<\/p>\n
Ba\u011f\u0131\u015flay\u0131n\u0131z efendim, bir s\u00fcredir sizler-bizler ruh haline kap\u0131lm\u0131\u015f durumday\u0131m. Diyarbak\u0131r\u2019da temelli bulunman\u0131n verdi\u011fi bir aidiyet hali midir bilmiyorum ama m\u00fctemadiyen bir \u201cseslenme\u201d durumunun i\u00e7inde buluyorum kendimi. \u00d6ncelikle, \u0130stanbul\u2019dayken \u201ch\u00fcmanizm\u201d ekseninde tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z K\u00fcrt sorununun, Diyarbak\u0131r\u2019da ba\u015fka bir \u015fekil arzetti\u011fini s\u00f6ylemeliyim. Ve san\u0131r\u0131m temel s\u0131k\u0131nt\u0131m\u0131z da burada ba\u015fl\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc K\u00fcrt sorunu, K\u00fcrtlerin bu sorunun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 dillendirirken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 uygulamalar sorunu de\u011fildir. Ayr\u0131ca K\u00fcrt sorunu, son zamanlarda reva\u00e7ta oldu\u011fu \u00fczere K\u00fcrtlerin sosyal veya politik ya\u015famlar\u0131nda uygulad\u0131klar\u0131 \u015fiddet sorunu da de\u011fildir. K\u00fcrt sorunu bir K\u00fcrtl\u00fck sorunudur. Bunun alt\u0131n\u0131 doldurmaya bu yaz\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc yetmez. Bu yaz\u0131, K\u00fcrd\u00fcn halini anlatabilirse ne ala\u2026<\/p>\n
Nereden ba\u015flayabiliriz? Da\u011fdakilerle s\u0131n\u0131rl\u0131 alg\u0131lanan bir sava\u015f halinin analizinden mi, K\u00fcrt toplumunun politik-ekonomik-sosyal \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesinden mi, yoksa b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 de\u011ferlendiren t\u00fcm kesimlerin yakla\u015f\u0131mlar\u0131ndaki mesafeyi elimize bir metre alarak \u00f6l\u00e7mekten mi? Veya bunlar\u0131n hepsini bir kenara b\u0131rak\u0131p, \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerini mi konu\u015fsak? San\u0131r\u0131m benim yapabilece\u011fim en iyi \u015fey, yaz\u0131n\u0131n giri\u015finde de s\u00f6yledi\u011fim \u00fczere meselenin bu taraf\u0131nda olup bitenleri aktarmak ve bu taraftan bir bak\u0131\u015f\u0131n, di\u011fer tarafa ula\u015fana kadar nas\u0131l bir mutasyona u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6zetlemek olacak. Ayr\u0131ca \u201cbu taraf-di\u011fer taraf\u201d tan\u0131mlamalar\u0131n\u0131 \u015fimdilik bir co\u011frafi durum olarak ele alal\u0131m. Malumunuz, bu \u201cco\u011frafi durum\u201d en \u00e7ok mahkemelerde ba\u015fvurulan bir y\u00f6ntemdir ve h\u00e2l\u00e2 da ikna edicili\u011fini korumaktad\u0131r.<\/p>\n
Gerilere gidelim mi emin de\u011filim. Detaylar\u0131na girmeden \u00f6zetleyebiliriz. \u0130\u015fin \u201ctam te\u00e7hizat\u201da b\u00fcr\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc d\u00f6nemler… Ve asl\u0131nda \u201co taraflara\u201d yans\u0131yan K\u00fcrtlerin sadece kendi etnik k\u00f6kenlerini bir a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturma e\u011filimi olsa da, i\u015fin bir de \u201cbizi yakan\u201d b\u00f6l\u00fcm\u00fc vard\u0131 ve \u00fczerinde pek de durulmad\u0131. 1980\u2019lerin sonunda ba\u015flay\u0131p, 1990\u2019lar\u0131n ortalar\u0131nda hepten alevlenen \u00e7at\u0131\u015fmal\u0131 s\u00fcre\u00e7, olduk\u00e7a geri bir noktadan ba\u015flamas\u0131 itibari ile ziyadesiyle hepimize a\u011f\u0131r bedeller \u00f6dettirdi. Ben, bir \u201cs\u0131n\u0131r\u201d \u015fehri Malatya\u2019n\u0131n k\u00f6y\u00fcnde b\u00fcy\u00fcrken ve de T\u00fcrk\u00e7e bilmeyen dedemin, K\u00fcrt\u00e7e ve T\u00fcrk\u00e7eyi bilen babam\u0131n ve hi\u00e7 K\u00fcrt\u00e7e bilmeyen karde\u015flerimin bu iki ku\u015fakta u\u011frad\u0131\u011f\u0131 haf\u0131zas\u0131zl\u0131k durumunu anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, k\u00f6y\u00fcn \u00e7ocuklar\u0131 \u00e7oktan toplan\u0131p da\u011flar\u0131n yolunu tutmu\u015ftu. Bu d\u00f6nem hepimizin ezberinin bozuldu\u011fu d\u00f6nemdi. \u00c7\u00fcnk\u00fc Allah\u2019\u0131n huzurunda herkesin bir oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnen bir melleden, kom\u00fcnizmin ihti\u015fam\u0131 ile sars\u0131l\u0131p da kendi i\u00e7inde Maocular ve Stalinistler diye ayr\u0131lan bizim k\u00f6yl\u00fclere kadar herkesin ya\u015fam\u0131 de\u011fi\u015fti. Bu \u201chat\u0131rlatma\u201d d\u00f6nemi Malatya\u2019dan \u00f6te tarafa asker cenazeleri ve \u00fclkenin b\u00f6l\u00fcnmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 olarak yans\u0131rken, i\u015fin bu taraf\u0131nda ayr\u0131 bir alt\u00fcst olu\u015f h\u00fck\u00fcm s\u00fcr\u00fcyordu. Bu alt\u00fcst olu\u015f h\u00e2l\u00e2 da yan\u0131lg\u0131l\u0131 bir bi\u00e7imde anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere devleti b\u00f6lme, bir co\u011frafyan\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ilan etme hareketi de\u011fildi sadece!<\/p>\n
