{"id":4341,"date":"2010-03-15T01:49:24","date_gmt":"2010-03-14T22:49:24","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wordpress\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/"},"modified":"2010-03-15T01:49:24","modified_gmt":"2010-03-14T22:49:24","slug":"kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/","title":{"rendered":"Ki\u015fisel Geli\u015fim \u00dczerine | Kemal Sayar"},"content":{"rendered":"![](\"http:\/\/t3.gstatic.com\/images?q=tbn:6upXPW3FjIpdmM:http:\/\/www.izmirdesanat.org\/wp-content\/uploads\/2009\/04\/kisisel-gelis-tonton.jpg\")
Bir dostumla ho\u015fbe\u015f edip yemek yiyoruz. Bana son zamanlarda dinledi\u011fi bir semineri balland\u0131rarak anlat\u0131yor. ‘Ki\u015fisel geli\u015fim’ seminerlerinden bir tanesi daha. ‘Senin akl\u0131nda ne kald\u0131 bu seminerden?’ diye soruyorum.’Kendi \u00f6n\u00fcm\u00fczden \u00e7ekilmemiz laz\u0131m’ diyor. Bingo! Millet\u00e7e kas geli\u015ftirir gibi ki\u015filik geli\u015ftiriyoruz. Meddahl\u0131k yetene\u011fi ileri psikologlar\u0131n hu\u015f\u00fb i\u00e7inde dinlenildi\u011fi seminerler, ‘ya\u015fam ko\u00e7lu\u011fu’, kuzey Amerika’n\u0131n kolayc\u0131 form\u00fclleriyle \u015fi\u015firilmi\u015f ki\u015fisel geli\u015fim kitaplar\u0131 derken geli\u015fim ate\u015fiyle yan\u0131p kavruluyoruz! Bu memlekete ak\u0131l s\u0131r ermiyor. Kristal gibi, bir yanda en pespayesinden ‘i\u00e7ini g\u00f6ster, yaralar\u0131n\u0131 g\u00f6ster, bununla rahatla’ programlar\u0131, \u00f6te yanda ‘sen asl\u0131nda ba\u015fka birisin, potansiyellerini harekete ge\u00e7ir’ diyen geli\u015fimciler. Ne oldu, ne oluyor da ‘ki\u015fisel geli\u015fim’ bizi bu kadar ilgilendiriyor? Y\u00fczeysel sloganlar, ‘hadi aslan\u0131m, hadi ko\u00e7um’ gazlamalar\u0131, hayata dair o sahte bilgelikler..b\u00fct\u00fcn bunlar neden \u015fimdi al\u0131c\u0131 bulmaya ba\u015flad\u0131? Moderniteyle birlikte ‘benli\u011fin y\u00fckseli\u015fi’ne tan\u0131kl\u0131k ediyoruz.<\/p>\n
Benli\u011fin hayat\u0131 tek ba\u015f\u0131na anlamland\u0131rmas\u0131 ve insan\u0131n duygular\u0131na yak\u0131nla\u015fmak suretiyle ‘kendi’ benli\u011fini bulmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesi ‘ki\u015fisel geli\u015fim’ mitinin belkemi\u011fini olu\u015fturuyor. Bir k\u00fclt\u00fcrel kurgu olarak ki\u015fisel geli\u015fim, benli\u011fin y\u00fckseli\u015fi s\u00fcrecinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve \u00f6zellikle ABD mahre\u00e7li pop\u00fcler psikoloji eliyle yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. Bu yaz\u0131da ‘benli\u011fin y\u00fckseli\u015fi’ne ele\u015ftirel bir g\u00f6zle bakmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m. Modernitenin y\u00fckseli\u015fiyle birlikte benli\u011fi di\u011ferlerinden ay\u0131rt eden \u015feye (‘ben’ kimli\u011fi), insanlar\u0131 birbirine ba\u011flayan \u015feyden (‘biz’ kimli\u011fi) daha fazla \u00f6nem verilmi\u015ftir. Kimi yazarlar\u0131n ‘terapi k\u00fclt\u00fcr\u00fc’ kimilerinin de ‘terapinin zaferi’ olarak isimlendirdi\u011fi bu s\u00fcre\u00e7; bize ‘ger\u00e7ek benlik’lerimize yak\u0131nla\u015fmam\u0131z\u0131, i\u00e7imizdeki beni ke\u015ffedip geli\u015ftirmemizi telkin eder. Ger\u00e7ek benlikleriyle temas eden bireyler aile bask\u0131lar\u0131n\u0131n yapay tortular\u0131ndan, sosyal rollerden, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n beklentilerinden \u00f6zg\u00fcrle\u015fen ki\u015filerdir. Modern toplumda sa\u011flam, \u00fczerinde anla\u015f\u0131lm\u0131\u015f de\u011ferler bulmak zordur. De\u011ferler sorumluluklardan haklara do\u011fru bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm g\u00f6stermi\u015f, ahlaki \u00f6devler yasall\u0131kla yer de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. Ahlaki do\u011fru \u00fczerinde g\u00fc\u00e7l\u00fc ve kolektif bir inanc\u0131n olmay\u0131\u015f\u0131 kendisini pek \u00e7ok bi\u00e7imde ifade eder: Yayg\u0131n \u015f\u00fcphecilik, ahlaki bir g\u00f6rececili\u011fin tan\u0131nmas\u0131, kurnaz kural bozucular\u0131n takdir g\u00f6rmesi bunlardan birka\u00e7\u0131d\u0131r. Ahlakilik bize do\u011fru ve yanl\u0131\u015f \u00fczerine kurallar va’zeder. Geleneksel g\u00f6r\u00fc\u015fte ahlaki olmak baz\u0131 manevi ama\u00e7lara ula\u015fmak i\u00e7in olmazsa olmaz bir \u015feydi. Moderniteyle beraber ahlakilik de mevzisini yitirdi. Ahlaki davran\u0131\u015f i\u00e7in \u00f6zdenetim fikri, ki\u015finin kendisini ifade etmesi ve ger\u00e7ekle\u015ftirmesi s\u00f6z konusu oldu\u011funda kolayca feragat edilecek bir \u015fey halini ald\u0131.<\/p>\n
