![](\"http:\/\/www.ata.boun.edu.tr\/chronology\/kim_kimdir\/kimkimdir_images\/oguz_atay.jpg\")
D\u00fcn gece eve d\u00f6nerken k\u00f6pekler arkamdan havlad\u0131. Bizim mahallenin k\u00f6pekleri. Bir ikisi de pe\u015fime tak\u0131ld\u0131; ad\u0131mlar\u0131m\u0131 s\u0131kla\u015ft\u0131rd\u0131m. Daha \u00f6nce onlar\u0131n b\u00f6yle bir davran\u0131\u015f\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131\u015ft\u0131m; korktum. Her zaman beni miskin g\u00f6zlerle s\u00fczerlerdi; fakat aram\u0131zda bir gerginlik oldugunu da sezmiyor de\u011fildim.<\/p>\n
Yaln\u0131z ne var ki, uzun s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc bu gerginlik; al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Arkamdan y\u00fcr\u00fcmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131 zaman, havlayan k\u00f6pek \u0131s\u0131rmaz gibi, bana zay\u0131f ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi utand\u0131r\u0131c\u0131 gelen atas\u00f6zlerinden birini hat\u0131rlamak zorunda kald\u0131m. K\u00f6pekler y\u00fcz\u00fcnden kendime kar\u015f\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fcm. Belki de bir rastlant\u0131yd\u0131 ama, tam bu s\u0131rada, birisi hakk\u0131nda k\u00f6t\u00fc \u015feyler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum, onu i\u00e7inden \u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131 zor durumlara d\u00fc\u015f\u00fcrerek di\u015flerimi g\u0131c\u0131rdat\u0131yordum. Hay\u0131r, k\u00f6pekler bu g\u0131c\u0131rt\u0131y\u0131 duymu\u015f olamazlard\u0131. Belki de sessiz bir g\u0131c\u0131rt\u0131yd\u0131, manevi bir gicirtiydi bu. Artik eski \u015fakaciligimi da kaybetmi\u015f oldugum i\u00e7in, \u015fimdi hissettigim istihzay\u0131 da duymu\u015f olamazd\u0131m. Fakat, k\u00f6peklerle aram\u0131zdaki gerginli\u011fin de b\u00f6yle bir s\u0131rada patlak vermesi iyiye yorumlanamazd\u0131. B\u00fct\u00fcn bunlar, benim soka\u011fa yak\u0131n olmu\u015ftu; evlerin kalabal\u0131k oldu\u011fu son sokakta havlam\u0131\u015flard\u0131 bana. K\u00f6pekler evimin kap\u0131s\u0131na kadar gelemezler diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum; benim sokakta \u00fc\u00e7 ev vard\u0131, yani \u00fc\u00e7 \u00e7\u00f6p tenekesi vardi. Hay\u0131r, orada bar\u0131namazlard\u0131.<\/p>\n
<\/p>\n
Bu sokakta ancak ben bar\u0131nabilirdim. Benim de sebeplerim vard\u0131. K\u00f6peklerin b\u00f6yle sebepleri olamazd\u0131, onlar d\u00fc\u015f\u00fcnemezlerdi. Ben, kendime g\u00f6re durumu a\u00e7\u0131klayabiliyordum. Ba\u015fkalar\u0131na anlat\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 de olsa, bu a\u00e7\u0131klama d\u00fczenim, \u00f6yle her insan\u0131n kolayca ula\u015fabilecegi cinsten degildi. Ayr\u0131ca k\u00f6pek meselesinde oldu\u011fu gibi, baz\u0131 durumlarda k\u00f6kten sars\u0131l\u0131yordu bu d\u00fczen. Bu nedenle, k\u00f6peklere gereginden \u00e7ok k\u0131zd\u0131m; bu k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131m\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 da havlamalar bittikten sonraki d\u00f6neme rastlad\u0131. Tahmin ettigim gibi, benim soka\u011fa girmeye cesaret edemediler; o pis zay\u0131f k\u00f6pek, arkamdan bir iki ad\u0131m geliyormu\u015f gibi yapt\u0131, boynunu uzatarak son defa havlad\u0131; sonra hep birlikte d\u00f6n\u00fcp gittiler. \u00dc\u00e7 evli soka\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerle ge\u00e7tim, birden kap\u0131m\u0131n \u00f6n\u00fcnde buldum kendimi. Demek ki d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f\u00fcm dedim.<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnce hep b\u00f6yle olurdu. Anahtarlar\u0131m\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131p haz\u0131rlamaya f\u0131rsat bulamadan kap\u0131m\u0131 g\u00f6r\u00fcrd\u00fcm birden bire. Sonra, salondaki sallan\u0131r koltu\u011fuma ula\u015f\u0131ncaya kadar, d\u00fc\u015f\u00fcnecek bir \u015feyler \u00e7\u0131kard\u0131: H\u0131rs\u0131z kilidini a\u00e7mal\u0131, as\u0131l kilidi iki kere \u00e7evirmeli, vazonun i\u00e7inden oda anahtarlar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmal\u0131. K\u00f6pekler meselesi hareketlerimi yava\u015flatt\u0131; vazonun \u00f6n\u00fcnde biraz fazla durdum. Korkuyorsan, neden bu kadar uzakta ya\u015f\u0131yorsun \u015fehirden? Neden \u00fc\u00e7 evli soka\u011f\u0131n en ucundaki evde oturuyorsun? Son kald\u0131r\u0131m ta\u015f\u0131ndan bile ellibe\u015f ad\u0131m \u00f6tede ne i\u015fin var? Garip kaderime g\u00fcl\u00fcmsedim; aynaya bakarak tabii. Tatl\u0131 bir g\u00fcl\u00fcmseme. Eski ne\u015femi kaybetmedi\u011fimi g\u00f6stermek i\u00e7in. Sonra durgunla\u015ft\u0131m. Neden? Unuttum. Dur, hay\u0131r; unutmad\u0131m. Yaln\u0131z kald\u0131k\u00e7a, yaln\u0131z kalmaktan korktuk\u00e7a… Aynadan uzakla\u015ft\u0131m; fakat biliyordum, b\u00f6yle bir d\u00fc\u015f\u00fcnceydi. K\u00f6pekler sinirimi bozdu, \u015fimdi kendime gelirim. Buldum: Yaln\u0131z kalmaktan korktuk\u00e7a yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131m art\u0131yor. Bu sefer ger\u00e7ekten g\u00fcl\u00fcmsedim. Ister g\u00f6r\u00fcn, ister g\u00f6rmeyin; g\u00fcl\u00fcmsedim i\u015fte.<\/p>\n
Her \u015feyimi kaybetmedim daha; \u00e7\u0131kmayan candan \u00fcmit kesilmez, havlayan k\u00f6pek \u0131s\u0131rmaz. Hay Allah kahretsin! Sonra, vazonun d\u0131\u015f\u0131nda e\u015fyay\u0131, \u00e7evremi g\u00f6rd\u00fcm; demek, d\u00fc\u015f\u00fcnmem bitmi\u015fti. (Insan\u0131n, s\u00fcrekli ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetmesi i\u00e7in, baz\u0131 de\u011fi\u015fmez \u00f6l\u00e7\u00fclere ba\u015fvurmasi iyi oluyordu.) Sonra, birden o zarf\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Koridorda bulunan tan\u0131d\u0131k e\u015fyan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tek yabanc\u0131 \u015fey oldu\u011fu i\u00e7in, onu hemen g\u00f6rd\u00fcm: Raf\u0131n \u00fcst\u00fcnde duruyordu. I\u00e7ine oda kap\u0131lar\u0131n\u0131n anahtarlar\u0131 konuldu\u011fu i\u00e7in vazonun yeri oras\u0131yd\u0131, ta\u015f\u0131 bitti\u011fi i\u00e7in bir ayd\u0131r kullanamad\u0131\u011f\u0131m \u00e7akmak da b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m yerdeydi; tuvalete giderken yan\u0131ma ald\u0131\u011f\u0131m bir kitap, k\u0131r\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in salona al\u0131nmayan heykel, binikiy\u00fcz liralik hesab\u0131m\u0131n oldu\u011fu bankadan y\u0131lba\u015f\u0131 hediyesi sigara tablas\u0131 (onun i\u00e7ine sigaram\u0131 yaln\u0131z, ayakkab\u0131lar\u0131m\u0131 giyerken koyard\u0131m)… hepsi yerli yerindeydi. Demek ki, \u00fcst\u00fc yaz\u0131l\u0131 olmayan bu zarf yeniydi. (Bu “demek ki”ler beni her zaman rahatlat\u0131rd\u0131.) Fakat ben oraya zarf koymazd\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc zarf\u0131m yoktu evde. \u00c7\u00fcnk\u00fc kimseye mektup yazmad\u0131m.<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc kimse bana mektup yazmazd\u0131. Korktum. \u00c7\u00fcnk\u00fc, “demek ki” diyemiyece\u011fim bir yerlere gelmi\u015ftim. I\u00e7ime bir a\u011fr\u0131 saplandi. Ne olurdu bir “demek ki” daha diyebilseydim. Zarf\u0131, oldu\u011fu yere b\u0131rakt\u0131m. \u00c7evremde bir “demek ki” aramaya ba\u015flad\u0131m \u00fcmitsizce. Yava\u015f\u00e7a salona do\u011fru \u00e7ekildim. Fakat salonun kap\u0131s\u0131 kilitliydi. I\u00e7ime ayn\u0131 a\u011fr\u0131 gene sapland\u0131. Ben kilitlerim ya. Her g\u00fcn kilitlerim can\u0131m, i\u015fe giderken. \u00d6yle ya. Geri d\u00f6nd\u00fcm. \u00dcmitlendim. Belki zarf\u0131n da b\u00f6yle basit bir izahi vard\u0131r. Nas\u0131l? Vazoyu ters \u00e7evirdim; ellerim titriyordu. \u00dcst\u00fcnde “4” yazan anahtar\u0131 ald\u0131m; hen\u00fcz her\u015fey bitmemi\u015fti. Anahtar\u0131 deli\u011fin kenar\u0131na \u00e7arpmadan ve bir kerede soktum; iki kere \u00e7evirdim. Hem de do\u011fru \u00e7evirdim, ters tarafa \u00e7evirmedim. Kap\u0131 a\u00e7\u0131ld\u0131; tokma\u011f\u0131n\u0131 \u00e7evirmeden a\u00e7\u0131ld\u0131. Her zaman \u00f6yle olur. Kilidi iki kere \u00e7evirince kendili\u011finden a\u00e7\u0131l\u0131r. Kap\u0131n\u0131n dili bozuktur, ucu tam yerine oturmaz. Demek ki e\u015fya hen\u00fcz \u00f6zelliklerini koruyor.<\/p>\n
Ya zarf? Eski e\u015fya demek istedim. Aman Allah\u0131m! Ya e\u015fya bir g\u00fcn delirirse? Her \u015feye ragmen salonun kap\u0131s\u0131na hen\u00fcz g\u00fcveniyordum. Aya\u011f\u0131ma bir \u015fey tak\u0131ld\u0131. Demek ki d\u00fc\u015f\u00fcnmem gene uzun s\u00fcrd\u00fc. Korktum; salon kap\u0131s\u0131n\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 kolayl\u0131\u011fa hemen kap\u0131lmamal\u0131yd\u0131m. E\u011fildim: Bir don! Buldum: Hizmet\u00e7i temizli\u011fe gelmi\u015fti. Nas\u0131l unutmu\u015ftum? Koridora ip gerilmesini sevmedi\u011fimi bilirdi. \u00c7ama\u015f\u0131rlar aras\u0131nda kaybolmaktan korkard\u0131m. \u00d6yle ya! H\u0131rs\u0131z kilidini de bir kere \u00e7evirmi\u015ftim. Hat\u0131rlad\u0131m. Ona bir t\u00fcrl\u00fc \u00f6\u011fretemedim do\u011fru d\u00fcr\u00fcst kilitlemesini. (Ka\u00e7 kere s\u00f6yledim \u015funu iki defa \u00e7evireceksin diye.) \u00d6yle ya, hizmet\u00e7i kilitlemesiydi bu; art\u0131k haf\u0131zam zay\u0131fl\u0131yordu, e\u015fyan\u0131n diline dikkat etmiyordum. E\u011filip donu yerden ald\u0131m. Zarf\u0131 hizmet\u00e7i birakt\u0131! Sa\u00e7lar\u0131m\u0131n dibinden dizlerime kadar b\u00fct\u00fcn tenimi tatl\u0131 bir \u00fcrperti kaplad\u0131. (Yorgun ayaklar\u0131m hen\u00fcz tepki g\u00f6sterecek durumda de\u011fildi.) Neden mektup b\u0131rakas\u0131n peki? Okuma yazma bilmez ki. K\u00f6t\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcnceler de hemen akl\u0131ma geliyordu. Postac\u0131 b\u0131rakt\u0131 (hizmet\u00e7iye verdi – hizmet\u00e7i de raf\u0131n \u00fcst\u00fcne koydu – hemen g\u00f6rmem i\u00e7in.) Yaz\u0131s\u0131z, pulsuz, damgas\u0131z bir zarf\u0131 m\u0131? Bu mant\u0131\u011f\u0131m da hep kendime kar\u015f\u0131 i\u015flerdi. Biri b\u0131rakt\u0131; evde benden ba\u015fka insan ya\u015famad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, \u00fcst\u00fcn\u00fc yazmay\u0131 gereksiz buldu. Kibar biri de\u011filmi\u015f. Bana kim, ne yazabilir? Geri d\u00f6nd\u00fcm, zarfa dogru y\u00fcr\u00fcd\u00fcm; ayn\u0131 yerde duruyordu. Parmaklar\u0131m\u0131n ucuyla tutarak kald\u0131rd\u0131m onu; hafif bir zarf. Hizmet\u00e7i kad\u0131n bana mektup yazd\u0131racakt\u0131, eve erken d\u00f6nece\u011fimi sand\u0131. Peki, neden kapatt\u0131? A\u00e7t\u0131m. Bu i\u015fi \u00f6nemsemeden yapt\u0131\u011f\u0131ma g\u00f6re, o s\u0131rada ba\u015fka \u015feyler d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm bir an i\u00e7in, demek ki. \u0130kiye katlanm\u0131\u015f bir ka\u011f\u0131t \u00e7\u0131kard\u0131m zarf\u0131n i\u00e7inden. Hemen okumad\u0131m.<\/p>\n
Beni bu kadar heyecanlandirmi\u015f olan bir \u015feyi, koridorda, ayak \u00fcst\u00fcnde harcamaga g\u00f6nl\u00fcm razi olmadi. Salona girdim, b\u00fct\u00fcn i\u015fiklari yaktim, sallanir koltuguma oturdum. Sigara paketini unutmu\u015ftum ceketimin cebinde. Yarabbim! Her\u015feyi birden hi\u00e7 akil edemeyecek miydim? Sigarayi, acele etmeden yaktim, bir iki nefes \u00e7ektim. Ger\u00e7ek heyecanim ge\u00e7mi\u015fti; kendimi ancak d\u00fc\u015f\u00fcnerek heyecanlandirabilirdim artik. Yaziya baktim: Anladigim bir dilden degildi. Bunu pek begenmedim. Sanki hi\u00e7bir dilden degil diye mirildandim, ne s\u00f6yledigime aldirmadan. Belki yakinimda oturan bir yabanciya g\u00f6nderilmi\u015fti. Garip kelimeler, diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm galiba. Evet, ilk g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcmde de garip bulmu\u015ftum galiba bu mektubu: Morde ratesden, Esur tinda serg! Teslarom portog tis ugor anleter, ferto tagan ugotahenc metoy-doscent zist. Norgunk! UBOR-METENGA Biraz bildigim ya da kulagima yabanci gelmeyen dillerden hi\u00e7birine benzetemedim. Hizmet\u00e7inin k\u00fc\u00e7\u00fck kizi karalami\u015fti diye belli belirsiz bir d\u00fc\u015f\u00fcnceye kapilir gibi oldum. Bu i\u015flek yaziyla mi? Virg\u00fcller, \u00fcnlemler, noktalarla mi? Bir pazar g\u00fcn\u00fc ona bazi harfleri \u00f6gretmi\u015ftim, o kadar. Kuzey dillerinden biri. Ya da \u00e7ok g\u00fcneydeki \u00fclkelerden birinin dili.<\/p>\n
