{"id":4420,"date":"2010-03-25T16:15:36","date_gmt":"2010-03-25T13:15:36","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wordpress\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/"},"modified":"2010-03-25T16:15:36","modified_gmt":"2010-03-25T13:15:36","slug":"einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/","title":{"rendered":"Einstein ve usun bunal\u0131m\u0131 | Maurice Merleau Ponty"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"float: left;\" src=\"images\/stories\/Maurice_Merleau_Ponty.jpg\" width=\"155\" height=\"205\" \/>Auguste Comte zaman\u0131nda bilim, kuramda ve uygulamada varolu\u015fa egemen olmaya haz\u0131rlan\u0131yordu. Teknikte de siyasette de do\u011fay\u0131 ve toplumu kuran yasalara y\u00f6nelmeyi, onlar\u0131 onlar\u0131n yasalar\u0131na g\u00f6re y\u00f6netmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Ama bamba\u015fka bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kt\u0131 bundan. Bilimde ayd\u0131nl\u0131k ve etkinli\u011fin birlikte b\u00fcy\u00fcmesi \u015f\u00f6yle dursun, d\u00fcnyay\u0131 alt \u00fcst eden uygulamalar, son a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00fczerinde tam bir uzla\u015fmaya var\u0131lamayan a\u015f\u0131r\u0131 kurgusal bir bilimden do\u011fmu\u015ftur. Bilim siyasete kadar her \u015feye boyun e\u011fmedi de, tersine, felsefi hatta siyasi tart\u0131\u015fmalarla dopdolu bir fizikle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya geldi.<\/p>\n<p>Einstein klasik bir anlay\u0131\u015fa sahipti. Ruhun de\u011fi\u015fmez yap\u0131ya sahip oldu\u011funu bildiren a priori anlay\u0131\u015flara iyice uzak kalmakla birlikte, kurma hakk\u0131n\u0131 ne \u00f6l\u00e7\u00fcde kesin bir bi\u00e7imde \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015f olursa olsun, yarat\u0131n\u0131n d\u00fcnyaya konmu\u015f bir do\u011fruya dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmekten hi\u00e7bir zaman geri kalmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00abBen, kesinlikle kurgusal bir bi\u00e7imde kavramaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m yasalarla y\u00f6netilen kendinde bir d\u00fcnyaya inan\u0131yorum\u00bb. Ama hakl\u0131 olarak, kurguyla ger\u00e7e\u011fin, d\u00fcnya \u00fczerine imgemizle d\u00fcnyan\u0131n, bazen \u00ab\u00d6nceden kurulmu\u015f uyum\u00bb diye adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bu kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 zorunlu olarak, ne Descartes&#8217;\u00e7\u0131 b\u00fcy\u00fck us\u00e7uluk gibi d\u00fcnyan\u0131n tanr\u0131sal bir altyap\u0131s\u0131 \u00fczerine ne de \u00fclk\u00fcc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn \u00abbizim i\u00e7in ger\u00e7e\u011fin d\u00fc\u015f\u00fcnebilece\u011fimizden ba\u015fka \u015fey olamayaca\u011f\u0131n\u0131\u00bb \u00f6ne s\u00fcren bir ilkesi \u00fczerine temellendirmeyi ister. Einstein, bazen Spinoza&#8217;n\u0131n tanr\u0131s\u0131na ba\u015fvurur, ama \u00e7o\u011fu zaman ussall\u0131\u011f\u0131 bir gizem ve \u00abevrenin olu\u015fumuyla ilgili bir dinsellik\u00bbin konusu olarak tan\u0131tlamaktad\u0131r. D\u00fcnyan\u0131n en az anla\u015f\u0131l\u0131r yan\u0131, anla\u015f\u0131labilir olmas\u0131d\u0131r diyordu.