20. y\u00fczy\u0131lda psikoloji ve cinsellikteki yeni e\u011filimlerin de etkisiyle ahlakilik art\u0131k ‘bask\u0131c\u0131, otoriteryen ve muhtemelen i\u00e7 n\u00f6rotik \u00e7at\u0131\u015fmalarla ilgili’ bir durum olarak alg\u0131lanmaya ba\u015fland\u0131. Bask\u0131c\u0131 ahlakili\u011fe y\u00f6nelik tepkiye terapi \u00fczerine kurulu bir insan ili\u015fkileri anlay\u0131\u015f\u0131 da e\u015flik ediyordu. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re ama\u00e7 insanlar\u0131 mutlu, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve uyumlu k\u0131lmakt\u0131; do\u011fru ve yanl\u0131\u015f mefhumlar\u0131 g\u00f6rmezden gelinebilirdi, ahlakilik ki\u015finin kendisini ifade etmesine izin vermiyorsa ondan kolayca vazge\u00e7ilebilirdi. Terap\u00f6tik etik ‘\u00f6nce kendinle bar\u0131\u015f, \u00f6nce kendini sev’ diyerek en \u00fcst\u00fcn ama\u00e7 olarak kendini kabul\u00fc g\u00f6steriyor ve ahlakili\u011fi buna boyun e\u011fdiriyordu. \u0130nsanlar \u00f6fkeli duygular\u0131n\u0131 dahi kabul edip a\u00e7\u0131klamaya te\u015fvik ediliyordu, \u00f6te t\u00fcrl\u00fcs\u00fc ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ziyand\u0131. Toplumun ge\u00e7irdi\u011fi ekonomik ve toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ahlakili\u011fi toplum hayatiyetinin vazge\u00e7ilmez bir vas\u0131tas\u0131 olmaktan \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. ‘Oldu\u011funuz gibi olun ve kendinizi oldu\u011funuz gibi kabul edin, duygular\u0131n\u0131z\u0131 ahlaki \u00f6l\u00e7\u00fctleri dikkate almaks\u0131z\u0131n a\u00e7\u0131klay\u0131n’ diyen bir entelekt\u00fcel hareket ahlakili\u011fi neredeyse a\u00e7\u0131k\u00e7a ele\u015ftirmektedir. Bu iklimde benli\u011fin y\u00fckseli\u015fi ger\u00e7ekle\u015fti. Ara\u015ft\u0131rmalar \u00e7a\u011fda\u015f insan\u0131n kendisinden bahsetmeyi ge\u00e7mi\u015f \u00e7a\u011flar\u0131n insan\u0131na g\u00f6re daha fazla sevdi\u011fini g\u00f6steriyor. \u0130nsanlar kendileri hakk\u0131nda ana babalar\u0131n\u0131n neslinden daha olumlu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
Ge\u00e7mi\u015f y\u00fczy\u0131llarda insanlar servet aray\u0131\u015flar\u0131n\u0131 insanseverlik gibi y\u00fcksek ama\u00e7lara s\u0131\u011f\u0131narak me\u015frula\u015ft\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, bug\u00fcn zenginlik, tan\u0131nma, iktidar ve nimetlerin pe\u015finde ko\u015fmak adeta ekonomik hayat\u0131n merkezini i\u015fgal ediyor, ahlakili\u011fin bu aray\u0131\u015f\u0131 k\u0131nayan tutumu anlams\u0131z bulunuyor. \u00c7a\u011f\u0131m\u0131zda kendimizi ke\u015ffetmemiz gerekiyor. Pek \u00e7ok kli\u015fe, benli\u011fe y\u00fcklenen bu anlam\u0131 ele veriyor: Kendi benli\u011fimizi bulmak, duygular\u0131m\u0131za dokunmak, kendimiz i\u00e7in do\u011fru olan neyse onu yapmak, kendimiz olmak, bir numaray\u0131 aramak, kimlik krizi, ‘ben’ ku\u015fa\u011f\u0131 vb. Benlik art\u0131k pek \u00e7ok ki\u015finin ortak bir zihinsel me\u015fguliyeti olmu\u015ftur. Pop\u00fcler kitaplar ve sinema ki\u015finin kendisini anlamas\u0131, i\u00e7 do\u011fas\u0131n\u0131 ke\u015ffedip geli\u015ftirmesi ve kendi tercihlerine g\u00f6re eylemde bulunmas\u0131 \u00fczerine g\u00f6ndermelerle dolu. Bunlar hazc\u0131 e\u011filimler de\u011fil neredeyse yar\u0131 kutsal y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler, ki\u015finin kendi e\u011filimleri hilaf\u0131na hareket etmesi yanl\u0131\u015f ve uyum bozucu say\u0131l\u0131yor. Benli\u011fin biricikli\u011fi yayg\u0131n kabul g\u00f6r\u00fcyor ve insanlar \u00f6zel, biricik bireyler olarak davran\u0131lmaya haklar\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor. Bu k\u00fclt\u00fcrel kurgu bize, \u00f6zel benliklerimizin derinlerindeki inan\u00e7lar\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmam\u0131z gerekti\u011fini telkin ediyor. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde pek \u00e7ok insan, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 kayna\u011f\u0131 olarak kendileri i\u00e7in en iyi olan\u0131 ve onlara en fazla ki\u015fisel tatmini sa\u011flayan\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Benlikten daha y\u00fcce bir ahlaki otorite olmad\u0131\u011f\u0131nda benli\u011fin tercihleri kendili\u011finden onaylanm\u0131\u015f oluyor. Do\u011fru ve yanl\u0131\u015f\u0131n, iyi ve k\u00f6t\u00fcn\u00fcn nesnelle\u015ftirilebilir \u00f6l\u00e7\u00fcleri olmad\u0131\u011f\u0131nda benlik ve onun duygular\u0131 tek ba\u015f\u0131na bir ahlaki k\u0131lavuz haline geliyor. Ahlakilik benli\u011fin emrine giriyor ve neyin do\u011fru neyin yanl\u0131\u015f oldu\u011funun karar mercii benli\u011fin ta kendisi oluyor. Size