{"id":4514,"date":"2010-04-26T13:48:07","date_gmt":"2010-04-26T10:48:07","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wordpress\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/"},"modified":"2010-04-26T13:48:07","modified_gmt":"2010-04-26T10:48:07","slug":"sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/","title":{"rendered":"Sosyalizm ve \u0130nsan | Ernesto Che Guevara"},"content":{"rendered":"

Ge\u00e7 kalm\u0131\u015f olmama ra\u011fmen, bu notlar\u0131 Afrika gezim s\u0131ras\u0131nda tamaml\u0131yorum ve bu \u015fekilde s\u00f6z\u00fcm\u00fc yerine getirece\u011fimi umuyorum. Bunu da ba\u015fl\u0131kta belirtilen konuya de\u011finerek yapmak isterim. Uruguayl\u0131 okuyucular\u0131n dikkatini \u00e7ekece\u011fini umar\u0131m.
Sosyalizme kar\u015f\u0131 ideolojik m\u00fccadelede, kapitalist konu\u015fmac\u0131lar\u0131n a\u011fz\u0131ndan d\u00fc\u015fmeyen \u00e7ok yayg\u0131n bir iddia da, sosyalizmin yada bizim i\u00e7inde bulundu\u011fumuz sosyalizmi kurma s\u00fcrecinin, bireyin devlete itaatiyle karakterize edildi\u011fidir. Bu iddiay\u0131, sadece teorik temellere dayanarak \u00e7\u00fcr\u00fctmekle yetinmeyece\u011fim, K\u00fcba’da varolan ger\u00e7ekleri de ortaya koyacak ve sonra da genel yorumlar ekleyece\u011fim. Devrimci kavgam\u0131z\u0131n, iktidar\u0131 ele ge\u00e7irmeden \u00f6nceki ve sonraki tarihini anlatmakla i\u015fe ba\u015flayaca\u011f\u0131m.
\u0130yi bilindi\u011fi gibi, 1 Ocak 1959’da doru\u011funa ula\u015fan devrimci kavgam\u0131z\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 tarihi 26 Temmuz 1953’d\u00fcr. O g\u00fcn\u00fcn sabah\u0131nda Fidel Castro’nun y\u00f6netti\u011fi bir grup devrimci, Oriente Eyaleti’ndeki Moncada k\u0131\u015flalar\u0131na sald\u0131rd\u0131. Sald\u0131r\u0131 ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7land\u0131. Bu ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131k b\u00fcy\u00fck bir fel\u00e2kete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Hayatta kalan devrimciler ise hapse at\u0131ld\u0131lar, fakat onlar\u0131n genel bir af ile serbest kalmalar\u0131ndan sonra devrimci kavga yeniden ba\u015flad\u0131.
Sosyalizmin yaln\u0131zca tohumlar\u0131n\u0131n mevcut oldu\u011fu bu devrede temel etken insand\u0131. Biz t\u00fcm g\u00fcvenimizi bireysel, kendine \u00f6zg\u00fc karakteristikleri, ad\u0131 ve san\u0131 olan ki\u015filere ba\u011flad\u0131k. G\u00f6rev, yetenekleri \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde bu insanlara emanet edilmi\u015fti, ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131 ya da ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011framas\u0131 onlara ba\u011fl\u0131yd\u0131.
Daha sonra gerilla sava\u015f\u0131 a\u015famas\u0131na ge\u00e7ildi. Gerilla sava\u015f\u0131 iki farkl\u0131 unsurdan meydana geldi. Birinci unsur, harekete ge\u00e7irilmesi gereken fakat bilin\u00e7siz, uyuyan kitlelerden olu\u015fan halk, ikincisi onun \u00f6nc\u00fcs\u00fc, hareketin motor g\u00fcc\u00fc, devrimci bilincin ve militan ruhun jenerat\u00f6r\u00fc olan gerillalar. \u00ee\u015fte bu \u00f6nc\u00fc g\u00fc\u00e7, zafer i\u00e7in gerekli \u00f6znel ko\u015fullan yaratan h\u0131zland\u0131r\u0131c\u0131 bir etkendi.<\/p>\n

Burada yine, d\u00fc\u015f\u00fcncemizin proleterle\u015fmesi s\u00fcrecinde ve al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131zda ve d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131m\u0131zda meydana gelen devrimde, temel etken bireydi. Devrimci g\u00fc\u00e7ler i\u00e7inde \u00fcst r\u00fctbelere kadar ula\u015fan, Sierra Maestra sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n herbiri kendi olanaklar\u0131na g\u00f6re \u00f6nemli i\u015fler ba\u015farm\u0131\u015flard\u0131r. Onlar bu r\u00fctbelerine\u00a0 bu temele dayanarak eri\u015ftiler. Bu ilk kahramanl\u0131k devresiydi ve bu devrede onlar en a\u011f\u0131r sorumluluklar, en b\u00fcy\u00fck tehlikeler i\u00e7in \u00e7arp\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r, onlar i\u00e7in bir g\u00f6revi ba\u015far\u0131yla tamamlamaktan ba\u015fka tatmin edici hi\u00e7bir \u015fey yoktu.