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n ussall\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendili\u011finden bir ussall\u0131k sayan d\u00fc\u015f\u00fcnceye klasik denilirse, Einstein&#8217;da klasik anlay\u0131\u015f en a\u015f\u0131r\u0131 noktas\u0131na varm\u0131\u015ft\u0131r. Bilindi\u011fi gibi, klasik fizik kavramlar\u0131n\u0131n tersine, fiziksel \u015feylerin, fiziksel bireylerin \u00ab\u00f6zelliklerine\u00bb y\u00f6nelmeyen, ama maddenin i\u00e7indeki baz\u0131 ortak olgular\u0131n ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirleyen dalga mekani\u011fi form\u00fcllerinin kesin olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar verememi\u015ftir. Kendili\u011finden olan ve sonunda bir olas\u0131l\u0131klar dokusu olacak olan bu ger\u00e7eklik fikrine hi\u00e7bir zaman kat\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r. \u00abDerime derinlemesine batm\u0131\u015f bir d\u00fc\u015f\u00fcncenin yaln\u0131z ve \u00e7elimsiz tan\u0131\u011f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck parma\u011f\u0131m olmasa g\u00f6r\u00fc\u015flerimi savunabilmek i\u00e7in hi\u00e7bir kan\u0131t ileri s\u00fcremem\u00bb diye ekliyordu.<\/p>\n<p>Mizah, Einstein i\u00e7in bir ka\u00e7amak yolu de\u011fildi. Onunla a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 bir bilgi arac\u0131 olan d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir bile\u015fenini olu\u015fturuyordu. Onun i\u00e7in mizah tehlikeye at\u0131lm\u0131\u015f kesinliklerin bir tarz\u0131yd\u0131. Onun \u00abser\u00e7e parma\u011f\u0131\u00bb yarat\u0131c\u0131 fizik\u00e7ide \u00e7eli\u015fkili ve bast\u0131r\u0131lmaz bilin\u00e7ti, bir ger\u00e7ekli\u011fe \u00f6zg\u00fcr bir bulu\u015fla ula\u015fma bilinciydi. Bu kadar iyi gizlenmek i\u00e7in \u00abdo\u011fall\u0131ktan uzakla\u015fm\u0131\u015f\u00bb ya da \u00abincelmi\u015f\u00bb olmas\u0131 gerekir Tanr\u0131&#8217;n\u0131n diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu Einstein. Ancak, k\u00f6t\u00fc y\u00fcrekli bir tanr\u0131 olamazd\u0131. O zaman zincirin iki ucunu tutmaktayd\u0131: Klasik fizi\u011fin bilgisinin \u00fclk\u00fcs\u00fc ve kendisinin \u00aba\u015f\u0131r\u0131 derecede kurgusal\u00bb devrimci tutumu. Sonraki ku\u015fa\u011f\u0131n fizik\u00e7ilerinin \u00e7o\u011fu zincirin birinci ucunu b\u0131rakt\u0131lar. Einstein&#8217;\u0131n anla\u015f\u0131labilir bir gizem gibi ortaya koydu\u011fu kar\u015f\u0131la\u015fmada, kurgu ile ger\u00e7e\u011fin kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131nda halk bir mucize bulmaktan geri durmad\u0131. Sa\u011fduyunun apa\u00e7\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 buland\u0131ran ve ayn\u0131 zamanda d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye yetenekli bir bilim, en k\u00fclt\u00fcrl\u00fc tan\u0131klarda bile, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir bi\u00e7imde bo\u015f inanc\u0131 k\u00f6r\u00fcklemektedir. Einstein buna kar\u015f\u0131 koyuyordu : Ben bir tanr\u0131 de\u011filim diyordu, \u00f6vg\u00fcler bana y\u00f6nelmiyor \u00abya\u015fam\u0131m\u0131 garip bir bi\u00e7imde g\u00fc\u00e7le\u015ftiren ve bir masal ki\u015fisi olan \u00f6b\u00fcr Einstein&#8217;a\u00bb y\u00f6neliyor. Bana inan\u0131lm\u0131yor daha do\u011frusu yal\u0131n yan\u0131m efsanevi yan\u0131m\u0131 b\u00fcy\u00fct\u00fcyor. Dahas\u0131 t\u00fcm\u00fcyle kendisi olmad\u0131\u011f\u0131ndan \u00fcn\u00fcnden iyiden iyiye \u015fa\u015fk\u0131na d\u00f6nm\u00fc\u015f ve \u00fcn\u00fcne \u00e7ok az \u00f6nem veriyor. Einstein daha \u00e7ok kutsanm\u0131\u015f bir yer, do\u011fa\u00fcst\u00fc baz\u0131 i\u015flemlerin kayna\u011f\u0131d\u0131r. Bu ayr\u0131l\u0131\u015f o kadar kesin ki onla s\u0131k s\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcrken bazen ger\u00e7ekten kendisiyle ilgimiz oldu\u011funu an\u0131msamam\u0131z gerekiyor, insan t\u0131pat\u0131p bir benzeriyle ili\u015fki kurdu\u011funu san\u0131yor, hatta ak\u0131lalmazbir ku\u015fkuya d\u00fc\u015ferek onun ba\u015fkalar\u0131na benzedi\u011fine inanacakt\u0131m. Louis XIV sakin sakin \u015f\u00f6yle diyordu:<\/p>\n<p>\u00abGer\u00e7ekten Racine ak\u0131ll\u0131 