do\u011fru geliyorsa do\u011frudur! ABD’de kad\u0131n dergileri \u00fczerine yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, ikinci d\u00fcnya sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda ahlakili\u011fin giderek daha az bi\u00e7imde nesnel, b\u00fck\u00fclmez ve evrensel bir kurallar b\u00fct\u00fcn\u00fc olarak alg\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131, daha \u00e7ok da bireysel bir karar ve ki\u015fisel bir sorun olarak ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Benli\u011fin de\u011fer sa\u011flay\u0131c\u0131 bir \u00fcs haline gelmesi, dinin ve gelene\u011fin de\u011fer ve anlam sa\u011flay\u0131c\u0131 \u00f6zelliklerini kaybetmesiyle birlikte ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Bir de\u011fer \u00fcss\u00fc olarak benlik, a\u015fk ve i\u015fe kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131 da belirliyor. A\u015fk ve i\u015f; benli\u011fi ke\u015ffetmek, geli\u015ftirmek ve kutsamak i\u00e7indir, bunlar\u0131 sa\u011flayam\u0131yorsalar me\u015fruiyetlerini yitirirler. Benli\u011fi geli\u015ftirmeyen bir ili\u015fki bozulabilir, kendini ifadeye izin vermeyen bir i\u015f terk edilebilir. G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn insan\u0131 kendisini giderek daha fazla g\u00fcvenliksiz, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n onay\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131, i\u00e7sel bo\u015flu\u011funu doldurmak i\u00e7in yo\u011fun duygusal ya\u015fant\u0131lar pe\u015finde ko\u015fan bir ki\u015fi olarak hissediyor. Hayata anlam sa\u011flayacak daha geni\u015f ba\u011flam ve de\u011ferlerden koptu\u011fu i\u00e7in ya\u015flanma ve \u00f6l\u00fcme tahamm\u00fcl edemiyor. Ya\u015flanma korkusu sadece bir gen\u00e7lik k\u00fclt\u00fc yaratm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda bir benlik k\u00fclt\u00fc de ortaya koyuyor.<\/p>\n
Pop psikoloji de bencilli\u011fi ve \u00f6z \u00e7\u0131karlar\u0131 art\u0131ran ‘ki\u015fisel geli\u015fim’ kitaplar\u0131yla bu koroya kat\u0131lmaktad\u0131r. Giri\u015fkenlik ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir belirtisi say\u0131larak bencillik me\u015frula\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Ki\u015fisel tatmin, do\u011fru uyumun kan\u0131t\u0131 ve amac\u0131 say\u0131lmaktad\u0131r. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re ki\u015finin kendi arzular\u0131n\u0131, duygu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini bast\u0131rmas\u0131 psikolojik s\u0131k\u0131nt\u0131 ve ruhsal hastal\u0131\u011f\u0131n kayna\u011f\u0131d\u0131r. Ana ak\u0131m psikoloji de di\u011ferkam (altruistik) eylemleri gizli bencilli\u011fe ba\u011flayarak di\u011ferkaml\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 \u015f\u00fcpheci bir yakla\u015f\u0131m sergilemektedir. Modern \u00e7a\u011f; \u00f6nemli, \u00e7o\u011fu zaman ke\u015ffedilmemi\u015f zenginlikler i\u00e7eren bir i\u00e7sel benlik fikri geli\u015ftirmi\u015ftir. Bu potansiyeller ke\u015ffedilmeli, \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131 ve ifade edilmelidir. Bu i\u00e7sel potansiyelleri harekete ge\u00e7irmek ki\u015finin kendi hayat\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmesi i\u00e7in olmazsa olmazd\u0131r. Bu benlik kendi kendini do\u011furmak ister gibidir. Zaman\u0131m\u0131z\u0131n narsisistik ki\u015fili\u011fi yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n en \u00fcst noktas\u0131 olarak kendi benli\u011fini yaratmay\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Kendisi olmak i\u00e7in ki\u015fi gerekti\u011finde b\u00fct\u00fcn ba\u011flar\u0131n\u0131 kopar\u0131p gidebilmelidir. Benlik ve kimlik kar\u015f\u0131s\u0131ndaki bu b\u00fcy\u00fclenme hali sadece bir ahlaki zay\u0131fl\u0131k veya sadece para harcay\u0131p hayat\u0131n tad\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmay\u0131 \u00f6\u011f\u00fctleyen modern reklamc\u0131l\u0131\u011f\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc de\u011fildir, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 nas\u0131l besleyip e\u011fitti\u011fimizle ilgili bir kazadan da fazlas\u0131d\u0131r. Benlik art\u0131k hayat\u0131n temel anlam sa\u011flay\u0131c\u0131s\u0131d\u0131r. Dinin, geleneksel ahlak\u0131n ve gelene\u011fin kaybolmas\u0131 bir de\u011fer bo\u015flu\u011fu yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Din insanlara toplumun di\u011fer \u00fcyelerinin de payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir kelime da\u011far\u0131yla \u00f6znel i\u00e7sel ya\u015fant\u0131lar\u0131n\u0131 anlamland\u0131rma imkan\u0131 veriyordu. \u0130nsan gayesi hakk\u0131nda berrak bir \u00f6yk\u00fc olmazsa, ekonomik ak\u0131lc\u0131l\u0131k hayat\u0131 bireyin kontrol\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc kuvvetlere boyun e\u011fdirir. ‘Benli\u011fi ke\u015ffetme’ prati\u011fi olarak ki\u015fisel geli\u015fim ideolojileri, sahte bir maneviyat kurmaktad\u0131rlar. Ki\u015fisel geli\u015fimin bildik ve genel ge\u00e7er d\u00fcsturlar\u0131 ABD’de New Age dinler taraf\u0131ndan yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n