Yakinda oturan bir yabanci var miydi? Y\u00fcr\u00fcrken ba\u015fini, kurumu\u015f yapraklardan kaldirarak biraz \u00e7evrene baksaydin bilirdin. Bu sokakta duran siyah bir otomobil… bir el\u00e7ilik arabasi filan yok muydu? Olsa da bilemezdim. Yabancilari da sevmezdim ayrica. Yabanci \u00fclke temsilcilerini hi\u00e7. Bunlar bana, vatanda\u015flarimi kandirmak i\u00e7in g\u00f6nderilmi\u015f gibi gelirdi. Casus filan demek istemiyorum. Yabanci \u00fclkelerde ya\u015fama hasreti i\u00e7inde kivranan vatanda\u015flarimi azdirmak i\u00e7in g\u00f6nderilmi\u015flerdi sanki bunlar. Bakin, derlerdi; biz koyu ve ciddi elbiselerin giyildigi, sokaklarinda b\u00fcy\u00fck arabalarla gezilen ve salonlarinda degerli i\u00e7kilerin sunuldugu ziyafetler verilen bir \u00fclkenin insanlariyiz. \u00d6zentili vatanda\u015flarim da i\u00e7lerini \u00e7ekerlerdi: Ah, ne kadar \u00f6ylesiniz! I\u015fte ben bile, bunlari bilmenin ezikligi i\u00e7inde, yolda bana bir \u015fey soran bir yabanciya yardim etmek i\u00e7in \u00e7irpinirdim; ona, uzun uzun bir \u015feyler tarif ederdim.<\/p>\n
Eve d\u00f6n\u00fcnce de, yabanciyla konu\u015furken yaptigim yanli\u015fliklari hatirlayarak kendi kendimi yerdim. Hayir! Bu mektubu, G\u00fcney ya da Kuzeyde bulunan bu garip \u00fclkenin el\u00e7iligine g\u00f6t\u00fcrmeyecektim. Yabancilara yardima paydos! diye di\u015flerimi gicirdattim. Havlayan k\u00f6pek isirmaz. Hay Allah kahretsin! Fakat artik korkmuyordum: ne k\u00f6peklerden, ne de zarftan. Mektubu ya da ona benzeyen \u015feyi bir daha okudum: “Norgunk!” size, b\u00fct\u00fcn yabancilar ve onlarin b\u00fct\u00fcn temsilcileri diye s\u00f6yledim g\u00fcl\u00fcmseyerek. Bir sigara yaktim keyifle. B\u00fct\u00fcn k\u00f6peklerin ve yabancilarin cani cehenneme! Ben buraya, korkularimi gizlemeye geldim. Yarin bek\u00e7iye bu k\u00f6pekleri \u015fikayet etmeliyim. Beni ele vermege \u00e7ali\u015fiyorlar. B\u00fct\u00fcn “Morde ratesden” yabancilari da buradan uzakla\u015ftirmali; aklimizi kari\u015ftiriyorlar. Koltukta biraz uyuklami\u015fim. Hatirlayamadigim r\u00fcyalar g\u00f6rd\u00fcm galiba. R\u00fcya g\u00f6rm\u00fc\u015f olmaliyim ki; k\u00f6peklerden mektuptan uzakla\u015fmi\u015f olmaliyim ki, uyaninca hepsini birden hatirladim ve iki agri birden saplandi i\u00e7ime. Yanimdaki sehpaya uzandim, kagidi aldim, satirlara baktim.<\/p>\n
Yabancilar, diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Bir sigara yakamadim; kibritim kalmami\u015fti. Bozuk \u00e7akmak, vazo, anahtar, zarf! G\u00fcnler ge\u00e7tikce, sadece k\u00f6t\u00fc hatiralar artiyor. I\u015fiklari s\u00f6nd\u00fcrmeden yatak odasina dogru s\u00fcr\u00fcklendim. Bug\u00fcn biraz gariplik hissettim i\u00e7imde. Otob\u00fcste bilet\u00e7iye para verirken neredeyse g\u00fcl\u00fcmseyecektim. Neden mi? Bilmiyorum. Mektuptan olmaliydi; o sirada bunu d\u00fc\u015f\u00fcnemedim. Yazihanemde d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Bilet\u00e7iden farkli oldugumu hissettim herhalde, diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm, \u00f6n\u00fcmdeki kagitlara bakarak. Bir yabanci. Ne oldugunu bilmedigim bir mektubun sagladigi \u00fcst\u00fcnl\u00fck. \u00dclkemize g\u00f6sterdiginiz ilginin k\u00fc\u00e7\u00fck bir kar\u015filigi olarak sizi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc dereceden “protog” ni\u015faniyla… Artik otob\u00fcse binmemelisiniz. Kendinize yaki\u015fir bir d\u00fczen, bir “zi\u015ft” i\u00e7inde ya\u015famali\u015finiz. Hayal g\u00fcc\u00fcm kuvvetleniyordu. Bu mektubun ne oldugunu \u00f6grenmeliyim, cahil bir gurur i\u00e7inde y\u00fczmemeliyim. Aydin bir ki\u015fi gibi nedenlerini bilerek \u00f6g\u00fcnmeliyim kendimle. Yalniz ya\u015fayan insanlarin, kendi i\u00e7lerinde ba\u015flayip biten eglenceleri vardir.<\/p>\n
\u00dcstelik, ben bu mektubu kendime g\u00f6ndermedim. Otob\u00fcs bilet\u00e7isinden farkliyim. Bunu birine terc\u00fcme ettirmeli. Tanidiklarimi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Canim s\u0131k\u0131ld\u0131: \u00c7\u00fcnk\u00fc her zaman oldugu gibi, b\u00fct\u00fcn tanidiklarimi hatirlayamadim gene. Hafizam zayifliyordu. Hizmet\u00e7i kadinin geldigini de unutmu\u015ftum. K\u00f6peklere kadar gitmedim ya da gitmemi\u015f gibi yaptim. Cep defterimi \u00e7ikardim. \u00dc\u00e7 yil \u00f6ncesinin takvimiydi; bankanin verdiklerini begenmemi\u015ftim. Yabanci bir firmanin defteriydi bu. I\u015fte yabancilara d\u00fc\u015fk\u00fcnl\u00fcg\u00fcm\u00fcn sevmedigim bir \u00f6rnegi daha. Adres kismini kari\u015ftirdim. Bazi isimleri artik silmeliydim; hayir, yeni bir deftere ge\u00e7irmeliydim. B\u00fct\u00fcn hayatim ayiklamakla ge\u00e7ti, gene de bitiremedim s\u00fcpr\u00fcnt\u00fcleri atmayi. Bankanin \u00e7irkin defterini buldum.<\/p>\n
Allah’tan kimse g\u00f6rm\u00fcyordu yaptiklarimi. I\u015fimde de bunun i\u00e7in yalnizdim; herkese, istedigim yanimi g\u00f6steriyordum b\u00f6ylece. Ikinci sayfayi temize \u00e7ekerken aradigim adami buldum. Yazma i\u015fini biraktim. esasli bir adam olsaydim birakmazdim. Her davrani\u015fimin yarisinda, ba\u015fka bir heyecana kaptiriyordum kendimi. Heyecan mi? Bak bunu unutmu\u015ftum, diye mirildandim. (Yalniz olunca insan daha rahat davranir: mirildanir.) Klasik, yani \u00f6l\u00fc dillerle ugra\u015fan bir \u00fcniversite \u00f6gretim \u00fcyesiydi bu arkada\u015fim. \u00d6gretim \u00fcyesi. Insanin, kartvizitine yazabilecegi bir altlik, adini alttan besleyen bir destek. Bana da bir zamanlar, gel \u015fu \u00fcniversiteye gir demi\u015fti; asistan olursun. Hayir, ben zengin olacaktim; kendi ba\u015fima yaratamadigim heyecan havasini, parayla satin alacaktim. \u015eimdi onun arabasi var, kati var; bir insanin daha ba\u015fka neyi olabilir? Ben, otob\u00fcse biniyorum; y\u00fcksek d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi anlayamayacak kimselerle birlikte yolculuk ediyorum, y\u00fczlerine bakiyorum: Hayir, anlamiyorlar. \u00dcniversitedeki arkada\u015fim \u00e7ok yorulunca, atliyor arabasina; istedigi yerde ba\u015fini dinliyor.<\/p>\n
Ben sadece bir kere, otob\u00fcsle yapilan toplu bir gezintiye katildim: Rezalet! Onun ayrica tezleri var, yazilari ve kimsenin bilmedigi \u00f6l\u00fc dilleri var; istesem de ona yeti\u015femem. Kafamda yeti\u015firim tabii. Sen kendini teselli et. \u00d6gretim \u00fcyesi kim bilir ne esasli \u015feyler d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor \u015fimdi? Kuzeyde ya da G\u00fcneyde konu\u015fulan ya da konu\u015fulmayan b\u00fct\u00fcn dilleri anliyor. Ona “norgunk” desem, belki de hemen kar\u015filik verir; “teslarom” der, g\u00fclerek. Rezalet! Telefona davrandim. Acaba iyi bir \u015fey olacak mi? Hayir, dedim kendime. Iyi \u015feyler birdenbire olur; bu kadar bekletmez insani. S\u00fcr\u00fcncemede kalan heyecanlardan ancak k\u00f6t\u00fc \u015feyler \u00e7ikar. Ya da hi\u00e7bir \u015fey \u00e7ikmaz. Hem \u00f6l\u00fc dilleri var, hem arabasi. (Kafama takilan bir \u015fey, orada \u00e7ok uzun s\u00fcre kaldigi i\u00e7in, d\u00fc\u015f\u00fcncelerimin sayisi azdi. Bu \u00f6l\u00fc diller ve araba beni en az bir ay oyalardi mesela.) \u00d6nce santral \u00e7ikti kar\u015fima tabii, iki kere sordu kimi aradigimi tabii. Sonra b\u00fct\u00fcn sesler ve g\u00fcr\u00fclt\u00fcler bir s\u00fcre kesildi tabii. (B\u00fct\u00fcn bu “tabii” \u015feylerle bu kadar ugra\u015fmasaydi kafam… araba ve \u00f6l\u00fc diller.) \u00d6nce bir ba\u015fkasi \u00e7ikti telefona ve benim kendisini aramadigima \u015fa\u015fti; biraz hayal kirikligina ugrattim onu, \u00fcz\u00fcld\u00fcm. Herhalde benden intikam almak i\u00e7in, “\u015eimdi derste; biraz sonra arayin,” dedi. Kafam takilmi\u015fti bir kere; elbette arayacaktim.<\/p>\n
Ey, tanimadigim sayin \u00f6gretim \u00fcyesi! B\u00f6yle nasil zaman kaybettigimi bir bilsen. Telefonu kapattim. Bu rada, arkada\u015fimin ne zaman dersten \u00e7ikacagini sormayi unuttum. Hayir, beni \u00f6gretim \u00fcyesi yapmazlardi. Yapsalar bile, b\u00f6yle bir sorumlulugu \u00fczerime alamazdim. Sira bana gelince b\u00fct\u00fcn i\u015fler neden b\u00f6yle \u00fcz\u00fcyordu? I\u015fte siram gelmi\u015fti: Kimseye g\u00f6nderilmesi m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir mektup masamin \u00fcst\u00fcne konulmu\u015ftu. Ve \u00f6l\u00fc diller uzmani arkda\u015fim bir t\u00fcrl\u00fc dersten \u00e7ikmiyordu. Bu arada ben de bir i\u015fle ugra\u015famiyordum. (Iki i\u015fi birden d\u00fc\u015f\u00fcnemiyordum. Bu y\u00fczden \u00e7ok kaybim oldu. Yoksa, araba filan almam i\u015ften bile degildi.) Sonunda buldum onu; altinci arayi\u015fimda. (Her \u015fey \u00fcst\u00fcste olsun. Sonunda \u00f6l\u00fcm gelse bile.) Nasilsin, ne var ne yok? dedik birbirinize, geleneklere uymu\u015f olmak i\u00e7in. Hayrola, ne var? dedi. (Gelenek di\u015fi bir soruydu bu; onu \u00e7oktandir aramami\u015ftim.) \u00c7ok beklemi\u015f oldugum i\u00e7in ve artik sabrim t\u00fckendigi i\u00e7in, durumu \u00e7ok beceriksizce anlattim ona; ilgisini \u00e7ekemedim. \u00d6ylesine bir olaymi\u015f gibi aldi; beklerim gel, bir \u015feyler yapariz herhalde, dedi. Ne zaman vaktin var? dedi. Her zaman. Ona bu s\u00f6z\u00fc s\u00f6ylemedim tabii. Her zaman vakti olanlara saygi duyulmaz. “Yarin,” dedim, “Hemen,” diyecegime ve bu s\u00f6z\u00fcmden, daha s\u00f6ylerken pi\u015fmanlik duydum. Iki \u015feyi birden d\u00fc\u015f\u00fcnemedigim halde, o sirada (her sirada oldugu gibi), mektubu ve \u00f6l\u00fc dilci arkada\u015fimin y\u00fcz\u00fcn\u00fc ve onun dersten nasil \u00e7iktigini ve \u00e7evresini ve kelimeye vurulmasi \u00e7ok g\u00fc\u00e7 olan bir\u00e7ok \u015feyi birden g\u00f6z\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7iriyordum; kafamda bir\u00e7ok film \u00fcst\u00fcste oynuyordu.<\/p>\n
Ben bu i\u015fin i\u00e7inden \u00e7ikamayacaktim. \u00d6gretim \u00fcyesi dostumu bir saat bekleyememi\u015ftim; yarina kadar ne yapacagim Allahim? dedim. Bir iki arkada\u015fa ugradim. Mektuptan s\u00f6z edemedigim i\u00e7in, onun agirligini i\u00e7imde ta\u015fidim. Sonra, evin yolunda buldum kendimi. K\u00f6peklerin yanindan biraz tedirginlikle ge\u00e7tim. Nedense, ba\u015flarini bile \u00e7evirip bakmadilar bana; belki de kedilerle, \u00e7\u00f6p tenekeleriyle me\u015fgul olduklari i\u00e7in. Belki de d\u00fcn gece bir yanli\u015flik oldu. Gergin olduklari bir sirada ge\u00e7tim oradan. Belki, kimi g\u00f6rselerdi havlayacaklardi. Gene koridorda buldum kendimi. Rafin \u00fcst\u00fcnde yeni bir zarf vardi. \u00dcst\u00fc yazili. Bilmem ne \u00fclkesi k\u00fclt\u00fcr heyeti kitapligindan; yeni binalarinda hizmetime girdiklerini bildiriyorlardi. Yabanci dil bilmedigim halde neden b\u00f6yle yerlere \u00fcye oluyordum? Alay ettim onlarla: B\u00fct\u00fcn \u00fcyeliklerimden vazge\u00e7iyorum, UBOR-METENGA kitapligina yaziliyorum. Acele soyundum. (Yabanci dil bilmezligimden utanmi\u015ftim.) Tuvalete giderken kitaplarimin \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7tim ve sanki daha \u00f6nce hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015fim gibi, tam oradan ge\u00e7erken aklima gelmi\u015f gibi, Latince \u00f6greten sari ciltli kitabi \u00e7ekiverdim raftan. Yazik ki telaffuzdan ba\u015fliyordu. Yilmadim. D\u00f6rt ba\u015fi mamur bir Latince \u00f6grenmeye karar verdim: Sesliler, sessizler, hepsi. Yatakta devam ettim. Ne var ki, bu kitap Ingilizlere Latince \u00f6gretiyordu; bazi yerlerini anlayamadim bu y\u00fczden. \u00dc\u015fenmeden, yataktan kalktim; Ingilizce dilbilgisi kitabini ve s\u00f6zl\u00fcg\u00fcn\u00fc aldim. Ingilizce telaffuzun ortalarinda uyukladim; ali\u015fveri\u015fler, bakkallar, sinema kuyruklari girdi araya. (Ingilizce telaffuz olduk\u00e7a kolay gidiyordu; Latince meselesini kisa bir s\u00fcre i\u00e7in ertelemi\u015ftim.) Uyumaya hak kazandigima karar verdim sonunda. Sabah uyaninca sevin\u00e7liydim. Uyku, zamanin d\u00f6rtte birini, dakikalari saymadan ge\u00e7irmemi sagliyordu. Sonra hemen mahzunla\u015ftim. \u00dcniversiteye girecektim.<\/p>\n
