan\u0131z\u0131n yard\u0131m\u0131 olmaks\u0131z\u0131n bunlar\u0131n hepsini hat\u0131rlaman\u0131z zordur. \u00eebn Sina’n\u0131nki 153 par\u00e7ay\u0131 bulmaktad\u0131r ve eksiktir.<\/p>\n
Burada, bir hayli hacimli olan iki eserden bahsetmek yeterli olacakt\u0131r : el-K\u00e2nun f\u00ee’t-T\u0131bb ve \u015eifa. Ba\u015fl\u0131klar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, her ikisinin de t\u0131pla ilgili oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir, ama bu hatal\u0131d\u0131r. \u0130lki muazzam bir t\u0131p ansiklopedisi, ikincisi ise ayn\u0131 muazzaml\u0131kta bir felsefe ansiklopedisidir. Bu eserler, d\u00fcnya edebiyat\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck an\u0131tlar\u0131 aras\u0131nda yer almaktad\u0131r. Her ikisi de, \u0130bn Sina’n\u0131n eserlerinin \u00e7o\u011funda oldu\u011fu gibi, Arap diliyle yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Birka\u00e7 incelemesi ile \u015fiirleri ise Fars\u00e7a’d\u0131r. Bu nedenle filozof \u0130bn Sina’ya ili\u015fkin incelemelerimizi \u015eifa \u00fczerinde, hekim \u0130bn Sina’ya ili\u015fkin incelemelerimizi ise K\u00e2nun \u00fczerinde yo\u011funla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z.<\/p>\n
Felsefesi<\/strong><\/p>\nKimden ilham ald\u0131 ve nerelerden beslendi? Olabildi\u011fince k\u0131sa bir \u015fekilde bu sorular\u0131 cevaplamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. En eski kaynaklar Yunanl\u0131lara aitti. Aristo’nun Metafizik’ini k\u0131rk defa okudu\u011fu ve ancak el-F\u00e2r\u00e2b\u00ee’nin \u015ferhini g\u00f6rd\u00fckten sonra anlad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenir. Ayr\u0131ca Aristo’nun \u0130lahiyat\u0131 diye tan\u0131nan eseri de incelemi\u015ftir. Araplar\u0131n Aristo’ya atfettikleri bu eser, ger\u00e7ekte ge\u00e7 d\u00f6nemlere ait Yeni Platoncu bir derlemedir ve b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Plotinos’ un Ennead’lar\u0131ndan al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Sonu\u00e7 olarak denilebilir ki, \u0130bn Sina’y\u0131 okurken kayna\u011f\u0131n\u0131n Aristo mu yoksa Plotinos mu oldu\u011fundan apriori olarak asla emin olamay\u0131z.<\/p>\n
Yunan bilgisi, \u0130bn Sina’ya Bizans S\u00fcry\u00e2n\u00eeleri ile Bizans Harr\u00e2n\u00eeleri gibi iki ana kanaldan ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00fcry\u00e2n\u00eeler, Yunanca eserleri \u00f6nce S\u00fcry\u00e2n\u00eece’ye ve ondan sonra Arap\u00e7a’ya terc\u00fcme ettikleri halde, Harr\u00e2n\u00eeler do\u011frudan do\u011fruya Arap\u00e7a’ya terc\u00fcme etmi\u015flerdir. Dokuzuncu y\u00fczy\u0131la gelindi\u011finde, daha iyi terc\u00fcmelere kavu\u015fuldu ve metinler el-Kind\u00ee taraf\u0131ndan \u015ferhedildi. Daha b\u00fcy\u00fck bir \u00f6zenle haz\u0131rlanm\u0131\u015f olan di\u011fer bir \u015ferh ise, el-F\u00e2r\u00e2b\u00ee’ye aittir ve \u0130bn Sina’n\u0131n zihnini ayd\u0131nlatan eser i\u015fte bu \u015ferhtir.<\/p>\n
\u0130bn Sina’n\u0131n felsefesini daha iyi anlamak i\u00e7in, sadece el-Kind\u00ee ile el-F\u00e2r\u00e2b\u00ee’nin eserlerine bakmak k\u00e2fi de\u011fildir; din\u00ee eserleri kapsayan \u0130sl\u00e2m\u00ee kaynaklan da g\u00fcndeme getirmek gerekir. Bu kaynaklardan ilki Kuran-\u0131 Ker\u00eem, ikincisi Kuran’\u0131n yorumu olan tefsir, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc hadis, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise hukuk ilminin y\u00f6ntemlerini ve esas\u0131n\u0131 inceleyen f\u0131k\u0131ht\u0131r. Her m\u00fcsl\u00fcman il\u00e2hiyat\u00e7\u0131, kader veya c\u00fcz\u00ee irade gibi felsef\u00ee meseleleri tart\u0131\u015fabilecek \u015fekilde e\u011fitilmi\u015ftir. \u0130bn Sina’n\u0131n b\u00f6yle bir e\u011fitim g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnden, bu e\u011fitimden sonuna kadar yararland\u0131\u011f\u0131ndan ve Aristocu ve Plotinoscu felsefeyi incelemek i\u00e7in bir kimsede bulunmas\u0131 gerekti\u011fi kadar bilgi ile donanm\u0131\u015f oldu\u011fundan emin olabiliriz.<\/p>\n
\u0130bn Sina’n\u0131n temel felsef\u00ee eseri \u015eifa idi, ama bunun bir \u00f6zeti olan Necat (Kurtulu\u015f), Risale el-Hud\u00fbd (Tan\u0131mlar, bu risale, \u0130bn Sina’n\u0131n “do\u011fru d\u00fc\u015f\u00fcnce” ile ilgilendi\u011fini kan\u0131tl\u0131yor), Kit\u00e2b el-I\u015f\u00e2r\u00e2t ve el-Tenbib\u00e2t (\u0130\u015faretler ve Tenbibler Kitab\u0131) ve nihayet tamamlanmadan b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olan el-Hikme el-Ma\u015fr\u0131k\u0131yye (Do\u011fu Felsefesi) gibi bir\u00e7ok eser daha yazm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
\u015eifa, ilkin mant\u0131\u011fa, ikinci olarak fizi\u011fe, yani b\u00fct\u00fcn do\u011fa bilimlerine, psikolojiye ve kozmolojiye ve son olarak da metafizi\u011fe ili\u015fkin konulan kapsayan muazzam bir ansiklopedidir. Bu son b\u00f6l\u00fcm, eserin maksad\u0131n\u0131 ve muteber sayfalar\u0131n\u0131 oldu\u011fu kadar, en geni\u015f k\u0131sm\u0131n\u0131 da te\u015fkil eder. Ama \u015eifa” tun en m\u00fckemmel b\u00f6l\u00fcmlerinden birinin bilim diyebilece\u011fimiz bir sahaya tahsis edildi\u011fi g\u00f6r\u00fclmektedir. \u0130bn Sina’n\u0131n Aristo’ya benzer bir y\u00f6n\u00fc vard\u0131r : filozof \u0130bn Sina’y\u0131, bilgin \u0130bn Sina’dan ay\u0131rmak kesinlikle m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n