\u015e\u0131rnak\u2019\u0131n bir da\u011f k\u00f6y\u00fcnde ya\u015f\u0131 13\u2019e vard\u0131\u011f\u0131 gibi evlendirilmeyi bekleyen k\u0131z \u00e7ocuklar\u0131ndan tutal\u0131m, memleketin \u0130smet Pa\u015fa taraf\u0131ndan y\u00f6netildi\u011fini zanneden ya\u015fl\u0131lara kadar, herkesin hayat\u0131 de\u011fi\u015fti ve bu co\u011frafyan\u0131n sosyal yap\u0131s\u0131, sadece g\u00f6\u00e7 gibi dalgalanmalarla de\u011fil, bamba\u015fka bir olu\u015fumla tan\u0131\u015fmayla beraber \u00e7alkaland\u0131. O evlenmeyi bekleyen k\u0131zlar da\u011flara gitti. Kad\u0131nlar\u0131n \u201c\u015fehitlik\u201d mertebesine d\u00fcnya g\u00f6z\u00fc ile \u201cula\u015fabilecekleri\u201d bir k\u00fclt\u00fcr gelip oturdu herkesin d\u00fcnyas\u0131na. Daha da a\u00e7al\u0131m, 1990\u2019lar\u0131n ilk y\u0131llar\u0131 itibari ile \u00fcniversiteler ve liselerdeki K\u00fcrt \u00e7ocuklar, gen\u00e7ler, mezuniyetlerini beklemedi. \u0130stanbul\u2019da Siyasal Bilgiler Fak\u00fcltesi\u2019nde okuyan bir gen\u00e7 k\u0131z, Mardinli bir \u00e7oban\u0131n komutan\u0131 oldu, ya da tersi. Diyarbak\u0131r, Batman\u2019da liseli \u00f6\u011frencilerinin haftasonlar\u0131 okullar\u0131n bah\u00e7elerinde mar\u015flar s\u00f6yleyip halaylar \u00e7ekerek topluca da\u011fa gitmeleri hangi politik-sosyal \u00e7\u00f6z\u00fcmlemenin konusu olabildi peki? Ya da \u015f\u00f6yle diyelim, 60 ya\u015f\u0131nda bir adama bir inek bedeli ba\u015fl\u0131k paras\u0131yla \u201cverildi\u011fi\u201d i\u00e7in solu\u011fu da\u011flarda alan \u0130ran ya da Irakl\u0131 K\u00fcrt k\u0131zlar i\u00e7in; Avrupa\u2019ya yerle\u015fip de oran\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc alm\u0131\u015f, e\u011fitimini g\u00f6rm\u00fc\u015f, ekonomik durumu yerinde olan bir gen\u00e7 i\u00e7in neyin adresiydi da\u011flar? Bu sorulara yan\u0131t arayan ve \u0130stanbul\u2019dan, Ankara\u2019dan bakan bir entellekt\u00fcelin, Bat\u0131l\u0131 oryantalistlerin Hz. Ay\u015fe\u2019yi yorumlarkenki \u201c\u0130slam\u2019\u0131n k\u00f6lesi\u201d yan\u0131lg\u0131s\u0131na d\u00fc\u015fmemesi gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc kanaatimce s\u0131k\u0131nt\u0131 burada ba\u015fl\u0131yor. Ve burada ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u201cBirlikte cepheye mermi ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131k\u201d diyen ortalama demokratlarla uluslar\u0131n kendi kaderini tayin hakk\u0131 ile \u201cbiz karde\u015fiz\u201d ifadeleri aras\u0131na s\u0131k\u0131\u015fan sol kesim h\u00e2l\u00e2 K\u00fcrtlerin \u201ckendilerine gelmesini\u201d bekliyor. Ayd\u0131n-entellekt\u00fcel-akademisyen kesiminde ise \u201cdaha usturuplu\u201d laflar edecek birtak\u0131m beyaz K\u00fcrtlerin \u00e7\u0131kmas\u0131 bekleniyor, Godot\u2019yu bekler gibi. O kutlu ki\u015filer \u00e7\u0131kana kadar ya da K\u00fcrtler \u201ckendilerine gelene\u201d kadar herkes onlar ad\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp, K\u00fcrd\u00fcn \u201ciyi\u201d halini tasavvur ediyor. Diyarbak\u0131r\u2019\u0131n bir \u201ceyvan gecesi\u201dnde, Bedri Ayseli\u2019nin \u201cK\u00f6rolasan Suzan Suzi\u201dsini rak\u0131 e\u015fli\u011finde dinleyip, telefonlar\u0131nda Hasan Cemaller\u2019den Taha Akyol\u2019lara uzanan fihristler tutup, bir besmele k\u0131vam\u0131nda \u00d6calan\u2019\u0131n ne de yanl\u0131\u015f \u015feyler s\u00f6yledi\u011finden ba\u015flayarak \u201cYaz\u0131k oluyor bunca \u00e7oluk \u00e7ocu\u011fa\u201d diyen ve b\u00fct\u00fcn bu otuz y\u0131ll\u0131k d\u00f6nemi \u201cNe manas\u0131 vard\u0131 karde\u015fim\u201dle \u00f6zetleyen K\u00fcrtleri… Diyarbak\u0131r Cezaevi\u2019nde yedi\u011fi dayaklar\u0131n izini v\u00fccudunda h\u00e2l\u00e2 ta\u015f\u0131yan, ya Irak taraf\u0131ndan ya da bu taraftan fark etmez, bir devlet elinin kafas\u0131n\u0131 ok\u015fayaca\u011f\u0131 siyasi partiler hayal edenleri… Lakin yirmi y\u0131l \u00f6nce duvarlar\u0131nda \u201cT\u00fcrk\u00e7e konu\u015f \u00e7ok konu\u015f\u201d yazan Diyarbak\u0131r Cezaevi\u2019nde K\u00fcrt\u00e7e konu\u015ftu\u011fu i\u00e7in dayak yiyenler; \u015fimdi bu i\u00e7ki masas\u0131nda, Bedri Ayseli\u2019ye bir pe\u00e7eteye cizittirerek \u201cKa Kurd\u00ee j\u00ee b\u00eaje kek\u00ea!\u201d (Karde\u015f hele K\u00fcrt\u00e7e s\u00f6yle) demekteler… Bu da kaderin K\u00fcrde cilvesi olsun\u2026<\/p>\n
