![](\"images\/stories\/stalin.jpg\")
ME\u015eKOV, KOVAL\u00c7UK VE \u00d6TEK\u0130 YOLDA\u015eLARA YANIT(18 MART 1929)<\/p>\n
ME\u015eKOV, KOVAL\u00c7UK VE \u00d6TEK\u0130 YOLDA\u015eLARA YANIT
(18 MART 1929)<\/p>\n
MEKTUPLARINIZI ald\u0131m. Ayn\u0131 konuda bu ay i\u00e7inde ba\u015fka yolda\u015flardan ald\u0131\u011f\u0131m mektuplarda ileri s\u00fcr\u00fclen g\u00f6r\u00fc\u015flere benzer bir tutumu benimsiyorsunuz. Ama ben, \u00f6zellikle sizi yan\u0131tlamaya karar verdim, \u00e7\u00fcnk\u00fc siz, sorunu daha sert olarak koyuyorsunuz ve b\u00f6ylelikle konunun ayd\u0131nlanmas\u0131na yard\u0131m ediyorsunuz. Ku\u015fkusuz, s\u00f6zkonusu edilen sorunlara mektuplar\u0131n\u0131zda sundu\u011fumuz \u00e7\u00f6z\u00fcm yanl\u0131\u015ft\u0131r; ama bu ba\u015fka bir konu; buna daha a\u015fa\u011f\u0131da de\u011finece\u011fiz. Sorunu ele alal\u0131m:<\/p>\n
I. ULUS KAVRAMI<\/p>\n
Rus marksistlerinin uzun zamandan beri bir ulus teorileri [sayfa 311] vard\u0131r. Bu teoriye g\u00f6re, ulus, tarihsel olarak olu\u015fmu\u015f, \u015fu d\u00f6rt temel niteli\u011fin birli\u011fi esas\u0131 \u00fczerinde do\u011fmu\u015f, kararl\u0131 bir insan toplulu\u011fudur: dil birli\u011fi, toprak birli\u011fi, iktisad\u00ee ya\u015fam birli\u011fi ve ulusal k\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00f6zg\u00fcl birli\u011fi i\u00e7inde beliren ruhsal bi\u00e7imlenme birli\u011fi. Bilindi\u011fi gibi, bu teori, partimizde, herkes\u00e7e kabul edilmi\u015ftir.
Mektuplar\u0131n\u0131zdan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, siz, bu teoriyi yetersiz bulmaktas\u0131n\u0131z. Ve bunun i\u00e7in ulusun d\u00f6rt niteli\u011fine bir be\u015fincisinin eklenmesini sal\u0131k veriyorsunuz: Kendine \u00f6zg\u00fc ayr\u0131 bir ulusal devletin varl\u0131\u011f\u0131. Bu be\u015finci nitelik olmadan ulusun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, olamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz. Bence ulus kavram\u0131 i\u00e7in \u00f6nermekte oldu\u011funuz bu yeni be\u015finci nitelik \u00e7ok yanl\u0131\u015ft\u0131r ve ne teorik bak\u0131mdan ne pratik ve politik bak\u0131mdan hakl\u0131 g\u00f6sterilemez.<\/p>\n
Sizin \u015feman\u0131za g\u00f6re, ancak kendine \u00f6zg\u00fc ve \u00f6tekilerden ayr\u0131 devleti olan uluslar\u0131, ulus olarak tan\u0131mak; ve ba\u011f\u0131ms\u0131z devlet niteli\u011finden yoksun bulunan b\u00fct\u00fcn ezilen uluslar\u0131, uluslar listesinden silmek gerekir. Ve ayn\u0131 zamanda ezilen uluslar\u0131n ezen ulusa kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131n\u0131, s\u00f6m\u00fcrge halklar\u0131n\u0131n emperyalizme kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131 da “ulusal hareket” ya da “ulusal kurtulu\u015f hareketi” kavram\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakmak gerekir.
\u00dcstelik \u015feman\u0131za g\u00f6re \u015funu ileri s\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr:
\u0130rlandal\u0131lar\u0131n ancak “\u00d6zg\u00fcr \u0130rlanda Devleti” kurulduktan sonra ulus olduklar\u0131n\u0131 ve o zamana kadar ulus say\u0131lamayacaklar\u0131n\u0131;
Norve\u00e7lilerin, Norve\u00e7’in \u0130sve\u00e7’ten ayr\u0131lmas\u0131ndan \u00f6nce bir ulus olmad\u0131klar\u0131n\u0131 ve ancak ayr\u0131ld\u0131ktan sonra bir ulus say\u0131labileceklerini;
Ukraynal\u0131lar\u0131n, Ukrayna, \u00e7arl\u0131k Rusyas\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 iken bir ulus olu\u015fturmad\u0131klar\u0131n\u0131 ve ancak “\u00c7entralnaya Rada” d\u00fczeni alt\u0131nda Ataman Skoropatski’nin y\u00f6netiminde Sovyetler Rusyas\u0131ndan ayr\u0131ld\u0131ktan sonra bir ulus olabildiklerini, ama Sovyet Ukrayna’n\u0131n, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi i\u00e7inde \u00f6teki sovyet cumhuriyetleriyle [sayfa 312] birle\u015fti\u011fi zaman onlar\u0131n bir ulus olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131n\u0131.
Bu \u00f6rneklerden daha niceleri belirtilebilir.
Ku\u015fkusuz ki, bu kadar sa\u00e7ma sonu\u00e7lara varan bir \u015femay\u0131 bilimsel bir \u015fema saymay\u0131z.
Uygulamada, siyasal bak\u0131mdan sizin \u015feman\u0131z, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak, insan\u0131, uluslar\u0131n ezilmesinin hakl\u0131 g\u00f6sterilmesine, emperyalist bask\u0131n\u0131n hakl\u0131 g\u00f6sterilmesine g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Emperyalistler de ezilen uluslar\u0131, haklar\u0131na sahip olmayan uluslar\u0131, ayr\u0131 bir devletleri bulunmayan uluslar\u0131 ger\u00e7ek ulus saym\u0131yorlar. Ve bu durumun, onlara, bu uluslar\u0131 ezme ve s\u00f6m\u00fcrme hakk\u0131n\u0131 verdi\u011fini \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyorlar.
\u015eeman\u0131z\u0131n, bizim sovyet cumhuriyetlerindeki burjuva milliyet\u00e7ileri, sovyet uluslar\u0131n\u0131n kendi ulusal sovyet cumhuriyetlerini, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi i\u00e7inde birle\u015ftirdikten sonra ulus olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131n\u0131 iddia edenleri hakl\u0131 g\u00f6sterme sonucunu vermesi konusu \u00fczerinde durmayaca\u011f\u0131m.
Ulus konusunda, Rus marksistlerinin teorisine “ekler” katmak, bu teoriyi “do\u011frultmak” \u00e7abas\u0131 \u00fczerine s\u00f6yleyeceklerim bu kadar.
\u015eimdi yapacak bir \u015fey kal\u0131yor: Rus marksizminin ulus teorisinin tek do\u011fru teori oldu\u011funu tan\u0131mak.<\/p>\n
II. ULUSLARIN DO\u011eU\u015eU VE GEL\u0130\u015eMES\u0130<\/p>\n
\u00d6nemli yan\u0131lg\u0131lar\u0131n\u0131zdan biri, bug\u00fcn varolan uluslar\u0131n hepsini ayn\u0131 \u00e7uvala koyman\u0131z ve aralar\u0131ndaki ilke fark\u0131n\u0131 g\u00f6rmemenizdir.
Bu d\u00fcnyada \u00e7e\u015fitli uluslar var. Kapitalizmin y\u00fckselme \u00e7a\u011f\u0131nda burjuvazi, feodal d\u00fczeni ve feodal par\u00e7alanmay\u0131 y\u0131karak, ulusu bir b\u00fct\u00fcn i\u00e7inde kayna\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 zaman geli\u015fmi\u015f olan uluslar var. Bunlar “modern” denen uluslard\u0131r.