Biz, devrimci e\u011fitimi ama\u00e7layan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131zda, bu \u00f6\u011fretici temel konuya s\u0131k s\u0131k d\u00f6nece\u011fiz. Bizim sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n davran\u0131\u015flar\u0131nda gelece\u011fin insan\u0131n\u0131 sezmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
Devrim davas\u0131na kendini adama, tarihimizin ba\u015fka d\u00f6nemlerinde de g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ekim Krizi s\u00fcresince ve Florida kas\u0131rgas\u0131 g\u00fcnlerinde, b\u00fct\u00fcn bir halk\u0131n ortaya koydu\u011fu ender rastlan\u0131r fedak\u00e2rl\u0131k ve ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00e7aba \u00d6rnekleri g\u00f6rd\u00fck. Bizim temel g\u00f6revlerimizden birisi de, g\u00fcnl\u00fck ya\u015fant\u0131m\u0131zda da bu kahramanca tutumu s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in ideolojik noktalardan harekete ge\u00e7erek bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu bulmakt\u0131r.<\/p>\n

Ocak 1959’da, hilek\u00e2r burjuvazinin \u00e7e\u015fitli temsilcilerinin de kat\u0131lmas\u0131yla devrimci h\u00fck\u00fcmet kuruldu. Temel g\u00fc\u00e7 etkeni olarak Direnme Ordusunun varl\u0131\u011f\u0131, iktidar\u0131n garantisini sa\u011flad\u0131.
Sonradan ciddi \u00e7eli\u015fkiler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve h\u0131zla geli\u015fti. \u015eubat 1959’da Fidel Castro ba\u015fbakanl\u0131k, g\u00f6reviyle h\u00fck\u00fcmetin y\u00f6neticili\u011fini \u00fczerine almak istedi\u011fi s\u0131rada, bu \u00e7eli\u015fkiler ilk kez altedilmeye ba\u015fland\u0131. Bu s\u00fcre\u00e7, ayn\u0131 y\u0131l\u0131n Temmuz’unda Ba\u015fkan Urritia’n\u0131n yo\u011fun kitle bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda istifas\u0131 ile had noktas\u0131na ula\u015ft\u0131.
\u0130\u015fte o d\u00f6nemde, K\u00fcba devrim tarihinde, \u00e7ok iyi bilinen \u00f6zellikleri sistemli bir \u015fekilde, her zaman varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettirecek olan bir g\u00fc\u00e7 ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7, kitleydi. Bu \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc etken ileri s\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi birbirine benzer, ayn\u0131 tip birimlerin toplulu\u011fu ya da uysal bir\u00a0 koyun s\u00fcr\u00fcs\u00fc gibi hareket eden bir y\u0131\u011f\u0131n de\u011fildir ve ayr\u0131ca bu kitleler yukar\u0131dan ald\u0131\u011f\u0131 emirlerle i\u015fleyen bir sistem taraf\u0131ndan, b\u00f6yle bir toplum tipi olu\u015fturmaya zorlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu toplumun, liderlerini ve temelde Fidel Castro’yu duraksamaks\u0131z\u0131n izledi\u011fi do\u011frudur. Fakat Fidel’in kazand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvenin derecesi, kesinlikle halk\u0131n arzu ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini tam ve do\u011fru bir \u015fekilde dile getirmesinin ve verdi\u011fi s\u00f6zleri tutmak i\u00e7in harcad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7ten \u00e7abalar\u0131n derecesine ba\u011fl\u0131d\u0131r.