\u0130bn Sina’n\u0131n felsefesi, varl\u0131k kuram\u0131 ve \u00f6z (essence) ile varolu\u015f bi\u00e7imi (existence) aras\u0131ndaki fark \u00fczerinde yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6z, bir nesnenin “esas\u0131”, var olma nedenidir. Varolu\u015f bi\u00e7imi ise, \u00f6ze eklenebilen veya eklenemeyen bir arazd\u0131r. \u00d6z, zat\u00ee oldu\u011fu halde varolu\u015f bi\u00e7imi, ar\u0131z\u00eedir. Sadece Tanr\u0131’da \u00f6z ve varolu\u015f bi\u00e7imi birdir; Tanr\u0131 zarur\u00eedir, di\u011fer b\u00fct\u00fcn varl\u0131klar ise yaln\u0131zca m\u00fcmk\u00fcn veya muhtemeldir.<\/p>\n
\u0130bn Sina’n\u0131n temel problemlerinden birisi de, Aristo (veya Plotinos) felsefesini \u0130sl\u00e2m teolojisi ile ba\u011fda\u015ft\u0131rmakt\u0131; mesela, Aristo’da bulunan alemin ezeliyyeti (\u00f6ns\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc) fikri, \u0130sl\u00e2miyetin ex nihilo (yoktan yaratma) doktrini ile nas\u0131l uzla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131? \u00c7\u00f6z\u00fcm g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir uyla\u015f\u0131m\u0131 yans\u0131t\u0131yordu : alem ezel\u00eedir ama Tanr\u0131 alemden \u00f6nce de mevcuttur. Yaratan, Hak’t\u0131r, Sevgi’dir, \u00c7an’d\u0131r; O saf ak\u0131ld\u0131r. Her\u015fey, bir fikrin ak\u0131lda do\u011fmas\u0131 gibi, O’ndan do\u011far, O’ndan sudur eder; Tanr\u0131 ayn\u0131 anda hem a\u00e7\u0131l\u0131m halinde bir varl\u0131k hem de yay\u0131l\u0131m halinde bir ak\u0131ld\u0131r.<\/p>\n
\u0130sl\u00e2m teolojisinin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak i\u00e7in, ruhun \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kan\u0131tlamak k\u00e2fi gelmiyordu. Ruhun bireyselli\u011finin s\u00fcreklili\u011fini de kan\u0131tlamak gerekiyordu. Bu nedenle, \u0130bn Sina birey olman\u0131n kural\u0131n\u0131 belirledi. Madde i\u011fren\u00e7 ve g\u00fcnahk\u00e2rd\u0131r, yoklu\u011fa meyleder. Ruh ise, ya\u015fam varken bile, ebed\u00ee ve m\u00fcstakildir. Bedenin yok olmas\u0131ndan sonra, saf akl\u0131nkine benzeyen ve kendine mahsus olan yeni bir ya\u015fama y\u00f6nelir. Ruhun ebed\u00ee mutlulu\u011fu, esasen ilme dayan\u0131r. \u0130bn Sina’n\u0131n i\u015fi olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7t\u00fc, \u00e7\u00fcnk\u00fc felsefe yapmaya giri\u015fti\u011fi anda, bununla ilgili bir terminoloji yaratmak veya mevcut terminolojiyi geli\u015ftirmek zorundayd\u0131. Mutlu bir tesad\u00fcf eseri, Arap dilinin m\u00fckemmel dakiklikteki morfolojisi bu noktada imdad\u0131na yeti\u015fti. Arap\u00e7a’da uygun terimler yaratmak, Yunanca’da ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olan veya Latince ya da \u0130branice’de ger\u00e7ekle\u015ftirilecek olan benzer giri\u015fimlerden daha kolayd\u0131. \u0130bn Sina, neredeyse m\u00fckemmel olan bu aleti kullanma avantaj\u0131na sahipti ve ondan ustal\u0131kla yararland\u0131.<\/p>\n
Matmazel Goichon’un olduk\u00e7a ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak g\u00f6sterdi\u011fi gibi, onun terminolojisi \u00e7ok sarihtir, fakat b\u00f6yle k\u0131sa bir denemede bunu izah etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir; zaten bunun yeterlili\u011fi ancak Arap dilinin uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilebilir. \u00d6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ki, \u00eebn Sina ya\u015fland\u0131k\u00e7a felsefesindeki Plotinoscu ve gizemci \u00f6\u011feler daha da belirginle\u015fti. Bu durum, bizzat kendisinin tan\u0131mlam\u0131\u015f oldu\u011fu evrensel e\u011filimin \u00f6zel bir sonucu de\u011fil miydi? Her varl\u0131k m\u00fckemmelli\u011fe y\u00f6nelir ve bu y\u00f6nelim, Tanr\u0131’ya ula\u015ft\u0131ran merdivenin basamaklar\u0131n\u0131 t\u0131rmand\u0131k\u00e7a, biraz daha g\u00fc\u00e7lenir. A\u015fk, \u0130lk Ak\u0131l dan unsurlara do\u011fru iner ve sonra tekrar y\u00fckselir. Burada, a\u015fk\u0131n kozmik sirk\u00fclasyonundan de\u011fil {\u0130bn Sina bunu yapmaz) fakat al\u00e7al\u0131m\u0131 ve y\u00fckseliminden bahsedildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek daha m\u00fcnasiptir.<\/p>\n
\u0130bn Sina b\u00fcy\u00fck bir Acem \u015fairiydi. Ancak, \u015fiir sanat\u0131nda da verimli olmas\u0131na ra\u011fmen, d\u00fc\u015f\u00fcncesi, \u00f6z\u00fc itibariyle, ilm\u00ee h\u00fcviyetini korudu. Bu nedenle, onu yanl\u0131\u015f anlama tehlikesini g\u00f6ze almaks\u0131z\u0131n, ilm\u00ee faaliyetlerini tamamen ihmal etmemiz katiyen m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Daima ak\u0131lc\u0131 ve rasyonalistti, ama pozitif bilginin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n bilincindeydi ve kutsal olan\u0131 anl\u0131yor ve seviyordu. Bu vesileyle diyebilirim ki, iki \u00e7e\u015fit mistik vard\u0131r. Bir k\u0131sm\u0131, k\u00e2inat\u0131n s\u0131rlar\u0131n\u0131n, yani evrenin bilimsel analiz ve sentezle ula\u015f\u0131lamayan derinliklerinde sakl\u0131 kalm\u0131\u015f bulunan b\u00fct\u00fcn gizemlerinin a\u00e7\u0131k\u00e7a fark\u0131ndad\u0131r. \u00c7o\u011fu bilim adam\u0131, muhtemelen en b\u00fcy\u00fckleri, bu t\u00fcrden mistiktir. Di\u011fer bir k\u0131sm\u0131 ise, ger\u00e7ek gizemlerle tatmin olmaz (do\u011frusunu s\u00f6ylemek gerekirse, bunlar genellikle ger\u00e7ek gizemlere n\u00fcfuz edemeyecek ve de\u011ferlerini anlayamayacak kadar cahildir) ve bu nedenle yapay gizemler yarat\u0131p \u00e7\u0131lg\u0131n hayallere kap\u0131l\u0131r. Din\u00ee mistiklerin \u00e7o\u011fu bu t\u00fcrdendir; ancak \u0130bn Sina’n\u0131n birinci gruptan oldu\u011fu a\u015fik\u00e2rd\u0131r.