adamd\u0131, Viete, Descartes, Leibniz hi\u00e7bir zaman \u00fcst\u00fcn insan olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmediler. B\u00fct\u00fcn anlat\u0131m edimlerimizin sonsuz kayna\u011f\u0131na inanan bir zamanda, b\u00fcy\u00fck yazar ya da b\u00fcy\u00fck bilgin yaln\u0131zca s\u00f6zlerinin ya da birtak\u0131m nesnelere yaz\u0131l\u0131 bulunan yasalar\u0131n baz\u0131lar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmekte yeteri kadar becerikli adamd\u0131. Ve art\u0131k evrensel ak\u0131l diye bir\u015fey kalmad\u0131\u011f\u0131 zaman, bunlar\u0131n keramet sahibi insanlar olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p>Bununla birlikte, eskiden oldu\u011fu gibi bug\u00fcn ger\u00e7ekten \u00f6nemli tek bir mucize var, bu da insan\u0131n konu\u015fabilmesi ya da hesaplayabilmesi bir ba\u015fka deyi\u015fle eskimeyen ama tersine kulland\u0131k\u00e7a b\u00fcy\u00fcyen, sonsuz bir i\u015fe uygun, yap\u0131lan \u015feyden daha fazlas\u0131n\u0131 ortaya koymaya yetenekli, bununla birlikte s\u00fcrekli olarak nesnelerle ili\u015fkili olan, algoritma ve dil gibi \u00fcst\u00fcn organlar\u0131 kurmu\u015f olabilmesid\u0131r. Ancak kesin bir simgecilik kuram\u0131na sahip de\u011filiz. O zaman bizde solumay\u0131 do\u011furan falanca hayvani g\u00fcc\u00fcn Einstein&#8217;da g\u00f6relilik kuram\u0131n\u0131 do\u011furaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi ye\u011f tutuyorlar. Einstein buna \u015f\u00f6yle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kabilir: Bizden ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc yarat\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, ba\u015fka alg\u0131lara ve onlar aras\u0131nda raslant\u0131yla g\u00f6relili\u011fe sahip olmas\u0131 gerekir. Amerikal\u0131 hekimler onu bir yata\u011f\u0131n \u00fczerine yat\u0131r\u0131p, bu soylu aln\u0131 detekt\u00f6rlerle donat\u0131yorlar ve \u015f\u00f6yle buyuruyorlar : G\u00f6relili\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u00fcz, \u015eunu yap\u0131n\u0131z, ya da 21, 22 diyerek say\u0131n\u0131z, sanki g\u00f6relilik bir alt\u0131nc\u0131 duyunun, g\u00fczel bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn nesnesiymi\u015f gibi, sanki bir o kadar sinirsel enerji gerekmiyormu\u015f, Einstein olundu\u011funda g\u00f6relili\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcnmek kadar s\u00fct \u00e7ocu\u011fu olundu\u011funda konu\u015fmay\u0131 \u00f6\u011frenmek bir o kadar ince d\u00f6nemlerden ge\u00e7miyormu\u015f gibi. Hekimlerin bu davran\u0131\u015flar\u0131, dahiye kendi alan\u0131nda en garip sorular\u0131 ya\u011fd\u0131ran gazetecilerin a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klar\u0131na yakla\u015fmaktad\u0131r. Hepsi bir yana, madem ki bilim bir keramettir, o neden bir mucize yaratm\u0131yor? Madem ki Einstein, \u015fimdinin gelecekle b\u00fcy\u00fck bir uzakl\u0131kta e\u015fzamanl\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterdi, Pythie&#8217;ye sorulan sorular\u0131 ona neden sormayal\u0131m?<\/p>\n<p>Bu \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131klar bat\u0131 gazetecili\u011fine \u00f6zg\u00fc de\u011fildir. D\u00fcnyan\u0131n \u00f6b\u00fcr ucunda Sovyetlerin belirlemeleri (Yak\u0131n zamanlardaki de\u011fi\u015fimden \u00f6nceki belirlemeleri) bir gizli bilimcili\u011fe dayanmaktad\u0131r. Herhangi bir tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131, olgular kar\u015f\u0131s\u0131nda herhangi bir uyumsuzlu\u011fu ortaya konmam\u0131\u015f olan bir fizi\u011fi \u00ab\u00fclk\u00fcc\u00fc\u00bb ya da \u00abburjuva\u00bb olarak su\u00e7lamak, sermayecili\u011fin alt yap\u0131lar\u0131nda ba\u015f\u0131bo\u015f dolan\u0131p Einstein&#8217;a ku\u015fkulu d\u00fc\u015f\u00fcnceler esinleten k\u00f6t\u00fc bir ruhu varsaymak demektir ki bu ussal toplumsal bir \u00f6\u011fretinin g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fleri alt\u0131nda a\u00e7\u0131kl\u0131kla parlayan bir usu yads\u0131mak olur.