Kitleler tar\u0131m reformuna ve devlet i\u015fletmelerini y\u00f6netmek gibi g\u00fc\u00e7 bir g\u00f6reve kat\u0131ld\u0131, Playa Giron (Domuzlar K\u00f6rfezi) deneyini kahramanca ya\u015fad\u0131, C\u0130A taraf\u0131ndan silahland\u0131r\u0131lan \u00e7e\u015fitli haydut \u00e7etelerine kar\u015f\u0131 sava\u015f i\u00e7inde \u00e7elikle\u015fti; Ekim Krizi s\u0131ras\u0131nda \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n en \u00f6nemli kararlar\u0131ndan birine tan\u0131k oldu; bug\u00fcnse sosyalizmi kurmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmaya devam ediyorlar.<\/p>\n

Y\u00fczeyden bak\u0131l\u0131rsa, bireyin devlete g\u00f6re ikinci derecede kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, daha do\u011frusu bireyin devlete kesinlikle itaat etti\u011fini ileri s\u00fcrenler hakl\u0131 g\u00f6r\u00fcnebilir. Kitleler, e\u015fsiz bir heyecan ve disiplinle h\u00fck\u00fcmetin ortaya koydu\u011fu ekonomik karakterli, k\u00fclt\u00fcrel, sportif g\u00f6revleri ve savunma g\u00f6revini yerine getirirler.
\u0130lk ad\u0131m genellikle Fidel’den ya da Devrim Y\u00fcksek Komutanl\u0131\u011f\u0131ndan gelir ve onu kendilerininmi\u015f gibi kabul eden halka a\u00e7\u0131klan\u0131r. Baz\u0131 durumlarda ise parti ve h\u00fck\u00fcmet, halka faydal\u0131 olabilecek yerel deneylerden de yararlan\u0131r ve ayn\u0131 y\u00f6ntemi uygular.
Bununla birlikte devletin de bazen yanl\u0131\u015fl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 olur. Bu gibi bir yanl\u0131\u015fl\u0131k yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, kitleleri olu\u015fturan elemanlar\u0131n, yani bireylerin katk\u0131lar\u0131ndaki azalman\u0131n sonucu olarak, toplumun ortak co\u015fku ve heyecan\u0131nda da bir azalma olur. \u00c7al\u0131\u015fma o derece felce u\u011fram\u0131\u015ft\u0131r ki, \u00fcretilenler son derece az miktardad\u0131r. Yanl\u0131\u015flar\u0131n d\u00fczeltilmesi zaman\u0131 gelmi\u015ftir. 1962 Mart’\u0131nda Anibal Escalante taraf\u0131ndan partiye zorla kabul ettirilen sekter politikan\u0131n sonucu olarak b\u00f6yle bir olay meydana gelmi\u015ftir.
G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, bu mekanizma bir dizi akla uygun tedbirler bulup uygulamaya elveri\u015fli de\u011fildir. Kitlelerle daha sa\u011flam ba\u011flar kurmak gereklidir ve bizler gelecek y\u0131llarda bu ba\u011flan geli\u015ftirmeliyiz. Fakat h\u00fck\u00fcmetin \u00fcst kademelerindeki ki\u015fisel inisiyatifleri g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getirirsek biz \u015fimdilik, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00fcy\u00fck sorunlara kar\u015f\u0131 genel tepkileri \u00f6\u011frenirken hemen hemen yaln\u0131zca sezgi y\u00f6ntemleri kullan\u0131yoruz.
Bu konuda Fidel, b\u00fcy\u00fck bir ustad\u0131r. Onun kendisini halkla b\u00fct\u00fcnle\u015ftirmede kulland\u0131\u011f\u0131 kendine \u00f6zg\u00fc y\u00f6ntem, ancak onu eylem halinde g\u00f6rmekle takdir edilebilir. B\u00fcy\u00fck kitle toplant\u0131lar\u0131nda, ki\u015fi, titre\u015fimleri yeni yeni notalar yaratan iki m\u00fczikal melodi aras\u0131ndaki ahenge benzer bir duruma tan\u0131k olur. Fidel ve kitle, bizim sava\u015f ve zafer naralar\u0131m\u0131zla doruk noktas\u0131na varacak bi\u00e7imde giderek g\u00fc\u00e7lenen bir diyalog i\u00e7inde birlikte heyecanlanmaya ba\u015flarlar.
Devrim deneyini ya\u015famam\u0131\u015f bir ki\u015fi i\u00e7in, bireylerin toplam\u0131 olarak kitlenin lideriyle kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak birbirine ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu bu s\u0131k\u0131 birey-kitle aras\u0131 diyalektik birli\u011fi anlamak zordur.