Felsefesinin Etkisi
<\/strong>
\u0130bn Sina, Gazal\u00ee ve \u0130bn R\u00fc\u015fd’\u00fc etkilemi\u015ftir, ama bizi \u015fu anda Bat\u0131l\u0131 filozoflar \u00fczerindeki do\u011frudan tesiri daha fazla ilgilendirmektedir. \u0130bn Sina’n\u0131n felsefesinin Bat\u0131’da Aristo’ nunkinden bir bu\u00e7uk as\u0131r \u00f6nce tan\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 olduk\u00e7a tuhaft\u0131r. As\u0131l yay\u0131l\u0131m merkezi, 1085’te Ma\u011frib\u00eelerden alman Toledo (Tuleytula) kentiydi. O andan sonra Toledo bir hristiyan kenti olmu\u015ftu ama Arap as\u0131ll\u0131 olan veya anadili gibi Arap\u00e7a bilen bir s\u00fcr\u00fc bilgili insana da yatakl\u0131k etmekteydi. \u00c7ok ayd\u0131n olan baz\u0131 hristiyanlar, Arap\u00e7a eserlerin, hen\u00fcz Latince’de mevcut olmayan ilm\u00ee ve felsef\u00ee mahiyetteki bilgi hazineleriyte dopdolu oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini \u00e7ok iyi biliyorlard\u0131. Alim Ba\u015fpiskopos, Raymond de Sauvetat (piskopos olduktan sonra Toledolu Raymond ad\u0131yla tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r), Toledo’da bir t\u00fcr Akademi kurmu\u015ftu ve burada toplanan hristiyan bilginler, Arap\u00e7a eserlerin Latince’ ye terc\u00fcme edilmesinde m\u00fcsl\u00fcman ve yahudi bilginlerle i\u015fbirli\u011fi yapm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\nBa\u015fpiskoposun \u00e7evresinde yer alan m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n \u015eifa’n\u0131n ve \u0130bn Sina’n\u0131n di\u011fer eserlerinin \u00f6neminin fark\u0131nda olmalar\u0131 ve ilkin bunlar\u0131 terc\u00fcme etmek istemeleri gayet do\u011fald\u0131r. Aristo’nun Metafizik’inin terc\u00fcmelerine ancak on ikinci y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru ba\u015flanm\u0131\u015fken ve son iki k\u0131sm\u0131 olan M ve N kitaplar\u0131 1270’den sonra terc\u00fcme edilmi\u015fken, \u0130bn Sina \u00e7evirilerine 1130 civar\u0131nda ba\u015fland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n
\u015eifa (yanl\u0131\u015fl\u0131kla Sufficientia diye adland\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r), bu s\u00fcre zarf\u0131nda, Bat\u0131l\u0131 il\u00e2hiyat\u00e7\u0131lar\u0131 hayretlere d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015f ve derinden etkilemi\u015ftir. Onlar da ba\u015flang\u0131\u00e7ta, Aristocu ve Yeni Platoncu unsurlar\u0131 tefrik etmekte m\u00fcsl\u00fcman filozoflar kadar aciz kalm\u0131\u015flard\u0131. M ve N kitaplar\u0131 hen\u00fcz ellerinde mevcut olmad\u0131\u011f\u0131ndan, \u015eif\u00e2 \u00e2n bunlara ait baz\u0131 izlerin bulunabilece\u011fine inanmaya ve bu fikirle meraklar\u0131n\u0131 kam\u00e7\u0131lamaya ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n
\u0130bn Sina’n\u0131n tesirlerinin ilk delilleri Domingo Gundisalvo’nun De Animasm\u00e2il ve Chartres Okulu’ nun (XII-1 ) muhtelif eserlerinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Chartreslar\u0131n ve Augustinuscular\u0131n eserlerine \u0130bn Sina taraf\u0131ndan aktar\u0131lan Yeni Platonculuk, di\u011fer kaynaklardan veya di\u011fer yollardan gelen Yeni Platonculukla takviye edildi. 1210 ile 1215’te Aristo’nun ve yorumcular\u0131n\u0131n incelenmesi ve okutulmas\u0131 Paris’te yasakland\u0131, ancak bu yasaklar \u00e7ok uzun s\u00fcrmedi ve Aristocu eserlere duyulan ilgiyi dolayl\u0131 bir yoldan kan\u0131tlad\u0131. \u0130bn Sina, su kat\u0131lmam\u0131\u015f Aristoculuktan daha kabul edilebilirdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc, en az\u0131ndan, Aristo’nun faaliyet sahas\u0131n\u0131n kesinlikle d\u0131\u015f\u0131nda kalan bir konuya y\u00f6nelmi\u015f ve iman\u0131 ak\u0131lla uzla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