Yine ABD’de ‘benli\u011fin y\u00fckseli\u015fi’ ve toplumun narsistik d\u00f6nemeci d\u00f6nmesiyle birlikte ‘yukar\u0131dan insanlar\u0131 g\u00f6zetleyen’ melekleri konu edinen film ve kitaplarda b\u00fcy\u00fck bir art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. B\u00f6ylece her birey kendisini kollayan bir melek sahibi olmaktad\u0131r. Bu melekler semavi dinlerin meleklerine benzemez, hi\u00e7 talepkar de\u011fildirler, bizden do\u011fru ve adanm\u0131\u015f bir hayat\u0131 talep etmezler. Bizi bir \u015feye zorlamaz ama d\u00fc\u015flerimizi ger\u00e7ekle\u015ftirir, bizi sever, kollar ve g\u00f6zetirler. \u00c7a\u011f\u0131m\u0131zda kaybolan anlam\u0131 bireyin kendisinin icat etmesi gerekmekte ve bu y\u00fczden de ki\u015fi kendi benli\u011fine y\u00f6nelmektedir.Ahlakilik her zaman \u00e7\u0131karlar\u0131 denetim alt\u0131na almay\u0131 gerektirir ve erdem, benli\u011fi a\u015fmay\u0131 vazeder. Oysa g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ahlakilik haklar\u0131 ve sorumluluklar\u0131 \u00f6ne alan \u00e7\u0131kar \u00fczerine kurulu bir anlay\u0131\u015f\u0131 ve benli\u011fi bilme, geli\u015ftirme ve a\u00e7\u0131klama \u00fczerine kurulu bir dizi yeni erdemi ortaya s\u00fcrmektedir. Bireysel \u00f6zerkli\u011fi te\u015fvik eden d\u00fcnya, insan\u0131n insandan yabanc\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 t\u0131rmand\u0131rmaktad\u0131r. ‘Sadece kendin ol’ d\u00fcsturu benli\u011fin ayd\u0131nlanmas\u0131n\u0131n bir k\u00fclt\u00fcrel mecburiyeti olarak sunulmaktad\u0131r. Kimlik sorunu giderek daha fazla duyguyla ili\u015fkilendirilmektedir. Duygusal determinizmin buyruklar\u0131na uygun bir bi\u00e7imde, ki\u015finin kendisini nas\u0131l hissetti\u011fi, benli\u011fin nas\u0131l ve ne oldu\u011funu tan\u0131ml\u0131yor. Bu duygular \u00f6zg\u00fcven mitinin i\u00e7inde sistematik olarak gizleniyor. Bu mite g\u00f6re d\u00fc\u015f\u00fck benlik say\u0131s\u0131 toplumun maruz bulundu\u011fu anahtar sorundur, y\u00fcksek \u00f6z sayg\u0131 da onun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Benlik hakk\u0131ndaki fikirlerimiz sosyal ya\u015fant\u0131yla \u015fekillenir. Ki\u015filer hayatlar\u0131n\u0131 nas\u0131l anlamland\u0131r\u0131yor sualine toplum yeni sorun ve meydan okumalar \u00e7\u0131kard\u0131k\u00e7a bu fikirler de\u011fi\u015fir. Benlikle a\u015f\u0131r\u0131 me\u015fguliyet modern bir fenomendir. ‘Ben duygular\u0131m\u0131n bana anlatt\u0131\u011f\u0131 ki\u015fiyim’ der modern insan. ‘G\u00fc\u00e7s\u00fcz ve incinebilir bir ki\u015fiyim’.<\/p>\n
\u00c7a\u011fda\u015f benli\u011fe izafe edilen \u00e7aresizlik duygusu moderniteyle birlikte e\u015fsiz e\u015fsiz bir h\u00fcviyet kazanmaktad\u0131r. \u0130nsan\u0131n incinebilirli\u011fine yap\u0131lan vurgu insanlar\u0131 \u015fartlar\u0131n \u00e7aresiz kurbanlar\u0131 k\u0131lmaktad\u0131r. Bat\u0131 d\u00fcnyas\u0131nda 1970’lerden sonra ba\u015flayan ve kendinizle ‘bar\u0131\u015f\u0131k olmak’, kendiniz hakk\u0131nda iyi hissetmek, kendinizi oldu\u011funuz gibi kabullenebilmek gibi d\u00fcsturlarla ilerleyen pop\u00fcler yakla\u015f\u0131mlar; din, gelenek ve ahlak\u0131n geri \u00e7ekilmesiyle ortal\u0131\u011f\u0131 dolduran ‘terapi k\u00fclt\u00fcr\u00fc’n\u00fcn \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcrler. ABD’de bizi yukar\u0131dan g\u00f6zleyen meleklerle Terapi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn y\u00fckseli\u015finin Terapinin zaferini tart\u0131\u015fan yazarlar; terapi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn toplumsal dayan\u0131\u015fman\u0131n a\u015f\u0131nmas\u0131, g\u00fcnl\u00fck hayat\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 ve geleneksel ahlak kodlar\u0131n\u0131n \u00f6nemini kaybetmesinin yaratt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvensizli\u011fe bir cevap oldu\u011funu dile getirirler. Din ve geleneksel ahlak\u0131n \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcyle ortaya \u00e7\u0131kan sosyal ihtiyac\u0131n terap\u00f6tik ethos taraf\u0131ndan dolduruldu\u011fu s\u00f6ylenir. Ahlaki