Siz kapitalizmden \u00f6nce de uluslar\u0131n do\u011fmu\u015f oldu\u011funu ve varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcklerini iddia ediyorsunuz. Ama [sayfa 313] kapitalizmden \u00f6nce, feodal d\u00fczen zaman\u0131nda, \u00fclkelerin ba\u011f\u0131ms\u0131 devlet\u00e7iklere b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f oldu\u011fu bir zamanda, bu devlet\u00e7ikler aras\u0131nda ulusal ba\u011flar\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve \u00fcstelik b\u00f6yle ba\u011flar\u0131n gere\u011finin \u0131srarla yads\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir zamanda uluslar nas\u0131l varolabilirler? Sizin iddian\u0131z\u0131n tersine kapitalizm-\u00f6ncesi d\u00f6nemde, hen\u00fcz ulusal pazarlar bulunmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, iktisad\u00ee ve k\u00fclt\u00fcrel merkezler olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ve belli bir ulusun ulusal bak\u0131mdan par\u00e7alanmas\u0131na kar\u015f\u0131 etki yapan etkenler olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ve bu etkenler o zamana kadar par\u00e7alanm\u0131\u015f halde tutulan bu halk\u0131n tek bir ulusal b\u00fct\u00fcn i\u00e7inde birle\u015fmesini sa\u011flayamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, uluslar yoktu ve olamazd\u0131.
Ku\u015fkusuz, ulusun \u00f6\u011feleri \u2014dil, toprak, k\u00fclt\u00fcr birli\u011fi vb…\u2014 g\u00f6kten d\u00fc\u015fmemi\u015flerdir. Ve dahas\u0131, kapitalizm-\u00f6ncesi d\u00f6nemde yava\u015f yava\u015f olu\u015fmu\u015flard\u0131r. Ama bu \u00f6\u011feler o zaman hen\u00fcz embriyon halinde idiler. Ve en elveri\u015fli durumda, uygun belirli ko\u015fullar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131yla gelecekte olu\u015facak olan ulusun ancak potansiyel etkenleri say\u0131labilirler. Bu potansiyel, ancak ulusal pazarlar\u0131yla, iktisad\u00ee ve k\u00fclt\u00fcrel merkezleriyle y\u00fckselen kapitalizm d\u00f6neminde ger\u00e7e\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015febilmi\u015ftir.
Bu bak\u0131mdan, Lenin’in “Halk\u0131n Dostlar\u0131” Kimlerdir vs Sosyal-Demokratlara Kar\u015f\u0131 Nas\u0131l Sava\u015f\u0131rlar? adl\u0131 bro\u015f\u00fcr\u00fcnde yazd\u0131\u011f\u0131, uluslar\u0131n do\u011fu\u015fu sorunu ile ilgili, dikkate de\u011fer t\u00fcmceleri buraya almak yerinde olur. Ulusal ba\u011flar\u0131n ve ulusal birli\u011fin do\u011fu\u015funu, klan ba\u011flar\u0131n\u0131n geli\u015fmesiyle a\u00e7\u0131klayan “narodnik” Mihaylovski ile polemi\u011fe giri\u015fen Lenin \u015f\u00f6yle yaz\u0131yor:
“Ve b\u00f6ylece, ulusal ba\u011flar klan ba\u011flar\u0131n\u0131n bir devam\u0131 ve genellemesi oluyor! Anla\u015f\u0131lan Bay Mihaylovski, toplum tarihine ili\u015fkin fikirlerini, okul \u00e7ocuklar\u0131na \u00f6\u011fretilen masallardan almaktad\u0131r. Toplumun tarihi \u2014bu harc\u0131\u00e2lem fikirlere g\u00f6re\u2014 \u015f\u00f6yledir: \u00f6nce, aile, o her toplumun h\u00fccresi olan aile vard\u0131, sonra, \u2014\u00f6yle deniyor\u2014 aile, bir a\u015firet haline geldi, ve a\u015firet de bir devlet. E\u011fer Bay Mihaylovski, cidd\u00ee bir [sayfa 314] havayla bu \u00e7ocuk\u00e7a sa\u00e7malar\u0131 yineliyorsa, bu \u2014her \u015fey bir yana\u2014 yaln\u0131zca onun Rus tarihinin bile gidi\u015fi hakk\u0131nda en ufak bir fikre sahip olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Eski Rus klan ya\u015fam\u0131ndan s\u00f6zedilebilirse de, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, orta\u00e7a\u011flarda, Moskov \u00e7arlar\u0131 d\u00f6neminde, bu klan ba\u011flar\u0131 art\u0131k yoktu, yani devlet, hi\u00e7 de klana ba\u011fl\u0131 olmayan yerel birliklere dayan\u0131yordu: toprakbeyleri ve manast\u0131rlar \u00e7e\u015fitli yerlerden k\u00f6yl\u00fcler edindiler, b\u00f6yle olu\u015fan topluluklar salt b\u00f6lgesel birliklerdi. Ama o zamanlar, deyimin ger\u00e7ek anlam\u0131yla, ulusal ba\u011flardan g\u00fc\u00e7l\u00fckle s\u00f6zedilebilirdi: devlet, eski \u00f6zerkli\u011fin g\u00fc\u00e7l\u00fc izlerini, y\u00f6netim \u00f6zelliklerini, bazan kendi birliklerini (yerel boyarlar, sava\u015fa, kendi b\u00f6l\u00fcklerinin ba\u015f\u0131nda gidiyorlard\u0131), kendi g\u00fcmr\u00fck s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 vb. koruyan ayr\u0131 “topraklara”, hatta bazan prensliklere b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc. Yaln\u0131zca Rusya tarihinin modern d\u00f6nemi (yakla\u015f\u0131k olarak 17. y\u00fczy\u0131ldan bu yana), b\u00f6yle b\u00f6lgelerin, topraklar\u0131n ve prensliklerin bir b\u00fct\u00fcn halinde ger\u00e7ekten kayna\u015fmas\u0131yla nitelendirilebilir. Pek sayg\u0131de\u011fer Bay Mihaylovski, bu kayna\u015fma, ne klan ba\u011flar\u0131yla, ne de hatta onlar\u0131n devam\u0131 ve genelle\u015fmesi ile sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r: b\u00f6lgeler aras\u0131ndaki artan de\u011fi\u015fim, metalar\u0131n ad\u0131m ad\u0131m b\u00fcy\u00fcyen dola\u015f\u0131m\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck yerel pazarlar\u0131n bir tek, t\u00fcm Rusya pazar\u0131 halinde toplanmas\u0131 ile sa\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u00fcrecin \u00f6nderleri ve efendileri t\u00fcccar kapitalistler oldu\u011fundan, bu ulusal ba\u011flar\u0131n yarat\u0131lmas\u0131, burjuva ba\u011flar\u0131n yarat\u0131lmas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.”[1]
\u201c’Modern” denen uluslar\u0131n do\u011fu\u015fu i\u00e7in s\u00f6ylenenler bunlard\u0131r.
Burjuvazi ve onun milliyet\u00e7i partileri, bu d\u00f6nemde, bu gibi uluslar\u0131n esas y\u00f6netici g\u00fcc\u00fc idi ve \u015fimdi de \u00f6yledir. “Ulusal birlik” ad\u0131na ulusun i\u00e7inde s\u0131n\u0131flar aras\u0131 bar\u0131\u015f, yabanc\u0131 uluslar\u0131n topraklar\u0131n\u0131 fethetme yoluyla kendi ulusunun [sayfa 315] topra\u011f\u0131n\u0131 geni\u015fletme, ba\u015fka uluslara kar\u015f\u0131 g\u00fcvensizlik ve d\u00fc\u015fmanl\u0131k, ulusal az\u0131nl\u0131klar\u0131n ezilmesi, emperyalizm ile ortak cephe, -\u2014 i\u015fte bu uluslar\u0131n toplumsal, siyasal, ideolojik da\u011farc\u0131\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi bunlard\u0131.
B\u00f6yle uluslar\u0131, burjuva uluslar olarak nitelendirmek yerinde olur. \u00d6rne\u011fin: Frans\u0131z ulusu, \u0130ngiliz ulusu, \u0130talyan ya da Kuzey-Amerikan uluslar\u0131 bunlardand\u0131r. Sovyet rejiminin \u00fclkemizde kurulmas\u0131ndan \u00f6nce Rus ulusu, Ukrayna, Tatar, Ermeni, G\u00fcrc\u00fc ve Rusya’daki \u00f6teki uluslar da b\u00f6yle burjuva uluslard\u0131.
Bu duruma g\u00f6re bu t\u00fcr uluslar\u0131n kaderi kapitalizme ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ve kapitalizm y\u0131k\u0131l\u0131nca, bu uluslar da sahneyi terketmek zorundad\u0131rlar.
Stalin’in Marksizm ve Ulusal Sorun ba\u015fl\u0131kl\u0131 bro\u015f\u00fcr\u00fcnde “Ulus yaln\u0131zca bir tarihsel kategori de\u011fil ama belirli bir \u00e7a\u011f\u0131n, y\u00fckselen kapitalizm \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n tarihsel bir kategorisidir.”, ya da “\u00d6z\u00fcnde burjuva bir nitelik ta\u015f\u0131yan ulusal hareketin yazg\u0131s\u0131, do\u011fal olarak burjuvazinin yazg\u0131s\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.”, ve “ulusal hareketin kesin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ancak burjuvazinin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.”, ve “Tam bir bar\u0131\u015f ancak sosyalizmin egemenli\u011fi alt\u0131nda kurulabilir.” dendi\u011finde, g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutulan i\u015fte bu tipteki burjuva uluslard\u0131r.