Velhas\u0131l herkes kendi K\u00fcrd\u00fcn\u00fc istiyor. Fakat sevgili arkada\u015flar, b\u00fct\u00fcn bu hik\u00e2yelerin alt\u0131nda K\u00fcrd\u00fcn \u0131slah s\u00fcre\u00e7leri vard\u0131r. Kim neye ne oranda diren\u00e7 g\u00f6sterebildiyse g\u00f6sterdi! Ba\u011f\u0131\u015flay\u0131n, bu uzun d\u00f6nemi bilmiyorsunuz, hi\u00e7 u\u011framad\u0131n\u0131z buralara, ama Lozan\u2019dan sonra biz epeyce yorulduk. Cepheye ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z mermilerden belimiz burkulmu\u015ftu, ancak do\u011frulttuk. Ve do\u011fruldu\u011fumuz vakit etraf\u0131m\u0131za bir bakt\u0131k ki halimiz hal de\u011fil! Kim ki bu hali anlaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsa, o vakit, istatistik ve anket sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131p, K\u00fcrtlerin din\u00ee-k\u00fclt\u00fcrel-ekonomik dokusunu iyiden iyiye incelesin. \u00c7\u00fcnk\u00fc elli ya\u015flar\u0131nda bir Dersimli kad\u0131n\u0131n \u201cHeeooowww, Mao gibi bizim de y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcm uzundur\u201d demesinden; atm\u0131\u015f ya\u015flar\u0131nda bir K\u00fcrt esnaf\u0131n, 1999\u2019da PKK\u2019nin ba\u011f\u0131ms\u0131z K\u00fcrdistan fikrinden vazge\u00e7mesini yorumlarken, \u201cBisiklete binmeden u\u00e7ak istemek olmazd\u0131. Canla kanla derdimizi anlatt\u0131k. \u015eimdi u\u00e7a\u011fa binebiliriz\u201d demesine uzanan bir d\u00f6nemdir. Zira bu d\u00f6nem K\u00fcrtler sadece tabut saymad\u0131.<\/p>\n
Peki neydi bu ya\u015fl\u0131 adam\u0131n i\u00e7inde pedallar\u0131 d\u00f6nen bisiklet?<\/p>\n
K\u00fcrt sorununu sa\u011fduyulu analiz eden entellekt\u00fceller dahi, bu meselenin \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolunu ve y\u00f6ntemlerini tart\u0131\u015f\u0131rken \u00e7eli\u015fkiye d\u00fc\u015f\u00fcyor. Baz\u0131 yazarlar, K\u00fcrtlerin en basit haklar\u0131n\u0131 bile kazanmalar\u0131nda PKK\u2019nin silahl\u0131 ayaklanmas\u0131n\u0131n etkin oldu\u011funu ifade edip \u201cne yaz\u0131k ki\u201d diye ba\u011flarlarken d\u00fc\u015f\u00fcncelerini, ba\u015fka yaz\u0131lar\u0131nda \u201cNas\u0131l olur da bir \u00fclkenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde birileri eline silah\u0131 al\u0131p da\u011fa \u00e7\u0131kar, ard\u0131ndan da o \u00fclkenin asker\u00ee ve siyasi otoritelerinden kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anla\u015fma beklerler\u201d noktas\u0131na ula\u015f\u0131yorlar. Bu kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n temelinde, bir \u00fcst-kimlik psikolojisi ve bu psikolojinin yaratt\u0131\u011f\u0131 mesafe, mesafenin ula\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tan\u0131mama yatmaktad\u0131r. Fakat eli vicdana, \u015fapkay\u0131 \u00f6ne koyal\u0131m: Hangi \u201cetnisiteye\u201d mensup olduklar\u0131n\u0131 h\u00e2l\u00e2 bilmedi\u011fimiz ve bir t\u00fcrl\u00fc yerinde oynamayan \u015fu 30 bin \u00f6l\u00fc rakam\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda var\u0131lan nokta nedir? Ayn\u0131 \u015feye d\u00f6n\u00fcyorum. \u201cEn geri noktada ba\u015flam\u0131\u015f olma\u201d itibari ile bu kadar \u00f6l\u00fcn\u00fcn, alt-\u00fcst olu\u015fun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u201cK\u00fcrd\u00fcm\u201d diyebilmek, yazabilmek, konu\u015fabilmektir! Daha da geri olan, K\u00fcrt sorununu dilimiz d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnce tart\u0131\u015fabilmektir. 30 bin \u00f6l\u00fc, bu konuyu ancak tart\u0131\u015fabilme noktas\u0131na getirdi. \u0130\u015fte \u015fimdi do\u011fru noktalarda tart\u0131\u015fmazsak, 30 bin ki\u015fi daha \u00f6lebilir, \u00f6l\u00fcyor da\u2026 Peki bu ayaklanma olmasayd\u0131, devletin \u201cevrimle\u015fme\u201d s\u00fcreciyle beraber t\u00fcm bunlar hayata ge\u00e7er miydi? 12 Eyl\u00fcl yasalar\u0131 ile y\u00f6netildi\u011fimizi hat\u0131rlataraktan soruyu d\u00fczenlemi\u015f olay\u0131m\u2026<\/p>\n