uzla\u015f\u0131n\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 bireyleri kendi anlam sistemlerini aramaya itmi\u015ftir.Teolojinin dili itibar kaybederken psikoloji insan ki\u015fili\u011finin en iyi niteliklerini anlama ve geli\u015ftirme konusunda yans\u0131z bir dil sunar. Terap\u00f6tik ideoloji, ‘b\u00fcy\u00fcs\u00fc bozulmu\u015f d\u00fcnyada’ \u00f6znel deneyimi yeniden b\u00fcy\u00fcl\u00fc k\u0131lmay\u0131, ona t\u0131ls\u0131m\u0131n\u0131 vermeyi vaat eder. Bireyin duygusal d\u00fcnyas\u0131n\u0131 yeni bir anlamla donat\u0131r. Ki\u015finin i\u00e7 hayat\u0131na bir i\u00e7g\u00f6r\u00fc kazand\u0131rmak vaadiyle ki\u015fileri ‘ger\u00e7ek’ benlikleriyle bulu\u015fturmay\u0131 teklif eder. Bireyin dikkat oda\u011f\u0131 oldu\u011fu yeni bir maneviyat ikliminde kendini a\u00e7\u0131klama, kendini bilme ve kimli\u011fin duygusal dilde yeniden kurulmas\u0131; benli\u011fin daha geni\u015f referans noktalar\u0131yla ili\u015fkisini dramatik bir bi\u00e7imde de\u011fi\u015ftirir. G\u00fcnl\u00fck hayatta benli\u011fin \u00fczerindeki s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00f6nemi kalkar. Pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcr geni\u015f d\u0131\u015fsal taleplerin benli\u011fin kendisini ger\u00e7ekle\u015ftirmesine engel olduk\u00e7a gayr\u0131 me\u015fru kabul eder. Ge\u00e7mi\u015fin ideolojileri daha y\u00fcksek bir ama\u00e7 u\u011fruna benli\u011fi reddederken, terap\u00f6tik k\u00fclt\u00fcr benli\u011fin evetlenmesini iyi bir hayat\u0131n merkezine oturtmaktad\u0131r. Bu k\u00fclt\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fck \u00f6zg\u00fcveni insanlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131 kontrol etmelerini g\u00fc\u00e7le\u015ftiren g\u00f6r\u00fcnmez bir hastal\u0131k gibi sunar. Dola\u015f\u0131ma soktu\u011fu k\u00fclt\u00fcrel mitlerden bir tanesi de toplumsal k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerin alt\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fck \u00f6zg\u00fcven sorununun yatt\u0131\u011f\u0131 \u00f6nermesidir. Oysa bug\u00fcn psikoloji ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 y\u00fcksek \u00f6zg\u00fcvenin d\u00fc\u015f\u00fck \u00f6z denetim anlam\u0131na gelebildi\u011fini, bunun da sald\u0131rgan davran\u0131\u015f\u0131 tetikleyebildi\u011fini g\u00f6steriyor. De\u011ferli sosyal bilimci Roy Baumeister \u00f6zdenetim duygusunun ki\u015fisel geli\u015fim d\u00fcsturlar\u0131ndan \u00e7ok daha \u00f6nemli oldu\u011funu, kendisini denetleyip s\u0131n\u0131rland\u0131rabilen insanlar\u0131n topluma \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck yarar sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 hep dile getirir.<\/p>\n
T\u00fcrkiyede kitap\u00e7\u0131 raflar\u0131 ABD’de yaz\u0131l\u0131p dilimize \u00e7evirilen ki\u015fisel geli\u015fim kitaplar\u0131yla doldu. Bu kitaplar \u00e7ok de\u011fil on y\u0131l \u00f6nce raflar\u0131 s\u00fcslemiyordu. Bu kabil kitaplar, kanaatime g\u00f6re, asla k\u00fclt\u00fcrel bir s\u00fczge\u00e7ten ge\u00e7irilmeksizin dilimize aktar\u0131l\u0131yor ve bunlarda yalan yanl\u0131\u015f bir s\u00fcr\u00fc pop bilgi sunuluyor. Bu kitaplardaki bilgi k\u0131r\u0131nt\u0131lar\u0131 hakikate yaslanm\u0131yor, bilime itibar etmiyor. Bunlar ‘ba\u015far\u0131l\u0131’ olmu\u015f amerikal\u0131lar\u0131n hayat konusundaki y\u00fczeysel felsefelerini ve kolayc\u0131 form\u00fcllerini i\u00e7eriyor. Hayat\u0131n amerikan bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan kavranamayacak kadar karma\u015f\u0131k, derinlikli ve renkli oldu\u011fu co\u011frafyalarda bu kabil kitaplar\u0131n insanlara s\u00f6yleyece\u011fi hi\u00e7bir \u015fey yok. Sadece pop\u00fcler k\u00fclt\u00fcrler taraf\u0131ndan i\u00e7eriksizle\u015ftirilmi\u015f, i\u00e7i bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f insanlar bu kitaplardaki sahte maneviyata itibar edebilir. Geli\u015fmek bir kitaba s\u0131\u011fd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sloganlar\u0131 ezberlemekle olmaz, hayat\u0131n duvarlar\u0131na \u00e7arpa \u00e7arpa, ya\u015fayarak, tecr\u00fcbe ederek, ya\u015fad\u0131klar\u0131ndan \u00f6\u011frenerek ger\u00e7ekle\u015fir. Mevlana’n\u0131n ve Yunus’un y\u00fczy\u0131llard\u0131r birer ulu \u0131rmak gibi sulad\u0131\u011f\u0131 bu topraklar\u0131n insan\u0131 ki\u015fisel geli\u015fimi i\u00e7in bu y\u00fczeysel kitaplar\u0131 rehber edinmemeli. Bat\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fc tamahkarl\u0131\u011f\u0131n kam\u00e7\u0131lanmas\u0131 \u00fczerine kuruludur. Biyolojik paradigma bile rekabet esas\u0131na dayand\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, ‘en g\u00fc\u00e7l\u00fc olan ayakta kal\u0131r’ der. Oysa bug\u00fcn kainatta b\u00fcy\u00fck bir yard\u0131mla\u015fma oldu\u011funu, hayvanat aleminde ufak dayan\u0131\u015fmalarla t\u00fcrlerin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirdi\u011fini biliyoruz. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n s\u0131rt\u0131na basarak dahi olsa yukar\u0131lara t\u0131rmanma d\u00fc\u015f\u00fcncesi, di\u011ferkaml\u0131\u011f\u0131 ve ahengi y\u00fccelten kadim felsefelerde yer bulamaz. S\u00f6z\u00fc edilen tarzda kitaplar asl\u0131nda bize yard\u0131mla\u015fmay\u0131, dayan\u0131\u015fmay\u0131, fedakarl\u0131k ve feragat gibi \u00fcst\u00fcn insani de\u011ferleri de\u011fil insan\u0131 soysuzla\u015ft\u0131ran baz\u0131 de\u011ferleri telkin ediyorlar. Ba\u015far\u0131l\u0131 olman\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc maneviyata \u00f6nem veren bir toplumda \u00e7ok farkl\u0131 olacakt\u0131r. Tamamen sek\u00fcler ve pragmatist bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn i\u00e7inden \u00fcretilen re\u00e7eteler ‘ba\u015far\u0131’da gayb\u00ee kuvvetlerin tesirini ihmal eder, yok sayar. \u00dcstelik ba\u015far\u0131 nedir? Gayri me\u015fru yollarla servet biriktirmek bir ba\u015far\u0131 m\u0131d\u0131r? Harcayabildi\u011finden veya ihtiyac\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 elinde tutmak ve bunu ihtiyac\u0131 olanlara da\u011f\u0131tmamak bir ba\u015far\u0131 m\u0131d\u0131r? Ba\u015far\u0131 vb kavramlar tamamen izafidir ve hayata bi\u00e7ti\u011finiz anlama g\u00f6re farkl\u0131la\u015f\u0131r. Kapitalist k\u00fclt\u00fcr\u00fcn ba\u015far\u0131 tan\u0131mlamas\u0131, hayat\u0131 metafizik bir bak\u0131\u015fla anlamland\u0131ran birisi i\u00e7in \u00f6zenilecek bir durumu i\u015faret etmez, ancak tiksinti uyand\u0131rabilir.Bu kitaplar\u0131 alanlar da kelimenin en iyi anlam\u0131yla saf insanlar olsa gerektir. Kitaplarla hayatlar\u0131m\u0131z\u0131 bir \u00f6l\u00e7\u00fcye kadar de\u011fi\u015ftirebiliriz belki ama onlarla k\u0131smetimizi de\u011fi\u015ftiremeyiz. \u0130yi kitaplar hayata dair bir derin bilin\u00e7, bir fark\u0131ndal\u0131k uyand\u0131r\u0131rlar.<\/p>\n
K\u00f6t\u00fc kitaplar hayata dair kolay form\u00fcller \u00f6ne s\u00fcrerler. O kolay form\u00fclleri bir tehlike an\u0131nda namluya s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde hepsi elinizde patlar. Bu yaz\u0131y\u0131 bilge romanc\u0131 Soljenitsin’den bir al\u0131nt\u0131yla bitiriyoruz: ‘E\u011fer arzular\u0131m\u0131zla taleplerimizi kesin bi\u00e7imde s\u0131n\u0131rlamay\u0131, \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131z\u0131 ahl\u00e2ki \u00f6l\u00e7\u00fctlere tabi k\u0131lmay\u0131 \u00f6\u011frenmezsek, insan do\u011fas\u0131n\u0131n en k\u00f6t\u00fc yanlar\u0131 di\u015flerini g\u00f6sterirken bizler-yani insanl\u0131k-parampar\u00e7a olup gidece\u011fiz. \u00c7e\u015fitli d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler bir\u00e7ok kez dikkat \u00e7ekmi\u015ftir buna (ben de burada, 20. Y\u00fczy\u0131l Rus filozofu Nikolay Loski’nin s\u00f6zlerinden al\u0131nt\u0131 yap\u0131yorum): “Bir ki\u015filik, benlikten daha y\u00fcksek de\u011ferlere y\u00f6nelmemi\u015fse, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak yozla\u015fma ve \u00e7\u00fcr\u00fcme ba\u015f g\u00f6sterir.” \u0130zin verirseniz ben de ki\u015fisel bir g\u00f6zlemimi sizinle payla\u015faca\u011f\u0131m. Ele ge\u00e7irerek de\u011fil, ancak ele ge\u00e7irmeyi reddederek ger\u00e7ek manevi doyuma ula\u015fabiliriz. Ba\u015fka bir deyi\u015fle: Kendi kendini s\u0131n\u0131rland\u0131rma yoluyla. Kendi kendini s\u0131n\u0131rland\u0131rma, bug\u00fcn bize t\u00fcm\u00fcyle kabul edilmez, zorlay\u0131c\u0131, hatta itici bir \u015fey olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc atalar\u0131m\u0131z i\u00e7in gereklilikten do\u011fmu\u015f bir al\u0131\u015fkanl\u0131ktan y\u00fczy\u0131llar boyunca gitgide uzakla\u015ft\u0131k. Onlar, \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck d\u0131\u015f s\u0131n\u0131rlamalarla ya\u015fad\u0131 ve ellerinde \u00e7ok daha az f\u0131rsat vard\u0131. Kendi kendini s\u0131n\u0131rland\u0131rman\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00f6nemi, b\u00fct\u00fcn zorlay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ancak bu y\u00fczy\u0131lda \u00e7\u0131kt\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na. Yine de, \u00e7a\u011fda\u015f hayattaki \u00e7e\u015fitli kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011flant\u0131lar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nca