<\/p>\n<p>D\u00fcnyan\u0131n bir ucundan \u00f6b\u00fcr ucuna, Einstein&#8217;\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 derecedeki kurgusal yap\u0131t\u0131 ak\u0131ls\u0131zl\u0131\u011f\u0131 artt\u0131rmaktad\u0131r. Bir kere daha belirtelim o, d\u00fc\u015f\u00fcncesini g\u00fcn\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131karmak i\u00e7in hi\u00e7bir \u015fey yapmad\u0131 hep bir klasik olarak kald\u0131. Ama i\u015fte, iyi do\u011fmu\u015f bir insan\u0131n \u015fans\u0131, iyi bir k\u00fclt\u00fcr gelene\u011finin g\u00fcc\u00fc de burada de\u011fil mi? Ve bu gelenek ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131nda yeni bilim fizik\u00e7i olmayanlar i\u00e7in yaln\u0131zca bir usd\u0131\u015f\u0131c\u0131l\u0131k dersi mi olabilecektir?<\/p>\n<p>6 Nisan 1922&#8217;de Paris felsefe derne\u011finde Einstein Bergson ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Bergson bir dinleyici olarak gelmi\u015fti. Geldi\u011finde tart\u0131\u015fma tavsam\u0131\u015ft\u0131. Bunun \u00fczerine Bergson savunmakta oldu\u011fu \u00abs\u00fcre ve e\u015fzamanl\u0131l\u0131k\u00bbdaki d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131 sunmaya karar verdi ve sonunda Einstein&#8217;a kuram\u0131n\u0131n tutars\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcn\u00fc kald\u0131rmas\u0131 ve onu yaln\u0131zca insan olan insanlarla uzla\u015ft\u0131rmas\u0131 i\u00e7in bir yol \u00f6nerdi. Yani, \u00f6rne\u011fin herbiri g\u00f6zlemcinin duru\u015f noktas\u0131na ba\u011fl\u0131 \u00e7oklu zamanlar\u0131n \u00fcnl\u00fc tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131nda, fiziksel do\u011fruyla en k\u0131sa do\u011fruyu birbirinden ay\u0131rmay\u0131 \u00f6neriyordu. E\u011fer fizik\u00e7inin denklemlerinde, ge\u00e7mi\u015f zamanlar\u0131 belirledi\u011fi i\u00e7in zaman diye adland\u0131r\u0131lan belirli bir de\u011fi\u015fken yerle\u015filen referans aistemiyle dayan\u0131\u015f\u0131k g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorsa, bu durumda hi\u00e7 kimse fizik\u00e7inin \u015furada ya da burada olu\u015funa g\u00f6re \u00abzaman geni\u015fliyor\u00bb ya da \u00abdaral\u0131yor\u00bb ve dolay\u0131s\u0131yla bir\u00e7ok zaman vard\u0131r deyi\u015fine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kamaz. Ama o, zaman derken ba\u015fka insanlar\u0131n zaman dedi\u011fi \u015feyden mi s\u00f6zetmektedir? Bu de\u011fi\u015fkene, bu b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011fe, bu matematiksel anlat\u0131ma ba\u015fka bir zaman\u0131n \u00f6zellikleri verilseydi, her fizikten \u00f6nce deneyimine ya da alg\u0131s\u0131na sahip oldu\u011fumuz bu \u015fey \u2014 art arda geli\u015f, gelecek, s\u00fcre, toplam olarak ger\u00e7ekten zaman olan tek \u015feyi \u2014 hal\u00e2 belirtir miydi?<\/p>\n<p>Alg\u0131 alan\u0131m\u0131zda e\u015fzamanl\u0131 olaylar vard\u0131r, \u00f6te yandan orada, alanlar\u0131 bizimkinin s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 a\u015fan g\u00f6zlemciler g\u00f6rmekte, \u00f6ncellerinin alanlar\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 a\u015fan \u00f6b\u00fcrlerini de tasar\u0131mlamaktay\u0131z. B\u00f6ylece e\u015fzamanl\u0131l\u0131k fikrimizi birbirinden istenildi\u011fi kadar uzakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve ayn\u0131 g\u00f6zlemciden ortaya \u00e7\u0131kmayan olaylara kadar yayacak noktaya