\u015eimdi hatirlayamadigim bazi d\u00fc\u015f\u00fcncelere kapildigim i\u00e7in kendimi birden b\u00fcy\u00fck bir yapinin \u00f6n\u00fcnde buldum ve kisa bir s\u00fcre i\u00e7inde \u00fcniversitenin koridorlarinda kayboldum. Ge\u00e7tigim koridoru hemen unuttugum i\u00e7in, ayni koridorlara, ba\u015fka kapilardan girdim. Sonunda, gururu bir yana birakip, yolumu sormaya karar verdim. Bazilarina, \u00e7ok hizli y\u00fcr\u00fcd\u00fckleri i\u00e7in yeti\u015femedim. Arkalarindan ko\u015farak \u00d6l\u00fc Diller B\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc soramazdim ya. Bazi tarifler de belirsizdi: Koridorun sonu ne demekti? Bir koridor bitmeden ba\u015fka bir koridor ba\u015fliyordu. Mesele \u00e7ikarma dedim kendime. Bir iki yanli\u015f kapi a\u00e7tiktan ve ba\u015flarini kaldirarak g\u00fcl\u00fcmseyen insanlar g\u00f6rd\u00fckten sonra buldum. (Ben mi yanli\u015ftim? Hayir, kapilar kari\u015fikti.) Oda kalabalikti. \u00d6p\u00fc\u015ft\u00fck. Bir \u00f6gretim \u00fcyesiyle \u00f6p\u00fc\u015ft\u00fcg\u00fcm i\u00e7in, \u00f6tekilere sevin\u00e7le baktim. (Herkesin k\u00fc\u00e7\u00fck taraflari olur. Ayrica, kendime g\u00fcvenmek istiyordum o anda.) Kitap sipari\u015fleri ve \u00f6gleden sonraki kurulda g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclecek konularla ilgili konu\u015fmalari biraz sabirsizlikla dinledim. Vakit ge\u00e7sin diye ben de bir iki g\u00f6r\u00fc\u015f ileri s\u00fcrd\u00fcm. (Belki bana bir tuhaf bakarlar diye, o sirada ba\u015fimi kaldirmadim.) Sonunda yalniz kaldik. \u00c7antami \u00e7ikardim. (\u00c7anta ta\u015fimam; fakat, kagit buru\u015fur diye onu Latince kitabin i\u00e7ine koymu\u015ftum. Neden Latince kitabin i\u00e7ine? Belki yolda g\u00f6z gezdiririm diye.<\/p>\n
Kitabi, arkada\u015fim g\u00f6r\u00fcr diye \u00e7ekindigimden \u00e7antaya yerle\u015ftirmek zorunda kalmi\u015ftim.) Ayrintilara boguldugumu biliyordum. Ne yaptigimizi sorduk birbirimize. Onun ne yaptigi belliydi. Ben de yalnizlik, h\u00fcrriyet filan dedim. Bu arada, nasil oldu bilmiyorum arabami nereye biraktigimi sordu. Yani, \u00f6ylesine sordu; i\u00e7inde bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck yoktu. Fakat bu araba, insanlarla aramda ortak bir konu\u015fma dili yaratilmasina engel oluyordu. Aceleyle mektubu \u00e7ikardim; arabasiz olmamin tela\u015fi i\u00e7inde Latince kitap da g\u00f6r\u00fcnd\u00fc bu arada. Allahtan dikkat etmedi. Y\u00fcz\u00fc ciddile\u015fti kagida bakarken; okudugu \u015feyi anlamadigini sezdim. Biri sana \u015faka yapmi\u015f olmasin, dedi. Birden tatli bir \u00fcrperme hissettim; sonra da \u00fcz\u00fcld\u00fcm. Hemen yenilgiyi kabul etmedim, direndim. Anlamadigim bir kelime s\u00f6yledi: bu kelimeyle ugra\u015fan biri varmi\u015f \u00fcniversitede. Mektubu bana birak da bir soralim, dedi. Dogu \u00fclkelerine hi\u00e7 gitmi\u015f miydim? Ya da \u00fclkemizde tani\u015fmi\u015f oldugum Dogulular var miydi? Hayir. (Ben Kuzey ve G\u00fcney \u00fczerine bir \u015feyler s\u00f6ylemek istedim, vazge\u00e7tim.) Aralarinda gizli bir dil konu\u015fan bazi mezheplerden s\u00f6z etti. Bunlarin her \u00fclkede, \u00f6zellikle esnaf i\u00e7inde temsilcileri oldugunu duymu\u015ftu. Hayir, b\u00f6yle bir ili\u015fkim yok. Yalniz ya\u015fadigin i\u00e7in seni se\u00e7tiler, dedi g\u00fclerek. (Bu \u015fakayi begenmedim.) Kagit sende kalsin dedim. (Sorumluluk da sende kalsin.) Bir i\u015fimi bahane ederek hemen kalktim.<\/p>\n
\u00dcniversitenin di\u015f kapisindan \u00e7ikarken Latince dilbilgisi kitabini orada unuttugumu hatirladim. Ya d\u00f6n\u00fcnce mektubu geri verirse bana? Neden hep korktugum i\u015fler ba\u015fima geliyordu? Allah kahretsin, koridorda gene kayboldum. \u00c7ikarken, sanki oraya bir daha hi\u00e7 gelmeyecekmi\u015fim gibi sagima soluma dikkat etmemi\u015ftim. (B\u00f6yle yapmazsam hi\u00e7bir yeri tekrar bulamam.) Kitabi uzatirken, Latince mi \u00e7ali\u015fiyorsun? diye sordu tabii. (Bu sorularla kar\u015fila\u015fmak istemeyenler, dalgin ve dikkatsiz olmamali.) Yalnizlik, gece, bo\u015f zaman gibi fiilsiz c\u00fcmleler mirildandim. Tekrar biraz oturmak zorunda kaldim. (Allahtan, s\u00f6z kadin meselesine gelmeden k\u00fcrs\u00fc ba\u015fkani \u00e7agirdi onu.) Tela\u015ftan, \u00fcniversitenin ba\u015fka bir kapisindan \u00e7iktim: Otob\u00fcs duragina en uzak olan kapisindan. Iki g\u00fcnd\u00fcr rahatim. Mektubu, arkada\u015fima havale ettim; bir dava dosyasi gibi. Meseleyi biliyor, bana soracak bir \u015fey yok. Sorumluluk onun \u00fczerinde; benim, bir \u00e7e\u015fit avukatim oldu. D\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyordum bile. Ak\u015fam eve d\u00f6n\u00fcnce yapacak bir i\u015fim yoktu da ondan aklima geldi. Ayrica ihtiyatli olmali; insan, kafasindaki meseleyi durmadan d\u00fc\u015f\u00fcnmeli ki sonu\u00e7la birdenbire kar\u015fila\u015fmasin. Yalnizliga dayanmanin en \u00f6nemli \u015farti, her \u015feye kar\u015fi hazirlikli bulunmaktir. Gene de telefon birdenbire \u00e7aldi ve ben \u015fa\u015firdim. Bekledigim bir haber yoktu. Yanli\u015f numara \u00e7evirmi\u015f olmalilar. Kimler? M\u00fcnasebetsizler. \u00d6gretim \u00fcyesi arkada\u015fimin sesini duyunca \u015fa\u015firdim. \u00dcstelik, hemen konuya girdi nedense. Anla\u015filan hazirlikli degildim her \u015feye ragmen. Bu kadar erken duru\u015fma olur mu? ertele canim. (Bunlari i\u00e7imden s\u00f6yledim elbette. Di\u015fimdan \u00e7ok sogukkanli g\u00f6r\u00fcnd\u00fcm. Telefonda \u00e7ok kolay: Y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rmezler.) “Mektubu \u00e7\u00f6zd\u00fck,” dedi g\u00fclerek. “Tahmin ettigim gibi, gizli mezheplerden biri.” Gizli mi? D\u00fcnyada gizli ne kaldi ki? Ha-ha. Onlar kendilerini gizli sayiyorlar. “Ne diyor bu mektup peki?” “Sayin…” “Dur, kalem kagit alayim.” (Durumu begenmiyordum. \u00c7\u00f6zemeyebilirdi. Bir de \u00fcniversitedekilerin yetersizliginden s\u00f6z ederler.) “Sayin beyefendi ya da efendim, \u00fcstadim, ustam, bayim gibi bir \u015fey.” “Bu mezhep deger verir de; neyse ge\u00e7elim. Yaziyor musun?” “Evet.” “Size ihtar ediyoruz! Dikkatinizi \u00e7ekiyoruz da diyebilirsin.” Ne kadar bilimselsin yarabbi! “Mektubu ya da mektubumuzu aldiginiz andan itibaren -biliyorsun bu mezheplerin dilinde iyelik zamiri yoktur.” “Iyelik zamiri mi? O da ne demek?” “Canim mektubumuz’daki ‘umuz’ gibi.<\/p>\n
Buna iyelik takisi da diyenler var.” Anla\u015filan T\u00fcrk\u00e7e dilbilgisi de \u00e7ali\u015fmak gerekecek. “Evet, ne diyorduk?” Unutturdun bana. “Mektubu aldiginiz andan itibaren evinizden hi\u00e7 \u00e7ikmamanizi size kesinlikle bildiririz. Dikkat! ya da sizi uyaririz! dikkatinizi \u00e7ekeriz! de diyebilirsin.. Imza yerine \u00dcST\u00dcN-YOL ya da degerli tarikat filan.” Hi\u00e7 de ‘filan’ degil. Mektubu sana g\u00f6ndermediklerine g\u00f6re, rahatsin elbette. G\u00fcld\u00fc. “I\u015fte b\u00f6yle; d\u00fcnyada ne sapiklar var g\u00f6r\u00fcyorsun.” G\u00f6r\u00fcyorum. Ben de g\u00fcld\u00fcm. “Ne dersin? Bu adamlar ciddi midir?” “Bilmem.” “Ne demek bilmem?” “Yani onlar kendilerini ciddiye aliyorlardir, demek istedim.” “Bilgi var mi bu mezhep hakkinda, bilgi? Mektup filan yaziyorlar miymi\u015f ona buna?” “Belgelerde b\u00f6yle bir \u015feye rastlamadik ama, olabilir.” G\u00fcld\u00fc. “Korktun mu yoksa?” “Ha-ha. Yok canim. Korksam, bu dag ba\u015finda oturur muydum?” Ger\u00e7ekten dag ba\u015finda miydim? “Istersen polise haber ver.” Ciddi mi s\u00f6yl\u00fcyor acaba? “Yok canim, karakoldaki polise anlatmak biraz g\u00fc\u00e7 olur.<\/p>\n
I\u00e7i\u015fleri bakaninin bile anlayacagi biraz \u015f\u00fcpheli. Belki o da iyelik zamirini bilmiyordur.” G\u00fcl\u00fc\u015ft\u00fck. “Kusura bakma, \u00e7ikmak zorundayim. Karimla sinemaya gidecegiz de. Kapida bekliyor \u015fimdi.” Daha \u00f6nce telefon edemez miydin? “\u00c7ok sagol. Sana zahmet oldu.” “Yok canim, benim i\u00e7in eglence oldu.” Benim i\u00e7in de. “G\u00fcle g\u00fcle.”<\/p>\n
Oturup d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm aptal gibi. \u00c7a\u011f\u0131m\u0131zda b\u00f6yle bir sa\u00e7mal\u0131k olabilir miydi? “Mektubu ald\u0131\u011f\u0131n andan itibaren”, diyor. Zaten bu emri yerine getiremedik. Bana bir s\u00fcre tan\u0131m\u0131\u015flard\u0131r her halde. \u0130\u015fi ciddiye almakta oldu\u011fumu sezdim; kendime k\u0131zd\u0131m. Olur mu b\u00f6yle \u015fey can\u0131m? Da\u011f ba\u015f\u0131nda m\u0131y\u0131z? \u00d6yle oldu\u011funu telefonda s\u00f6yledin ya. “Onlar” i\u00e7in iyi bir rastlant\u0131 do\u011frusu. Ya rastlant\u0131 de\u011filse? Zaten evden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m yok, iyi olur. (G\u00fcl\u00fcmsedim.) Bu durumunu biliyorlar, seni denemek istiyorlar. H\u0131rsla aya\u011fa kalkt\u0131m. Benim bu sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131 ciddiye alaca\u011f\u0131m\u0131 da bilemezler ya.<\/p>\n
Kendi kendime konu\u015ftu\u011fumu nas\u0131l \u00f6\u011frendiler? \u0130nsan\u0131n i\u00e7 d\u00fcnyas\u0131 \u00fczerine bilgileri varm\u0131\u015f. \u0130yi adam se\u00e7tiniz! Birden \u00f6fkelendim, korkum ge\u00e7ti. Korku mu? Hay\u0131r, korkmuyordum. Belki, haz\u0131rl\u0131kl\u0131 de\u011fildim sadece. Aya\u011fa kalkt\u0131m, bah\u00e7eye a\u00e7\u0131lan kap\u0131n\u0131n kilidini inceledim. (Her zaman yapard\u0131m bunlar\u0131. Ayr\u0131ca, eve geleceklerini s\u00f6ylememi\u015flerdi; demek ki bu davran\u0131\u015f\u0131m\u0131n, onlardan korkmamla bir ilgisi yoktu.) “Onlar” m\u0131? Beli de \u00e7ok kalabal\u0131k de\u011fillerdi. Belki de, ne bileyim, bir ki\u015fi kalm\u0131\u015ft\u0131 bu mezhepten. Tek kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sap\u0131tan biri. \u00c7\u00fcnk\u00fc anl\u0131yor musunuz (kimler?) tehdit mektubu filan yazmazlarm\u0131\u015f b\u00f6yle; b\u00fct\u00fcn y\u00f6nleri biliniyor, mektup da \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc nitekim.<\/p>\n
Durumu be\u011fenmiyordum. Daha do\u011frusu, kendimi be\u011fenmiyordum. -Son g\u00fcnlerde sinirlerim gergindi, bir doktora bile gitmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. (Ba\u015fka meseleler y\u00fcz\u00fcnden.) Uygun bir zaman se\u00e7ti. (Bir ki\u015fi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek iyi geliyordu bana. \u0130yelik zamirleri olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, belki \u00e7o\u011ful tak\u0131lar\u0131 da yoktur.) Bir kitapla oyalanmay\u0131 denedim; uzun aramalardan sonra T\u00fcrk\u00e7e dilbilgisi kitab\u0131n\u0131 buldum. (\u0130nsanlar beni ne kolay etkiliyor.) Zamirler b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc okudum, hi\u00e7bir \u015fey anlamad\u0131m. (Bir de Latince \u00f6\u011frenecektim.) Yazarak \u00e7al\u0131\u015fmaya karar verdim. Bir s\u00fcre kendimi bu i\u015fe kapt\u0131rd\u0131m: Ben, sen, bizim, onda, benden. Benim kalemim yerine, sadece kalemim… G\u00f6zkapaklar\u0131m a\u011f\u0131rla\u015f\u0131yordu. Sevindim. Kolay bir iki g\u00fcn ge\u00e7irdim: Geceleri ba\u015fkalar\u0131na yeme\u011fe gittim. Arada hi\u00e7 bo\u015fluk b\u0131rakmad\u0131m: \u0130\u015flerim i\u00e7in ko\u015fu\u015ftum, onlar\u0131 biraz d\u00fczelttim; yan\u0131ma bir kitap alarak otob\u00fcste, yaz\u0131hanede \u00f6\u011fle tatilinde, otob\u00fcs beklerken okudum (pek bir \u015fey anlamad\u0131m); eve ge\u00e7 d\u00f6nd\u00fcm ve yatakta Latince-\u0130ngilizce-T\u00fcrk\u00e7e (dilbilgisi) \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m; sabahlar\u0131 ortal\u0131\u011f\u0131 toplad\u0131m; sinemaya gittim, reklam filmlerini bile seyrettim; arada gene kitap okudum (hayat\u0131m bir d\u00fczene giriyordu); y\u00fcksek a\u011fa\u00e7l\u0131 yollarda y\u00fcr\u00fcd\u00fcm (bir tan\u0131d\u0131k beni g\u00f6rm\u00fc\u015f, “D\u00fc\u015f\u00fcnceli g\u00f6rd\u00fcm seni, nereye gidiyordun?” dedi. Ben mi d\u00fc\u015f\u00fcnceliydim?); bir g\u00fcn eve d\u00f6nerken yoldaki \u00e7ingenelerden ad\u0131n\u0131 bilmedi\u011fim bir demet \u00e7i\u00e7ek bile ald\u0131m. Hemen teslim olmad\u0131m yani; fakat g\u00fczel \u015feylerin bir g\u00fcn bitece\u011fini biliyordum (\u00e7i\u00e7ekler taze de\u011filmi\u015f, bir g\u00fcnde soldu.) B\u00fct\u00fcn hayat bunlarla doldurulamazd\u0131; bir g\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnmek zorunda kalacakt\u0131m. “Norgunk!” demi\u015flerdi bana, beni uyarm\u0131\u015flard\u0131 (ya da dikkatinizi \u00e7ekeriz gibi bir \u015fey s\u00f6ylemi\u015flerdi). Hay\u0131r, \u00f6l\u00fc diller uzman\u0131 benimle alay etmi\u015fti. Yaz\u0131hanede birden sol taraf\u0131ma sapland\u0131 bu d\u00fc\u015f\u00fcnce; \u00e7\u0131l\u011f\u0131n gibi \u00fcniversiteyi arad\u0131m.<\/p>\n