Kamuoyunu harekete getirmeye yetenekli politikac\u0131lar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman, bu \u00e7e\u015fitten baz\u0131 olaylar kapitalizmde de g\u00f6r\u00fclebilir, fakat bunlar, asl\u0131nda ger\u00e7ek toplumsal hareketler de\u011fildir (e\u011fer bunlar ger\u00e7ek toplumsal eylemler olsalard\u0131, onlar\u0131 kapitalist diye nitelendirmek pek do\u011fru olmazd\u0131). Bu tip hareketlerin \u00f6mr\u00fc, bunlar\u0131 yaratan insanlar\u0131n \u00f6mr\u00fc kadard\u0131r ya da bu eylemler, kapitalist toplumun ac\u0131mas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 bu renkli hayallere bir son verene kadar s\u00fcrer.<\/p>\n

Kapitalizmde insan, genellikle kavray\u0131\u015f ve anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00f6tesinde kalan ac\u0131mas\u0131z yasalarla y\u00f6netilir. Yabanc\u0131la\u015fan birey, kendisi gibilerin olu\u015fturdu\u011fu topluma g\u00f6r\u00fcnmez bir g\u00f6bek ba\u011f\u0131 ile ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu g\u00f6bek ba\u011f\u0131, kapitalizmin de\u011fer yasas\u0131d\u0131r. Bu yasa, ki\u015finin bug\u00fcnk\u00fc durumunu ve gelece\u011fini \u015fekillendirerek hayat\u0131n\u0131n t\u00fcm y\u00f6nlerinde i\u015fler haldedir.
\u0130nsanlar\u0131n \u00e7o\u011fu i\u00e7in k\u00f6r ve g\u00f6r\u00fcnmez olan kapitalizmin yasalar\u0131, birey \u00fczerinde, d\u00fc\u015f\u00fcnmesine f\u0131rsat vermeksizin etkili olur. Ki\u015fi, yaln\u0131zca g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde sonsuz olan \u00f6n\u00fcndeki ufkun geni\u015fli\u011fini g\u00f6r\u00fcr. Kapitalist propogandac\u0131lar\u0131n, ba\u015far\u0131 olanaklar\u0131 i\u00e7in Rockfeller \u00f6rne\u011finden -do\u011fru olsun, olmas\u0131n- ders al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini \u00f6ne s\u00fcrmeleri, bu ufuklar\u0131 has\u0131l pembeye boyad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.
Bir Rockefeller’in daha ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in gereken yoksulluk ve \u0131st\u0131rab\u0131n derecesi ve b\u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck bir servet birikiminin zorunlu k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ahlaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fc perde arkas\u0131 edilir, bu durumu halk\u0131n g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcne sermemiz de genellikle m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.
(Emperyalist \u00fclkelerde i\u015f\u00e7ilerin, ba\u011f\u0131ml\u0131 \u00fclkelerin s\u00f6m\u00fcr\u00fclmesine belli bir oranda ortak olarak, emek\u00e7i s\u0131n\u0131f enternasyonalizmi bilincini nas\u0131l yitirdiklerini ve bunun, emperyalist \u00fclkelerdeki kitlelerin sava\u015f yeteneklerini nas\u0131l zay\u0131flatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 burada tart\u0131\u015fmak yerinde olur. Fakat, bu bizim konumuzun d\u0131\u015f\u0131nda kal\u0131r.)