Burjuva uluslar konusunda s\u00f6yleyeceklerimiz bunlard\u0131r.
Ama bu d\u00fcnyada ba\u015fka uluslar da vard\u0131r. Bunlar yeni uluslard\u0131r. Rusya’da kapitalizmin devrilmesinden sonra burjuvazinin ve onun milliyet\u00e7i partilerinin tasfiyesinden sonra, sovyet rejiminin kurulmas\u0131ndan sonra, eski burjuva uluslar\u0131n\u0131n temeli \u00fczerinde olu\u015fan ve geli\u015fen sovyet ulusu.
Bu yeni uluslar\u0131 kayna\u015ft\u0131ran ve onlar\u0131 y\u00f6neten, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve onun enternasyonalist partisidir. Sosyalizmin ba\u015far\u0131yla kurulabilmesi amac\u0131yla kapitalizm kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n tasfiyesi i\u00e7in ulus i\u00e7inde i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131yla k\u00f6y emek\u00e7ilerinin birli\u011fi, uluslar\u0131n ve ulusal az\u0131nl\u0131klar\u0131n hak e\u015fitli\u011fi ve serbest\u00e7e geli\u015fmesi [sayfa 316] amac\u0131yla ulusal bask\u0131 kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, halklar aras\u0131nda dostluk ve enternasyonalizm anlay\u0131\u015f\u0131m kurmak amac\u0131yla milliyet\u00e7ilik kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, fetih siyasetine ve fetih sava\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131mda, emperyalizme kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131mda ezilen ya da t\u00fcm haklar\u0131na sahip olmayan t\u00fcm uluslarla ortak cephe \u2014 bu uluslar\u0131n manev\u00ee ve toplumsal-siyasal \u00e7ehreleri i\u015fte b\u00f6yledir.
Bu tipte uluslar\u0131 sosyalist uluslar olarak nitelendirmek yerinde olur.
Bu yeni uluslar, eski burjuva uluslar temeli \u00fczerinde, kapitalizmin tasfiyesi ve sosyalizm ruhunda kendilerinin k\u00f6kten bi\u00e7im de\u011fi\u015ftirmeleri sonucunda do\u011fdular ve geli\u015ftiler. Sovyetler Birli\u011fi’nin bug\u00fcnk\u00fc sosyalist uluslar\u0131n\u0131n \u2014Rus, Ukrayna, Beyaz-Rus, Tatar, Ba\u015fk\u0131r, \u00d6zbek, Kazak, Azerbaycan, G\u00fcrc\u00fc, Ermeni uluslar\u0131n\u0131n\u2014 ve \u00f6teki uluslar\u0131n eski Rusya’daki kar\u015f\u0131l\u0131klar\u0131 olan burjuva uluslar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131f i\u00e7eri\u011fi bak\u0131m\u0131ndan ve manev\u00ee \u00e7ehresi bak\u0131m\u0131ndan, toplumsal-siyasal \u00e7\u0131karlar\u0131 ve e\u011filimleri bak\u0131m\u0131ndan k\u00f6kten de\u011fi\u015fik olduklar\u0131n\u0131, kimse yads\u0131yamaz.
\u0130\u015fte tarihin tamm\u0131\u015f oldu\u011fu iki tip ulus bunlard\u0131r. Eski uluslar\u0131n, burjuva uluslar\u0131n yazg\u0131s\u0131n\u0131n, kapitalizmin yazg\u0131s\u0131na ba\u011flanmas\u0131n\u0131 kabul etmiyorsunuz. Kapitalizmin tasfiyesiyle eski uluslar\u0131n, burjuva uluslar\u0131n da tasfiye edilece\u011fi tezini kabul etmiyorsunuz. Ama bu uluslar\u0131n yazg\u0131s\u0131n\u0131, kapitalizmin yazg\u0131s\u0131na de\u011fil de neye ba\u011flayabiliriz? Kapitalizmin yokolmas\u0131yla, onun ortaca \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 burjuva uluslar\u0131n da ortadan kalkaca\u011f\u0131n\u0131 anlamak g\u00fc\u00e7 bir \u015fey midir? Eski uluslar\u0131n, burjuva uluslar\u0131n, sovyet rejimi alt\u0131nda, ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebileceklerini mi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz? Bir bu eksikti…
Kapitalizm d\u00fczeni i\u00e7inde varolan uluslar\u0131n tasfiyesinin, genel olarak uluslar\u0131n tasfiyesi anlam\u0131nda, her tipten ulusun tasfiyesi anlam\u0131nda al\u0131naca\u011f\u0131ndan korkuyorsunuz. Ni\u00e7in ve neye dayanarak? Burjuva uluslardan ayr\u0131 ba\u015fka uluslar\u0131n [sayfa 317] da, burjuva uluslardan \u00e7ok daha birbirine kayna\u015fm\u0131\u015f ve hayatiyet dolu uluslar oldu\u011funu bilmez misiniz?
Yan\u0131lg\u0131n\u0131z, burjuva uluslar\u0131ndan ba\u015fka ulus g\u00f6rememenizde ve bunun sonucu olarak Sovyetler Birli\u011fi’nde eski uluslar\u0131n, burjuva uluslar\u0131n enkaz\u0131 \u00fczerinde do\u011fan sosyalist uluslar\u0131 yaratma d\u00f6nemini g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rman\u0131zdad\u0131r.
Sorun, burjuva uluslar\u0131n tasfiyesinin, genel olarak, uluslar\u0131n tasfiyesi anlam\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131 ve ancak burjuva ulusun tasfiyesinin s\u00f6zkonusu oldu\u011fudur. Eski uluslar\u0131n, yani burjuva uluslar\u0131n enkazlar\u0131 \u00fczerinde, herhangi bir burjuva ulustan \u00e7ok daha iyi kayna\u015fm\u0131\u015f olan yeni uluslar, sosyalist uluslar do\u011farlar. Yeni uluslar \u00e7ok daha iyi kayna\u015fm\u0131\u015flard\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n ba\u011fr\u0131nda burjuva uluslar\u0131 b\u00f6len uzla\u015fmaz s\u0131n\u0131f \u00e7eli\u015fkileri yoktur. Ve bu uluslar, herhangi bir burjuva-ulustan \u00e7ok daha evrensel halk\u00e7\u0131 bir nitelik ta\u015f\u0131rlar.<\/p>\n
III. ULUSLARIN VE ULUSAL D\u0130LLER\u0130N GELECE\u011e\u0130<\/p>\n
Sosyalizmin d\u00fcnya \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde zaferiyle, sosyalizmin bir \u00fclkede zaferi aras\u0131na bir e\u015fit i\u015fareti koymakla ve sosyalizmin, d\u00fcnya \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde de\u011fil, tek bir \u00fclkede zaferi sa\u011flamas\u0131yla, ulusal farklar\u0131n ve ulusal dillerin ortadan kalkmas\u0131n\u0131n, uluslar\u0131n birle\u015ferek tek bir ortak dilin olu\u015fmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn ve gerekli oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrerek cidd\u00ee bir yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fcyorsunuz. Burada tamamen ayr\u0131 olan \u015feyleri birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131yorsunuz: “ulusal bask\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131”, “ulusal farklar\u0131n tasfiyesiyle”, “ulusal devlet \u00e7itlerinin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131”, “ulusun yokolu\u015fuyla”, “uluslar\u0131n kayna\u015fmas\u0131yla”.
B\u00f6yle birbirinden ayr\u0131 kavramlar\u0131n e\u015fanlamda kullan\u0131lmas\u0131, marksistlerce kabul edilemez. Bizde, bizim \u00fclkemizde, ulusal bask\u0131 \u00e7oktan yokedilmi\u015ftir, ama bu, hi\u00e7 bir zaman, ulusal farklar\u0131n yokoldu\u011fu, \u00fclkemizin uluslar\u0131n\u0131n tasfiye edildi\u011fi anlam\u0131na gelmez. Bizim \u00fclkemizde ulusal devlet [sayfa 318] \u00e7itleri, s\u0131n\u0131r muhaf\u0131zlar\u0131yla, g\u00fcmr\u00fckleriyle \u00e7oktan ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, ama bu, hi\u00e7 bir zaman uluslar\u0131n birbiriyle kayna\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve ulusal dillerin yokoldu\u011fu, bu dillerin yerini b\u00fct\u00fcn uluslar\u0131n ortak bir dilinin ald\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmemektedir.