geliyoruz. Hepimiz i\u00e7in biricik, tek bir evrensel zaman var. Bu kesinlik sars\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil hatta, fizik\u00e7inin hesaplar\u0131yla alttan alta anlat\u0131l\u0131yor. Paul&#8217;\u00fcn bulundu\u011fu noktaya g\u00f6re Pierre&#8217;in zaman\u0131n\u0131n geni\u015fledi\u011fi ya da darald\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenildi\u011finde, bu s\u00f6yleyi\u015f Paul taraf\u0131ndan ya\u015fanm\u0131\u015f olan \u015feyi hi\u00e7 de anlatm\u0131yor, Paul b\u00fct\u00fcn \u015feyleri kendi g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan alg\u0131l\u0131yor, kendinde ve \u00e7evresinde ge\u00e7en zaman\u0131 kendininkini duyumsad\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc duyumsamas\u0131 i\u00e7in bu durumda hi\u00e7 bir hakk\u0131 yok. Fizik\u00e7i yanl\u0131\u015f olarak Paul&#8217;e, Pierre&#8217;in Paul&#8217;\u00fcn zaman\u0131ndan olu\u015ftu\u011fu imgesini veriyor. Kendisiyle ortak nedeni olu\u015fturdu\u011fu Pierre&#8217;in g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015flerini mutlakla\u015ft\u0131r\u0131yor. Kendisini b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n izleyicisi say\u0131yor, filozoflarda bu kadar k\u0131nanan \u015feyi yay\u0131yor. Ve kimsenin olmayan, yaln\u0131zca bir mitos olan zamandan s\u00f6z ediyor.<\/p>\n<p>Bergson burada, Einstein&#8217;dan daha Einstein&#8217;c\u0131 olmak gerekir demektedir. \u00abDiyelim ki ben bir ressam\u0131m ve iki ki\u015fiyi tasvir etmem gerek\u00bb. Bunlar, yan\u0131mda olan Jean ve iki ya da \u00fc\u00e7 y\u00fcz metre uzakl\u0131ktaki Jacques olsun. Birincisini do\u011fal b\u00fcy\u00fckl\u00fckte \u00e7izece\u011fim ikincisini ise bir c\u00fccenin boyutlar\u0131na indirgeyece\u011fim. Jacques&#8217;\u0131n yan\u0131nda olan ve her ikisini de \u00e7izecek olan meslekta\u015flar\u0131mdan birisi ise yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131n tersini yapacak Jean&#8217;\u0131 \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck Jacques&#8217;\u0131 ise do\u011fal boyutunda g\u00f6sterecek: Her ikimiz de bu durumda hakl\u0131 olaca\u011f\u0131z. Ancak her ikimizin de hakl\u0131 olmas\u0131ndan, Jean ve Jacques&#8217;\u0131n ne normal boya ne de bir c\u00fccenin boyuna sahip olduklar\u0131n\u0131, ya da hem ona hem de \u00f6b\u00fcr\u00fcne sahip olduklar\u0131n\u0131, ya da istenildi\u011fi kadar olaca\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karsamaya insan\u0131n hakk\u0131 var m\u0131d\u0131r? Ku\u015fkusuz ki hay\u0131r&#8230; Bu \u015fekilde elde etti\u011fimiz zaman\u0131n \u00e7oklu\u011fu ger\u00e7ek zaman\u0131n birli\u011fini engellememektedir. Uzakl\u0131kla boyun azalmas\u0131, Jacques&#8217;\u0131 az\u00e7ok uzakla\u015fm\u0131\u015f olarak g\u00f6sterece\u011fim bir dizi tual \u00fczerinde Jacques&#8217;m ayn\u0131 b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korudu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fi gibi onu daha \u00e7ok \u00f6nceden varsaymaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Temeldeki fikir \u015fudur: Yeniden kurulmu\u015f ussall\u0131k ve evrensel, dogmac\u0131 bir bilimin tanr\u0131sal hukuku \u00fczerine de\u011fil, tek bir d\u00fcnyan\u0131n varoldu\u011funu benimseyen bilim\u00f6ncesi apa\u00e7\u0131kl\u0131k \u00fczerine, varolu\u015fumuzda, alg\u0131lanm\u0131\u015f d\u00fcnya ve \u00f6b\u00fcrleriyle olan ili\u015fkimizde i\u00e7erilmi\u015f ak\u0131ldan \u00f6nceki ak\u0131l \u00fczerine &#8216;kurulmu\u015ftur. B\u00f6yle konu\u015farak Bergson, Einstein&#8217;in klasisizminin \u00f6n\u00fcnde gidiyordu. \u00c7oklu zamanlara matematiksel anlat\u0131mlar olarak bak\u0131lmaya, d\u00fcnyan\u0131n