Ba\u015fkas\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131 telefona, yok dedi. Dersten ne zaman \u00e7\u0131kar diye sormay\u0131 ak\u0131l ettim bu sefer. “Derste de\u011fil, burada yok,” dedi. “Ne zaman gelir?” “Yurt d\u0131\u015f\u0131na gitti.” “Yurt d\u0131\u015f\u0131na m\u0131? Olamaz.” “Neden?” “Bilgisini g\u00f6rg\u00fcs\u00fcn\u00fc artt\u0131rmaya gitti.” Ne demek bu? (Hi\u00e7bir \u015fey bilmiyordum; ne kelime, ne dilbilgisi, hi\u00e7bir \u015fey.) Bana s\u00f6ylemedi. “\u0130nceleme yapacak yani.” “Hangi konuda?” Gene anlamad\u0131\u011f\u0131m bir kelime s\u00f6yledi. Ne oldu\u011funu sormad\u0131m. “Ne kadar kalacak?” “En az alt\u0131 ay, en \u00e7ok iki y\u0131l.” Kurulmu\u015f bir makine gibi konu\u015fuyordu. (K\u00fct\u00fcphane fareleri.) \u00fcniversiteye sayg\u0131m kalmam\u0131\u015ft\u0131. Gene de makineye te\u015fekk\u00fcr ettim. Mektup da onda kalm\u0131\u015ft\u0131. Kals\u0131n; ben bilmiyorum anlam\u0131n\u0131. \u00dcniversiteye g\u00f6ndermi\u015ftim; kendisi Avrupa’ya gitmi\u015f, yan\u0131nda g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f. Ne yapal\u0131m? Art\u0131k kimse \u00e7\u00f6zemez mektubu. \u0130ki y\u0131l beklemeli. \u0130ki y\u0131l ertelememiz gerekiyor. \u00d6\u011fretim \u00fcyesi arkada\u015f\u0131m telefonda bir \u015feyler s\u00f6yledi ama unuttum. unutamaz m\u0131y\u0131m? Asl\u0131nda kafam her zamankinden daha kar\u0131\u015f\u0131k de\u011fil mi? (\u00c7ok h\u0131zl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Son okudu\u011fum kitaplar\u0131n etkisinden olacak.) Rahatlad\u0131m ve birden yorgun hissettim kendimi. Yaz\u0131hanemden \u00e7\u0131kt\u0131m, koridorda durdum; han\u0131n kap\u0131c\u0131s\u0131na seslendim. (Ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131n fark\u0131nda de\u011fildim.) Ben yak\u0131nda bir yolculu\u011fa \u00e7\u0131k\u0131yorum! Efendim? Anlamad\u0131m. (Merdivenden yukar\u0131 bakaca\u011f\u0131na, buraya gelirsen anlars\u0131n.) Bir yolculu\u011fa \u00e7\u0131kmam ihtimali var! (\u0130htimal, sadece bir ihtimal.) Sen yaz\u0131haneye g\u00f6z kulak ol. (Onda anahtar vard\u0131. Ortal\u0131\u011f\u0131 temizlemek i\u00e7in. Temizlemezdi.) Ararlarsa beni, yak\u0131nda d\u00f6necek dersin. (Yak\u0131nda. K\u0131sa bir s\u00fcre sonra.) Olur. Uzakla\u015ft\u0131. (Aptal herif! Yukar\u0131 \u00e7\u0131ksana.) Gel bakal\u0131m al \u015funu: Bu senin, bu yaz\u0131hane kiras\u0131. Peki sa\u011fol. (Te\u015fekk\u00fcr etmesini bile bilmez.) Belki de gitmem, belli olmaz.<\/p>\n
Peki (\u0130ki kelimeyle c\u00fcmle yapmas\u0131n\u0131 bilmez. Her zaman b\u00f6yle \u00f6fkelenebilsem. Nerde.) Yaz\u0131haneme d\u00f6nd\u00fcm ve son yapt\u0131klar\u0131mdan hemen pi\u015fmanl\u0131k duydum; bu y\u00fczden bir saat kendimi yedim. Oysa, mektup Avrupa’ya gitmi\u015fti, ben de bu durumu “Onlara” a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131m. (Gene kalabal\u0131kla\u015ft\u0131lar; bir ki\u015fi olarak d\u00fc\u015f\u00fcnemez oldum “Onlar\u0131”.) Neyse, ben gidecekmi\u015f gibi haz\u0131rlanay\u0131m (nereye?): gitmezsem sevinirim. Yaz\u0131haneyi d\u00fczelttim, evrak\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131m, dosyalar\u0131 yerle\u015ftirdim, ortal\u0131\u011f\u0131 s\u00fcp\u00fcrd\u00fcm (bu aptal herif s\u00fcp\u00fcrgeyi eline almaz ben gidince -kap\u0131c\u0131y\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7imi ferahlat\u0131yordu. Onu da g\u00f6remeyece\u011fim art\u0131k. Hay\u0131r, g\u00f6rece\u011fim.), sigara tablalar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6p sepetine bo\u015faltt\u0131m, sepeti kap\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne koydum, perdeleri kapatt\u0131m, yaz\u0131hanenin tozunu ald\u0131m, hal\u0131y\u0131 aya\u011f\u0131mla d\u00fczelttim, takvimde o g\u00fcn\u00fcn \u00fcst\u00fcne bir \u00e7arp\u0131 i\u015fareti koydum. Her \u015feyi d\u00fczenli b\u0131rakt\u0131m ayr\u0131l\u0131rken.<\/p>\n
D\u00fcn sabah biraz yorgun uyand\u0131m, gece erken yatt\u0131\u011f\u0131m halde. Bug\u00fcn can\u0131m i\u015fe gitmek istemiyor, diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Bir kere de i\u015f g\u00fcn\u00fcnde tembellik etsem ne olur? Bir deneme olur. Gizli mezhep i\u015fi biraz g\u00fcl\u00fcn\u00e7 geliyordu bana; daha do\u011frusu, ben kendime g\u00fcl\u00fcn\u00e7 geliyordum. Her g\u00fcn bu meseleyi tepeme as\u0131lm\u0131\u015f olarak hissedece\u011fime, bir g\u00fcn evde oturur beklerim. Yar\u0131na ertelemekle ne olacak sanki? Ne olacaksa bug\u00fcn olsun. B\u00fct\u00fcn g\u00fcn k\u0131l\u0131m\u0131 k\u0131p\u0131rdatmad\u0131m. Ak\u015fama do\u011fru biraz bah\u00e7eye \u00e7\u0131kt\u0131m; bir sandalyenin \u00fcst\u00fcnde, kitap okuma\u011fa \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n
Bir haftad\u0131r okumak i\u00e7in u\u011fra\u015ft\u0131\u011f\u0131m ve her birinden en \u00e7ok dokuzuncu sayfaya gelebildi\u011fim onsekiz kitaptan biriydi elimdeki. Kuru yapraklar\u0131 ezerek \u00f6n kap\u0131ya do\u011fru yakla\u015fan bir g\u00f6lge g\u00f6rd\u00fcm birdenbire. Hemen f\u0131rlad\u0131m; sonra durdum, aptal dedim kendime. \u00d6n kap\u0131ya geldi\u011fim zaman postac\u0131 uzakla\u015f\u0131yordu. Kap\u0131n\u0131n alt\u0131nda bir mektup buldum; pullu, yaz\u0131l\u0131, damgal\u0131 bir mektup. Rahatlad\u0131m. Gene de biraz tela\u015fl\u0131yd\u0131m herhalde; hi\u00e7 adetim olmad\u0131\u011f\u0131 halde, zarf\u0131 par\u00e7alad\u0131m a\u00e7arken. \u00d6l\u00fc diller uzman\u0131 g\u00f6ndermi\u015f: mektup ve \u00e7evirisi. Sol taraf\u0131ma o sey gene sapland\u0131. Birden, b\u00fct\u00fcn kavramlar\u0131m\u0131 kaybettim: Mektubu ve \u00e7eviriyi okudum, okudum. B\u00fct\u00fcn\u00fcyle kurtulmak istedim bu dertten. Dah birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6ncesine kadar k\u00fc\u00e7\u00fck ve endiseli olan yasant\u0131m\u0131 \u00f6zlemle and\u0131m. Demek ki d\u00fcnya, k\u00f6t\u00fc piyangolarla dolu, dedim. (Bu s\u00f6z\u00fcm\u00fcn baya\u011f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6recek durumda de\u011fildim.) Yakmal\u0131 bu mektuplar\u0131, yakmal\u0131! \u00d6l\u00fc diller uzman\u0131n\u0131 ve bu konuda g\u00f6r\u00fcst\u00fc\u011f\u00fcm herkesi \u00f6ld\u00fcrmeli! Hayalimde daha \u00f6nce \u00e7ok insan \u00f6ld\u00fcrm\u00fcs oldu\u011fum i\u00e7in bu son \u00f6l\u00fcmler beni fazla sarsmad\u0131. Nedense, bu arada gizli mezhebin \u00fcyelerini de \u00f6ld\u00fcrmeyi d\u00fcs\u00fcnm\u00fcyordum. Bu d\u00fcs\u00fcncelerimi \u00f6\u011frenmelerinden bile korkuyordum.<\/p>\n
Telasla mutfa\u011fa gittim. Yere bir tava filan da koymay\u0131 ak\u0131l etmeye f\u0131rsat bulamadan bir kibrit \u00e7ak\u0131p yakt\u0131m hepsini. (Ka\u011f\u0131tlar\u0131 demek istiyorum.) Alve sadece bir kere s\u00f6nd\u00fc. (Hemen yakt\u0131m gene.) Fakat taslar karard\u0131; k\u00fcller, yan\u0131k par\u00e7alar her yana da\u011f\u0131ld\u0131. Deli gibi s\u00fcp\u00fcrd\u00fcm yerleri. K\u00fcller, kararm\u0131s ka\u011f\u0131tlar s\u00fcp\u00fcrgenin tellerine yap\u0131st\u0131; s\u00fcp\u00fcrgeyi y\u0131karken de lavabonun deli\u011fi t\u0131kand\u0131. B\u00fct\u00fcn\u00fcyle bozguna u\u011fram\u0131s durumdayd\u0131m. Sonra yerleri sildim bir s\u00fcre, sabunlu bezlerle. Gene de leke, \u00e7ok hafif de olsa bir dalga, bir g\u00f6lge kald\u0131 taslar\u0131n \u00fcst\u00fcnde. O kadar u\u011frast\u0131m \u00e7\u0131karamad\u0131m. Tam adam\u0131n\u0131 buldunuz diye s\u00f6yleniyordum. Daha basit bir mesele bile ortaya atsayd\u0131n\u0131z, gene i\u00e7inden \u00e7\u0131kamazd\u0131m. B\u00fct\u00fcn meselelerimi s\u0131f\u0131ra indirdiniz. Yere bakt\u0131m: Bu lekeyi ya da dalgay\u0131 ya da g\u00f6lgeyi tas\u0131n \u00fcst\u00fcnden silebilmek u\u011fruna herkesi \u00f6ld\u00fcrme\u011fe, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyay\u0131 yok etmeye haz\u0131rd\u0131m. Ondan sonra b\u00fct\u00fcn islerimi yoluna koyard\u0131m; b\u00fct\u00fcn k\u00fc\u00e7\u00fck dertlerimi, daha \u00f6nce aptalca bir dar g\u00f6r\u00fcsl\u00fcl\u00fck y\u00fcz\u00fcnden g\u00f6z\u00fcmde b\u00fcy\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm zavall\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131m\u0131 toz ederdim. Bunlar\u0131 hep y\u00fcksek sesle s\u00f6yledim. \u0130ste ne mal oldu\u011fum ortaya \u00e7\u0131km\u0131st\u0131. \u0130ste savasmadan yenilmistim. Fakat zakar\u0131 yoktu: B\u00fct\u00fcn korkaklar gibi hem \u00f6l\u00fcyordum, hem diriliyordum.<\/p>\n
Ony\u00fczbin canl\u0131 olmustum. (Ya da bana \u00f6yle geliyordu.) G\u00fcl\u00fcmsedim. Neden? (Ne d\u00fcs\u00fcncelerimin, ne de g\u00fcl\u00fcmsemelerimin h\u0131z\u0131na yetisemiyordum art\u0131k.) Evet, sundan g\u00fcl\u00fcmsemistim: Art\u0131k yaln\u0131z kalaca\u011f\u0131ma g\u00f6re, kimse art\u0131k benim y\u00fcksek sesle ya da i\u00e7imden d\u00fcs\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc bilemeyece\u011fine g\u00f6re, bundan sonra her sey bana nas\u0131l geliyorsa \u00f6yleydi. Y\u00fcksek sesle de d\u00fcs\u00fcn\u00fcrd\u00fcm; istedi\u011fim kadar korkar, istedi\u011fim kadar \u00f6l\u00fcrd\u00fcm. Evet, b\u00fcy\u00fck sehirlerde do\u011fdu, yirmi sekiz yas\u0131na kadar \u00e7esitli \u00fcniversitelerde (yalan) e\u011fitim g\u00f6rd\u00fc, \u00e7esitli islere girdi, ald\u0131\u011f\u0131 bir mektubu yakt\u0131 ve bunun \u00fczerine \u00f6ld\u00fc. Hay\u0131r, iyi bir e\u011fitim g\u00f6rmedi, fakat baz\u0131 eserler okudu, her seyi daha iyi anlamak i\u00e7in Latince \u00f6\u011frenmek \u00fczere masaya yaklasarak kitab\u0131… hay\u0131r, tam bu s\u0131rada, mutfaktaki lekenin akl\u0131na gelmesi \u00fczerine… hay\u0131r, Latince \u00f6\u011frenemeyece\u011fini anlay\u0131nca, durumun \u00e7\u0131kmaza girdi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce masadan kalkt\u0131 ve \u00f6ld\u00fc. Hay\u0131r, leke y\u00fcz\u00fcnden \u00f6lmedi… Bir s\u00f6ylentiye g\u00f6re, sol taraf\u0131na saplanan bir a\u011fr\u0131 y\u00fcz\u00fcnden hayata g\u00f6zlerini yumdu. Hay\u0131r, baz\u0131 eserler okumad\u0131, sadece baz\u0131 yazarlar\u0131n adlar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendi, a\u011fr\u0131dan sonra hayata tekrar g\u00f6zlerini a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 zaman kendini bah\u00e7ede buldu (do\u011fru), okuyamad\u0131\u011f\u0131 kitaplar\u0131n \u00e7esitli sayfalar\u0131n\u0131 inceledi, bir s\u00fcre bah\u00e7ede dolast\u0131, bir s\u00fcre kendinden nefret etti, bu arada \u00e7esitli d\u00fcs\u00fcncelere kap\u0131ld\u0131. (Allah bilir neler?) Bah\u00e7e kap\u0131s\u0131nda (bes dakika), otlar\u0131n aras\u0131nda (oniki dakika) ve duvar\u0131n yan\u0131nda (ne kadar?), bulundu. “Allah Kahretsin” adl\u0131 denemesini yazmak \u00fczere haz\u0131rl\u0131klara giristi\u011fi bir s\u0131rada \u00f6mr\u00fc yetmedi, vasiyeti \u00fczerine mutfaktaki lekeli tas\u0131n (ger\u00e7ekten Allah kahretsin) alt\u0131na g\u00f6m\u00fcld\u00fc (d\u00fcsey olarak). Evet, bug\u00fcn yeter bana bu kadar \u00f6lmek, diye d\u00fcs\u00fcnd\u00fcm gizli bir sevin\u00e7le.<\/p>\n