Do\u011fu Halklar\u0131 \u00dcniversitesinde verdi\u011fim s\u00f6ylev (1925) sizi tatmin etmemi\u015f. Bu s\u00f6ylevde, sosyalizmin tek bir \u00fclkede zaferinden sonra, \u00f6rne\u011fin bizim \u00fclkemizde ulusal dillerin s\u00f6n\u00fcp yokolaca\u011f\u0131, uluslar\u0131n birbiriyle kayna\u015faca\u011f\u0131 ve ulusal dillerin yerini tek bir ortak dilin alaca\u011f\u0131 tezini \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcyorum. S\u00f6zlerimin, Lenin’in, sosyalizmin amac\u0131n\u0131n yaln\u0131zca, insanl\u0131\u011f\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck devletlere b\u00f6l\u00fcnmesini ve uluslar aras\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc ayr\u0131ma son vermek de\u011fil, yaln\u0131zca, uluslar\u0131 birbirine yakla\u015ft\u0131rmak de\u011fil, onlar\u0131 kayna\u015ft\u0131rmak oldu\u011fu yolundaki \u00fcnl\u00fc teziyle \u00e7eli\u015fti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz.
Ve sonra bu s\u00f6zlerimin, Lenin’in bir ba\u015fka teziyle, sosyalizmin d\u00fcnya \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde zaferiyle ulusal farklar\u0131n ve ulusal dillerin s\u00f6n\u00fcp yokolmaya ba\u015flayaca\u011f\u0131, b\u00f6yle bir zaferden sonra ulusal dillerin yerini ortak bir dilin almaya ba\u015flayaca\u011f\u0131 yolundaki teziyle de \u00e7eli\u015fti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz.
Bu tamamen yanl\u0131\u015ft\u0131r yolda\u015flar. Bu derin bir yan\u0131lg\u0131d\u0131r. Yukarda, bir marksistin, sosyalizmin tek bir \u00fclkede zaferi ile sosyalizmin d\u00fcnya \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde zaferi gibi iki ayr\u0131 olay\u0131 bir \u00e7uvala koymamas\u0131 gerekti\u011fini belirttim. Unutmamak gerekir ki. bu birbirinden tamamen ayr\u0131 olan iki olay birbirinden tamamen ayr\u0131 olan iki a\u015famay\u0131 ifade eder; yaln\u0131z zaman bak\u0131m\u0131ndan ayr\u0131 de\u011fil (ki bu da \u00e7ok \u00f6nemlidir), \u00f6z bak\u0131m\u0131ndan da ayr\u0131d\u0131r. Ulusal g\u00fcvensizlik, ulusal tecrit, ulusal d\u00fc\u015fmanl\u0131k, ulusal \u00e7at\u0131\u015fmalar, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, bilmem hangi “do\u011fu\u015ftan gelme” ulusal sald\u0131rma duygusundan ileri gelmemektedir; emperyalizmin yabanc\u0131 uluslar\u0131 k\u00f6lele\u015ftirme e\u011filiminden, ulusal k\u00f6lele\u015ftirme tehdidi kar\u015f\u0131s\u0131nda bu uluslar\u0131n duyduklar\u0131 korkudan ileri gelmektedir. Ku\u015fkusuz, d\u00fcnya emperyalizmi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrd\u00fck\u00e7e, bu e\u011filim ve hu korku da kalacakt\u0131r. Ve bunun sonucu olarak \u00fclkelerin [sayfa 319] b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funda ulusal g\u00fcvensizlik, ulusal tecrit, ulusal d\u00fc\u015fmanl\u0131k ve ulusal \u00e7at\u0131\u015fmalar s\u00fcr\u00fcp gidecektir. Tek bir \u00fclkede sosyalizmin zaferinin ve emperyalizmin tasfiyesinin, \u00fclkelerin \u00e7o\u011funlu\u011funda emperyalizmin ve ulusal bask\u0131n\u0131n tasfiyesi anlam\u0131na geldi\u011fi s\u00f6ylenebilir mi? Besbelli ki s\u00f6ylenemez. Bundan \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 \u015fudur ki,. sosyalizmin tek bir \u00fclkede zaferi, d\u00fcnya emperyalizmini cidd\u00ee olarak zay\u0131flatmakla birlikte, uluslar\u0131n ve d\u00fcnyan\u0131n ulusal dillerinin bir ortak b\u00fct\u00fcn i\u00e7inde kayna\u015fmas\u0131 i\u00e7in gerekli ko\u015fullar\u0131 yaratmaz ve yaratamaz.
Sosyalizmin d\u00fcnya \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde zaferi d\u00f6nemi, sosyalizmin tek bir \u00fclkede zaferi d\u00f6neminden, her \u015feyden \u00f6nce emperyalizmi b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerde tasfiye etmesi, yabanc\u0131 uluslar\u0131 k\u00f6lele\u015ftirmek e\u011filimini oldu\u011fu gibi, ulusal k\u00f6lele\u015fme tehdidi kar\u015f\u0131s\u0131nda duyulan korkuyu da ortadan kald\u0131rmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, ulusal g\u00fcvensizli\u011fin, ulusal d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n k\u00f6klerini kaz\u0131mas\u0131, uluslar\u0131 tek bir d\u00fcnya sosyalist iktisad\u00ee sistemi i\u00e7inde birle\u015ftirerek b\u00f6ylelikle b\u00fct\u00fcn uluslar\u0131n bir b\u00fct\u00fcn i\u00e7inde derece derece birle\u015febilmeleri i\u00e7in gerekli ger\u00e7ek ko\u015fullar\u0131 yaratmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan birbirinden ay\u0131rdedilmelidir.
\u0130ki d\u00f6nem aras\u0131ndaki temel fark budur.
Bundan \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 \u015fudur ki, birbirinden ayr\u0131 bu iki d\u00f6nemi birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rmak ve bu ikisini ayn\u0131 \u00e7uvala koymak ba\u011f\u0131\u015flanmaz bir yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015fmek olur. Do\u011fu Halklar\u0131 \u00dcniversitesindeki s\u00f6ylevimi ele alal\u0131m. Bunda \u015f\u00f6yle denmektedir:
“Sosyalizm d\u00f6neminde b\u00fct\u00fcn \u00f6teki diller yokolaca\u011f\u0131na g\u00f6re, t\u00fcm insanl\u0131k i\u00e7in ortak tek bir” dilin yarat\u0131lmas\u0131ndan s\u00f6zediliyor (\u00f6rne\u011fin, Kautsky). Ben, bu evrensel nitelikteki tek bir dil teorisine pek inanm\u0131yorum. Herhalde, deneyim, b\u00f6yle bir teoriden yana de\u011fil, ama ona kar\u015f\u0131 konu\u015fuyor. \u015eimdiye kadar i\u015fler, sosyalist devrimin, dillerin say\u0131s\u0131n\u0131 azaltmas\u0131 de\u011fil, ama art\u0131rmas\u0131 bi\u00e7iminde oldu; \u00e7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131\u011f\u0131n en derin katmanlar\u0131n\u0131 sarsan ve onlar\u0131 siyasal alana \u00e7eken [sayfa 320] sosyalist devrim, eskiden tan\u0131nmayan ya da az tan\u0131nan bir dizi yeni milliyeti yeni bir ya\u015fama uyand\u0131r\u0131r. Eski \u00e7arl\u0131k Rus-yas\u0131n\u0131n, i\u00e7inde en az 50 milliyet ve etnik topluluk bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131na kim inanabilirdi? Oysa, eski zincirleri k\u0131ran ve bir dizi unutulmu\u015f halk ve toplulu\u011fu ileriye s\u00fcren Ekim Devrimi, onlara yeni bir ya\u015fam ve yeni bir geli\u015fme kazand\u0131rd\u0131.”
Yukar\u0131ya ald\u0131\u011f\u0131m par\u00e7adan ilk olarak anla\u015f\u0131lacak \u015fey, Kautsky tipinden kimselere kar\u015f\u0131 dikildi\u011fimdir. Kautsky her zaman ulusal sorunun cahili olmu\u015ftur, uluslar\u0131n geli\u015fmesi mekanizmas\u0131n\u0131 anlamayan, uluslar\u0131n kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayan devsel g\u00fc\u00e7 hakk\u0131nda fikri olmayan birisi, sosyalizmin zaferinden \u00e7ok \u00f6nce, daha burjuva demokratik rejimler s\u0131ras\u0131nda uluslar\u0131n birbiriyle kayna\u015fabilece\u011fim sanan bir adam, k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne \u00c7eklerin ulus olarak, hemen hemen almanla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, bir gelecekleri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia eden ve Almanlar\u0131n Bohemya’daki almanla\u015ft\u0131rma “\u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131” \u00f6vmek k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne d\u00fc\u015fen bir adam olmu\u015ftur, ve \u00f6yle de kalm\u0131\u015ft\u0131r.