1228 civar\u0131nda Paris \u00dcniversitesi’nde ilahiyat dersleri veren Auvergneli William, Aristo’yu, F\u00e2r\u00e2b\u00ee’yi, \u0130bn Sina’y\u0131 ve Gazal\u00ee’yi \u015fiddetli bir \u015fekilde ele\u015ftirmi\u015f, ancak hem onlar\u0131n ve hem de \u0130bn Sina’n\u0131n \u00e7a\u011fda\u015flanndan \u0130spanyol yahudisi \u0130bn Cebirol’un eserlerini bolca kullanm\u0131\u015ft\u0131r. Thomasc\u0131l\u0131\u011f\u0131n temel direklerinden biri olan \u00f6z ile varolu\u015fun birbirlerinden farkl\u0131 oldu\u011fu fikrini Latin skolastisizmine tan\u0131\u015ft\u0131ran i\u015fte bu William’d\u0131r. Onun, Aristo’yu savunmak maksad\u0131yla Roma’ ya gitti\u011fi ve 1231’de g\u00f6zden ge\u00e7irip d\u00fczelttikten sonra Aristo doktrinini \u00f6\u011fretmek i\u00e7in IX. Gregorius’tan izin ald\u0131\u011f\u0131 da bilinmektedir. Bu esnada, hristiyan alimleri ya do\u011frudan do\u011fruya veya \u0130bn R\u00fc\u015fd’\u00fcn yorumlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u0130bn Sina’ya ve Aristocu metinlere ili\u015fkin bilgilerini daha saf ve yal\u0131n bir hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fcler. Bu faaliyetler St.Thomas’\u0131n eserleriyle doruk noktas\u0131na ula\u015ft\u0131. \u0130bn Sina’n\u0131n \u0130sl\u00e2m il\u00e2hiyat\u0131yla, Maimonides’in ise Yahud\u00ee il\u00e2hiyat\u0131yla uzla\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 Aristoculu\u011fu, St.Thomas Hristiyan \u0130lahiyat\u0131yla ba\u011fda\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Bu insanlar\u0131n ortak bir \u00f6zelli\u011fi vard\u0131; hepsi de, okuyuculara inan\u00e7lar\u0131n\u0131 anlamalar\u0131 i\u00e7in yard\u0131mc\u0131 olan ve onlar\u0131 duygusal vaazlarla de\u011fil, fakat makul nedenlerle ve sa\u011flam bir mant\u0131kla ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015fan ak\u0131lc\u0131lard\u0131.<\/p>\n
St.Thomas sayesinde hristiyan iman ve itikad\u0131n\u0131n antik \u00e7a\u011f ve orta \u00e7a\u011f felsefesine uyarlanmas\u0131 s\u00fcreci tamamland\u0131. Hristiyanlar, sadece Aristo’dan de\u011fil, St.Augustine’den, Boethius’tan, Damascuslu St.John’dan ve hepsinden de ziyade \u0130bn Sina’dan bolca yararland\u0131lar. On ikinci y\u00fczy\u0131l\u0131n ortas\u0131ndan itibaren her hristiyan alimi bilhassa \u0130bn Sina’ya \u00e7ok derinden ba\u011fl\u0131yd\u0131.<\/p>\n
\u0130bn Sina’n\u0131n erken tezah\u00fcr eden ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n nedeni, gizlice felsefesine sokulan ve felsef\u00ee fikirlerinin asl\u00ee k\u0131sm\u0131n\u0131 kapsayan Yeni Platonculu\u011fun belirsizliklerinden kaynaklanmaktayd\u0131. Aristoculukla Platonculuktan olu\u015fan bu kar\u0131\u015f\u0131m, Hristiyanlar\u0131n Platon’u St.Augustine’in ve Yahudilerin Platon’u \u0130bn Cebirol’un \u00f6\u011fretileriyle g\u00fc\u00e7lendirildi. B\u00fct\u00fcn bu fikirler, St.Thomas’\u0131n dehas\u0131 eliyle ar\u0131t\u0131ld\u0131 ve birle\u015ftirildi.<\/p>\n
Ruh hakk\u0131ndaki risalesinde \u0130bn Sina, tuhaf bir hikaye anlat\u0131r. Her y\u00f6nden m\u00fckemmel olmakla birlikte k\u00f6r olarak yarat\u0131lm\u0131\u015f bir adam tahayy\u00fcl edin; bedeni bo\u015flukta as\u0131l\u0131 olsun ve kol ve bacaklar\u0131n\u0131n veya bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalan ba\u015fka herhangi bir uzvunun fark\u0131nda olmas\u0131n. B\u00fct\u00fcn bunlara ra\u011fmen, b\u00f6yle bir adam, hi\u00e7bir ku\u015fkuya kap\u0131lmaks\u0131z\u0131n var oldu\u011funu iddia edebilir. Bu fikir, Descartes’in “Cogito ergo sum.” diye \u00f6zetledi\u011fi yakla\u015f\u0131m\u0131na \u00e7ok benzer.