U\u00c7AK NE?<\/p>\n
1999\u2019dan sonra PKK h\u0131zl\u0131 bir de\u011fi\u015fime girdi. Kimileri bunu \u00d6calan\u2019\u0131n tutukluluk halinden kaynakl\u0131 \u201cidam korkusu\u201dna yorup kenara \u00e7ekildi. Ancak bu arada ciddi stratejik de\u011fi\u015fiklikler ya\u015fand\u0131. En \u00f6nemlisi, ba\u011f\u0131ms\u0131z devletten vazge\u00e7ildi. Pe\u015fi s\u0131ra bir\u00e7ok \u00f6neri geli\u015fti ve nihayetinde iktidardan uzakla\u015f\u0131l\u0131p, demokratik konfederalizm son durak oldu. Ve bu s\u00fcre\u00e7 ate\u015fkesler, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 masaya oturup k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi haklar\u0131n tan\u0131nmas\u0131 talebi ile devam ediyor. \u00d6zellikle 1999 ile 2005 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda ise da\u011f kadrolar\u0131 ve \u015fehirlerdeki t\u00fcm kurumlar\u0131, organlar\u0131yla beraber bu s\u00fcre\u00e7 tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Sava\u015fs\u0131z ge\u00e7en d\u00f6nemde ise da\u011f kadrolar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fc kendini bu yeni d\u00f6neme uyarlad\u0131. Birimle\u015fmelere gittiler ve k\u00fclt\u00fcr sanat komiteleri, bilim komiteleri olu\u015fturdular. Yani \u015fimdi \u201csa\u011f\u201d yakalanan bir PKK\u2019liyi ya da Diyarbak\u0131r\u2019da bir PKK sempatizan\u0131 genci al\u0131p konu\u015fsan\u0131z, size S\u00fcmerlerden ba\u015flay\u0131p Foucault\u2019ya kadar uzanan bir iktidar \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesinde bulunur. Lakin ayn\u0131 genci bir g\u00f6steride panzer ta\u015flarken g\u00f6r\u00fcrseniz, size \u00f6nerim biraz tebess\u00fcm ederek Edward Said\u2019i anman\u0131zd\u0131r. Biliyorum zor, ama K\u00fcrd\u00fcn hali budur! Demem o ki bu meseleyi irdelerken, bu i\u015fin hem politik hem de asker\u00ee halini da\u011fa kilitlememek gerekir. \u0130lla da da\u011fa kilitleneceksek, o zaman asker\u00ee te\u00e7hizattan ibaret \u201cda\u011f ke\u00e7ileri\u201d gelmesin ak\u0131llara. \u00c7\u00fcnk\u00fc orada da benzer s\u00fcre\u00e7 ya\u015fan\u0131yor. Bu s\u00fcre\u00e7 bir yan\u0131yla kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 da yarat\u0131yor, do\u011fru. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir taraf\u0131nda s\u0131rt\u0131nda kele\u015f bulunmak suretiyle bilim sanat komiteleri olu\u015fturan, iktidar \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeleri yapan ve daha da \u00f6tesi ekolojik ya\u015fama d\u00f6n\u00fc\u015f konusunda ad\u0131mlar ve \u00f6nermelerde bulunan, bir taraf\u0131ndan yanm\u0131\u015f y\u0131k\u0131lm\u0131\u015f k\u00f6yler dururken, organik tar\u0131mdan bahseden; bir eliyle \u00e7ift e\u015flili\u011fi yasaklay\u0131p, di\u011fer eliyle kad\u0131n\u0131n mitolojiden tutup da mevcut sistem i\u00e7indeki duru\u015funa kadar \u00e7\u00f6z\u00fcmlemesini yapan bir hareket var kar\u015f\u0131m\u0131zda. Ya da kar\u015f\u0131n\u0131zda\u2026 Bu yap\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda ise \u201ck\u00f6k\u00fcn\u00fc kaz\u0131yaca\u011f\u0131z\u201d diyen bir dil var. Yani pratik \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri, taktikler, stratejiler, arg\u00fcmanlar ve \u00fctopyalar\u0131 aras\u0131na s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015f bir hareket\u2026 1980\u2019de yola \u00e7\u0131k\u0131p, 2007 itibariyle elbette arg\u00fcmanlar\u0131n\u0131 ve asker\u00ee pozisyonunu de\u011fi\u015ftirecektir. De\u011fi\u015fiyor da. Fakat s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n kayna\u011f\u0131, b\u00fct\u00fcn bu de\u011fi\u015fime ra\u011fmen sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne dair \u00f6nermelerin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki \u00e7\u00f6z\u00fcms\u00fczl\u00fckt\u00fcr. \u00d6calan\u2019\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fme notlar\u0131n\u0131 okuyan gen\u00e7ler bir yandan d\u00f6rt elle Kuantum fizi\u011fine sar\u0131l\u0131rken, bir yandan