Her hal\u00fck\u00e2rda, ba\u015far\u0131ya giden yolun tehlikelerle dolu oldu\u011fu, fakat yetenekli bir bireyin s\u00f6z\u00fcmona her \u015feye ra\u011fmen ba\u015far\u0131ya ula\u015fabilece\u011fi masal\u0131 anlat\u0131l\u0131r. Yol \u0131ss\u0131z, \u00f6d\u00fcl ise uzaktad\u0131r. Bu yolda insan insan\u0131n kurdudur; birey, ancak di\u011ferlerinin mahvolmas\u0131 pahas\u0131na ba\u015far\u0131ya ula\u015fabilir.<\/p>\n

\u015eimdi, \u015fu \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ve heyecan verici sosyalizmin kurulu\u015fu olay\u0131n\u0131n kahraman\u0131 olan bireyi, tek bir varl\u0131k\u00a0 ve toplumun bir \u00fcyesi olarak ikili ya\u015fam\u0131 i\u00e7inde tan\u0131mlamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m.<\/p>\n

\u00d6yle san\u0131yorum ki, bireyin yetersizli\u011fini ve tamamlanmam\u0131\u015f bir eser oldu\u011funu anlayabilmek \u00e7ok \u015fey ifade eder. Ge\u00e7mi\u015f \u00e7a\u011flardan kalma vaaz ve \u00f6\u011f\u00fctler, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde de bireyin bilincinde ya\u015famaktad\u0131r; bunlar\u0131 k\u00f6k\u00fcnden kaz\u0131mak i\u00e7in s\u00fcrekli \u00e7al\u0131\u015fmak gereklidir. \u00c7al\u0131\u015fma y\u00f6ntemi iki y\u00f6nl\u00fcd\u00fcr. Bir yandan toplum dolays\u0131z ve dolayl\u0131 e\u011fitimle etkisini g\u00f6sterir, \u00f6te yandan ise birey, bilin\u00e7li olarak kendini e\u011fitme s\u00fcreci\u00a0 i\u00e7indedir.
Kurulmakta olan yeni toplum, var g\u00fcc\u00fcyle ge\u00e7mi\u015fine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele etmelidir. Ge\u00e7mi\u015fin kal\u0131nt\u0131lar\u0131 eski piyasa ili\u015fkilerinin s\u00fcrmekte \u0131srar etti\u011fi ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminin t\u00fcm \u00f6zelliklerinde ve bireyi tecrit etmeye y\u00f6nelik sistemli bir e\u011fitimin izlerinin h\u00e2l\u00e2 a\u011f\u0131rl\u0131k ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 toplumun bilincinde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 devam ettirir. Mal, kapitalist toplumun ekonomik h\u00fccresidir. Mal varoldu\u011fu s\u00fcrece, etkileri, \u00fcretimin \u00f6rg\u00fctlenmesinde ve bunun sonucu olarak toplum bilincinde kendini hissettirir.
Marx, kendi i\u00e7 \u00e7eli\u015fkileriyle h\u0131rpalanan bir \u00fclkedeki kapitalist sistemin patlay\u0131c\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcnden do\u011fan bir d\u00f6nem olarak ge\u00e7i\u015f d\u00f6neminin ana hatlar\u0131n\u0131 belirledi. Buna ra\u011fmen, tarihi ger\u00e7ek i\u00e7inde, emperyalizm a\u011fac\u0131n\u0131n zay\u0131f dallar\u0131n\u0131n en \u00f6nce k\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 \u00fclkeler g\u00f6rd\u00fck. Bu, Lenin’in \u00e7ok \u00f6nceden g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc bir durumdu.
Bu \u00fclkelerde kapitalizm, halka etkilerini \u015fu ya da bu bi\u00e7imde hissettirebilecek bir \u015fekilde geli\u015fmi\u015fti, fakat t\u00fcm olanaklar\u0131n\u0131 yitirmesine ra\u011fmen, kapitalizmin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcne neden olan i\u00e7 \u00e7eli\u015fkiler de\u011fildi. Yabanc\u0131 bir ezici g\u00fc\u00e7ten kurtulma m\u00fccadelesi, sonu\u00e7lan ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131n, ezilen s\u0131n\u0131fa daha bir \u00fcst\u00fcn gelmesini\u00a0 sa\u011flayan sava\u015f gibi d\u0131\u015f olaylar\u0131n sebep oldu\u011fu yoksulluk, yeni s\u00f6m\u00fcrgecilik rejimlerinin y\u0131k\u0131lmas\u0131n\u0131 ama\u00e7layan kurtulu\u015f hareketleri, bu t\u00fcr \u00e7\u00f6k\u00fc\u015flerde genel etkenlerdir. Gerisini bilin\u00e7li bir eylem tamamlar.
Bu \u00fclkelerde, hen\u00fcz toplumsal \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in tam bir e\u011fitim yap\u0131lamam\u0131\u015ft\u0131r, zenginlikler, yaln\u0131zca m\u00fclk edinme s\u00fcreci arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kitlelerin ihtiyac\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131la-. maktan \u00e7ok uzakt\u0131r. Bir yanda az geli\u015fmi\u015flik, di\u011fer yanda sermayenin ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz t\u00fckeni\u015fi, fedak\u00e2rl\u0131k yap\u0131lmaks\u0131z\u0131n h\u0131zl\u0131 bir ge\u00e7i\u015fi olanaks\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131r. Ekonomik temellerin kurulu\u015funa varmak i\u00e7in daha uzun bir yol vard\u0131r. H\u0131zlanan geli\u015fmenin hareket kolu olarak madd\u00ee \u00e7\u0131kar\u0131n o \u00e7ok \u00e7i\u011fnenmi\u015f yolunu izleme e\u011filimine ise pek s\u0131k rastlan\u0131r.