fiziksel &#8211; matematiksel imgesinin berisinde ve \u00f6tesinde ya\u015fayan insanlara da \u00f6zg\u00fc olan felsefi bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc tan\u0131maya raz\u0131 olunsayd\u0131, g\u00f6relilik ; b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n akl\u0131yla uzla\u015ft\u0131r\u0131labilirdi. Alg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n somut d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ufuklar\u0131yla yeniden bulmak ve ona fizi\u011fin kurulu\u015flar\u0131n\u0131 yerle\u015ftirmek kabul edilseydi, fizik ak\u0131ls\u0131zl\u0131\u011fa \u00f6d\u00fcn vermeden, \u00f6zg\u00fcrce tutars\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rabilirdi.<\/p>\n<p>Einstein nas\u0131l yan\u0131tlayacakt\u0131 bunu? \u0130lk s\u00f6zc\u00fcklerinin de tan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 gibi sorunu \u00e7ok iyi dinlemi\u015fti. o zaman sorun ortaya \u015f\u00f6yle konmaktad\u0131r: Filozofu zaman fizik\u00e7ininkiyle ayn\u0131 m\u0131? Ancak ayn\u0131 oldu\u011funu onaylamad\u0131. Ku\u015fkusuz, deneyimine sahip oldu\u011fumuz alg\u0131lanm\u0131\u015f zaman\u0131n, zaman \u00fczerine olan kavramlar\u0131m\u0131z\u0131n kalk\u0131\u015f noktas\u0131nda oldu\u011funu ve bizi &#8216;d\u00fcnyan\u0131n bir ucundan \u00f6b\u00fcr\u00fcne kadar, tek bir zaman fikrine g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kabul ediyordu. Ancak bu ya\u015fanm\u0131\u015f zaman, her birimizin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc \u015feyin \u00f6tesinde yetkin de\u011fildir ve b\u00fct\u00fcn, d\u00fcnyaya sezgizel e\u015f-zaman kavram\u0131m\u0131z\u0131 yaymaya izin vermez. \u00ab\u00d6yleyse filozoflar\u0131n zaman\u0131 diye bir\u015fey s\u00f6z konusu de\u011fildir.\u00bb Her\u015feyi oldu\u011fu gibi zaman\u0131 da bilime sormak gerekir. Ve a\u00e7\u0131kl\u0131klar\u0131yla alg\u0131lanm\u0131\u015f d\u00fcnyan\u0131n deneyimi, bilimin a\u00e7\u0131k s\u00f6z\u00fc \u00f6n\u00fcnde ba\u015far\u0131s\u0131z bir giri\u015fimdir.<\/p>\n<p>Olsun. Ancak bu yads\u0131ma bizi usun bunal\u0131m\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getirmektedir. Bilgin fizik\u00e7inin akl\u0131ndan ba\u015fkas\u0131n\u0131 tan\u0131maya raz\u0131 olmamakta ve klasik bilimin zaman\u0131na oldu\u011fu gibi yaln\u0131zca ona g\u00fcvenmektedir. Oysa, b\u00f6ylesi filozof\u00e7a bir a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131l\u0131\u011fa b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015f bu fizik\u00e7i usu, bir\u00e7ok \u00e7eli\u015fkilere d\u00fc\u015fmekte ve \u00f6rne\u011fin benim \u015fu an\u0131m benden olduk\u00e7a uzakta olan ba\u015fka birisinin gelece\u011fiyle e\u015fzamanl\u0131d\u0131r diye bir savla kendini y\u0131kmakta, gelece\u011fin kendine \u00f6zg\u00fc anlam\u0131n\u0131 yok etmektedir.<\/p>\n<p>Hakl\u0131 olarak, matematiksel bir anlat\u0131m ve dil ile de\u011fil ama dolays\u0131z bir bildirimle klasik bilimsel \u00fclk\u00fcy\u00fc korudu\u011fundan, fizi\u011fin de\u011ferini ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcnden filozof olarak Einstein, fizik\u00e7i olarak da insan olarak da ara\u015ft\u0131rma yapmam\u0131\u015f olmak tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131yla su\u00e7lanmaktad\u0131r. Klasik bilimin bize \u00f6\u011fretti\u011fi usun de\u011ferlerini, bilim i\u00e7in do\u011fa\u00fcst\u00fc ve mutlak bir do\u011fru \u00f6nererek koruyamay\u0131z. D\u00fcnya, nevrozlularm \u00f6tesinde ya\u015fayan us i\u00e7in bir tehlike olu\u015fturan bir\u00e7ok us\u00e7uyu ortaya koymaktad\u0131r. Ve tersine, usun g\u00fc\u00e7l\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc, d\u00fcnyan\u0131n