da yukar\u0131da \u00f6rnekte bahsetti\u011fim gibi ta\u015f at\u0131yorlar. Bu s\u0131k\u0131\u015fma hali siyasi arenada da ya\u015fan\u0131yor. Belediyeler, siyaseten \u201ctek se\u00e7ilmi\u015fler\u201d olarak bir yandan siyasi misyonlar\u0131n\u0131 oynamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, \u00f6te yandan belediyecilik hizmetleri veriyorlar. Hal b\u00f6yle olunca, cenazelerde tahsis edilen ambulanslardan tutal\u0131m, en k\u00fc\u00e7\u00fck bir ka\u015f karartmada bile bildi\u011finiz \u00fczere Osman Baydemir ba\u015fta olmak \u00fczere pek \u00e7o\u011fu \u201cdevletin mal\u0131n\u0131 yedirten\u201d adam durumuna geliyor. Buradaki ince durum, K\u00fcrtlerin siyasi temsilcilerinin se\u00e7ilerek Meclise girmesinde kilitlidir. Bu olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, belediye ba\u015fkanlar\u0131 bu s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fayacakt\u0131r.<\/p>\n
DTP ise her ne kadar \u201ca\u00e7\u0131l\u0131m ve T\u00fcrkiyelile\u015fme\u201d esprisiyle ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f olsa da ayn\u0131 s\u0131k\u0131\u015fm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 ya\u015f\u0131yor. \u0130ki toplumun birbirinden koptu\u011fu bir d\u00f6nemde K\u00fcrt orijinli bir partinin T\u00fcrkiyelile\u015fmesini beklemek komik olur. DTP de di\u011fer b\u00fct\u00fcn partiler gibi iktidara aday olmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktan ziyade, bir sivil toplum \u00f6rg\u00fct\u00fc, dernek pozisyonunu y\u00fcr\u00fctmek zorunda kal\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc her alanda oldu\u011fu gibi bu alanda da sadece K\u00fcrtlerin kendileri hakk\u0131nda konu\u015fmalar\u0131 abes bulunuyor. 27 y\u0131l, hangi bahis \u00fczerine ge\u00e7erse ge\u00e7sin bir gelenek olu\u015fturur. Hem sizde, hem de sizi takip edenlerde olu\u015fur bu gelenek. Niyetler de\u011fi\u015fse de kal\u0131plar\u0131 k\u0131rmak kolay olmaz. Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc, kucak a\u00e7ay\u0131m derken, s\u00fcren \u00e7at\u0131\u015fmalar ve \u00f6l\u00fcler kollar\u0131n\u0131za d\u00fc\u015fer, kan\u0131n d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc her yerde oldu\u011fu gibi, siyasete de d\u00fc\u015fmanl\u0131k damgas\u0131n\u0131 vurur. Bildi\u011finiz \u00fczere s\u00fcrekli dillendirilen \u201ci\u00e7 \u00e7at\u0131\u015fma\u201d korkusu ufaktan ufa\u011fa kendisini belli ediyor. Bursa\u2019da Bal\u0131kesir\u2019de yak\u0131lan K\u00fcrt evlerinin yans\u0131mas\u0131 burada da tersinden kendisini g\u00f6steriyor. Sadece \u00e7at\u0131\u015fmalarla de\u011fil, patlak veren herhangi bir olayda, gen\u00e7lerin kimlik kontrol\u00fc yap\u0131p T\u00fcrk k\u00f6kenli aramas\u0131na kadar\u2026<\/p>\n
DURUMU E\u015e\u0130TLEMEK<\/p>\n
\u015eimdi gelelim bug\u00fcne, i\u015fin dertli k\u0131sm\u0131na ve yaz\u0131ya ba\u015fl\u0131k olan meseleye… \u00d6ncelikle durumu e\u015fitlemek gerekiyor. Nedir e\u015fitlemek? B\u00fct\u00fcn silahl\u0131 olu\u015fumlar\u0131n, otoritelerin uza\u011f\u0131nda, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 oturup, \u015femam\u0131z\u0131 \u00e7\u0131karal\u0131m. Silaha merak\u0131m yok ve nazar\u0131mda \u00f6l\u00fcm hi\u00e7bir kutsall\u0131k bar\u0131nd\u0131rmaz. \u201c\u015eehitlere\u201d ve \u201cgazilere\u201d uza\u011f\u0131m. Ve hatta t\u00fcm politik e\u011filimlerden s\u0131yr\u0131lm\u0131\u015f durumda, \u00e7ekime u\u011framam\u0131\u015f bir K\u00fcrt olarak masan\u0131n bu taraf\u0131na oturdu\u011fumu varsay\u0131yorum. Daha da a\u00e7ay\u0131m, bu yaz\u0131y\u0131 okuyanlar, belki sadece bu meseleye yazarak kafa yoruyorsunuz; ben de \u00f6yleyim. Diyorum ki, aram\u0131zdaki tek fark devletsizliktir, ki bu taraf ondan vazge\u00e7ti! \u015eeman\u0131n ba\u015f\u0131ndaki unsur silindi yani. Geriye kalanlar\u0131 s\u0131ralayal\u0131m. Me\u015fru veya gayr\u0131me\u015fru, \u00f6nemli de\u011fil. Silahl\u0131 birlikler mi? \u0130ki tarafta da var\u2026 Asker\u00ee ve sivil siyaset\u00e7iler mi, eyvallah, o da var. K\u00fclt\u00fcr bakanl\u0131klar\u0131ndan, medyaya, i\u015fadamlar\u0131ndan sanat\u00e7\u0131lar\u0131na, televizyonlar\u0131ndan radyolar\u0131na, bayra\u011f\u0131ndan milli mar\u015f\u0131na ve kadrolar\u0131na