T\u0131bb\u00ee ve \u0130lm\u00ee Faaliyetleri<\/strong><\/p>\n\u015eimdi \u0130bn Sina’n\u0131n t\u0131bb\u00ee faaliyetlerine bir g\u00f6z atal\u0131m ve dikkatimizi bir ba\u015fyap\u0131t olan el-K\u00e2n\u00fba f\u00ee’t-T\u0131bb adl\u0131 t\u0131p ansiklopedisi \u00fczerinde yo\u011funla\u015ft\u0131ral\u0131m. K\u00e2nun kelimesinin, \u00f6l\u00e7\u00fct anlam\u0131nda kullan\u0131lan Yunanca canon kelimesinden geldi\u011fi a\u015fik\u00e2rd\u0131r. Bu ad iyi se\u00e7ilmi\u015fti; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u0130bn Sina’n\u0131n K\u00e2nun n be\u015f alt\u0131 as\u0131r boyunca t\u0131bb\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc veya kutsal kitab\u0131 olarak benimsenmi\u015fti. K\u00e2nun be\u015f ana k\u0131sma taksim edilmi\u015ftir :<\/p>\n
I.Genel konular (bu k\u0131s\u0131m daha ziyade felsefeye ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r);
II. Alfabetik s\u0131raya g\u00f6re basit ila\u00e7lar;
III. Ba\u015ftan aya\u011fa do\u011fru lokal hastal\u0131klar;
IV. Ate\u015f ve di\u011ferleri gibi genel hastal\u0131klar;
V. Bile\u015fik ila\u00e7lar.<\/p>\n
K\u00e2nun, on birinci y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan t\u0131p bilgisinin ve g\u00f6rg\u00fcs\u00fcn\u00fcn bir sentezidir. Yani, ba\u015fta Hipokrates ve Galen olmak \u00fczere Yunanl\u0131lar taraf\u0131ndan at\u0131lm\u0131\u015f temellerle Bizansl\u0131lar\u0131n ve Araplar\u0131n in\u015fa ettikleri katlar\u0131n \u00fczerine kurulmu\u015ftur. Galen’in tamam\u0131 Huneyn ibn \u0130shak ve \u00f6\u011frencileri taraf\u0131ndan Arap\u00e7a’ya terc\u00fcme edilmi\u015f ve Yuhanna ibn Maseveyh’in, “Ali ibn Sehl ibn Rabban el-Taber\u00ee’nin Arap\u00e7a eserlerinde Yunan t\u0131bb\u0131na pek \u00e7ok ilaveler yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131; daha sonra Rhazes’in veya el-R\u00e2z\u00ee’nin, \u0130bn Sarafy\u00fbn’un, Isaac Judaeus’un. Haly Abbas’\u0131n veya “Ali ibn ‘Abbas’in, Abulcasis’in veya Eb\u00fb’l-K\u00e2s\u0131m el-Zehr\u00e2v\u00ee’nin, \u0130bn el-Cezz\u00e2r’\u0131n, Fars\u00e7a yazan Eb\u00fb Mans\u00fbr Muvaffak’in ve di\u011ferlerinin eserlerinde yer alan ve Hint kaynaklar\u0131ndan derlenen malumat da bunlara eklendi. Bir\u00e7ok bilginden yaln\u0131zca birka\u00e7\u0131n\u0131 s\u0131ralamam\u0131n nedeni, \u0130bn Sina’n\u0131n sadece Yunan ve Bizans hekimlerinin de\u011fil, fakat ayn\u0131 zamanda bir s\u00fcr\u00fc Arap ve Fars hekimlerinin de omuzlan \u00fcst\u00fcnde durdu\u011funu vurgulamakt\u0131r. Bu durum, onun b\u00fcy\u00fck dehas\u0131ndan hi\u00e7bir \u015fey eksiltmez. Galen’le benzerli\u011fi daima ak\u0131lda tutulmal\u0131d\u0131r. Her ikisi de, \u015f\u00f6hretini, felsefi ve t\u0131bb\u00ee birikimi benzer bir \u015fekilde terkip etmelerine bor\u00e7ludur ve her ikisi de di\u011fer devlerin omuzlar\u0131na basarak y\u00fckselmi\u015ftir.<\/p>\n
T\u0131bba geri d\u00f6n\u00fclecek olursa, \u0130bn Sina, sadece Arap\u00e7a eserlerdeki geni\u015f bilgi y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131 ke\u015ffetmekle kalmad\u0131, daha \u00f6nceki Arap sentezlerinden yararlanmas\u0131n\u0131 da bildi. Ansiklopedik giri\u015fimlerin meyveleri, dahael-R\u00e2z\u00ee’nin Kit\u00e2b\u00fc’l-H\u00e2v\u00ee (Continens)’sinde ve Ali ibn “Abbas’\u0131n Kit\u00e2b\u00fc’l-Melik\u00ee (Liber Regius, Regalis Dispositio)’nde mevcuttu. Ama en iyisi ve en pop\u00fcler olan\u0131 \u0130bn Sina’n\u0131nkiydi. E\u015f-\u015eeyh\u00fc’r-Reis (Hocalar\u0131n Hocas\u0131) gibi \u015ferefli bir unvan\u0131 veya D\u00e2r\u00fc’l-\u0130sl\u00e2m’da halen kendisine yak\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan benzer unvanlar\u0131, \u015eifa’daz\u0131 ziyade, muhtemelen K\u00e2nun’a bor\u00e7luydu.<\/p>\n
\u0130bn Sina kadar takdir edilen ve sayg\u0131 duyulan bir kimse, do\u011fal olarak, k\u0131skan\u00e7l\u0131klara ve d\u00fc\u015fmanl\u0131klara da hedef olacak ve kendisine iftira edilecekti. \u00d6rne\u011fin son hastal\u0131\u011f\u0131nda, kendi kendisini iyile\u015ftirmekte yetersiz kal\u0131nca (\u00e7\u00fcnk\u00fc bu onun son hastal\u0131\u011f\u0131yd\u0131 ve ecelle y\u00fcz y\u00fcze gelmi\u015fti), d\u00fc\u015fmanlar\u0131 \u015f\u00f6yle s\u00f6ylemi\u015fti : “Metafizi\u011fi ruhunu kurtaramad\u0131\u011f\u0131 gibi, t\u0131bb\u0131 da bedenini kurtaramad\u0131.” Bu t\u00fcr k\u00f6t\u00fc niyetli \u00f6zdeyi\u015fler, dehan\u0131n kefaretinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n
\u0130bn Sina sadece bir hekim de\u011fildir; bilim adaml\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fc de vard\u0131r. Bilimsel bilgisinin ve bilim anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131snu, ilk d\u00f6neme ait eserlerinin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc olan Kit\u00e2b\u00fc’\u015f-\u015eifa idi ve di\u011fer muhtelif monografilerde verilmi\u015ftir. \u0130bn Sina, bir matematik\u00e7i, bir f\u0131zik\u00e7i, bir tabiat\u00e7\u0131, bir jeolog, bir m\u00fczik kuramc\u0131s\u0131, bir kimyac\u0131 ve bir astronomdur. Rasyonalizminin belirgin al\u00e2meti, simyan\u0131n ve h\u00fckm\u00ee astrolojinin aleyhinde olmas\u0131d\u0131r.