bilimsel anlat\u0131m\u0131n\u0131 elbette d\u00fczenli bi\u00e7iminde, insan d\u00fcnyas\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcndeki yerinde do\u011frulayan, felsefi anlamda bir yeniden do\u011fu\u015fa ba\u011flanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7evirenler: Af\u015far Timu\u00e7in &#8211; Serdar K\u0131rko\u011flu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Auguste Comte zaman\u0131nda bilim, kuramda ve uygulamada varolu\u015fa egemen olmaya haz\u0131rlan\u0131yordu. Teknikte de siyasette de do\u011fay\u0131 ve toplumu kuran yasalara y\u00f6nelmeyi, onlar\u0131 onlar\u0131n yasalar\u0131na g\u00f6re y\u00f6netmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Ama bamba\u015fka bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kt\u0131 bundan. Bilimde ayd\u0131nl\u0131k ve etkinli\u011fin birlikte b\u00fcy\u00fcmesi \u015f\u00f6yle dursun, d\u00fcnyay\u0131 alt \u00fcst eden uygulamalar, son a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00fczerinde tam bir uzla\u015fmaya var\u0131lamayan a\u015f\u0131r\u0131 kurgusal [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4420","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-felsefe-genel"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v24.9 (Yoast SEO v24.9) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Einstein ve usun bunal\u0131m\u0131 | Maurice Merleau Ponty - narteks.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Einstein ve usun bunal\u0131m\u0131 | Maurice Merleau Ponty\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Auguste Comte zaman\u0131nda bilim, kuramda ve uygulamada varolu\u015fa egemen olmaya haz\u0131rlan\u0131yordu. Teknikte de siyasette de do\u011fay\u0131 ve toplumu kuran yasalara y\u00f6nelmeyi, onlar\u0131 onlar\u0131n yasalar\u0131na g\u00f6re y\u00f6netmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Ama bamba\u015fka bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kt\u0131 bundan. Bilimde ayd\u0131nl\u0131k ve etkinli\u011fin birlikte b\u00fcy\u00fcmesi \u015f\u00f6yle dursun, d\u00fcnyay\u0131 alt \u00fcst eden uygulamalar, son a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00fczerinde tam bir uzla\u015fmaya var\u0131lamayan a\u015f\u0131r\u0131 kurgusal [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"narteks.net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2010-03-25T13:15:36+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"90\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tar\u0131k\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\"},\"headline\":\"Einstein ve usun bunal\u0131m\u0131 | Maurice Merleau Ponty\",\"datePublished\":\"2010-03-25T13:15:36+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/\"},\"wordCount\":2548,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Felsefe (Genel)\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/\",\"name\":\"Einstein ve usun bunal\u0131m\u0131 | Maurice Merleau Ponty - narteks.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\"},\"datePublished\":\"2010-03-25T13:15:36+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/narteks.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Einstein ve usun bunal\u0131m\u0131 | Maurice Merleau Ponty\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"name\":\"narteks.net\",\"description\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"alternateName\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\",\"name\":\"narteks.net\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"width\":300,\"height\":90,\"caption\":\"narteks.