Konu\u015fmamdan ald\u0131\u011f\u0131m yukardaki par\u00e7adan \u00e7\u0131kan bir sonu\u00e7 da, benim g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurdu\u011fum \u015feyin sosyalizmin d\u00fcnya \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde zaferi de\u011fil, yaln\u0131z sosyalizmin tek bir \u00fclkede zaferi oldu\u011fudur. Bu bak\u0131mdan, tek bir \u00fclkede sosyalizmin zaferi d\u00f6neminin, uluslar\u0131n ve ulusal dillerin kayna\u015fmas\u0131 i\u00e7in gerekli ko\u015fullar\u0131 sa\u011flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tam tersine bu d\u00f6nemin eskiden \u00e7arl\u0131k emperyalizmi taraf\u0131ndan ezilen ve bug\u00fcn sovyet devrimi taraf\u0131ndan ulusal bask\u0131dan kurtar\u0131lan uluslar\u0131n dirili\u015fi ve geli\u015fmesi i\u00e7in elveri\u015fli bir durum yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrd\u00fcm (ve \u00f6ne s\u00fcrmekteyim).
Ve ensonu, s\u00f6ylevin bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 \u015fudur ki, iki ayr\u0131 tarihsel d\u00f6nem aras\u0131ndaki pek b\u00fcy\u00fck fark\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z ve bu y\u00fczden de Stalin’in s\u00f6ylevinin anlam\u0131n\u0131 kavramam\u0131\u015fs\u0131n\u0131z ve sonunda da kendi yan\u0131lg\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131n \u00e7\u0131kmaz\u0131nda kaybolup gitmi\u015fsiniz. [sayfa 321]
Lenin’in, sosyalizmin d\u00fcnya \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde zaferinden sonra uluslar\u0131n s\u00f6n\u00fcp yokolmalar\u0131 ve birbirleriyle kayna\u015fmalar\u0131 tezlerine ge\u00e7elim.
\u0130\u015fte 1916’da yay\u0131nlanm\u0131\u015f olan ve bilmem neden, mektuplar\u0131n\u0131zda tam olarak belirtilmeyen Lenin’in “Sosyalist Devrim ve Uluslar\u0131n Kaderlerini Tayin Hakk\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131ndan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu tezlerden biri:
“Sosyalizmin amac\u0131 yaln\u0131zca insanl\u0131\u011f\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck devletlere b\u00f6l\u00fcnmesine ve uluslar\u0131n herhangi bir \u015fekilde tecrit edilmesine son vermek de\u011fildir. Ama\u00e7 yaln\u0131zca uluslar\u0131 birbirine yakla\u015ft\u0131rmak de\u011fildir, onlar\u0131 b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmektir. … Nas\u0131l ki, insanl\u0131k, s\u0131n\u0131flar\u0131n ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neme ancak ezilen s\u0131n\u0131f\u0131n diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemini a\u015farak ula\u015fabilirse, uluslar\u0131n ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olan b\u00fct\u00fcnle\u015fmesine de ancak b\u00fct\u00fcn ezilen uluslar\u0131n kurtuldu\u011fu, yani ezen ulustan ayr\u0131lma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kavu\u015ftu\u011fu bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemini a\u015farak varabilir.”[2]
Ve i\u015fte Lenin’in \u00f6teki tezi ki, bu da sizin mektubunuzda tam olarak belirtilmemi\u015ftir:
“Halklar ve \u00fclkeler aras\u0131nda ulusal ve siyasal bak\u0131m\u0131ndan farklar oldu\u011fu s\u00fcrece \u2014ki bu farklar, d\u00fcnya \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc kurulduktan sonra bile uzun, pek uzun zaman devam edecektir\u2014, b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin uluslararas\u0131 taktik birli\u011fi, bu farkl\u0131l\u0131klar\u0131n silinmesini de\u011fil, ulusal ayr\u0131l\u0131klar\u0131n yokedilmesini de\u011fil (\u015fu anda bu anlams\u0131z bir hayaldir), tam tersine, kom\u00fcnizmin temel ilkelerini (sovyet iktidar\u0131 ve proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc) belli \u00f6zelliklerinde do\u011fru bir bi\u00e7imde de\u011fi\u015ftirecek uygulaman\u0131n ulusal ve siyasal farkl\u0131l\u0131klar\u0131na, do\u011fru bir bi\u00e7imde uyarlanmas\u0131n\u0131 ve uygulanmas\u0131n\u0131 gerektirir.”[3]
Burada belirtmek gerekir ki, yukardaki par\u00e7a Lenin’in [sayfa 322]
1920’de yay\u0131nlanan “Sol” Kom\u00fcnizm, Bir \u00c7ocukluk Hastal\u0131\u011f\u0131 adl\u0131 bro\u015f\u00fcr\u00fcnden al\u0131nmad\u0131r; yani sosyalist devrimin tek bir \u00fclkede zaferinden sonra, sosyalist devrimin bizim \u00fclkemizdeki zaferinden sonra yay\u0131nlanan bro\u015f\u00fcrden.
Aktar\u0131lan bu par\u00e7alardan \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 \u015fudur ki, ilkin Lenin, ulusal ayr\u0131l\u0131klar\u0131n yokolmas\u0131 ve uluslar\u0131n kayna\u015fmas\u0131 s\u00fcrecini, sosyalizmin tek bir \u00fclkede zaferi d\u00f6neminde de\u011fil, ancak onu izleyen d\u00f6nemde, yani bir d\u00fcnya sosyalist ekonomisinin temellerinin at\u0131lm\u0131\u015f olaca\u011f\u0131 sosyalizmin b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerde zaferi d\u00f6neminde d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir.
Aktar\u0131lan bu par\u00e7alardan \u00e7\u0131kan bir ba\u015fka sonu\u00e7 da, Lenin’in, ulusal farklar\u0131n sosyalizmin tek bir \u00fclkede zaferi d\u00f6neminde ortadan kalkaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi “sa\u00e7ma bir d\u00fc\u015f” olarak nitelendirmesidir.
Aktar\u0131lan bu par\u00e7alardan \u015fu anlam da \u00e7\u0131kmaktad\u0131r ki, Stalin, Do\u011fu Halklar\u0131 \u00dcniversitesindeki s\u00f6ylevinde, ulusal farklar\u0131n ve ulusal dillerin, sosyalizmin tek bir \u00fclkede, bizim \u00fclkemizde zaferi d\u00f6neminde ortadan kalkabilece\u011fini yads\u0131makta tamamen hakl\u0131yd\u0131 ve siz Stalin’inkine kar\u015f\u0131t bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc savunmakla tam bir yan\u0131lg\u0131 i\u00e7indesiniz.
Ve ensonu bu aktar\u0131lan par\u00e7alardan \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 \u015fudur ki, sosyalizmin zaferinin tamamen ayr\u0131 olan iki d\u00f6nemini birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rmakla, siz, Lenin’i anlamam\u0131\u015fs\u0131n\u0131z, ulusal sorunda Lenin’in \u00e7izgisini \u00e7arp\u0131tm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z ve bunun sonucunda istemedi\u011finiz halde leninizme ayk\u0131r\u0131 bir tutumu benimsemi\u015fsiniz.
Ulusal farklar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ve ulusal dillerin yokolmas\u0131n\u0131n, d\u00fcnya emperyalizminin yenilgisinden hemen sonra, bir at\u0131l\u0131mda, \u00f6rne\u011fin tepeden al\u0131nma bir kararname ile m\u00fcmk\u00fcn olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek yanl\u0131\u015f olur. Bundan b\u00fcy\u00fck bir yan\u0131lg\u0131 olamaz. Yukardan bir kararname ile, zorbal\u0131k yoluyla uluslar\u0131n kayna\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya kalk\u0131\u015fmak, emperyalistlerin oyununa gelmek, uluslar\u0131n kurtulu\u015f davas\u0131na k\u00f6t\u00fcl\u00fck etmek, uluslar aras\u0131nda karde\u015f\u00e7e i\u015fbirli\u011fini \u00f6rg\u00fctlendirme [sayfa 323] davas\u0131n\u0131 topra\u011fa g\u00f6mmek olur. B\u00f6yle bir siyaset, \u00e7arl\u0131k y\u00f6netiminin rusla\u015ft\u0131rma siyaseti gibi bir \u015fey olur.