T\u0131bb\u0131n\u0131n Etkisi<\/strong><\/p>\n\u0130bn Sina’n\u0131n t\u0131pla ilgili eserlerinin ve bilhassa K\u00e2nun unun \u0130sl\u00e2m D\u00fcnyas\u0131’ndaki yeri, Arap\u00e7a yazmalar\u0131n\u0131n ve \u015ferhlerinin, Fars\u00e7a ve T\u00fcrk\u00e7e terc\u00fcme, yorum ve uyarlamalar\u0131n\u0131n \u00e7oklu\u011fuyla anla\u015f\u0131labilir. K\u00e2nun’un Bat\u0131’ya olan etkisi ise, Cremonal\u0131 Gerard taraf\u0131ndan Toledo” da yap\u0131lan Latince terc\u00fcmesiyle ba\u015flar. Almagest’inde 1175 y\u0131l\u0131nda ayn\u0131 Gerard eliyle Latince’ye terc\u00fcme edildi\u011fi hat\u0131rlanacak olursa, daha on ikinci y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na gelinmeden \u00f6nce, Yunan astronomisi ile Yunan-Arap t\u0131bb\u0131n\u0131n iki kutsal kitab\u0131n\u0131n Latin bilginlerin hizmetine a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hemen anla\u015f\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Bu andan sonra, hemen hemen b\u00fct\u00fcn Latin t\u0131p eserleri \u0130bn Sina’ya bir \u015feyler bor\u00e7ludur. Continens ve Regalis Dispositio da ilk yay\u0131mc\u0131lar taraf\u0131ndan bas\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ama bunlar\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 Canon’unki kadar b\u00fcy\u00fck olmam\u0131\u015ft\u0131. Muazzam hacmine ra\u011fmen, Canon’ un en az 14 incunabuium bask\u0131s\u0131, Padua, Milano, Strasbourg, Bologna, Pavia, Venedik (5 farkl\u0131 matbaada!) ve Lyon’da bas\u0131ld\u0131.<\/p>\n
\u0130branice bir incunabu\u00eeumu da vard\u0131 (Napoli, 1491). On alt\u0131nc\u0131 y\u00fczy\u0131l boyunca, di\u011fer bir\u00e7ok \u0130bn Sinac\u0131 metin ve yorumlara, lugat\u00e7elere ve ba\u015fka baz\u0131 yeniliklere ilaveten, \u00e7ok daha fazla say\u0131da Latince bask\u0131s\u0131 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Tan\u0131nm\u0131\u015f her matbaac\u0131, kendi Avicennas\u0131n\u0131 \u00fcretmek istedi. \u0130lk Arap\u00e7a edisyonu, on alt\u0131nc\u0131 y\u00fczy\u0131l\u0131n sonuna gelinmeden \u00f6nce yay\u0131mland\u0131. Ancak bu edisyon, bir Do\u011fu edisyonu de\u011fil (on sekizinci y\u00fczy\u0131ldan \u00f6nce Do\u011fu’da Arap\u00e7a eserlerin bas\u0131m\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131), bir hristiyan \u0130talyan edisyonuydu ( Typographia Medicea, Roma, 1593).<\/p>\n
Canon’un ilk edisyonlar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131, \u015eam’daki Venedik kolonisinin hekimleri olan Andrea Alpago ve onun ye\u011feni Paolo Alpago taraf\u0131ndan on be\u015finci y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131 ile on alt\u0131nc\u0131 y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015f yeni bir Latince terc\u00fcmeye dayan\u0131yordu. Canon’nun Latince terc\u00fcmelerinin Toledo’da ve \u015eam’da ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fine dikkat \u00e7ekmek yararl\u0131 olacakt\u0131r. Ancak bu kadar\u0131 yeterli de\u011fildir. H\u00e2l\u00e2, Arap\u00e7a metnin tenkitli bir ne\u015frine ve milletleraras\u0131 ge\u00e7erlili\u011fi olan Bat\u0131 dillerinden birine yap\u0131lacak tenkitli bir terc\u00fcmesine ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Fakat bunlar uzman bir bilginin \u00f6mr\u00fc boyunca canla ba\u015fla \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 gerektirecek muazzam b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki giri\u015fimlerdir.
Bat\u0131l\u0131 m\u00fcnevverlerden baz\u0131lan (S\u00fcryanice-Arap\u00e7a t\u00e2li’ yoluyla elde edilen dolayl\u0131 bilginin aksine) Yunan t\u0131p bilgisine do\u011frudan do\u011fruya ula\u015ft\u0131klar\u0131nda, Petrarca” dan ba\u015flayarak Arap\u00e7a kar\u015f\u0131t\u0131 e\u011filimler geli\u015ftirdiler. Bu e\u011filimler R\u00f6nesans’ta doru\u011fa ula\u015ft\u0131. Ama Avicenna’n\u0131n \u00fcn\u00fc hemen hemen hi\u00e7 azalmad\u0131. Zaten Latin k\u0131yafetleri i\u00e7inde \u00f6yle s\u0131k tasvir edilmi\u015fti ki, Latin bilginleri Canon’ un Arap\u00e7a, \u0130branice veya Yunanca de\u011fil, Vulgat\u00ea gibi Latince yay\u0131mlardan oldu\u011funu sand\u0131lar.<\/p>\n
Canon’un (baz\u0131lar\u0131 tam, \u00e7o\u011fu ise k\u0131sm\u00ee olan) say\u0131s\u0131z Latince edisyonlanndan sadece \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc zikredece\u011fim. Peter Kirsten ikinci kitab\u0131n bir Arap\u00e7a-Latince edisyonunu yay\u0131mlad\u0131 (Breslau, 1609-10). \u00c7ok bilgili bir kimse olan Profes\u00f6r Plempius tamam\u0131n\u0131n Latince bas\u0131m\u0131na ba\u015flad\u0131, ama 1658’e kadar sadece birinci ve ikinci kitaplarla d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kitab\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 yay\u0131mlayabildi (Louvain, 1658). Frans\u0131z hekimi Pierre Vattier, Avicenna’yi orjinalinden okumak u\u011fruna Arap\u00e7a’y\u0131 \u00f6\u011frendi ve Caaoriun psikolojiden bahseden k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131n (\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kitaplarda) Latince bir edisyonunu yay\u0131mlad\u0131(Paris, 1659).<\/p>\n
On yedinci y\u00fczy\u0131l\u0131n ortalar\u0131na ula\u015fan bu s\u00fcre\u00e7 esnas\u0131nda yay\u0131mlanan edisyonlar\u0131, basit birer filolojik ba\u015far\u0131 olarak de\u011ferlendirmek do\u011fru de\u011fildir; bu edisyonlar, R\u00f6nesans hekimlerinin, t\u0131p klasiklerinin Yunanca bas\u0131mlar\u0131n\u0131 haz\u0131rlarken i\u00e7inde bulunduklar\u0131 ruh halini and\u0131r\u0131r bir ruhla haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ama\u00e7, Kanun’un \u00f6z\u00fcnde bulunan t\u0131bb\u00ee ger\u00e7e\u011fi di\u011fer hekimlere ula\u015ft\u0131rmakt\u0131r. Araplara duyulan husumetin artmas\u0131na ra\u011fmen, on yedinci y\u00fczy\u0131lda hekimler, Avicenna’ya, Hipokrates’e ve Galen’e davranm\u0131\u015f olduklar\u0131 kadar b\u00fcy\u00fck bir h\u00fcrmetle davrand\u0131lar. Ayr\u0131ca, bu duruma, h\u00e2l\u00e2 s\u00fcregelen g\u00fcvenilirli\u011finden daha iyi bir kan\u0131t verilebilir mi? Hi\u00e7bir m\u00fcsl\u00fcman veya Do\u011fulu bilgin \u0130bn Sina’n\u0131nki kadar y\u00fcksek bir konuma ve onunki kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc ve s\u00fcrekli bir etkiye ula\u015famam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Sonu\u00e7