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/narteks\",\"https:\/\/instagram.com\/narteksnet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\",\"name\":\"Tar\u0131k\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tar\u0131k\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/narteks.net\"],\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Einstein ve usun bunal\u0131m\u0131 | Maurice Merleau Ponty - narteks.net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Einstein ve usun bunal\u0131m\u0131 | Maurice Merleau Ponty","og_description":"Auguste Comte zaman\u0131nda bilim, kuramda ve uygulamada varolu\u015fa egemen olmaya haz\u0131rlan\u0131yordu. Teknikte de siyasette de do\u011fay\u0131 ve toplumu kuran yasalara y\u00f6nelmeyi, onlar\u0131 onlar\u0131n yasalar\u0131na g\u00f6re y\u00f6netmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Ama bamba\u015fka bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kt\u0131 bundan. Bilimde ayd\u0131nl\u0131k ve etkinli\u011fin birlikte b\u00fcy\u00fcmesi \u015f\u00f6yle dursun, d\u00fcnyay\u0131 alt \u00fcst eden uygulamalar, son a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00fczerinde tam bir uzla\u015fmaya var\u0131lamayan a\u015f\u0131r\u0131 kurgusal [&hellip;]","og_url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/","og_site_name":"narteks.net","article_published_time":"2010-03-25T13:15:36+00:00","og_image":[{"width":300,"height":90,"url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","type":"image\/png"}],"author":"Tar\u0131k","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@narteks","twitter_site":"@narteks","twitter_misc":{"Yazan:":"Tar\u0131k","Tahmini okuma s\u00fcresi":"13 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/"},"author":{"name":"Tar\u0131k","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca"},"headline":"Einstein ve usun bunal\u0131m\u0131 | Maurice Merleau Ponty","datePublished":"2010-03-25T13:15:36+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/"},"wordCount":2548,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"articleSection":["Felsefe (Genel)"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/","url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/","name":"Einstein ve usun bunal\u0131m\u0131 | Maurice Merleau Ponty - narteks.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#website"},"datePublished":"2010-03-25T13:15:36+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/03\/25\/einstein-ve-usun-bunalm-maurice-merleau-ponty\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/narteks.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Einstein ve usun bunal\u0131m\u0131 | Maurice Merleau Ponty"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/narteks.net\/#website","url":"https:\/\/narteks.net\/","name":"narteks.net","description":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"alternateName":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization","name":"narteks.net","url":"https:\/\/narteks.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","width":300,"height":90,"caption":"narteks.net"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/narteks","https:\/\/instagram.com\/narteksnet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca","name":"Tar\u0131k","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tar\u0131k"},"sameAs":["http:\/\/narteks.net"],"url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4420","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4420"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4420\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4420"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4420"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4420"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}