kadar o tarafta ne varsa, bu tarafta da var. Bayraklar ve mar\u015flar, silahlar ve bombalar \u00e7ok mu \u00f6nemlidir toplumlar i\u00e7in? \u00c7ok mu mubaht\u0131r t\u00fcm bunlar? \u00d6nemli de\u011fil. Durum e\u015fit! B\u00fct\u00fcn olumlu ve olumsuz yanlar\u0131yla… Ama gayr\u0131me\u015fru! Mesele \u015fu ki, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 akl\u0131selim bir bi\u00e7imde kabul edildi\u011fi anda durum kolayla\u015facak. \u00c7\u00f6z\u00fcm de kolayla\u015facak. Bahsetti\u011fim \u015fey empati kurmak, yaralar\u0131 sarmak falan de\u011fil. Biz size gelelim \u00e7ay i\u00e7elim, siz bize gelin kurabiye yiyin de de\u011fil. En a\u00e7\u0131k yan\u0131yla, iki g\u00fc\u00e7, iki taraf var ortada. Bu e\u015fitleme halinin siyasi ve asker\u00ee otoritelerce dikkate al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fi \u00fczerinde durmuyorum \u015fu anda. O uzun mesele. Bizler i\u00e7in yaz\u0131yorum bunu. Bu meseleyi dert edenler i\u00e7in. Kimli\u011fimizden ve biz fark\u0131na varmadan damarlar\u0131m\u0131zda dola\u015fan asil kanlardan be\u015f saniyelik \u00f6d\u00fcn verelim. \u0130\u015fte ger\u00e7ek burada ba\u015fl\u0131yor. Sert, kabullenmesi zor, ama ger\u00e7ek!<\/p>\n
PEK\u0130 NE YAPAB\u0130L\u0130R\u0130Z?<\/p>\n
\u00d6ncelikle ziyadesiyle i\u00e7selle\u015fmi\u015f \u201c\u00fcst-kimlik\u201dten s\u0131yr\u0131lmak gerekiyor. Bu kimlik, mesela Zapatistalar\u0131 d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015ftirmeyi, d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi hedefleyen hareket olarak ciddi bir yere koyup, heyecan duyarken, kendi topraklar\u0131nda ya\u015fanan ve milyonlarca insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 etkileyen, binlercesinin can\u0131na mal olan bu s\u00fcreci h\u00e2l\u00e2 \u201cgeri\u201d n\u00fcveler bar\u0131nd\u0131ran bir y\u00f6ns\u00fcz ba\u015fkald\u0131r\u0131 olarak de\u011ferlendirmekten uzakla\u015fmal\u0131d\u0131r. (Bir k\u00fc\u00e7\u00fck test yap\u0131n, PKK\u2019liler i\u00e7in gerilla demeye ka\u00e7 ki\u015finin dili vard\u0131? Oysa buralarda b\u0131rak\u0131n gerillay\u0131, Heval yani arkada\u015f, yer yer \u00c7\u00eatir\u00ean yani iyiler derler!) Zapatistalar \u201cdaha iyi bir d\u00fcnya i\u00e7in\u201d yola \u00e7\u0131km\u0131\u015f, yoksullu\u011fa sava\u015f a\u00e7m\u0131\u015f g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u201c\u00e7i\u00e7ek \u00e7ocuklar\u0131\u201d gibi alg\u0131lan\u0131p, i\u00e7ten desteklenirken \u2013ki eyvalla kat\u0131l\u0131yorum- Meksika\u2019da d\u00f6k\u00fclen kan\u0131n on kat\u0131n\u0131n bu co\u011frafyada d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ve bu kan\u0131n herkesin eline, y\u00fcz\u00fcne, g\u00f6z\u00fcne bula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmayal\u0131m. Burada may\u0131nla oynarken, ya da sokaklarda bombalar\u0131n patlamas\u0131yla, daha da ileri gideyim, gen\u00e7ler uzuvlar\u0131 kopar\u0131lm\u0131\u015f halde ailelerine teslim edilmesiyle ya\u015fanan bir s\u00fcrecin \u201c\u015fanl\u0131 bir isyan\u201d diye alk\u0131\u015flanmas\u0131n\u0131 beklemiyorum. Ama \u00f6lenlerin y\u00fcz\u00fc suyu h\u00fcrmetine ve sa\u011f kalanlar\u0131n haysiyetini incitmeden konu\u015fup yazmak gerekiyor. Geli\u015ftirilen en de\u011fme \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri bile kelaynaklar\u0131 koruma alt\u0131na alma hissiyat\u0131ndan uza\u011fa gitmiyor. Yaz\u0131n\u0131n giri\u015finde de s\u00f6yledi\u011fim \u00fczere, K\u00fcrtlerin sorunu, varl\u0131klar\u0131n\u0131 dillendirirken ya\u015fad\u0131klar\u0131 hak ihlalleri sorunu de\u011fildir! Tek ba\u015f\u0131na varl\u0131k sorunudur. Genel af tart\u0131\u015fmalar\u0131nda dahi hen\u00fcz \u201cko\u015fulsuz\u201d ifadesini hi\u00e7 kimse kullanma cesaretini g\u00f6stermemi\u015ftir. Ha keza \u00f6nerilen modeller \u00fczerinde de durulmam\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcney Afrika\u2019da uygulanan Hakikatler ve Uzla\u015fma deneyimini sadece K\u00fcrtler g\u00fcndemine alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ve benzer deneyimlere dair \u00f6neriler ise ayd\u0131n-entellekt\u00fceller taraf\u0131ndan sadece \u201ckendi i\u00e7inde tutars\u0131z ama d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir\u201d \u00f6neriler olarak yorumlanm\u0131\u015ft\u0131r. Peki nas\u0131l affedece\u011fiz? Unutmamak gerekir, bir affedilme s\u00fcrecine girilecekse e\u011fer, K\u00fcrtlerin de affetmesi gereken \u00e7ok \u015fey olacakt\u0131r. Ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131 gerekenler sadece K\u00fcrtler de\u011fildir! Bu noktan\u0131n etraf\u0131nda d\u00f6n\u00fcp durmak ve \u201cko\u015fulsuz ba\u011f\u0131\u015flama\u201d cesaretini dahi g\u00f6sterememek \u00fcst-kimlik ruh halinin esiri olmakt\u0131r.<\/p>\n