Herhalde biliyorsunuz ki, bu t\u00fcrden bir ulusal \u00f6z\u00fcmleme siyasetine, halk d\u00fc\u015fman\u0131 kar\u015f\u0131-devrimcilerin siyaseti olarak, fel\u00e2ket getiren bir siyaset olarak, marksizm-leninizm ideolojisinde yer yoktur.
Ayr\u0131ca uluslar\u0131n ve ulusal dillerin ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir kararl\u0131l\u0131kla, devsel bir direnme g\u00fcc\u00fcyle, \u00f6z\u00fcmleme siyasetine kar\u015f\u0131 koydu\u011funu da biliyorsunuzdur. \u00d6z\u00fcmleme siyasetini en sert bi\u00e7imde uygulamaya kalk\u0131\u015fan T\u00fcrkler, y\u00fczy\u0131llar boyunca Balkan uluslar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmak \u015f\u00f6yle dursun, en sonunda ger\u00e7e\u011fi kabul etmek zorunda kalm\u0131\u015flard\u0131r. T\u00fcrk \u00f6z\u00fcmleyicilerinin […] sertli\u011finden geri kalmayan \u00e7arl\u0131k Rusyas\u0131n\u0131n rusla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131, Prusya Almanyas\u0131n\u0131n almanla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131, (…) y\u00fczy\u0131ldan uzun bir s\u00fcre Polonya ulusunu par\u00e7alamaya ve da\u011f\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar: bu uluslar\u0131 yokedemedikleri gibi, onlar da boyune\u011fmek zorunda kald\u0131lar.
D\u00fcnya emperyalizminin yenilgisinden hemen sonra, uluslar\u0131n evrimi bak\u0131m\u0131ndan olaylar\u0131n olas\u0131 geli\u015fmesini tam do\u011fru olarak g\u00f6rebilmek i\u00e7in b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 hesaba katmak gerekir.
Sosyalizmin b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerde zaferi d\u00f6neminin birinci evresinin, uluslar\u0131n ve ulusal dillerin yokolu\u015funun ba\u015flang\u0131c\u0131, tek bir d\u00fcnya dilinin kurulu\u015funun ba\u015flang\u0131c\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 sanmak yanl\u0131\u015f olur. Tam tersine, ulusal bask\u0131lar\u0131n kesin olarak tasfiye edilece\u011fi bu birinci a\u015fama, daha \u00f6nce ezilmekte olan uluslar\u0131n ve ulusal dillerin a\u00e7\u0131l\u0131p geli\u015fmesi a\u015famas\u0131, uluslar aras\u0131nda fark e\u015fitli\u011finin uygulanmas\u0131 a\u015famas\u0131, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ulusal g\u00fcvensizli\u011fin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 a\u015famas\u0131, uluslar aras\u0131ndaki ba\u011flar\u0131n kurulmas\u0131 ve s\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 a\u015famas\u0131 olacakt\u0131r.
Ancak bu d\u00f6nemin ikinci evresinde, kapitalist d\u00fcnya ekonomisi yerine birle\u015fmi\u015f bir sosyalist d\u00fcnya ekonomisi kurulduk\u00e7a, ancak bu evrede ortak dil t\u00fcr\u00fcnden bir \u015fey yerle\u015fmeye [sayfa 324] ba\u015flar; \u00e7\u00fcnk\u00fc uluslar ancak o a\u015famada kendi ulusal dillerinin yan\u0131nda, ili\u015fkilerini kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in iktisad\u00ee, siyasal ve k\u00fclt\u00fcrel i\u015fbirli\u011fini kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in uluslararas\u0131 bir dilin gere\u011fini duyacaklard\u0131r. Demek ki bu evrede, ulusal diller ile, ortak uluslararas\u0131 dil, birbirine paralel olarak varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebileceklerdir. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta tek bir ortak dili olan b\u00fct\u00fcn uluslar i\u00e7in yaln\u0131z bir d\u00fcnya iktisad\u00ee merkezinin yarat\u0131lmamas\u0131, ayr\u0131 ayr\u0131 uluslar gruplar\u0131 i\u00e7in bir\u00e7ok b\u00f6lgesel iktisad\u00ee merkezler meydana getirilmesi ve bu merkezlerde her grubun kendi ortak dilinin konu\u015fulmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu merkezlerin tek bir d\u00fcnya sosyalist ekonomi merkezi i\u00e7inde birle\u015fmeleri ve b\u00fct\u00fcn uluslar\u0131n ortak diliyle konu\u015fmalar\u0131, daha sonra olacakt\u0131r.
Proletaryan\u0131n d\u00fcnya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc d\u00f6neminin ancak bu sonraki evresindedir ki, d\u00fcnya sosyalist ekonomi sistemi yeteri kadar g\u00fc\u00e7lenip, sosyalizm, halklar\u0131n kendi do\u011fas\u0131na girece\u011fi zamand\u0131r ki, uluslar\u0131n deneyim ile ortak bir dilin ulusal diller \u00fczerindeki \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlad\u0131klar\u0131 zamand\u0131r ki, ancak o zamand\u0131r ki, ulusal farklar, yerini, herkesin konu\u015ftu\u011fu ortak d\u00fcnya diline terkederek s\u00f6n\u00fcp yokolmaya ba\u015flayacakt\u0131r.
Bence uluslar\u0131n gelece\u011fi tablosu, uluslar\u0131n, gelecekte birbirleriyle kayna\u015fmalar\u0131 yolunda geli\u015fmeleri tablosu a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 b\u00f6yle bir tablodur.<\/p>\n
IV. ULUSAL SORUNDA PART\u0130N\u0130N S\u0130YASET\u0130<\/p>\n
Yan\u0131lg\u0131lar\u0131n\u0131zdan biri, ulusal sorunu, toplumun toplum-sal-siyasal evriminin genel sorununun bir par\u00e7as\u0131 olarak ve bu genel soruna ba\u011f\u0131ml\u0131 olarak ele almaman\u0131z, bunu kendi kendine yeten, y\u00f6nelimi ve niteli\u011fi bir b\u00fct\u00fcn olarak tarih boyunca de\u011fi\u015fmeyen bir \u015fey gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmenizdir. Onun i\u00e7in siz, [sayfa 325] her marksistin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015feyi, ulusal sorunun her zaman ayn\u0131 niteli\u011fi ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ulusal hareketin nitelik ve g\u00f6revlerinin devrimin de\u011fi\u015fik geli\u015fme d\u00f6nemlerine g\u00f6re de\u011fi\u015fti\u011fini g\u00f6remiyorsunuz.
Ve b\u00f6ylece geli\u015fmesinin ayr\u0131 ayr\u0131 evrelerinde devrimin nitelik ve g\u00f6revlerindeki de\u011fi\u015fmelerin ulusal sorunun nitelik ve g\u00f6revlerinde buna uygun de\u011fi\u015fiklikler meydana getirdi\u011fini ve bunun sonucu olarak partinin ulusal sorundaki siyasetinin de de\u011fi\u015fti\u011fini ve devrimin belirli bir de\u011fi\u015fme d\u00f6nemiyle ba\u011fl\u0131 olan partinin ulusal sorundaki siyasetinin bu d\u00f6nemle ba\u011f\u0131n\u0131 koparamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve keyf\u00ee olarak bir ba\u015fka d\u00f6neme ge\u00e7emeyece\u011fini anlamadan, sizin devrimin t\u00fcrde\u015f olmayan geli\u015fme d\u00f6nemlerini bu kadar kolayl\u0131kla ayn\u0131 \u00e7uvala koyabilmenizin ve bu ikisini birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rabilmenizin mant\u0131ksal a\u00e7\u0131klamas\u0131 bundad\u0131r.
Rus marksistleri, ulusal sorunun, devrimin geli\u015fmesi genel sorununun bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu ilkesini, devrimin de\u011fi\u015fik evrelerinde ulusal sorunun de\u011fi\u015fik g\u00f6revler gerektirdi\u011fi ilkesini ve bu g\u00f6revlerin her belirli tarihsel anda devrimin niteli\u011fine uymas\u0131 gerekti\u011fi ilkesini ve partinin ulusal sorunun de\u011fi\u015fik g\u00f6revler gerektirdi\u011fi ilkesini ve bu g\u00f6revlerin her belirli tarihsel anda devrimin niteli\u011fine uymas\u0131 gerekti\u011fi ilkesini ve partinin ulusal sorundaki siyasetinin bu unsurlara g\u00f6re de\u011fi\u015fti\u011fi ilkesini her zaman benimsemi\u015flerdir. Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131ndan \u00f6nceki d\u00f6nemde, tarih, o zaman\u0131n g\u00f6revi olarak, Rusya’da, burjuva demokratik devrimi g\u00fcndeme koydu\u011fu zaman, Rus marksistleri ulusal sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc, Rusya’da demokratik devrimin yazg\u0131s\u0131na ba\u011flad\u0131lar. Partimiz, \u00e7arl\u0131\u011f\u0131n devrilmesinin, feodal kal\u0131nt\u0131lar\u0131n temizlenmesinin ve \u00fclkenin tam demokratla\u015fmas\u0131n\u0131n, kapitalizmin \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde ulusal sorunun, m\u00fcmk\u00fcn olan en iyi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc oldu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc benimsemi\u015fti.