Burada, tek tek a\u011fa\u00e7lan g\u00f6r\u00fcp de orman\u0131 farkedememe tehlikesi ba\u015flar. Bizi kapitalizme s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011flayan verimsiz ara\u00e7lar\u0131n (yani ekonomik birim olarak mal, hareket kolu olaraksa k\u00e2r ve ki\u015fisel madd\u00ee \u00e7\u0131karlar vs.) yard\u0131m\u0131yla sosyalizme ula\u015fmak i\u00e7in “aldat\u0131c\u0131 umut” y\u00f6ntemini izlemek bizleri bir \u00e7\u0131kmaza s\u00fcr\u00fckleyebilir.
Ayr\u0131ca, buraya bir\u00e7ok d\u00f6rtyol a\u011fz\u0131 bulunan uzun bir yolu a\u015ft\u0131ktan sonra ula\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z, fakat nerede yanl\u0131\u015f bir d\u00f6n\u00fc\u015f yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 tam olarak anlamak g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Zaten kurulmu\u015f olan ekonomik temeller bilin\u00e7 geli\u015fmesinin mahv\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r bile. Kom\u00fcnizmi kurmak, i\u00e7in yeni ekonomik temeller atmak ne kadar gerekliyse, yeni insanlar yaratmak da o kadar gereklidir.
Bundan dolay\u0131 kitleleri eyleme ge\u00e7irecek arac\u0131 do\u011fru se\u00e7mek \u00e7ok \u00f6nemlidir. Temelde bu ara\u00e7 manevi karakterli olmal\u0131, fakat, \u00f6zellikle toplumsal karakterli madd\u00ee canland\u0131r\u0131c\u0131 etkenlere de yer verilmelidir.
Daha \u00f6nce s\u00f6yledi\u011fim gibi, b\u00fcy\u00fck fel\u00e2ket anlar\u0131nda manevi canland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131 etkili hale getirmek kolayd\u0131r; fakat onlar\u0131n etkisini s\u00fcrd\u00fcrmesi i\u00e7in yeni de\u011fer yarg\u0131lar\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 bir bilincin geli\u015fmesine de ihtiya\u00e7 vard\u0131r. Toplum t\u00fcm olarak, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir okul haline getirilmelidir.
\u00dcst\u00fcnk\u00f6r\u00fc bir \u00f6zetle, bu durum, kapitalizmin ba\u015flang\u0131\u00e7 d\u00f6neminde, kapitalist bilincin olu\u015fmas\u0131 s\u00fcrecine benzer, diyebiliriz. Kapitalizm zor kullan\u0131r, ama ayn\u0131 zamanda kendi sistemine uygun olarak halk\u0131 da e\u011fitir. Dolays\u0131z propaganda, s\u0131n\u0131fl\u0131 toplumun ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n gerek baz\u0131 “tanr\u0131sal k\u00f6ken” teorileri ve gerekse mekanik do\u011fal ay\u0131klanma teorisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla a\u00e7\u0131klanabilece\u011fine inand\u0131r\u0131lm\u0131\u015f kimseler taraf\u0131ndan uygulan\u0131yordu.
Bu palavralar, kar\u015f\u0131 konulmas\u0131 olanaks\u0131z bir \u015feytan taraf\u0131ndan ezildikleri masal\u0131yla kand\u0131r\u0131lan kitleleri uyutur. Hemen ard\u0131ndan bir ilerleme umudu do\u011far ve burada kapitalizm, geli\u015fme i\u00e7in hi\u00e7 olanak tan\u0131mayan \u00f6nceki kast sistemlerinden farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir.