Ben size g\u00f6steririm. \u0130ki g\u00fcnd\u00fcr bah\u00e7eye bile \u00e7\u0131km\u0131yorum. Sadece, iki saatte bir, perdenin aral\u0131\u011f\u0131ndan bah\u00e7eyi seyretme izni veriyorum kendime. Bana, \u00e7\u0131kma dediler; fakat \u00f6l demediler. Merak ediyorum: Hi\u00e7 \u00e7\u0131kmadan nas\u0131l yasar insan bir evde? Bunlar\u0131 d\u00fcs\u00fcn\u00fcrken aynaya bak\u0131yordum; g\u00fcld\u00fcm onlara aynadan. Evden \u00e7\u0131kmazsam \u00f6l\u00fcr\u00fcm, ger\u00e7ekten \u00f6l\u00fcr\u00fcm. Siz kaybettiniz, anl\u0131yor musunuz? (Pek anlad\u0131klar\u0131n\u0131 sanm\u0131yordum. Cahil herifler! \u00d6r\u00fcmcek kafal\u0131lar!) Burada \u00e7\u00fcr\u00fcyece\u011fim iste. Dayanamazs\u0131n. o zaman da \u00e7ok yerinde bir sebeple \u00e7\u0131karim evden. Anl\u0131yor musunuz? (Anlam\u0131yorlard\u0131.) Ben kazand\u0131m! \u00d6l\u00fcr\u00fcm be, \u00f6l\u00fcr\u00fcm! Manevi filan de\u011fil, resmen \u00f6l\u00fcr\u00fcm esek herifler! (Terbiyemin biraz bozuldu\u011funu itiraf etmeliyim. Demek ki kibarl\u0131\u011f\u0131m da g\u00f6stermelikmis.) Bir yandan da, onlar\u0131 g\u00fc\u00e7 duruma d\u00fcs\u00fcrmekte oldu\u011fumu sezmiyor de\u011fildim. Onlar baska bir sonu\u00e7 bekliyorlard\u0131 herhalde. (Ne bekliyorlard\u0131?) Burada \u00e7\u00fcr\u00fcr\u00fcm, kimse bilmez. Tedbirlerimi ald\u0131m: Han\u0131n kap\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 ayarlad\u0131m. Kimse aramaz beni. (Tan\u0131d\u0131klar\u0131m\u0131n \u00e7o\u011fu, evimin nerede oldu\u011funu bilmezdi. Ben giderdim onlara.) Hayat\u0131m\u0131 iyi incelemediniz. Yanl\u0131s hesap! (Bu d\u00fcs\u00fcncelerin verdi\u011fi g\u00fc\u00e7le bir g\u00fcn daha ge\u00e7irdim neyse.)<\/p>\n
Sonunda dayanamad\u0131m, hi\u00e7 olmazsa bah\u00e7eye \u00e7\u0131kmal\u0131y\u0131m dedim. Bah\u00e7e de evin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7inde say\u0131l\u0131rd\u0131. (Say\u0131l\u0131r m\u0131yd\u0131?) Biraz s\u00fcpheci olmustum. Descartes da herhalde \u00e7ok yaln\u0131z kalm\u0131st\u0131. (Evde bu herifin kitab\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bu d\u00fcs\u00fcncemin ger\u00e7eklik derecesini arast\u0131ramad\u0131m. Herif? Descartes? S\u00f6yledim ya, terbiyem bozulmustu.) Bas\u0131ma bu islerin gelmesinde olduk\u00e7a \u00f6nemli bir pay\u0131 olan adres defterini kar\u0131st\u0131rd\u0131m.<\/p>\n
Avukat arkadas\u0131m\u0131 yaz\u0131hanesinde yakalad\u0131m. (Telefonda.) Evin b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc meselesini sordum. “Efendim?” dedi, “Evini mi sat\u0131yorsun?” Sa\u00e7malama, ev benim de\u011fil ki. “S\u0131n\u0131rla ilgili bir mesele mi?” (Gizli mezhep hukukunu biliyor musun? Onu soracakt\u0131m.) “Hay\u0131r can\u0131m.” “Evet, mutemmim c\u00fcz.” “O da ne demek?” Anlatt\u0131. Anlmad\u0131m. (Benim meselem gene de basitti galiba.) “Tesekk\u00fcr ederim, ben gene arar\u0131m.” Gizli mezhep, bizim hukuku nereden bilecek? Bak bunu bilemez iste.) Bah\u00e7eye \u00e7\u0131kt\u0131m. G\u00fcnesli bir g\u00fcnd\u00fc. (Galiba daha \u00f6nceki g\u00fcnler de g\u00fcnesliydi.) G\u00fcnese bakt\u0131m bir s\u00fcre. \u00d6nemli. G\u00fcnes mi? Hay\u0131r, g\u00fcnesin g\u00f6zlerimi ac\u0131tmamas\u0131. Hafif bulut var da ondan. Yaa? \u00d6\u011fleye kadar \u00f6n bah\u00e7ede oturdum. (Alt\u0131 kisi ge\u00e7ti – hepsi erkek. Birinden s\u00fcphelendim. Benim \u00f6n\u00fcmden ge\u00e7erken biraz yavaslad\u0131 san\u0131yorum.) Sonra postac\u0131 geldi. (Gene \u00f6lsem mi?) Bir makbuz verdi. Telefon borcu. Olur mu? Daha yeni \u00f6dedim.<\/p>\n
Postac\u0131yla tart\u0131st\u0131m. Beni biraz tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in “Makbuzu ben d\u00fczenlemedim ki” demedi, kibarl\u0131\u011f\u0131ndan. H\u0131rsla i\u00e7eri girdim. Mezhebi filan bir an i\u00e7in unutup telefona sar\u0131ld\u0131m. Bir s\u00fcr\u00fc ses “Bir dakika efendim,” dedi. Sonunda, bir dakika demesine f\u0131rsat vermeden, bir sese i\u00e7imi d\u00f6kt\u00fcm. Olamaz efendim. Nas\u0131l olamaz? K\u0131sa kesti: L\u00fctfen elinizdeki ihbarname ile gelin de bir bakal\u0131m. (Elimdeki makbuz de\u011fil miydi? Bakt\u0131m. \u0130sbu ihbarname makbuz de\u011fildir. De\u011filmis.) Gelemem. Neden? Birden ay\u0131ld\u0131m. Gelemem iste. \u0130sim var. (Ne isi?) \u00d6z\u00fcr dilerim efendim. (\u0130nsallah \u00f6l\u00fcrs\u00fcn.) Yanl\u0131sl\u0131klar\u0131n\u0131z\u0131 ben mi d\u00fczeltece\u011fim? Telefonunuzu kesmek zorunda b\u0131rakmazs\u0131n\u0131z herhalde bizi? (Anlad\u0131m, makbuzda da -ihbarname- yaz\u0131yor zaten.) Telefonu kapatt\u0131m. Bana yaln\u0131z ihbarname g\u00f6nderiliyordu. (B\u00fct\u00fcn telefon makbuzlar\u0131 yaz\u0131hanedeydi. Allah belan\u0131z\u0131 versin.) \u00dc\u00e7 g\u00fcn sonra telefon kesildi. Avukat\u0131 arayacakt\u0131m gene. Hi\u00e7 ses gelmedi. O g\u00fcn yiyece\u011fim de bitiyordu. Aksama, ancak \u00e7ay i\u00e7ebilecektim. (Onlar da g\u00fc\u00e7 durumdad\u0131r san\u0131yorum.) Birden, yararl\u0131 isler (kendime yararl\u0131 tabii) yapmak istedim. \u00d6l\u00fcm\u00fc ya da “Onlar\u0131” hareket halinde beklemeliydim. Hen\u00fcz haz\u0131rl\u0131k d\u00f6nemindeydik; kendimi b\u0131rakmamal\u0131yd\u0131m. Fakat, ancak iki bardak \u00e7ay yapabilirdim kendime. Mutfa\u011fa girdim. B\u00fct\u00fcn raflar\u0131, dolaplar\u0131 arad\u0131m: Biraz mercimek, nohut, fasulye, yar\u0131m paket makarna, bir paketin i\u00e7inde iki \u00fc\u00e7 kas\u0131k yemeklik ya\u011f (ac\u0131m\u0131st\u0131), yar\u0131m paket kibrit, bir kavanoza yak\u0131n seker ve tuzlu\u011fun i\u00e7inde nemlenmis tuz kalm\u0131st\u0131. Bunlarla ne yapabilirdim? (Ya\u011f\u0131 att\u0131m.) B\u00fcy\u00fck bir f\u0131rt\u0131naya tutulmustum. Evet, yabanc\u0131larla dolu, bana yabanc\u0131 olanlarla dolu, u\u00e7suz bucaks\u0131z bir denizin ortas\u0131nda yaln\u0131z bas\u0131ma kalm\u0131st\u0131m. D\u00fcs\u00fcnd\u00fcm. Avcuma ald\u0131\u011f\u0131m nohutlara bakarak hayat\u0131m\u0131, ne ise yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmedi\u011fim zavall\u0131 yasant\u0131m\u0131 d\u00fcs\u00fcnd\u00fcm. Nohut ve makarna gibi, bir araya getirilemeyen par\u00e7alardan olusan g\u00fcnlerime ac\u0131d\u0131m. Sonra birden akl\u0131ma geldi: Asure! Teyzemin anlatt\u0131\u011f\u0131 dini masallardaki Nuh Peygamber de bitmekte olan erzakla asure yapm\u0131st\u0131. Ya da onun durumuna uygun bir asure efsanesi yarat\u0131lm\u0131st\u0131 ki, benim durumuma da uygundu; ben de (ucuz olsa bile) bir efsane yas\u0131yordum. Hemen, b\u00fcy\u00fck bir tencere arad\u0131m. (\u00d6nce nohutu, fasulyeyi ve bu\u011fday\u0131 harlard\u0131 annem. Bu\u011fday mi? Bu\u011fday yoktu; i\u00e7lerinde en \u00f6nemli olan\u0131. Acaba ekmekten de bu\u011fday yap\u0131lamaz m\u0131yd\u0131? Sa\u00e7malama. Zaten ekmek de yoktu.) Kaynatma s\u0131ras\u0131nda \u00e7ok tencere kirlettim (babam gibi).<\/p>\n
Hi\u00e7 ilgisi olmad\u0131\u011f\u0131 halde, bu\u011fday\u0131n yerini tutar diye makarnay\u0131 da kaynatt\u0131m. Seker vard\u0131; bu \u00f6nemliydi. Sonra, hepsini birlikte tekrar uzun uzun kaynatt\u0131m. Elimde kalan erzak ve akl\u0131mda kalan bilgiyle yapt\u0131\u011f\u0131m asureyi tabaklara bosalt\u0131p so\u011fumas\u0131n\u0131 beklemek \u00fczere bah\u00e7eye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m zaman hava kararm\u0131st\u0131. Portatif radyomu da yan\u0131ma alm\u0131st\u0131m; bir keman kon\u00e7ertosunun sonuna yetistim. (G\u00f6ky\u00fcz\u00fc de son k\u0131z\u0131ll\u0131\u011f\u0131ndayd\u0131.) Simdi \u00e7ay saati dedi spiker. (Hafif melodiler.) Aman ka\u00e7mas\u0131n \u00e7ay saati dedim kendi kendime. (Baska kime diyebilirdim?) Kutudaki son \u00e7ay\u0131n yar\u0131s\u0131yla g\u00fczel bir \u00e7ay pisirdim kendime. (Pek g\u00fczel olmad\u0131 tabii.) \u00c7ay saatinin bitmesine on dakika kala, radyo ile birlikte i\u00e7tik \u00e7ay\u0131. (Asure daha donmam\u0131st\u0131; garip renkli bir s\u0131v\u0131 olmustu.) Aksam serinli\u011finde \u00e7ay i\u00e7imi \u0131s\u0131tt\u0131; m\u00fczikle birlik oldular ve d\u00fcs\u00fcnceye dayanmayan bir h\u00fcz\u00fcn verdiler bana. K\u00f6pekler havlamaya baslay\u0131ncaya kadar bah\u00e7ede kald\u0131m. Asure pek fena olmam\u0131st\u0131. (Nerde annemin asuresi?) \u0130\u00e7indeki taneler pismisti ve tatl\u0131yd\u0131, baska bir \u00f6zelli\u011fi yoktu.<\/p>\n
Beni bir iki g\u00fcn idare eder diye d\u00fcs\u00fcnd\u00fcm, bos buzdolab\u0131na kaseleri yerlestirirken. (Onlara b\u00fct\u00fcn imkanlar\u0131 tan\u0131yordum, oyuna basvurmuyordum.) Sallan\u0131r koltu\u011fumda uyuklarken bir yandan da elimdeki zamanla ne yapaca\u011f\u0131m\u0131 d\u00fcs\u00fcnd\u00fcm. (En \u00f6nemli dertlerimden biriydi zaman meselesi ve belki de “Onlar” en \u00e7ok, bu isin i\u00e7inden \u00e7\u0131kamayaca\u011f\u0131m\u0131 hesaplam\u0131slard\u0131.) Kendime yararl\u0131 bir is yapmal\u0131yd\u0131m. (Latince?) Baslay\u0131p da yar\u0131m b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m bir s\u00fcr\u00fc tesebb\u00fcs, evin her taraf\u0131na da\u011f\u0131lm\u0131st\u0131. (Sanki kafam da onlarla birlikte \u00e7ekmecelere, dolaplara, sand\u0131k odas\u0131n\u0131n esyalar\u0131 aras\u0131na da\u011f\u0131lm\u0131st\u0131. Kafam\u0131 toplayam\u0131yordum bu y\u00fczden.) Her seyi d\u00fczene koymaya, hay\u0131r daha \u00f6nce ay\u0131klamaya, hay\u0131r en \u00f6nce nerede ne varsa bulup \u00e7\u0131karmaya, hay\u0131r hay\u0131r hepsinden \u00f6nce evi dolas\u0131p, haf\u0131zam\u0131 yoklay\u0131p nerede ne oldu\u011funun tam listesini \u00e7\u0131karmaya karar verdim. (Her zaman b\u00f6yle, tersine islerdi kafam.) Tamir edilecek bir s\u00fcr\u00fc sey vard\u0131, yar\u0131m b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m karton abajuru bitirmeliydim, \u00e7er\u00e7evelenecek resimler elbise dolab\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde duruyordu, resim alb\u00fcm\u00fc i\u00e7in kendi kendine yap\u0131san k\u00f6se par\u00e7alar\u0131 alm\u0131st\u0131m (nereye koymustum?), konular\u0131na g\u00f6re dizilecekti kitaplar s\u00f6z\u00fcm ona, ya mektuplar? (Benimle kolay basa \u00e7\u0131kamayacaklard\u0131, olduk\u00e7a isim vard\u0131 – simdiye kadar ne yaz\u0131k ki “Onlar\u0131 g\u00fc\u00e7 duruma sokmak i\u00e7in sadece kendime k\u00f6t\u00fcl\u00fck etmeyi ak\u0131l edebilmistim.)<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn evi d\u00fcs\u00fcnd\u00fcm: Her taraf\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irmeliydim. Bir k\u00f6seden baslayarak yavas yavas… Bir plan\u0131n\u0131 \u00e7izmeliydim evin. \u00c7evreme bakt\u0131m. (G\u00f6z\u00fc kapal\u0131 \u00e7izebilirdim plan\u0131. Her taraf\u0131 o kadar iyi biliyordum ki. Yumruklar\u0131m\u0131 s\u0131kt\u0131m.) Oturup \u00e7izerken, gene de bir iki \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131da, baz\u0131 k\u00f6selerin yerinde yan\u0131lmalar oldu (k\u00fc\u00e7\u00fck yan\u0131lmalar).<\/p>\n
Sonra, salonun, girise g\u00f6re solunda kalan k\u00f6seden incelemeye baslama karar\u0131n\u0131 ald\u0131m. Her seyi tek tek g\u00f6zden ge\u00e7irecektim, gerekliyi gereksizden kesinlikle ay\u0131racakt\u0131m. Daha baslang\u0131\u00e7ta hevesimin k\u0131r\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in kolay bir k\u00f6se se\u00e7mistim.<\/p>\n
Plan \u00fczerinde bu k\u00f6seyi isaretledim ve arast\u0131rma s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 \u00e7izdim; ertesi sabah ise baslayacakt\u0131m. Birden bas\u0131m\u0131n d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc hissettim: Sabahtan beri hi\u00e7bir sey yememistim. Mutfa\u011fa gittim. (Mutfakla banyonun birlesmesini planda yanl\u0131s g\u00f6stermisim – d\u00f6n\u00fcp d\u00fczelttim.) Bir asure yedim sonra. (Baska ne yiyebilirdim?) Ertesi g\u00fcn i\u00e7in plan\u0131m vard\u0131, asurem vard\u0131, dayanabilirdim. Beklemedi\u011fim bir anda uykum geldi. Sonra, iki g\u00fcn yaln\u0131z asure yedim.<\/p>\n