Bu d\u00f6nemde partinin siyaseti bu oldu.
Lenin’in ulusal sorun \u00fczerinde tan\u0131nm\u0131\u015f yaz\u0131lar\u0131 ve \u00f6zellikle [sayfa 326] “Ulusal Sorun \u00dczerine Ele\u015ftirici Notlar” ba\u015fl\u0131kl\u0131 yaz\u0131s\u0131, bu d\u00f6nemi ele almaktad\u0131r. Bu yaz\u0131s\u0131nda Lenin \u015f\u00f6yle der:
“Ulusal sorunun biricik \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fcn, bu sorun kapitalist d\u00fcnyada \u00e7\u00f6z\u00fcmlenebildi\u011fi kadar, tutarl\u0131 demokratizm oldu\u011funu belirttim. Ve bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc tan\u0131tlamak i\u00e7in \u0130svi\u00e7re \u00f6rne\u011fini verdim.”[4]
Stalin’in Marksizm ve Ulusal Sorun ba\u015fl\u0131kl\u0131 bro\u015f\u00fcr\u00fc de bu d\u00f6neme aittir. Bu bro\u015f\u00fcrde bir yerde \u015f\u00f6yle der:
“Ulusal hareketin kesin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, ancak burjuvazinin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Tam bir bar\u0131\u015f, ancak sosyalizmin egemenli\u011fi alt\u0131nda kurulabilir. Ama ulusal sava\u015f\u0131m\u0131 en aza indirmek, onun k\u00f6klerine sald\u0131rmak, onu proletarya i\u00e7in iyice zarars\u0131z k\u0131lmak \u2014 bu, kapitalizm \u00e7er\u00e7evesinde de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Yaln\u0131zca \u0130svi\u00e7re ye Amerika \u00f6rne\u011fi de olsa, buna tan\u0131kt\u0131r. Bunun i\u00e7in, \u00fclkeyi demokratla\u015ft\u0131rmak ve uluslar\u0131n \u00f6zg\u00fcrce geli\u015fmesini sa\u011flamak gerekir.”
Bunu izleyen d\u00f6nemde, Birinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 d\u00f6neminde, iki emperyalist ittifak aras\u0131ndaki uzun sava\u015f, d\u00fcnya emperyalizminin g\u00fcc\u00fcn\u00fc baltalad\u0131\u011f\u0131 zaman, d\u00fcnya kapitalist sistemindeki bunal\u0131m en a\u015f\u0131r\u0131 derecelere ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman, “metropollerin” i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n yan\u0131nda, s\u00f6m\u00fcrgeler ve ba\u011f\u0131ml\u0131 \u00fclkeler kurtulu\u015f hareketine at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve ulusal sorun geli\u015ferek uluslar ve s\u00f6m\u00fcrgeler sorunu haline geldi\u011fi zaman, ileri kapitalist \u00fclkelerin i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ile ezilen s\u00f6m\u00fcrgeler ve ba\u011f\u0131ml\u0131 \u00fclkeler halklar\u0131n\u0131n tek cephesi ger\u00e7ek bir g\u00fc\u00e7 niteli\u011fi kazand\u0131\u011f\u0131 zaman, ve bunun sonucu olarak sosyalist devrim tarih g\u00fcndemine girdi\u011fi zaman, Rus marksistleri, bir \u00f6nceki d\u00f6nemin siyasetiyle yetinemezlerdi; ve uluslar ve s\u00f6m\u00fcrgeler sorununun yazg\u0131s\u0131n\u0131 sosyalist devrimin yazg\u0131s\u0131na ba\u011flama gere\u011fini duydular. [sayfa 327]
Parti, sermaye iktidar\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131n, proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kurulmas\u0131n\u0131n, emperyalist ordular\u0131n s\u00f6m\u00fcrge ve ba\u011f\u0131ml\u0131 \u00fclkelerden kovulmas\u0131n\u0131n ve bu \u00fclkelere ulusal devletler olarak \u00f6rg\u00fctlenme ve ayr\u0131lma hakk\u0131n\u0131n tan\u0131nmas\u0131n\u0131n, ulusal d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n ve milliyet\u00e7ili\u011fin tasfiyesiyle halklar aras\u0131nda uluslararas\u0131 ba\u011flar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesinin, birle\u015fmi\u015f bir sosyalist halk ekonomisinin \u00f6rg\u00fctlenmesinin ve bu temel \u00fczerinde halklar aras\u0131nda karde\u015f\u00e7e i\u015fbirli\u011finin kurulmas\u0131n\u0131n, yeni ko\u015fullar alt\u0131nda uluslar ve s\u00f6m\u00fcrgeler sorununun en iyi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc olabilece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne vard\u0131.
Partinin bu d\u00f6nemdeki siyaseti i\u015fte b\u00f6yle idi.
Bu d\u00f6nem hen\u00fcz tam h\u0131z kazanma a\u015famas\u0131na gelmi\u015f de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc hen\u00fcz ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r; ama hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, bu d\u00f6nemin de s\u00f6yleyecek s\u00f6z\u00fc olacakt\u0131r…
Bu, devrimin bu evredeki geli\u015fmesinden ve \u015fu andaki parti siyaseti sorunundan ayr\u0131 bir sorundur.
\u00eelkin belirtmek gerekir ki, bizim \u00fclkemiz, \u015fu anda kapitalizmi devirebilecek durumda tek \u00fclke olmu\u015ftur. Ve fiilen de kapitalizmi devirmi\u015f, ayn\u0131 zamanda da proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6rg\u00fctlendirmi\u015ftir.
Demek ki, sosyalist y\u00f6netimin d\u00fcnya \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde kurulmas\u0131na, ve hele sosyalizmin b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerde zaferine hen\u00fcz daha \u00e7ok yolumuz var.
\u015eunu da belirtmek gerekir ki, eski demokratik geleneklerinden \u00e7oktan vazge\u00e7mi\u015f olan burjuvazinin iktidar\u0131na son verirken, yolumuzda “\u00fclkenin tam demokratla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131” sorununu da \u00e7\u00f6zd\u00fck. Ulusal bask\u0131 sistemini ortadan kald\u0131rd\u0131k ve \u00fclkemizin uluslar\u0131 aras\u0131nda hak e\u015fitli\u011fini kurduk.
Bilindi\u011fi gibi bu \u00f6nlemler, milliyet\u00e7ili\u011fin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, ulusal d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n k\u00fcllendirilmesi, halklar aras\u0131nda g\u00fcvenli\u011fin kurulmas\u0131 i\u00e7in en etkili \u00f6nlemler olmu\u015ftur.
Ve son olarak, \u015funu da belirtmek gerekir ki, ulusal bask\u0131lar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00fclkemizin eskiden ezilmekte olan uluslar\u0131n\u0131n ulusal k\u00fclt\u00fcrlerinin h\u0131zla geli\u015fmesi, \u00fclkemizin [sayfa 328] halklar\u0131 aras\u0131nda uluslararas\u0131 ba\u011flar\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesi ve bu halklar aras\u0131nda sosyalizmi kurma davas\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in i\u015fbirli\u011finin kurulmas\u0131 sonucunu vermi\u015ftir.
An\u0131msatal\u0131m ki, yeniden ya\u015fam bulan bu uluslar, burjuvazinin y\u00f6netti\u011fi burjuva uluslar, eski uluslar de\u011fillerdir, yeni uluslard\u0131r, eski uluslar\u0131n enkazlar\u0131 \u00fczerinde do\u011fan ve emek\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n enternasyonalist partisi taraf\u0131ndan y\u00f6netilen sosyalist uluslard\u0131r.