\u00d6NCE ANLAMAK, TANIMAK…<\/p>\n
Bu s\u00fcre\u00e7 akl\u0131selim bir bi\u00e7imde ray\u0131na oturmazsa ve \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmezse nereye gider? \u0130\u015fte Godot\u2019lar burada beliriyor. ABD\u2019nin Irak\u2019a m\u00fcdahale etmesiyle beraber K\u00fcrtlerin fiil\u00ee ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa gitmeleri sadece o co\u011frafyay\u0131 etkilemedi. \u00d6zellikle h\u0131zla Dubaile\u015fen Kuzey Irak, T\u00fcrkiyeli K\u00fcrtler i\u00e7in ciddi bir ekonomi adresi olmaya ba\u015flad\u0131. Ve enteresand\u0131r ki g\u00f6z\u00fcn\u00fc Kuzey Irak\u2019a dikip, T\u00fcrkiye ve di\u011fer \u00fclkelerdeki K\u00fcrtlerin de federasyon ya da ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa gitmesini savunan kimi kesimler seslerini y\u00fckseltmeye ba\u015flad\u0131 ve de sadece PKK\u2019ye muhalefet ettikleri i\u00e7in destek g\u00f6r\u00fcyorlar. B\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnen K\u00fcrt siyaset\u00e7ilerden bir grubun ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde Diyarbak\u0131r\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131 bir toplant\u0131da da federasyon e\u011filimi \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n
Bu yaz\u0131da madde madde \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri sunacak de\u011filim. Sunulmu\u015f \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri zaten var. Sadece \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerileri de de\u011fil, iyi niyet g\u00f6sterileri ve at\u0131lm\u0131\u015f ad\u0131mlar da var tek tarafl\u0131. Bu g\u00fcne kadar 5 ate\u015fkes \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z kald\u0131; iyi niyet g\u00f6stergesi olarak g\u00f6nderilen iki grup apar topar cezaevine konuldu. \u00d6zal\u2019dan Erbakan\u2019a kadar pek \u00e7ok ki\u015fi alttan alta g\u00f6r\u00fc\u015fmeler de yapt\u0131, ama bu mesele onlar\u0131n ba\u015f\u0131n\u0131 da yedi.<\/p>\n
\u00d6nce sorunlar tan\u0131mlan\u0131r, \u00e7\u00f6z\u00fclmeye ba\u015flar ve toplumsal yaralar\u0131n tedavisi sonra gelir. Cenazelerin kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131, \u00f6fkenin art\u0131k sokaklara ta\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir ortamda sadece \u201ciki t\u00fcrl\u00fc K\u00fcrt var, baz\u0131lar\u0131 karde\u015flerimiz, baz\u0131lar\u0131 b\u00f6l\u00fcc\u00fc\u201d diye tan\u0131mlayarak ba\u015flanamaz i\u015fe. \u00c7ok a\u00e7\u0131k: Ko\u015fulsuz genel aftan, k\u00f6ye d\u00f6n\u00fc\u015flerden, yani sava\u015f\u0131n sonu\u00e7lar\u0131ndan, sava\u015f\u0131n nedenine, yani anayasal vatanda\u015fl\u0131\u011fa kadar uzan\u0131yor bu zincir. Akla yatm\u0131yor mu? Bir tek \u015fey s\u00f6yleyebilirim. Tan\u0131nmak! Tan\u0131nmak dendi\u011finde kendiniz i\u00e7in ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrseniz, akl\u0131n\u0131zdan ge\u00e7en her ne ise, i\u015fte K\u00fcrtler bunu istiyor. Televizyonu a\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131zda uzun bir kaval\u0131n ard\u0131ndan gelen \u201cHay\u00ea hay\u00ea\u201d seslerinin gerisini bekliyoruz lakin gelen bir K\u00fcrt\u00e7e c\u00fcmle duyam\u0131yoruz. Demeyin i\u00e7inizden, \u201cYa istedi\u011finiz televizyon mu, biz b\u0131kt\u0131k!\u201d Yan\u0131t\u0131m \u00e7ok net olur: \u201cBizim zaten \u00e7anaktan izledi\u011fimiz yedi sekiz televizyonumuz var. Ama unutmay\u0131n, siz bu yemekten s\u0131k\u0131lm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z, biz ise daha tadamad\u0131k… Tad\u0131n\u0131 tarif etmeyin, b\u0131rak\u0131n bir ka\u015f\u0131k yiyelim… S\u00f6z, tencere sizin!\u201d Zaten deyim de var ya, \u201cK\u00fcrt yer i\u00e7er, \u00e7ar\u0131\u011f\u0131na bakar!\u201d diye.<\/p>\n