Ay\u0131klama isi de iyi gitmedi. (Oysa ilk k\u00f6se, tam anlam\u0131yla “g\u00f6zden ge\u00e7irilmisti”.) Herhalde iyi beslenmiyordum; tek tip yemek, insan\u0131n i\u00e7 d\u00fczenini bozarm\u0131s. (Bu kadar \u00e7abuk de\u011fil, bu kadar \u00e7abuk de\u011fil.) Sonra, \u00e7al\u0131smalar\u0131m\u0131 k\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7in ertelemeye karar vererek, ortaya sa\u00e7t\u0131klar\u0131m\u0131n hepsini aceleyle eski yerlerine t\u0131kt\u0131m. Nedense, \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 yerlere s\u0131\u011fmad\u0131lar. Sanki esya, ka\u011f\u0131t filan disariya \u00e7\u0131k\u0131nca sismisti. Baz\u0131 resimlerin kenarlar\u0131 k\u0131r\u0131ld\u0131, ka\u011f\u0131tlardan y\u0131rt\u0131lanlar oldu. (\u0130ki \u00e7ekmece aras\u0131na s\u0131k\u0131sanlar.) \u00dcstelik, bir s\u00fcr\u00fc toz b\u0131rakt\u0131lar geriye. (Tozu hi\u00e7 sevmem.) \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn\u00fcn sabah\u0131 da asurem bitti. \u00c7ay, zaten bir \u00e7ay saati s\u0131ras\u0131nda i\u00e7ilmisti. B\u00fct\u00fcn g\u00fcn\u00fc hi\u00e7bir sey yemeden ge\u00e7irdim. (Biraz su i\u00e7tim, bas\u0131m d\u00f6nd\u00fc.) G\u00fcnd\u00fcz uyku da tutmad\u0131. D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fcn\u00fcn sabah\u0131 (asure pisirme g\u00fcn\u00fc baslang\u0131\u00e7 al\u0131nmak \u00fczere) bitkin uyand\u0131m. Pek kendimi bilecek durumda de\u011fildim, \u00f6n\u00fcme gelen bir iki seyi giydim, \u00f6n bah\u00e7eye \u00e7\u0131kt\u0131m. G\u00fcnesin beni \u0131s\u0131tmas\u0131n\u0131, biraz canland\u0131rmas\u0131n\u0131 istiyordum. Onlar ya da ben, yenilgiye u\u011fruyorduk. Kimin kaybetti\u011fi pek belli de\u011fildi. \u00c7at\u0131sma a\u00e7\u0131kca olmuyordu. G\u00f6zlerim yan\u0131yordu; g\u00fcnese, g\u00fcnes \u0131s\u0131nlar\u0131n\u0131n \u00e7evremdeki yans\u0131malar\u0131na bakam\u0131yordum. Sarhos gibiydim. Bir iki cisim ge\u00e7ti \u00f6n\u00fcmden: \u0130nsan, hayvan ya da ara\u00e7. A\u00e7l\u0131k ve gizli mezheple ilgili hi\u00e7bir sey bilmeyen hareketli cisimler. \u0130ki sigaram kalm\u0131st\u0131, birini yakt\u0131m. Bas\u0131m gene d\u00f6nd\u00fc: Bu sefer anlaml\u0131 bir bi\u00e7imde d\u00f6nd\u00fc. \u0130nsan, hayat, ac\u0131lar filan diyecek kadar keyiflendirdi beni iki nefes duman.<\/p>\n
Sonra, t\u00fct\u00fcn\u00fcn ac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 duydum a\u011f\u0131z\u0131mda. Bir cisim daha ge\u00e7ti g\u00fcr\u00fclt\u00fcyle. Ya da ge\u00e7mis olmas\u0131 gerekiyordu. Bah\u00e7e kap\u0131s\u0131n\u0131n g\u0131c\u0131rdad\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyunca, ge\u00e7medi\u011fini anlad\u0131m. (Kap\u0131y\u0131 ya\u011flamad\u0131\u011f\u0131m iyi olmustu.) Affedersiniz efendim. Buyrun dedim. (Benim i\u00e7in her sey bir. Buyrun.) Durdu. Gen\u00e7ten biri, bir \u00e7ocuk. Konusmad\u0131. Bir ara\u00e7la gelmis olmal\u0131. Bah\u00e7e kap\u0131s\u0131na yaklasan cisim, insandan daha h\u0131zl\u0131yd\u0131 \u00e7\u00fcnki. Sepetli bir motosiklet g\u00f6rd\u00fcm. Sas\u0131racak halim yoktu. Bu sepetli motosikletlerin, yaln\u0131z benim aile alb\u00fcm\u00fcmde, uzak bir akraban\u0131n tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m k\u0131z\u0131n\u0131n \u00e7ocuklu\u011funu g\u00f6steren resimlerinde oldu\u011funu san\u0131yordum. Bu foto\u011fraflar\u0131n d\u0131s\u0131nda, sepetli motosiklet g\u00f6rmemistim ben. (B\u00f6yle siyah\u0131n\u0131 hi\u00e7.) Yeni a\u00e7t\u0131k efendim. G\u00f6zlerimi k\u0131rp\u0131st\u0131rd\u0131m: Nas\u0131l a\u00e7t\u0131n\u0131z? Beni sayg\u0131yla s\u00fcz\u00fcyordu; basit insanlar\u0131n sayg\u0131s\u0131yla. Sa\u00e7ma ve ak\u0131l d\u0131s\u0131 her t\u00fcrl\u00fc s\u00f6z\u00fcme katlanabilece\u011fini, g\u00f6zlerinden okuyordum.\u00c7ok katl\u0131, dedi, her sey var efendim. Bir ka\u011f\u0131t uzatt\u0131: Yeni bas\u0131lm\u0131s, m\u00fcrekkebi elime bulast\u0131. Zevksiz bir \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde kal\u0131n, siyah sat\u0131rlar. Bana anlat, dedim. (\u00c7er\u00e7eveyi ben haz\u0131rlayabilirdim onlara. Daha basar\u0131l\u0131 olurdu.) Manav, dedi. Yeni mi a\u00e7t\u0131n\u0131z? dedim. Anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 anlad\u0131. Bir s\u00fcredir biriktirdi\u011fi ve anlay\u0131ss\u0131zl\u0131\u011f\u0131m y\u00fcz\u00fcnden ortaya seremedi\u011fi s\u00f6zleri y\u0131\u011fd\u0131 \u00fcst\u00fcme: Evlere servis yap\u0131yoruz, hesap aybas\u0131nda, her sey taze, bir\u00e7ok ma\u011fazan\u0131n… Sigaran\u0131z var m\u0131? dedim. Benimki bitiyor da. K\u00fc\u00e7\u00fck bir defter uzatt\u0131. Oraya yaz\u0131l\u0131yormus her sey. Bir de onda var. Ona da yaz\u0131l\u0131yor. “Sigara” yazd\u0131m. Ellerim titriyordu. “Yumurta” da yazd\u0131m. Bir\u00e7ok sey yazd\u0131m. Miktarlar\u0131? 1\/2 kg. 4 tane. Okula yeni baslayan bir \u00e7ocuk gibiydim. Pirin\u00e7. U\u00e7arak gitti; \u00f6nce geri geri gitti, sonra bana arkas\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u00fc. Hafif hareketlerle motosiklete bindi gitti. \u0130nsan denilen yarat\u0131k \u00e7ok k\u0131vrak bir sey diye d\u00fcs\u00fcnd\u00fcm a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r. Seyretmek ve fark\u0131na varmak daha g\u00fczel.<\/p>\n
Yemek meselesi ve gerekli baz\u0131 maddeleri ald\u0131rma meselesi yoluna girmisti. Ka\u011f\u0131tlar\u0131 d\u00fczene koyma isine baslam\u0131st\u0131m. Ka\u011f\u0131tlar\u0131 ve her seyi. Salonun 3\/4’\u00fcne gelmistim. (Plandan \u00f6l\u00e7t\u00fcm.) Her k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7a \u00fczerinde uzun uzun d\u00fcs\u00fcnm\u00fcst\u00fcm. (Gizli mezheple ilgili yak\u0131n bir zorluk olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in biraz rahat d\u00fcs\u00fcnebiliyordum.) Yahu ben kendimi \u00e7ok ihmal etmistim, her seyi bir sonraki g\u00fcne b\u0131rakm\u0131st\u0131m. \u00c7izme\u011fe baslad\u0131\u011f\u0131m baz\u0131 resimleri bile yar\u0131m b\u0131rakm\u0131st\u0131m. Ka\u011f\u0131d\u0131n ortas\u0131nda birdenbire sona eriyordu resimlerin \u00e7o\u011fu. Hi\u00e7 olmazsa bunlar\u0131 bitirmeliydim. (Nas\u0131l bitirece\u011fimi bilemedi\u011fim i\u00e7in ya da iyi gitmedi\u011fi i\u00e7in yar\u0131m kalm\u0131s olan resimleri att\u0131m.) Ka\u011f\u0131tlara s\u0131ra gelince \u00e7ok insafs\u0131z davrand\u0131m: Bir ka\u011f\u0131t \u00fczerinde, kendime iki kere d\u00fcs\u00fcnme hakk\u0131n\u0131 tan\u0131mad\u0131m.<\/p>\n
Baz\u0131 belgeleri, makbuzlar\u0131 atarken tam emin de\u011fildim: Bu yok etmelerin sonunda bas\u0131ma k\u00f6t\u00fc seyler gelebilir miydi? Sonra k\u0131zd\u0131m ve tart\u0131sma konusu olan ka\u011f\u0131tlar\u0131 daha k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7alara ay\u0131rd\u0131m \u00f6fkemden. Gizli mezhepten daha k\u00f6t\u00fc ne gelebilirdi bas\u0131ma? (Gene de kesin bir sonuca varam\u0131yordum o zamanlar: Bas\u0131ma ger\u00e7ekten bir sey gelmis miydi?) \u00d6nemsiz mektuplar\u0131, ne oldu\u011fu anlas\u0131lmayan hesaplar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ka\u011f\u0131tlar\u0131, pusulalar\u0131 (bunlar\u0131n en ilgin\u00e7 olan\u0131n\u0131n \u00fczerinde s\u00f6yle yaz\u0131yordu: “Ben geldim”. \u0130mza yoktu. Tekrar gelir misin acaba bu g\u00fcnlerde?), \u00f6nemli mektuplar\u0131n sadece zarflar\u0131n\u0131, bana yaz\u0131lmam\u0131s olan ve elime nereden ge\u00e7ti\u011fini bilemedi\u011fim yabanc\u0131 dilden mektuplar\u0131, baz\u0131 ders notlar\u0131n\u0131, eski cep defterlerini (bunlar, yaz\u0131m\u0131n \u00e7ok acemice oldu\u011fu d\u00f6nemlerin takvimleriydi) y\u0131rtt\u0131m att\u0131m. Gene de bir s\u00fcr\u00fc ka\u011f\u0131t, defter ve not kald\u0131. (Art\u0131k bunlar\u0131 da atamazd\u0131m.) Sonra, foto\u011fraflar\u0131 alb\u00fcmlere yerlestirme\u011fe baslad\u0131m (Tarih s\u0131ras\u0131nda baz\u0131 yanl\u0131sl\u0131klar oldu herhalde.) Y\u00fcz\u00fcm, g\u00fcnden g\u00fcne hi\u00e7 de\u011fismedi\u011fi halde (bunu, her sabah aynada yapt\u0131\u011f\u0131m g\u00f6zlemlerle biliyordum), resimler aras\u0131nda vahim farklar vard\u0131. Bu de\u011fisikli\u011fi, y\u00fcz\u00fcmde izleyemedi\u011fim i\u00e7in \u00fcz\u00fcld\u00fcm; hi\u00e7bir seyin gelisimini (ya da \u00e7\u00f6k\u00fcs\u00fcn\u00fc) izlemek m\u00fcmk\u00fcn olmuyordu. Foto\u011fraflar\u0131mda, hep bir sey d\u00fcs\u00fcn\u00fcyor gibiydim. (G\u00fcnl\u00fck tutmal\u0131y\u0131m; hi\u00e7 olmazsa d\u00fcs\u00fcncelerimin gelisimini ya da \u00e7\u00f6k\u00fcs\u00fcn\u00fc izlemeliyim.) Birdenbire kendimi bu evde bulmustum sanki.<\/p>\n
Daha \u00f6nce ne olmustu? Sanki, kime yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bile belli olmayan bu mektubu almadan \u00f6nce yasamam\u0131st\u0131m, simdi zaten yasam\u0131yordum. B\u00fct\u00fcn haf\u0131zam\u0131, hayal g\u00fcc\u00fcm\u00fc zorluyordum; ge\u00e7mise ait bir seyler hat\u0131rlamak, bir seyler g\u00f6rmek istiyordum. Olmuyordu. Asl\u0131nda d\u00fcs\u00fcn\u00fcnce, can\u0131m su zamanda s\u00f6yle olmustu, annemin y\u00fcz\u00fc beyazd\u0131 ve yatay \u00e7izgiliydi, okula baslad\u0131\u011f\u0131m g\u00fcn ne kadar korkmustum diyebiliyordum. Fakat, mesele bu de\u011fildi; mesele, bir seyleri, s\u0131cak bir \u00e7orban\u0131n kokusunu duyar gibi hissedebilmekti. Bense bunu hi\u00e7 becerememistim. Ne tabiat\u0131, ne insanlar\u0131, ne de olup bitenleri hi\u00e7 sevmemistim; kendimi bile, kendi yapt\u0131klar\u0131m\u0131 bile.<\/p>\n
Foto\u011fraflar\u0131 yap\u0131st\u0131rma isini b\u0131rakt\u0131m. Sonra ne yapt\u0131m? Evet, g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne bakm\u0131st\u0131m, yuvarlak ve parlak ve \u0131s\u0131kl\u0131 bir daireden baska bir seye benzemeyen aya bakm\u0131st\u0131m ve ne kadar g\u00fczel, t\u0131pk\u0131 \u00f6\u011fretildi\u011fi gibi g\u00fczel, anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi g\u00fczel demistim; sonra, bas\u0131m\u0131 asa\u011f\u0131 do\u011fru hareket ettirerek, denizde ay\u0131n \u0131s\u0131lt\u0131l\u0131 \u00e7izgilerini aram\u0131st\u0131m.<\/p>\n
Ne ac\u0131kl\u0131 bir macerayd\u0131 bu. Belki de de\u011fildi; belki de, bunun ac\u0131kl\u0131 bir macera oldu\u011funu da bir yerden \u00f6\u011frenmistim, bir yerde okumustum. Haf\u0131zam zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, neyi nerede okudu\u011fumu unuttu\u011fum i\u00e7in, bana ait birtak\u0131m duygular oldu\u011funu san\u0131yordum. Acaba, i\u00e7ine d\u00fcst\u00fc\u011f\u00fcm durum, daha \u00f6nce nerede ac\u0131kl\u0131 olmustu? M\u0131s\u0131r’da m\u0131? Eski Yunan’da m\u0131? Kendimi, romantik d\u00f6nemin Frans\u0131zlar\u0131, \u0130ngilizleri ya da Almanlar\u0131yla m\u0131 kar\u0131st\u0131r\u0131yordum? Ben bir seyin taklidiydim; fakat, asl\u0131m\u0131 bile do\u011fru d\u00fcr\u00fcst \u00f6\u011frenememistim. Belki de bana ne oldu\u011funu sonuna kadar okumam\u0131st\u0131m.<\/p>\n
Yarabbim ne korkun\u00e7tu! Belki de birilerinden duymustum, onlar da baska birilerinden duymustu, baska birileri de… \u00dclkeme ve insanlar\u0131na k\u0131zma\u011fa baslad\u0131m: Kimsenin do\u011fru d\u00fcr\u00fcst okudu\u011fu yoktu.<\/p>\n
Do\u011fru d\u00fcr\u00fcst hissetmesini bile beceremiyorlard\u0131. Bu y\u00fczden insan, duydu\u011fu seyleri s\u00f6yleyen insanlar\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fcne g\u00fcvenemiyordu. Belki bu zavall\u0131l\u0131\u011f\u0131n, bu yar\u0131m yamalakl\u0131\u011f\u0131n, bu g\u00fcl\u00fcn\u00e7 durumun bile bir asl\u0131, ger\u00e7ek bir bi\u00e7imi vard\u0131. Alb\u00fcm\u00fc elimden b\u0131rakt\u0131m. Her seye yeniden baslamak da m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. \u0130stesem de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Nerede kald\u0131\u011f\u0131m\u0131 unuttu\u011fuma g\u00f6re, bastan baslamak i\u00e7in de birtak\u0131m yetenekler gerekliydi; daha talihli do\u011fmus olmak gerekliydi mesela. Yeni bir dil \u00f6\u011frenebilmek i\u00e7in, hi\u00e7 dil bilmemek gerekliydi. Bu mezhepten gelen mektup meselesinin uzun s\u00fcrece\u011finden emin olsam, belki uzun s\u00fcreli islere girisebilirdim. D\u00fcs\u00fcnme! dedim kendi kendime, d\u00fcs\u00fcnme. D\u00fcs\u00fcnmeyi bile bilmiyorsun. \u00d6n\u00fcndeki ise devam et: Birbirine benzemeyen foto\u011fraflar\u0131n\u0131 yap\u0131st\u0131r yanyana, bir isi de sonuna kadar g\u00f6t\u00fcr. \u00d6lmezsin ya. Belki de \u00f6l\u00fcrd\u00fcm. Belki de \u00f6lmemek i\u00e7in, hi\u00e7bir isin sonuna kadar gitmiyordum.<\/p>\n