Bununla ilgili olarak parti, \u00fclkemizin yeniden ya\u015fam bulan bu uluslar\u0131n\u0131n ayaklar\u0131 \u00fczerine t\u00fcm g\u00f6vdeleriyle dikilmeleri i\u00e7in kendilerine yard\u0131m etmek, ulusal k\u00fclt\u00fcrlerini canland\u0131rmalar\u0131na ve geli\u015ftirmelerine, kendi ana dillerinde okullar, tiyatrolar ve \u00f6teki k\u00fclt\u00fcr kurumlar\u0131 \u015febekesinin yarat\u0131lmas\u0131na, parti ayg\u0131t\u0131n\u0131, sendikalar, kooperatifler, devlet ve ekonomi ayg\u0131t\u0131n\u0131 ulusalla\u015ft\u0131rmaya, yani i\u00e7erik bak\u0131m\u0131ndan ulusal k\u0131lmaya, parti ve Sovyetler i\u00e7in ulusal kadrolar\u0131n\u0131 e\u011fitmeye yard\u0131m etmeyi gerekli saymakta, ve say\u0131s\u0131 \u00e7ok olmasa da partinin bu siyasetini dizginlemeye kalk\u0131\u015facak olan unsurlarla sava\u015f\u0131m\u0131 uygun g\u00f6rmektedir.
Bu demektir ki, parti, \u00fclkemizin ulusal k\u00fclt\u00fcrlerinin a\u00e7\u0131l\u0131p geli\u015fmesini destekliyor ve destekleyecektir, yeni sosyalist uluslar\u0131m\u0131z\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesine yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r, ve bu davay\u0131 her \u00e7e\u015fit anti-leninist unsurlara kar\u015f\u0131 savunacakt\u0131r.
Mektuplar\u0131n\u0131zdan anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, partinin bu siyasetini, siz do\u011fru bulmuyorsunuz. Bu yeni bulu\u015flar, sosyalist uluslar\u0131 eski uluslarla, burjuva uluslarla birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rman\u0131zdan ve yeni sovyet uluslar\u0131m\u0131z\u0131n ulusal k\u00fclt\u00fcrlerinin i\u00e7erik bak\u0131m\u0131ndan sosyalist k\u00fclt\u00fcrler oldu\u011funu anlamaman\u0131z-dand\u0131r. \u00dcstelik bu \u2014kabal\u0131\u011f\u0131m\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fcn\u00fcz\u2014 leninizm sorunlar\u0131nda cidd\u00ee olarak topallad\u0131\u011f\u0131n\u0131zdan ve ulusal sorunda \u00e7ok acemilikler etti\u011finizden \u00f6t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.
Hi\u00e7 de\u011filse \u015fu ilksel soruna dikkat ediniz. Hepimiz \u00fclkemizde bir k\u00fclt\u00fcr devriminin gere\u011finden s\u00f6zediyoruz. E\u011fer bu sorun ile, bo\u015f laf\u0131 b\u0131rak\u0131p, cidd\u00ee olarak ilgilenilecekse, bu [sayfa 329] y\u00f6nde hi\u00e7 de\u011filse ilk ad\u0131m\u0131 atmak gerekir: her \u015feyden \u00f6nce milliyetini ay\u0131rdetmemek, \u00fclkenin b\u00fct\u00fcn yurtta\u015flar\u0131 i\u00e7in zorunlu ilk\u00f6\u011frenimi sa\u011flamak ve bunun ard\u0131ndan da zorunlu orta\u00f6\u011frenimi sa\u011flamak. A\u00e7\u0131kt\u0131r ki, bu yap\u0131lmadan \u00fclkemizde hi\u00e7 bir k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fme m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir, k\u00fclt\u00fcr devriminden asla s\u00f6zedilemez. \u00dcstelik bu yap\u0131lmadan bizde sanayi ve tar\u0131m ekonomisinin ger\u00e7ek bir at\u0131l\u0131m\u0131 ger\u00e7ekle\u015femez, ya da g\u00fcvenilir bir ulusal savunma \u00f6rg\u00fctlendirilemez.
Peki, \u00fclkemizde alfabesizlerin y\u00fczdesinin pek y\u00fcksek oldu\u011funu ve \u00fclkemizin baz\u0131 uluslar\u0131nda okuma-yazma bilmeyenlerin oran\u0131n\u0131n %80 il\u00e2 %90’a \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutulursa, bu, nas\u0131l yap\u0131lacakt\u0131r?
Bunu ba\u015farmak i\u00e7in \u00fclkeyi bir ulusal diller okullar\u0131 \u015febekesiyle donatmak ve bu okullara yerel dilleri bilen \u00f6\u011fretmenler sa\u011flamak gerekir.
Bunun i\u00e7in de ulusalla\u015ft\u0131rma gerekir, yani y\u00f6netimin b\u00fct\u00fcn ayg\u0131tlar\u0131n\u0131, partiden ve sendikalardan devlete ve ekonomiye kadar b\u00fct\u00fcn ayg\u0131tlar\u0131n\u0131 ulusal k\u0131lmak gerekir.
Bunu ba\u015farabilmek i\u00e7in bas\u0131n\u0131, tiyatroyu, sinemay\u0131 ve \u00f6teki k\u00fclt\u00fcrel kurumlar\u0131 ulusal dilleriyle geli\u015ftirmek gerekir. Ni\u00e7in yerel ulusal dilleriyle diye sorulabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, milyonlarca insan\u0131n, halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n, k\u00fclt\u00fcrel, siyasal ve iktisad\u00ee geli\u015fme g\u00f6revinin \u00fcstesinden ancak kendi ulusal diliyle gelinebilir.
B\u00fct\u00fcn bu s\u00f6ylenenlerden sonra \u00f6yle san\u0131yorum ki, leninistlerin, e\u011fer leninist olarak kalmak istiyorlarsa, ulusal sorunda izleyebilecekleri biricik do\u011fru siyasetin \u015fu anda \u00fclkemizde uygulanan siyaset oldu\u011funu anlamalar\u0131 o kadar zor olmayacakt\u0131r.
\u00d6yle de\u011fil mi?
\u00d6yleyse s\u00f6z\u00fcm\u00fcz\u00fc burada bitirelim.
\u00d6yle san\u0131yorum ki, b\u00fct\u00fcn sorular\u0131n\u0131z\u0131 ve b\u00fct\u00fcn ku\u015fkular\u0131n\u0131z\u0131 yan\u0131tlam\u0131\u015f oldum.
Kom\u00fcnist sel\u00e2mlarla. [sayfa 330]<\/p>\n
[J. Stalin’in Le Marxisme et la Question Nationale et Colonial\u00e9 (Editions Social Internationale, 1937) ve Le Marxisme et la Question Nationale et Colonial\u00e9 (Editions Sociale, Paris 1949) derleme yap\u0131t\u0131ndan “Marksizm ve Ulusal Sorun ve S\u00f6m\u00fcrgeler Sorunu” ad\u0131yla Sol Yay\u0131nlar\u0131 taraf\u0131ndan Kas\u0131m 1977’de (Birinci bask\u0131 -Ulusal Sorun ve S\u00f6m\u00fcrgeler Sorunu-: Mart 1976) yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r.] <\/em><\/p>\n Dipnotlar<\/strong><\/p>\n [1] V. \u0130. Lenin, “Halk\u0131n Dostlar\u0131” Kimlerdir ve Sosyal-Demokratlara Kars\u0131 Nas\u0131l Sava\u015f\u0131rlar?, Sol Yay\u0131nlar\u0131, Ankara 1978, s, 32-33. -Ed. \u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" ME\u015eKOV, KOVAL\u00c7UK VE \u00d6TEK\u0130 YOLDA\u015eLARA YANIT(18 MART 1929) MEKTUPLARINIZI ald\u0131m. Ayn\u0131 konuda bu ay i\u00e7inde ba\u015fka yolda\u015flardan ald\u0131\u011f\u0131m mektuplarda ileri s\u00fcr\u00fclen g\u00f6r\u00fc\u015flere benzer bir tutumu benimsiyorsunuz. Ama ben, \u00f6zellikle sizi yan\u0131tlamaya karar verdim, \u00e7\u00fcnk\u00fc siz, sorunu daha sert olarak koyuyorsunuz ve b\u00f6ylelikle konunun ayd\u0131nlanmas\u0131na yard\u0131m ediyorsunuz. Ku\u015fkusuz, s\u00f6zkonusu edilen sorunlara mektuplar\u0131n\u0131zda sundu\u011fumuz \u00e7\u00f6z\u00fcm yanl\u0131\u015ft\u0131r; ama […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[58],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4416","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-josef-stalin"},"yoast_head":"\n
[2] V. \u0130. Lenin, Uluslar\u0131n Kaderlerini Tayin Hakk\u0131, s. 144-145. – Ed.
[3] V. \u0130. Lenin, “Sel” Kom\u00fcnizm, Bir \u00c7ocukluk Hastal\u0131\u011f\u0131, Sol Yay\u0131nlar\u0131, Ankara 1978, s. 105. -Ed.
[4] V. \u0130. Lenin, Uluslar\u0131n Kaderlerini Tayin Hakk\u0131, s. 39. – Ed.<\/p>\n