Devam edelim\u2026 K\u00fcrtler k\u00fcf\u00fcr yememekten tutal\u0131m, sadece duru\u015fma salonlar\u0131nda ifadeleri T\u00fcrk\u00e7eye bilirki\u015filerce \u00e7evrilerekten kamusal alanda yer almamaya kadar; da\u011fdaki gen\u00e7lerin inip, \u015fehirlerde istedi\u011fi hayat\u0131 ya\u015famalar\u0131na kadar ve bu ini\u015f esnas\u0131nda da \u201cAllah benden belam\u0131 vermi\u015f, beni Avrupa\u2019ya yollayacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylediler, ama yalanm\u0131\u015f, ya\u015fas\u0131n T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u201d demelerinin beklenmemesine kadar; \u00e7ocuklar\u0131n ilkokula ba\u015flad\u0131klar\u0131nda sopa yiye yiye T\u00fcrk\u00e7e\u2019yi \u00f6\u011frenmek zorunda b\u0131rak\u0131lmamas\u0131ndan, kap\u0131c\u0131 rol\u00fcnden kurtulmaya kadar \u00e7ok \u015fey istiyor. Ve bu istekleri hayata ge\u00e7ene kadar K\u00fcrtler rahat durmayacak, \u00e7ok \u00fczg\u00fcn\u00fcm!<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019de K\u00fcrt sorunu \u00e7\u00f6z\u00fclmezse, K\u00fcrtlerin g\u00f6z\u00fcn\u00fc dikece\u011fi ve dillendirecekleri bir model ise halihaz\u0131rda duruyor: Kuzey Irak! Hele de ABD\u2019nin \u00e7\u0131kar\u0131na bir ortam olu\u015ftu\u011fu anda bu kolayl\u0131kla ger\u00e7ekle\u015febilir. Ve ayd\u0131nlar-entellekt\u00fceller, demokrat ve sol kesimde T\u00fcrkiyeli K\u00fcrtlere kar\u015f\u0131 bir mesafe ba\u015flam\u0131\u015f durumda ki bu sanald\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc K\u00fcrt hareketi h\u00e2l\u00e2 anti-emperyalisttir. Kendi i\u00e7erisinde b\u00f6l\u00fcnmesi bile oryantalist bir kafayla yorumlan\u0131p \u201cHabil-Kabil karde\u015fler\u201d diye tan\u0131mland\u0131 fakat bu hareketin b\u00f6l\u00fcnmesindeki temel nokta, emperyalizm yanl\u0131lar\u0131 ile anti-emperyalistlerin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131yd\u0131. Ancak \u00f6n\u00fcne gelen her yeme\u011fe burun k\u0131v\u0131ran bir sarayl\u0131 \u00e7ocuk gibi, i\u015fin bu taraf\u0131ndan sunulan t\u00fcm \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerine burun k\u0131vr\u0131ld\u0131k\u00e7a, tutars\u0131z bulunduk\u00e7a ve tekrar s\u00f6yleyeyim, bu halk sadece \u201ckoruma alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gereken\u201d garibanlar olarak alg\u0131land\u0131k\u00e7a, hemen yan\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131zdaki devlet modeli, hepimiz i\u00e7in \u00e7ok geri bir noktad\u0131r ama el sallay\u0131p durur. Ki takip edildiyse e\u011fer, PKK y\u00f6neticileri son bir ay i\u00e7inde iki defa dillendirdiler, \u201cBa\u015fka yerden \u00e7\u00f6z\u00fcm bekleriz \u00f6yleyse\u201d diye. Yani i\u015fin amiyane \u00f6zeti \u015fudur: \u201cAdam\u0131 zorla emperyalist yapmay\u0131n!\u201d<\/p>\n
\u0130\u015f o noktaya geldi\u011finde, hi\u00e7birimizin s\u00f6yleyece\u011fi iki \u00e7ift s\u00f6z olmaz. Ve o vakit ger\u00e7ek bir Habil-Kabil hik\u00e2yesinin i\u00e7inde buluruz kendimizi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu d\u00f6nem uzad\u0131k\u00e7a, yasalar kotar\u0131lsa bile iki halk birbirini affetmeyecek noktaya ula\u015facak!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ba\u011f\u0131\u015flay\u0131n\u0131z efendim, bir s\u00fcredir sizler-bizler ruh haline kap\u0131lm\u0131\u015f durumday\u0131m. Diyarbak\u0131r\u2019da temelli bulunman\u0131n verdi\u011fi bir aidiyet hali midir bilmiyorum ama m\u00fctemadiyen bir \u201cseslenme\u201d durumunun i\u00e7inde buluyorum kendimi. \u00d6ncelikle, \u0130stanbul\u2019dayken \u201ch\u00fcmanizm\u201d ekseninde tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z K\u00fcrt sorununun, Diyarbak\u0131r\u2019da ba\u015fka bir \u015fekil arzetti\u011fini s\u00f6ylemeliyim. Ve san\u0131r\u0131m temel s\u0131k\u0131nt\u0131m\u0131z da burada ba\u015fl\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc K\u00fcrt sorunu, K\u00fcrtlerin bu sorunun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 dillendirirken kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[98],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4471","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-turkiye"},"yoast_head":"\n