<\/strong>
\u0130bn Sina metafizik tarihinde son derece \u00f6nemli bir yer tutar. Aristo, Plotinos, Damascuslu John, el-Kind\u00ee ve el-F\u00e2r\u00e2b\u00ee ile kendisinden sonraki \u0130bn R\u00fc\u015fd, Maimonides ve Thomas Aquinas gibi filozoflar\u0131 birle\u015ftiren alt\u0131n zincirdeki halkalardan biridir. Ayr\u0131ca, \u0130bn Sina orta \u00e7a\u011f felsefesine, yani Yunanca, Arap\u00e7a, Latince ve \u0130branice gibi d\u00f6rt b\u00fcy\u00fck dille ifade edilen felsefeye Araplar\u0131n ve m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 katk\u0131lar\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc farketmemize yard\u0131mc\u0131 olur. Orta \u00e7a\u011f d\u00fc\u015f\u00fcncesinin anla\u015f\u0131labilmesi i\u00e7in, bunun dokunmas\u0131 esnas\u0131nda kullan\u0131lan d\u00f6rt ipten birinin dahi ihmal edilmemesi gerekir. \u0130man ve itikada ait farkl\u0131l\u0131klara ra\u011fmen, M\u00fcsl\u00fcman, Yahudi ve Hristiyan teolojileri, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak yard\u0131mla\u015fabilmek i\u00e7in yeterli say\u0131da m\u00fc\u015fterek ilkelere sahipti. \u0130bn Sina sadece \u0130sl\u00e2m ilahiyat\u0131ndan esinlenmi\u015f olsa da, Aristocu metafizi\u011fin Yahudi ve Hristiyanlar\u0131n maksatlar\u0131na uygun bir \u015fekilde \u00f6z\u00fcmsenmesini kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\nOrta \u00e7a\u011fda terkediimesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan metafiziksel saplant\u0131lar\u0131na ra\u011fmen, \u0130bn Sina, her\u015feyden \u00f6nce, t\u0131pk\u0131 Aristo ve Galen gibi bir bilim filozofu, yani pozitif bilginin tamam\u0131n\u0131 anlamaya \u00e7al\u0131\u015fan bir kimseydi. \u015e\u00fcphesiz bu durum onun pratik bir bilim adam\u0131 olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yordu. Bilebildi\u011fimiz kadar\u0131yla, \u0130bn Sina’n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesinin geli\u015fiminde – bilimsel ve mistik nitelikte – iki farkl\u0131 y\u00f6nelimin etkileri vard\u0131 Bu mistik y\u00f6nelim, akl\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 giderek daha iyi sezinlemesinden ve tevazuundan do\u011fmu\u015ftu.<\/p>\n
Her bilim filozofu, ayn\u0131 ara\u015ft\u0131rma modelini kullanmak mecburiyetindedir; fakat orta \u00e7a\u011fdan beri bilim \u00f6ylesine h\u0131zl\u0131 ve \u00f6ylesine verimli bir bi\u00e7imde geli\u015fmi\u015ftir ki bir Aristo’nun veya bir \u0130bn Sina’n\u0131n ansiklopedik giri\u015fimlerini yinelemek imkans\u0131z olmasa bile giderek daha da g\u00fc\u00e7le\u015fmi\u015ftir.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n
\u00c7eviren : Remzi Demir<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Profes\u00f6r Arthur Upham Pope, ge\u00e7ti\u011fimiz bininci y\u0131l kutlamalar\u0131na kat\u0131lmam i\u00e7in, beni davet etme inceli\u011fini g\u00f6stermi\u015fti. Filozof Avicenna’dan (ibn sina) bahsetmemi istedi; ama Avicenna’n\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc ki\u015fili\u011finin esas\u0131n\u0131 kaybetmeksizin sadece filozoflu\u011fundan s\u00f6z etmek olanaks\u0131zd\u0131r, ve bu nedenle de\u011ferlendirmelerimin sahas\u0131n\u0131 biraz geni\u015f tutmak istiyorum. Otobiyografisi, hayat\u0131n\u0131n ilk yirmi y\u0131l\u0131n\u0131 kapsad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gen\u00e7lik d\u00f6nemini \u00e7ok iyi biliyoruz; sonraki olaylar […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4210","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-felsefe-genel"},"yoast_head":"\n
B\u00fcy\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr: \u0130BN S\u0130NA (avicenna) (980 - 1037) | George Sarton - narteks.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"B\u00fcy\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr: \u0130BN S\u0130NA (avicenna) (980 - 1037) | George Sarton\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Profes\u00f6r Arthur Upham Pope, ge\u00e7ti\u011fimiz bininci y\u0131l kutlamalar\u0131na kat\u0131lmam i\u00e7in, beni davet etme inceli\u011fini g\u00f6stermi\u015fti. Filozof Avicenna’dan (ibn sina) bahsetmemi istedi; ama Avicenna’n\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc ki\u015fili\u011finin esas\u0131n\u0131 kaybetmeksizin sadece filozoflu\u011fundan s\u00f6z etmek olanaks\u0131zd\u0131r, ve bu nedenle de\u011ferlendirmelerimin sahas\u0131n\u0131 biraz geni\u015f tutmak istiyorum. Otobiyografisi, hayat\u0131n\u0131n ilk yirmi y\u0131l\u0131n\u0131 kapsad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gen\u00e7lik d\u00f6nemini \u00e7ok iyi biliyoruz; sonraki olaylar […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"narteks.net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2010-02-12T22:34:52+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/img03.blogcu.com\/images\/a\/l\/k\/alkmaar\/ibni_sina_1255983164.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"22 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tar\u0131k\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\"},\"headline\":\"B\u00fcy\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr: \u0130BN S\u0130NA (avicenna) (980 – 1037) | George Sarton\",\"datePublished\":\"2010-02-12T22:34:52+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/\"},\"wordCount\":4486,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/img03.blogcu.com\/images\/a\/l\/k\/alkmaar\/ibni_sina_1255983164.jpg\",\"articleSection\":[\"Felsefe (Genel)\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/\",\"name\":\"B\u00fcy\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr: \u0130BN S\u0130NA (avicenna) (980 - 1037) | George Sarton - narteks.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/img03.blogcu.com\/images\/a\/l\/k\/alkmaar\/ibni_sina_1255983164.jpg\",\"datePublished\":\"2010-02-12T22:34:52+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/img03.blogcu.com\/images\/a\/l\/k\/alkmaar\/ibni_sina_1255983164.