bile, ne kadar g\u00fc\u00e7 olursa olsun , hem ekonomik hem de politik hayat\u0131m\u0131z\u0131 yava\u015f yava\u015f onarmay\u0131 ancak kendi kendini s\u0131n\u0131rland\u0131rmayla ba\u015farabilece\u011fimiz g\u00f6r\u00fclmektedir. Bug\u00fcn pek \u00e7ok kimse kendisi i\u00e7in bu ilkeyi kolayca kabullenmeyecektir. Ancak modernli\u011fimizin giderek daha karma\u015f\u0131k hale gelen ko\u015fullar\u0131nda kendi kendimizi s\u0131n\u0131rland\u0131rma, hepimizin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumas\u0131 i\u00e7in yegane do\u011fru yoldur. Ayr\u0131ca bu, bizim \u00fcst\u00fcm\u00fczde bir B\u00fct\u00fcnc\u00fcl ve Y\u00fcce Otorite bulundu\u011funun -ve bu varl\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda t\u00fcm\u00fcyle unutulan boyun e\u011fme duygusunun- yeniden fark\u0131na varmam\u0131za da yard\u0131mc\u0131 olur. Ancak tek bir ger\u00e7ek ilerleme olabilir: Tek tek b\u00fct\u00fcn bireylerin manevi ilerlemelerinin, hayatlar\u0131n\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde kendilerini yetkinle\u015ftirme derecelerinin toplam\u0131.’<\/p>\n
Bilmem bu yaz\u0131yla kendi \u00f6n\u00fcmden \u00e7ekilebildim mi?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Bir dostumla ho\u015fbe\u015f edip yemek yiyoruz. Bana son zamanlarda dinledi\u011fi bir semineri balland\u0131rarak anlat\u0131yor. ‘Ki\u015fisel geli\u015fim’ seminerlerinden bir tanesi daha. ‘Senin akl\u0131nda ne kald\u0131 bu seminerden?’ diye soruyorum.’Kendi \u00f6n\u00fcm\u00fczden \u00e7ekilmemiz laz\u0131m’ diyor. Bingo! Millet\u00e7e kas geli\u015ftirir gibi ki\u015filik geli\u015ftiriyoruz. Meddahl\u0131k yetene\u011fi ileri psikologlar\u0131n hu\u015f\u00fb i\u00e7inde dinlenildi\u011fi seminerler, ‘ya\u015fam ko\u00e7lu\u011fu’, kuzey Amerika’n\u0131n kolayc\u0131 form\u00fclleriyle \u015fi\u015firilmi\u015f ki\u015fisel […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4341","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-psikoloji"},"yoast_head":"\n
Ki\u015fisel Geli\u015fim \u00dczerine | Kemal Sayar - narteks.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ki\u015fisel Geli\u015fim \u00dczerine | Kemal Sayar\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Bir dostumla ho\u015fbe\u015f edip yemek yiyoruz. Bana son zamanlarda dinledi\u011fi bir semineri balland\u0131rarak anlat\u0131yor. ‘Ki\u015fisel geli\u015fim’ seminerlerinden bir tanesi daha. ‘Senin akl\u0131nda ne kald\u0131 bu seminerden?’ diye soruyorum.’Kendi \u00f6n\u00fcm\u00fczden \u00e7ekilmemiz laz\u0131m’ diyor. Bingo! Millet\u00e7e kas geli\u015ftirir gibi ki\u015filik geli\u015ftiriyoruz. Meddahl\u0131k yetene\u011fi ileri psikologlar\u0131n hu\u015f\u00fb i\u00e7inde dinlenildi\u011fi seminerler, ‘ya\u015fam ko\u00e7lu\u011fu’, kuzey Amerika’n\u0131n kolayc\u0131 form\u00fclleriyle \u015fi\u015firilmi\u015f ki\u015fisel […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"narteks.net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2010-03-14T22:49:24+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/t3.gstatic.com\/images?q=tbn:6upXPW3FjIpdmM:http:\/\/www.izmirdesanat.org\/wp-content\/uploads\/2009\/04\/kisisel-gelis-tonton.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"17 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tar\u0131k\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\"},\"headline\":\"Ki\u015fisel Geli\u015fim \u00dczerine | Kemal Sayar\",\"datePublished\":\"2010-03-14T22:49:24+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/\"},\"wordCount\":3377,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/t3.gstatic.com\/images?q=tbn:6upXPW3FjIpdmM:http:\/\/www.izmirdesanat.org\/wp-content\/uploads\/2009\/04\/kisisel-gelis-tonton.jpg\",\"articleSection\":[\"Psikoloji\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/\",\"name\":\"Ki\u015fisel Geli\u015fim \u00dczerine | Kemal Sayar - narteks.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/t3.gstatic.com\/images?q=tbn:6upXPW3FjIpdmM:http:\/\/www.izmirdesanat.org\/wp-content\/uploads\/2009\/04\/kisisel-gelis-tonton.jpg\",\"datePublished\":\"2010-03-14T22:49:24+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/t3.gstatic.com\/images?q=tbn:6upXPW3FjIpdmM:http:\/\/www.izmirdesanat.org\/wp-content\/uploads\/2009\/04\/kisisel-gelis-tonton.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/t3.gstatic.com\/images?q=tbn:6upXPW3FjIpdmM:http:\/\/www.izmirdesanat.org\/wp-content\/uploads\/2009\/04\/kisisel-gelis-tonton.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/narteks.