B\u00f6yle k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7al\u0131smalar\u0131n \u00fcst\u00fcste eklenmesiyle doluyordu zaman. Ben de kelimeleri birbirine yap\u0131st\u0131rarak yarat\u0131yordum zaman\u0131. (Bunu nerede okumustum acaba? Ne yapay\u0131m? Akl\u0131ma gelenlerin i\u00e7inde hangilerini okumad\u0131\u011f\u0131m\u0131 bulmak i\u00e7in her seyi okumaya girisemezdim ya.) Peki, nerede kalm\u0131st\u0131m? Yar\u0131m b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m islerin neresinde kalm\u0131st\u0131m? Bunu da bilemez miydim? Bir liste yapmal\u0131yd\u0131m bunun i\u00e7in de. Aman yarabbi! Yapmam gereken ne kadar \u00e7ok is vard\u0131! \u0130yi ki su mektubu alm\u0131st\u0131m. Yapacak bu kadar \u00e7ok isimin olmas\u0131 birden sevindirdi beni: Yapmasam da \u00f6nemli de\u011fildi; yapacak islerim vard\u0131 ya. Acaba, yar\u0131m b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m kitaplar\u0131n ka\u00e7\u0131nc\u0131 sayfas\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131m\u0131 hat\u0131rlayabilecek miydim? Acaba, bir zamanlar su ay meselesi y\u00fcz\u00fcnden sevmedi\u011fimi d\u00fcs\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm tabiat\u0131, sever gibi olmus muydum hi\u00e7? Acaba a\u011fa\u00e7tan, ottan ya da u\u00e7amayan b\u00f6ceklerden filan bir yerden sevme\u011fe baslam\u0131s m\u0131yd\u0131m? Bir yerden sevmeye devam edebilir miydim? \u00c7\u00fcnki sevmek, yar\u0131da kalan bir kitaba devam etmek gibi kolay bir is de\u011fildi.<\/p>\n
Ya hi\u00e7 sevmemissem bug\u00fcne kadar? Bir kitaba yeniden baslamak gibi, sevmeye yeniden baslamak pek kolay say\u0131lmazd\u0131 herhalde. Hat\u0131rlar gibi oluyordum. Bazen, daha \u00f6nce hi\u00e7 g\u00f6rmedi\u011fim ve kitaplarda resmine de rastlamad\u0131\u011f\u0131m garip bir b\u00f6cekle kars\u0131las\u0131rd\u0131m; hem de bah\u00e7ede, otlar aras\u0131nda filan de\u011fil, mesela misafir odas\u0131nda olurdu bu kars\u0131lasma. (Annem bu oday\u0131 hep kapal\u0131 tuttu\u011fu i\u00e7in, olur olmaz misafirleri bile buraya almad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, demek ki bu karanl\u0131k ve so\u011fuk oda, garip bir b\u00f6ce\u011fin oraya ulasmas\u0131na yetecek kadar insans\u0131z kal\u0131yordu.) Evet, baska t\u00fcrl\u00fc bir b\u00f6cekti bu: Kendisine benzeyen b\u00f6cekler, mesela genellikle yesil olursa, bu sar\u0131 olurdu. \u00c7ok sas\u0131rd\u0131m. Bu b\u00f6ce\u011fi d\u00fcnyada ilk defa ben g\u00f6rd\u00fcm. Olamaz m\u0131yd\u0131? (Babam da, \u00e7ok baya\u011f\u0131 meselelerde, buna benzer g\u00f6r\u00fcsler ileri s\u00fcrerdi: Mesela dis f\u0131r\u00e7as\u0131n\u0131 y\u0131kad\u0131ktan sonra lavabonun kenar\u0131na vurarak sular\u0131n\u0131 silkmeyi ilk \u00f6nce o ak\u0131l etmis.<\/p>\n
Bu y\u00fczden misafirler, benim i\u00e7in, masallah t\u0131pk\u0131 babas\u0131na benziyor dedikleri zaman \u00e7ok sinirleniyordum.) Bir keresinde de f\u0131rt\u0131nal\u0131 bir ya\u011fmurdan sonra g\u00f6kkusa\u011f\u0131n\u0131n denizde bir k\u00f6pr\u00fc aya\u011f\u0131 gibi y\u00fckseldi\u011fini g\u00f6rm\u00fcst\u00fcm. (Ayr\u0131ca, kars\u0131 k\u0131y\u0131da tek renkli suluboya bir resim gibi duruyordu.) Fakat bunlar \u00e7ok seyrek bas\u0131ma gelirdi. Okudu\u011fum seylere ya da tabiat\u0131 sevenlerden duydu\u011fuma g\u00f6re, g\u00fcnl\u00fck yasant\u0131n\u0131n ak\u0131s\u0131 i\u00e7inde sevmek gerekiyordu tabiat\u0131. Son g\u00fcnlerdeki yasant\u0131m i\u00e7inde bu ak\u0131s\u0131 sa\u011flamak da olduk\u00e7a zordu. Tabiattan, pay\u0131ma d\u00fcsen \u00e7ok az sey kalm\u0131st\u0131. \u00d6mr\u00fcm\u00fc esya ile ge\u00e7iriyordum. Esyay\u0131 da sevmiyordum galiba. Daha do\u011frusu, esyay\u0131 insanlarla bir tutuyordum, ikisiyle de aramda, yaln\u0131z benim bildi\u011fim ve baskalar\u0131na a\u00e7\u0131klanmas\u0131 g\u00fc\u00e7 meseleler vard\u0131. (Genellikle, bana kars\u0131 \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 san\u0131yordum.<\/p>\n
Bir uzlasmay\u0131 m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6rm\u00fcyordum.) Gizli mezhep de belki b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 uygun bulmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ve benim hi\u00e7bir zaman bu sartlar alt\u0131nda d\u00fczelmeyece\u011fimi sezerek (bu bak\u0131mdan ben de kat\u0131l\u0131yordum onlara) bana s\u00fcrekli bir ceza vermisti. Asl\u0131nda, b\u00fct\u00fcn d\u00fcsmanca tav\u0131rlar\u0131m ve k\u00f6t\u00fc d\u00fcs\u00fcncelerim y\u00fcz\u00fcnden nereden gelece\u011fini bilmemekle birlikte bir ceza bekliyordum. \u0130nsanlar i\u00e7in ve tabiat i\u00e7in iyi seyler d\u00fcs\u00fcnm\u00fcyordum; d\u00fcnyaya kendimden bir sey veremiyordum. Kendimi kendime sakl\u0131yordum; kendili\u011fimden bir davran\u0131sta bulunmuyordum. Bu duruma daha fazla dayanamazlard\u0131. Belki, y\u00fcr\u00fcrl\u00fckteki kanunlarla bana bir sey yapamazlard\u0131; fakat, d\u00fcnyan\u0131n d\u00fczeni \u00e7ok y\u00f6nl\u00fcyd\u00fc, karmas\u0131kt\u0131. sonunda bir gizli mezhep \u00e7\u0131k\u0131yordu iste. Milyarlarca insan bir arada yasad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, binlerce ve binlerce ihtimal vard\u0131. Benim gibi, Allah\u0131n cehenneminde (ya da cehennemin dibinde) yasayan biri i\u00e7in bile tedbirler al\u0131nabiliyordu iste. Yeteneklerimi, sevgisizlik y\u00fcz\u00fcnden bosuna harcamam\u0131st\u0131m: Resim yapmay\u0131 becerebildi\u011fim halde, resmini yapt\u0131\u011f\u0131m seyi bir t\u00fcrl\u00fc sevemedi\u011fim i\u00e7in, resimler bi\u00e7imsiz olmustu, yar\u0131m kalm\u0131st\u0131.<\/p>\n
Tabiat\u0131 sevdi\u011fimi g\u00f6stermek i\u00e7in, medeniyetten ka\u00e7an insanlar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcs\u00fcne b\u00fcr\u00fcnebilmek i\u00e7in, bu Allah\u0131n belas\u0131 \u0131ss\u0131z yerde bah\u00e7eli bir ev tutmustum; fakat bah\u00e7eyi otlar sarm\u0131st\u0131. Hi\u00e7bir a\u011fa\u00e7 \u00e7i\u00e7ek filan yetistirememistim buraya geldi\u011fimden beri. \u0130ki kiraz a\u011fac\u0131 da kurumustu bu arada. Bir saks\u0131 bile koymam\u0131st\u0131m; ne eve, ne de bah\u00e7eye. G\u00f6steristen ibarettim. Bir g\u00fcn trenle bir gecekondu mahallesinin \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7erken, bah\u00e7elerin \u00e7oklu\u011funu, insanlar\u0131n a\u011fa\u00e7lar ve \u00e7i\u00e7ekler yetistirdi\u011fini s\u00f6yle bir g\u00f6rm\u00fcst\u00fcm; pencerelerin denizlikleri, saks\u0131lar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndan e\u011filmisti. D\u00fcnya, benim gibi insanlarla dolu mahallelerden meydana gelseydi, bir beton \u00e7\u00f6l\u00fcne d\u00f6nerdi. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n ve insans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n y\u00fcz karas\u0131yd\u0131m. Kendime ac\u0131mak istedim. Mutlak bir \u00fcmitsizli\u011fe d\u00fcsmek istedim. Belki tam d\u00fcst\u00fckten sonra \u00e7\u0131kmak kolay olurdu. Fakat, b\u00fct\u00fcn bu d\u00fcs\u00fcnd\u00fcklerimin, kelimelerden ibaret oldu\u011funu biliyordum. Pencereye yaklast\u0131m, bas\u0131m\u0131 yukar\u0131 kald\u0131rarak g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne bakt\u0131m. Ay oradayd\u0131.<\/p>\n
Bildi\u011fim ay. Hay\u0131r, ben adam olmazd\u0131m. Ger\u00e7ek bir ac\u0131 duydu\u011fumdan bile kuskum vard\u0131. Bununla birlikte, b\u00fct\u00fcn gece bunlar\u0131 ve buna benzer seyleri d\u00fcs\u00fcnd\u00fcm; hi\u00e7 uyumad\u0131m. Radyoyu a\u00e7t\u0131m; b\u00fct\u00fcn melodilerin g\u00fczel yerlerini, radyo bittikten sonra \u0131sl\u0131kla \u00e7alma\u011fa \u00e7al\u0131st\u0131m; olmad\u0131. Kendime k\u00f6t\u00fc birini \u00f6rnek alm\u0131st\u0131m herhalde; s\u00fcrekli olarak onun hayat\u0131n\u0131 yasamak, hayattan bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131karmak (nas\u0131l?) ve gece yar\u0131s\u0131 \u0131sl\u0131kla melodiler \u00e7alarak birilerine (kimlere?) benzemek istedim. Hep k\u00f6t\u00fc olaylar, can s\u0131k\u0131c\u0131 yasant\u0131lar tekrarlan\u0131yordu; g\u00fczellikler, bir kere g\u00f6r\u00fcn\u00fcp kayboluyordu. Rembrandt gibi resim yap\u0131lam\u0131yordu. Rembrandt ne demek? Gecekondusuna k\u00fc\u00e7\u00fck bir elma fidan\u0131 diken bir hamal kadar bile olunam\u0131yordu.<\/p>\n
Demek ki her yasant\u0131mda, bakal\u0131m nas\u0131l oluyor diye ilgisiz g\u00f6zlerle kendimi seyretmistim. Beni sevdi\u011fini d\u00fcs\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm bir kad\u0131nla ilk defa yatarken bile, iyi oluyor, iyi oluyor diye hissetme\u011fe \u00e7al\u0131sm\u0131st\u0131m. Sonra, son iki y\u0131ld\u0131r yapt\u0131\u011f\u0131m gibi parayla bir kad\u0131n bulmustum. Telefon edince gelirdi. Nedense utanga\u00e7 ve yapt\u0131\u011f\u0131ndan s\u0131k\u0131lan bir kad\u0131nd\u0131 bu. Samimi davran\u0131rd\u0131 bu y\u00fczden. Bir keresinde de onun, soyunurken resmini yapm\u0131st\u0131m. Istememisti. Kad\u0131nlar\u0131n b\u00f6yle direnmelerine ald\u0131rmazd\u0131m. Bana arkas\u0131n\u0131 d\u00f6nm\u00fcst\u00fc resmi yap\u0131l\u0131rken. Belden asa\u011f\u0131s\u0131 \u00e7\u0131plakt\u0131. Mustehcen bir resim olmustu. Fakat pek fena say\u0131lmazd\u0131. Kad\u0131n\u0131n bir omzu \u00e7\u0131plakt\u0131.<\/p>\n
Onu k\u0131zd\u0131rmak i\u00e7in resmi, yatak odas\u0131n\u0131n duvar\u0131na i\u011fnelemistim. Her gelisinde resmi g\u00f6r\u00fcnce utan\u0131r, k\u0131zar\u0131r, baska tarafa bakma\u011fa \u00e7al\u0131s\u0131rd\u0131. (Yatak odas\u0131na gidip resme bakt\u0131m bir daha. Yaz\u0131k, simdi telefonum da yoktu.) Heyecanlar\u0131m\u0131 hep gelecekteki g\u00fcnler i\u00e7in saklam\u0131st\u0131m; babam \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc zaman yeteri kadar \u00fcz\u00fclmemistim, mezar\u0131n bas\u0131nda k\u00fc\u00e7\u00fck ayr\u0131nt\u0131lara tak\u0131lm\u0131st\u0131m. Bir a\u011fac\u0131, kusu filan seyrederken de\u011fil, d\u00fcs\u00fcn\u00fcrken sevmistim. Hay\u0131r belki de kendimi yasanacak g\u00fczel g\u00fcnler i\u00e7in saklamam\u0131st\u0131m: belki de sadece duygular\u0131mda her zaman biraz ge\u00e7 kal\u0131yordum. Babam \u00f6ld\u00fckten iki y\u0131l sonra bir aksam \u00fczeri, biraz \u00fcz\u00fcl\u00fcr gibi olmustum. Baz\u0131 kitaplar\u0131n da y\u0131llar ge\u00e7tikten sonra anlamlar\u0131n\u0131 sezme\u011fe baslad\u0131m. Babam \u00f6lm\u00fcst\u00fc. eski kitaplar\u0131 da okuyamazd\u0131m art\u0131k. Bu konularda kendime fazla etki edemedim. K\u00f6t\u00fc bir \u00f6fke kald\u0131 geriye; bah\u00e7edeki otlar\u0131n d\u00fczenlenmesine yarar\u0131 olmayacak ac\u0131 bir \u00f6fke.<\/p>\n
Bir kenara ittiler beni; isimiz acele, seni bekleyemeyiz dediler. (Oysa y\u0131llarca beklemislerdi beni; acele ettikleri s\u00f6ylenemezdi.) Bu k\u00f6t\u00fc hayat\u0131 sanki do\u011fmadan \u00f6nce de yasam\u0131st\u0131m; kendime yak\u0131st\u0131rd\u0131\u011f\u0131m yasant\u0131lar\u0131 do\u011fmadan \u00f6nce de okumustum. K\u00f6t\u00fcl\u00fcklerimin bile kendime, \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131ma ait oldu\u011funa inanm\u0131yordum. Belki y\u00fczy\u0131llard\u0131r, y\u00fczbinlerce insan b\u00f6yle kasvetli bir tabiat\u0131n ortas\u0131nda, gizli mezheplerden tehdit mektuplar\u0131 al\u0131yordu. Ge\u00e7misimi pek iyi bilemiyordum, bu insanlar\u0131 belli belirsiz hayal edebiliyordum; fakat, bu noktay\u0131 \u00e7ok iyi biliyordum: Onlar bu olay\u0131 da de\u011ferlendirmesini bilmisler, ger\u00e7ekten korkmus, ger\u00e7ekten ac\u0131 \u00e7ekmi\u015flerdi; ger\u00e7ekten \u00e7aresiz ve yaln\u0131z kalm\u0131slard\u0131. Ben ucuz bir romand\u0131m. Hay\u0131r, k\u00f6t\u00fc bir edebiyat\u0131n bile bir ger\u00e7ekli\u011fi vard\u0131: Can s\u0131k\u0131c\u0131 taklit\u00e7ilikleri bile benden ger\u00e7ekti.<\/p>\n