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/img03.blogcu.com\/images\/a\/l\/k\/alkmaar\/ibni_sina_1255983164.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/narteks.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"B\u00fcy\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr: \u0130BN S\u0130NA (avicenna) (980 – 1037) | George Sarton\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"name\":\"narteks.net\",\"description\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"alternateName\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\",\"name\":\"narteks.net\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"width\":300,\"height\":90,\"caption\":\"narteks.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/narteks\",\"https:\/\/instagram.com\/narteksnet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\",\"name\":\"Tar\u0131k\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tar\u0131k\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/narteks.net\"],\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"B\u00fcy\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr: \u0130BN S\u0130NA (avicenna) (980 - 1037) | George Sarton - narteks.net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"B\u00fcy\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr: \u0130BN S\u0130NA (avicenna) (980 - 1037) | George Sarton","og_description":"Profes\u00f6r Arthur Upham Pope, ge\u00e7ti\u011fimiz bininci y\u0131l kutlamalar\u0131na kat\u0131lmam i\u00e7in, beni davet etme inceli\u011fini g\u00f6stermi\u015fti. Filozof Avicenna’dan (ibn sina) bahsetmemi istedi; ama Avicenna’n\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc ki\u015fili\u011finin esas\u0131n\u0131 kaybetmeksizin sadece filozoflu\u011fundan s\u00f6z etmek olanaks\u0131zd\u0131r, ve bu nedenle de\u011ferlendirmelerimin sahas\u0131n\u0131 biraz geni\u015f tutmak istiyorum. Otobiyografisi, hayat\u0131n\u0131n ilk yirmi y\u0131l\u0131n\u0131 kapsad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gen\u00e7lik d\u00f6nemini \u00e7ok iyi biliyoruz; sonraki olaylar […]","og_url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/","og_site_name":"narteks.net","article_published_time":"2010-02-12T22:34:52+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/img03.blogcu.com\/images\/a\/l\/k\/alkmaar\/ibni_sina_1255983164.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Tar\u0131k","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@narteks","twitter_site":"@narteks","twitter_misc":{"Yazan:":"Tar\u0131k","Tahmini okuma s\u00fcresi":"22 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/"},"author":{"name":"Tar\u0131k","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca"},"headline":"B\u00fcy\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr: \u0130BN S\u0130NA (avicenna) (980 – 1037) | George Sarton","datePublished":"2010-02-12T22:34:52+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/"},"wordCount":4486,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/img03.blogcu.com\/images\/a\/l\/k\/alkmaar\/ibni_sina_1255983164.jpg","articleSection":["Felsefe (Genel)"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/","url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/","name":"B\u00fcy\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr: \u0130BN S\u0130NA (avicenna) (980 - 1037) | George Sarton - narteks.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/img03.blogcu.com\/images\/a\/l\/k\/alkmaar\/ibni_sina_1255983164.jpg","datePublished":"2010-02-12T22:34:52+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/#primaryimage","url":"http:\/\/img03.blogcu.com\/images\/a\/l\/k\/alkmaar\/ibni_sina_1255983164.jpg","contentUrl":"http:\/\/img03.blogcu.com\/images\/a\/l\/k\/alkmaar\/ibni_sina_1255983164.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/02\/13\/buyuk-bir-dusunur-ibn-sina-avicenna-980-1037-george-sarton\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/narteks.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"B\u00fcy\u00fck bir d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr: \u0130BN S\u0130NA (avicenna) (980 – 1037) | George Sarton"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/narteks.net\/#website","url":"https:\/\/narteks.net\/","name":"narteks.net","description":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"alternateName":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization","name":"narteks.net","url":"https:\/\/narteks.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","width":300,"height":90,"caption":"narteks.net"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/narteks","https:\/\/instagram.com\/narteksnet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca","name":"Tar\u0131k","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tar\u0131k"},"sameAs":["http:\/\/narteks.net"],"url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4210","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4210"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4210\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4210"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4210"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4210"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![](\"http:\/\/img03.blogcu.com\/images\/a\/l\/k\/alkmaar\/ibni_sina_1255983164.jpg\")
Profes\u00f6r Arthur Upham Pope, ge\u00e7ti\u011fimiz bininci y\u0131l kutlamalar\u0131na kat\u0131lmam i\u00e7in, beni davet etme inceli\u011fini g\u00f6stermi\u015fti. Filozof Avicenna’dan (ibn sina) bahsetmemi istedi; ama Avicenna’n\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc ki\u015fili\u011finin esas\u0131n\u0131 kaybetmeksizin sadece filozoflu\u011fundan s\u00f6z etmek olanaks\u0131zd\u0131r, ve bu nedenle de\u011ferlendirmelerimin sahas\u0131n\u0131 biraz geni\u015f tutmak istiyorum. Otobiyografisi, hayat\u0131n\u0131n ilk yirmi y\u0131l\u0131n\u0131 kapsad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in gen\u00e7lik d\u00f6nemini \u00e7ok iyi biliyoruz; sonraki olaylar ise \u00e7\u00f6mezi el-C\u00fczcan\u00ee taraf\u0131ndan aktar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n