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ki\u015fisel Geli\u015fim \u00dczerine | Kemal Sayar\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"name\":\"narteks.net\",\"description\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"alternateName\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\",\"name\":\"narteks.net\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"width\":300,\"height\":90,\"caption\":\"narteks.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/narteks\",\"https:\/\/instagram.com\/narteksnet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\",\"name\":\"Tar\u0131k\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tar\u0131k\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/narteks.net\"],\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ki\u015fisel Geli\u015fim \u00dczerine | Kemal Sayar - narteks.net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Ki\u015fisel Geli\u015fim \u00dczerine | Kemal Sayar","og_description":"Bir dostumla ho\u015fbe\u015f edip yemek yiyoruz. Bana son zamanlarda dinledi\u011fi bir semineri balland\u0131rarak anlat\u0131yor. ‘Ki\u015fisel geli\u015fim’ seminerlerinden bir tanesi daha. ‘Senin akl\u0131nda ne kald\u0131 bu seminerden?’ diye soruyorum.’Kendi \u00f6n\u00fcm\u00fczden \u00e7ekilmemiz laz\u0131m’ diyor. Bingo! Millet\u00e7e kas geli\u015ftirir gibi ki\u015filik geli\u015ftiriyoruz. Meddahl\u0131k yetene\u011fi ileri psikologlar\u0131n hu\u015f\u00fb i\u00e7inde dinlenildi\u011fi seminerler, ‘ya\u015fam ko\u00e7lu\u011fu’, kuzey Amerika’n\u0131n kolayc\u0131 form\u00fclleriyle \u015fi\u015firilmi\u015f ki\u015fisel […]","og_url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/","og_site_name":"narteks.net","article_published_time":"2010-03-14T22:49:24+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/t3.gstatic.com\/images?q=tbn:6upXPW3FjIpdmM:http:\/\/www.izmirdesanat.org\/wp-content\/uploads\/2009\/04\/kisisel-gelis-tonton.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Tar\u0131k","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@narteks","twitter_site":"@narteks","twitter_misc":{"Yazan:":"Tar\u0131k","Tahmini okuma s\u00fcresi":"17 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/"},"author":{"name":"Tar\u0131k","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca"},"headline":"Ki\u015fisel Geli\u015fim \u00dczerine | Kemal Sayar","datePublished":"2010-03-14T22:49:24+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/"},"wordCount":3377,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/t3.gstatic.com\/images?q=tbn:6upXPW3FjIpdmM:http:\/\/www.izmirdesanat.org\/wp-content\/uploads\/2009\/04\/kisisel-gelis-tonton.jpg","articleSection":["Psikoloji"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/","url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/","name":"Ki\u015fisel Geli\u015fim \u00dczerine | Kemal Sayar - narteks.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/t3.gstatic.com\/images?q=tbn:6upXPW3FjIpdmM:http:\/\/www.izmirdesanat.org\/wp-content\/uploads\/2009\/04\/kisisel-gelis-tonton.jpg","datePublished":"2010-03-14T22:49:24+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/#primaryimage","url":"http:\/\/t3.gstatic.com\/images?q=tbn:6upXPW3FjIpdmM:http:\/\/www.izmirdesanat.org\/wp-content\/uploads\/2009\/04\/kisisel-gelis-tonton.jpg","contentUrl":"http:\/\/t3.gstatic.com\/images?q=tbn:6upXPW3FjIpdmM:http:\/\/www.izmirdesanat.org\/wp-content\/uploads\/2009\/04\/kisisel-gelis-tonton.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/15\/kiisel-geliim-uezerine-kemal-sayar\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/narteks.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ki\u015fisel Geli\u015fim \u00dczerine | Kemal Sayar"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/narteks.net\/#website","url":"https:\/\/narteks.net\/","name":"narteks.net","description":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"alternateName":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization","name":"narteks.net","url":"https:\/\/narteks.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","width":300,"height":90,"caption":"narteks.net"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/narteks","https:\/\/instagram.com\/narteksnet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca","name":"Tar\u0131k","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tar\u0131k"},"sameAs":["http:\/\/narteks.net"],"url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4341"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4341\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}