Ben yoktum; hatta ben yokum, olmad\u0131m diyemeyecek bir yerdeydim; kelimeler bile yanyana gelerek beni tan\u0131mlamak istemezlerdi. Ne olurdu benim de kelimelerim olsayd\u0131; bana ait bir c\u00fcmle, bir d\u00fcs\u00fcnce olsayd\u0131. Binlerce y\u0131ld\u0131r s\u00f6ylenen milyonlarca s\u00f6zden hi\u00e7 olmazsa biri, beni i\u00e7ine alsayd\u0131! \u00c7ok insan i\u00e7in s\u00f6ylendi ama, sana da uygulanabilir denilseydi. (Bu s\u00f6zleri baskalar\u0131yla paylasmaya raz\u0131yd\u0131m. Baska \u00e7arem yoktu.) Kendime ger\u00e7ekten ac\u0131yabilseydim, ger\u00e7ekten \u00fcmitsiz olsayd\u0131m. (Olumlu durumlar\u0131 akl\u0131ma getirmeye cesaretim yoktu.) Sonra yavas yavas, ad\u0131m ad\u0131m do\u011frulurdum.<\/p>\n
Sabah oluyordu, pencerenin d\u0131s\u0131ndaki karanl\u0131k azal\u0131yordu. Soka\u011fa \u00e7\u0131ksam dedim. Belki eski b\u00f6ceklerimden birini g\u00f6r\u00fcr\u00fcm ya da g\u00f6ky\u00fcz\u00fcn\u00fc \u00f6yle bir k\u0131z\u0131ll\u0131k kaplar ki, bulutlar bana ac\u0131y\u0131p \u00f6yle g\u00f6lgeler salarlar ki, ben bile g\u00fczel bulurum tabiat\u0131; g\u00f6\u011fs\u00fcmden yukar\u0131 do\u011fru bir seyler hissederim.<\/p>\n
Belki bir duvar\u0131n dibinde k\u00fc\u00e7\u00fck bir yesilli\u011fi, kurumus bir diken y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131, baska bir \u0131s\u0131k alt\u0131nda g\u00f6r\u00fcnce severim. (Bir keresinde b\u00f6yle bir olay bas\u0131mdan ge\u00e7misti de.) Sokak kap\u0131s\u0131n\u0131 yavas\u00e7a a\u00e7t\u0131m, evde bulunan birini uyand\u0131rmaktan \u00e7ekinir gibi sessiz ad\u0131mlarla d\u0131sar\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131m. (Beni g\u00f6rmediler herhalde. Kimler?) Yolumu g\u00f6rebiliyordum. Bir s\u00fcre hi\u00e7 g\u00f6z\u00fcm\u00fc k\u0131rpmadan g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne bakt\u0131m; karanl\u0131\u011f\u0131n uzaklasmas\u0131n\u0131, renklerin a\u011farmas\u0131n\u0131 izlemek istiyordum.<\/p>\n
Fakat bunu beceremedim galiba; arada baska seyler de d\u00fcs\u00fcnm\u00fcs olmal\u0131y\u0131m ki havan\u0131n birden ayd\u0131nland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm. Bos sokakta, yavas olmas\u0131na \u00e7al\u0131st\u0131\u011f\u0131m bir y\u00fcr\u00fcy\u00fcsle dolast\u0131m. (Belki de soka\u011f\u0131mda dolasmak, d\u0131sar\u0131 \u00e7\u0131kmak say\u0131lmazd\u0131.) Sonra gizli mezheple ilgili d\u00fcs\u00fcncelerimin biraz hafifledi\u011fini sezdim; bunu ka\u00e7\u0131rmak istemedim. K\u00f6peklerin orada burada, \u00e7\u00f6p tenekelerinin dibinde uyudu\u011fu soka\u011fa ulast\u0131m. Evlere, bah\u00e7e parmakl\u0131klar\u0131na bakt\u0131m: Her yerde, bir foto\u011fraf\u0131n sessizli\u011fi vard\u0131. Ana caddeye \u00e7\u0131kan soka\u011fa saparken birden vazge\u00e7tim; benim soka\u011f\u0131m gibi, evleri bir yerde biten ve \u00e7ok uzaklarda, bir tepenin yamac\u0131nda yeniden baslayan bir baska soka\u011fa sapt\u0131m. Burada tabiat uyan\u0131yordu sanki, donukluk yoktu. Sonra bas\u0131m d\u00f6nd\u00fc. (Ger\u00e7ekten d\u00f6nd\u00fc.) Otlar\u0131n, a\u011fa\u00e7lar\u0131n, tarlalar\u0131n baslad\u0131\u011f\u0131 bir yerde, bir tas\u0131n \u00fcst\u00fcnde oturmak zorunda kald\u0131m.<\/p>\n
G\u00f6zlerimi kapad\u0131m. Bir motor g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcyle kendime geldim. Hay\u0131r, uyumam\u0131st\u0131m, bay\u0131lmam\u0131st\u0131m. Geriye do\u011fru d\u00fcs\u00fcnd\u00fcm: Tasa oturduktan sonra ge\u00e7en b\u00fct\u00fcn zaman\u0131 hat\u0131rlad\u0131m, bir r\u00fcya hat\u0131rlamad\u0131m. Hay\u0131r, kendimden ge\u00e7memistim. G\u00f6zlerimi a\u00e7t\u0131m: Bir kamyon duruyordu \u00e7ok yak\u0131n\u0131mda. Sof\u00f6r mahallinden, sof\u00f6r\u00fcn yan\u0131ndan, yuvarlak bir y\u00fcz uzand\u0131 bana do\u011fru: Hasta m\u0131s\u0131n bey? Kamyonun arkas\u0131na bakt\u0131m: Ameleler g\u00f6rd\u00fcm, y\u00fczleri bana do\u011fru. Beni seyrediyorlar. Bas\u0131m\u0131 sallad\u0131m. (Ne de olsa bir ilgiydi.) Evin yak\u0131n m\u0131? Seni g\u00f6t\u00fcrelim bey. Konusmak gerekiyordu: Siz nereye… Bir ka\u011f\u0131t uzatt\u0131 camdan. Bir adres: Benim soka\u011f\u0131m.<\/p>\n
Ne isiniz var orada? Ka\u011f\u0131da bakt\u0131m gene: Benim evin yan\u0131nda. Biz y\u0131k\u0131c\u0131y\u0131z bey. Amelelerin elindeki kazma k\u00fcre\u011fi g\u00f6rd\u00fcm, yerimden do\u011fruldum. Yeni bir bina yap\u0131lacak oraya. Eskisini y\u0131kaca\u011f\u0131z. Nas\u0131l olur? Bir sigara uzatt\u0131. (Bu sigara da ac\u0131 gelir a\u011f\u0131z\u0131ma.) Ald\u0131m. Yeni izin \u00e7\u0131k\u0131yor buralarda d\u00f6rt kata. Evde oturanlar? Tas\u0131nm\u0131s beyim, \u00f6yle s\u00f6ylediler. Nas\u0131l olur? (Olabilir.) Sigara yeniden bas\u0131m\u0131 d\u00f6nd\u00fcrd\u00fc: evin \u00f6n\u00fcnde kamyon fren yap\u0131nca az kals\u0131n bas\u0131m\u0131 \u00f6n cama \u00e7arp\u0131yordum. Tesekk\u00fcr ederim. Evin \u00f6n\u00fcnde kald\u0131m. D\u00f6rt g\u00fcnd\u00fcr \u00e7al\u0131s\u0131yorlar. Ne de olsa insan, hareket ediyor: Onlar\u0131 seyrediyorum. Yandaki evi par\u00e7a par\u00e7a ediyorlar. Kasap gibi: Etleri (cam, kap\u0131, kiremit gibi ise yarayan par\u00e7alar) bir kenara g\u00fczelce ay\u0131r\u0131yorlar; kemikleri (tu\u011fla, s\u0131va har\u00e7 gibi) kamyona doldurup ilerde bir yere d\u00f6k\u00fcyorlar. Bu benzetmeyi bas y\u0131k\u0131c\u0131ya s\u00f6yledim (kendisi bulunmad\u0131\u011f\u0131 zaman yerine yard\u0131mc\u0131 y\u0131k\u0131c\u0131 bak\u0131yordu); g\u00fcld\u00fc, “Nerden ak\u0131l ettin bey?” dedi. (Tabii, ben ayd\u0131n bir kisiyim; b\u00f6yle k\u00fc\u00e7\u00fck buluslarla ayakta duruyorum.) Ortal\u0131k toza bulan\u0131yordu, iki bah\u00e7eyi ay\u0131ran \u00e7al\u0131l\u0131klar tozdan sarar\u0131yordu; fakat, bir hareket vard\u0131, insan vard\u0131.<\/p>\n
O s\u0131ralarda bunu \u00f6nemsemiyordum tabi. Benim b\u00fct\u00fcn g\u00fcn onlar\u0131 seyretmeme biraz sas\u0131yorlard\u0131. Bir isim yok muydu? Y\u0131ll\u0131k iznimi alm\u0131st\u0131m. Bir yerlere gidip gezemez miydim? Ka\u00e7 y\u0131ld\u0131r bekledi\u011fim bir f\u0131rsatt\u0131 bu: Evimi d\u00fczene koymak istiyordum. Biraz da onlara kars\u0131 utand\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in, bah\u00e7ede \u00e7al\u0131sma\u011fa baslad\u0131m; baz\u0131 otlar\u0131 s\u00f6kt\u00fcm. Ayr\u0131kotu denilen bir ot vard\u0131 ki, anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re topra\u011f\u0131n b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc al\u0131yordu. \u0130nsan topra\u011fa elini uzat\u0131nca, ilk bak\u0131sta bu otun hainli\u011fini anlayam\u0131yordu. Oysa, yere yap\u0131s\u0131k saplar uzay\u0131p gidiyordu; \u00e7ok ayakl\u0131 bir s\u00fcr\u00fcngen gibi, k\u00f6klerini topra\u011fa saplayarak y\u00fcr\u00fcyordu. Onlar\u0131 izlemenin sonu yoktu; fakat, \u00f6teki bitkiler soluk alacakt\u0131 bu k\u00f6kleri s\u00f6kersem. Sonra, (bas y\u0131k\u0131c\u0131n\u0131n s\u00f6yledi\u011fine g\u00f6re) otlar bu kadar y\u00fckselmemeliydi; bir kere g\u00fczel de\u011fildi, ayr\u0131ca toprak bu kadar y\u00fcksek bir \u00e7imeni besleyemezdi. (\u0130nsanlar neler biliyordu!) Bir bas y\u0131k\u0131c\u0131 kadar olam\u0131yordum. Bana bir g\u00fcn de k\u00fc\u00e7\u00fck bir saks\u0131 getirdi: \u0130\u00e7inde ufak tefek, silik bir yesillik vard\u0131.<\/p>\n
Korkarak uzatt\u0131m elimi. Korkma \u0131s\u0131rmaz, dedi. (Onun buldu\u011fu s\u00f6z ne kadar ger\u00e7ek\u00e7i de\u011fil mi? Benim kasap-et benzetmemin zavall\u0131 g\u00fcl\u00fcn\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc yan\u0131nda, yerine oturmus bir mizah eseriydi.) Yok ondan de\u011fil; ya bakamazsam? Sorumluluk bu. Ben bu y\u00fczden evlenmedim; \u00e7ocuklar\u0131ma bakamam diye korktum. G\u00fcld\u00fc. (Bas y\u0131k\u0131c\u0131da bu taraf eksikti: Benim gibi, kendisiyle alay etmesini bilmiyordu. Ne yapsin? Ben de kendim bulamam\u0131st\u0131m bunu; yabanc\u0131lar\u0131n yazd\u0131klar\u0131 kitaplardan \u00f6\u011frenmistim.) Y\u0131k\u0131m isi bitmisti. Bir g\u00fcn bas y\u0131k\u0131c\u0131 da gelmedi, onun yerini bas kaz\u0131c\u0131 ald\u0131. Bas kaz\u0131c\u0131n\u0131n da bir kamyonu vard\u0131. Bu isi pek sevmedim. Art\u0131k bir arsa haline gelen komsu evin taban\u0131n\u0131, d\u00fcnyan\u0131n merkezine do\u011fru kazma\u011fa baslad\u0131lar. Sa\u011fda solda bir iki k\u0131r\u0131nt\u0131 kalm\u0131st\u0131 y\u0131k\u0131c\u0131lar d\u00f6neminden.<\/p>\n
D\u00fcnyada hi\u00e7bir seyin tam sona ermedi\u011fini anlad\u0131m o zaman. Kenar\u0131 k\u0131r\u0131k, alafranga bir hela tas\u0131 unutulmustu; bah\u00e7e duvar\u0131n\u0131n yan\u0131na koymuslard\u0131 onu. Bu tas\u0131n \u00fcst\u00fcne oturuyor ve bas kaz\u0131c\u0131yla sohbet ediyordum; ameleler bana g\u00fcl\u00fcyordu. Bah\u00e7edeki ayr\u0131kotlar\u0131n\u0131 temizlemistim. Gene de bas kaz\u0131c\u0131 bir s\u00fcr\u00fc gizli ayr\u0131kotu buldu; \u00e7\u00fcnki toprakla ilgiliydi, topraktan gelmisti. Bunun i\u00e7in kaz\u0131c\u0131l\u0131ktan \u00f6teye ge\u00e7mek istemiyordu. Ameleler de \u00f6yleydi. Bu isi iyi yap\u0131yorlard\u0131. Y\u00fcksek otlar\u0131 da bas kaz\u0131c\u0131yla birlikte kestik. Ben de ona, bas y\u0131k\u0131c\u0131n\u0131n bana hediye etti\u011fi saks\u0131y\u0131 verdim. (Bu bitkiden kurtulmak istiyordum.) Saks\u0131y\u0131, hela tas\u0131n\u0131n i\u00e7ine yerlestirdik. Kaz\u0131 \u00e7ukuru da b\u00fcy\u00fcyordu bu arada.<\/p>\n
Durumu be\u011fenmiyordum. Bir benzetme daha yapt\u0131m: Bu \u00e7ukur, \u00e7ekilmis bir az\u0131 disinin geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 oyu\u011fa benziyordu. (Bir zamanlar ben de az\u0131 disimi \u00e7ektirmis oldu\u011fum i\u00e7in bu benzetmenin ger\u00e7ekli\u011fine g\u00fcveniyordum; fakat, kaz\u0131c\u0131lar al\u0131nmas\u0131n diye ve iliskilerimiz bozulmas\u0131n diye onlara s\u00f6z\u00fcn\u00fc etmedim bunun.) Temel isleri hemen baslayacakt\u0131; bu nedenle, topra\u011f\u0131 desteklemeyi gerekli bulmuyordu bas kaz\u0131c\u0131. (Topra\u011f\u0131 tan\u0131yordu, onun dilinden anl\u0131yordu. Ben b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 yeni \u00f6\u011freniyordum ve hemen unutuyordum.) Motosikletli bakkal-manav-kasap-vs. her g\u00fcn u\u011fruyor ve kaz\u0131y\u0131 inceliyordu. O da k\u00f6yden gelmisti, toprakla ilgiliydi. Ben endiseliydim, param bitiyordu; siparisleri azalt\u0131yordum. Sonra, iki g\u00fcn al\u0131sveris etmedim hi\u00e7. Son param\u0131 da vermistim; defterlerimizi (veresiye defterleri demek istiyorum) kars\u0131last\u0131rm\u0131st\u0131k. Hesaplar\u0131 incelerken d\u00fcr\u00fcst ve ciddiydi: Yaz\u0131lan b\u00fct\u00fcn maddeleri bana hat\u0131rlatmak istiyordu. Ben ald\u0131rm\u0131yordum. (Bu y\u00fczden, isi ciddiye almakla birlikte, beni ciddiye alm\u0131yordu san\u0131yorum.) \u00d6denen k\u0131s\u0131mlar i\u00e7in, defterin o sayfalar\u0131na, \u00e7apraz k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgiler \u00e7ekiyorduk. (En \u00e7ok bu k\u0131sm\u0131 hosuma gidiyordu hesab\u0131n.) Ayr\u0131l\u0131rken, bana <\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
D\u00fcn gece eve d\u00f6nerken k\u00f6pekler arkamdan havlad\u0131. Bizim mahallenin k\u00f6pekleri. Bir ikisi de pe\u015fime tak\u0131ld\u0131; ad\u0131mlar\u0131m\u0131 s\u0131kla\u015ft\u0131rd\u0131m. Daha \u00f6nce onlar\u0131n b\u00f6yle bir davran\u0131\u015f\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fmam\u0131\u015ft\u0131m; korktum. Her zaman beni miskin g\u00f6zlerle s\u00fczerlerdi; fakat aram\u0131zda bir gerginlik oldugunu da sezmiyor de\u011fildim. Yaln\u0131z ne var ki, uzun s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fc bu gerginlik; al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Arkamdan y\u00fcr\u00fcmeye ba\u015flad\u0131klar\u0131 zaman, havlayan k\u00f6pek \u0131s\u0131rmaz […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4501","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-turkiye-den-oykuler"},"yoast_head":"\n