Baz\u0131 insanlara g\u00f6re, kast sisteminin ideolojisi \u015fudur: itaatk\u00e2r ki\u015finin elde edece\u011fi \u00f6d\u00fcl, \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra, eski bir inanca g\u00f6re iyi insanlar\u0131n kabul edildi\u011fi efsanevi bir \u00f6teki d\u00fcnyaya gitmektir. Di\u011fer bir tak\u0131m ki\u015filerde ise \u015fu de\u011fi\u015fik d\u00fc\u015f\u00fcnce vard\u0131r: Toplumun s\u0131n\u0131flara b\u00f6l\u00fcnmesi al\u0131n yaz\u0131s\u0131d\u0131r fakat yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fler vs. sayesinde bireyler ait olduklar\u0131 s\u0131n\u0131ftan bir y\u00fckse\u011fine atlayabilirler.
Bu iki ideoloji de, kendini yeti\u015ftiren adam masal\u0131 da kesinlikle iki y\u00fczl\u00fcl\u00fckt\u00fcr.
Bu teoriler, s\u0131n\u0131flara b\u00f6l\u00fcnmenin s\u00fcreklili\u011fi yalan\u0131n\u0131n do\u011frulu\u011funu kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015fanlar i\u00e7in \u00e7\u0131kar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131ndan ortaya at\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r.
Bizde ise, dolays\u0131z e\u011fitim daha b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nem kazan\u0131r. A\u00e7\u0131klamalar inand\u0131r\u0131c\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc do\u011frudur, ka\u00e7amaklara gerek yoktur. Dolays\u0131z e\u011fitim, E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve partinin dan\u0131\u015fma organlar\u0131 gibi kurulu\u015flar arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile ideolojik, teknik ve genel k\u00fclt\u00fcr\u00fcn bir fonksiyonu olarak devletin e\u011fitim ayg\u0131tlar\u0131nca y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr.
E\u011fitim, kitlelere kadar uzan\u0131r ve bu yeni tutum bir al\u0131\u015fkanl\u0131k olma e\u011filimi kazan\u0131r. Kitleler bunu benimsemeye ve hen\u00fcz kendilerini e\u011fitememi\u015f olanlar\u0131 etkilemeye ba\u015flarlar. Bu ise, halk e\u011fitiminin en az di\u011feri kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olan dolayl\u0131 \u015feklidir.
Fakat bu bilin\u00e7li bir s\u00fcre\u00e7tir; birey yeni toplumsal g\u00fcc\u00fcn etkisini s\u00fcrekli olarak hisseder ve onun standartlar\u0131na tamam\u0131yla uygun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 alg\u0131lar. Birey, dolayl\u0131 e\u011fitimin bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda, do\u011frulu\u011funu hissetti\u011fi fakat o zamana kadar azgeli\u015fmi\u015fli\u011finin kendisini ona ula\u015fmaktan al\u0131koydu\u011fu bir norma kendini uydurmaya \u00e7abalar. Kendi kendini e\u011fitir.
Sosyalizmin kurulu\u015funun bu devresinde, do\u011fmakta olan yeni insan\u0131 g\u00f6rebiliriz. Bu s\u00fcre\u00e7 yeni ekonomik bi\u00e7imlerin geli\u015fmesiyle birlikte ilerledi\u011fi i\u00e7in yeni insana \u015fekil verilmesi hen\u00fcz t\u00fcm\u00fcyle bitirilmemi\u015ftir, hi\u00e7bir zaman da bitirilemeyecektir.
E\u011fitimi yetersiz ki\u015filer aras\u0131ndan kendi ki\u015fisel tutkular\u0131n\u0131 tatmin etmenin \u0131ss\u0131z yolunu se\u00e7enleri konumuzun d\u0131\u015f\u0131nda b\u0131rakal\u0131m. Bunlarda, ileriye do\u011fru birlik i\u00e7inde y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn yepyeni g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda bile, kendilerine e\u015flik eden kitlelerden tecrit edilmi\u015f olarak kalma e\u011filimi vard\u0131r. . Fakat \u00f6nemli olan, insanlar\u0131n her ge\u00e7en g\u00fcn toplumla tekv\u00fccut olma ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n bilincine varmay\u0131 ve ayn\u0131 zamanda toplumun eylemcileri olarak kendi de\u011ferlerini anlamay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeleridir.
Onlar, art\u0131k uzak arzulara uzanan bo\u015f yollarda yapayaln\u0131z yolculuk etmiyorlar, onlarla yak\u0131n ili\u015fkide bulunan, kitlelerle tekv\u00fccut olarak y\u00fcr\u00fcyen parti \u00fcyesi \u00f6nc\u00fclerini, ileri i\u015f\u00e7ileri, ileri insanlar\u0131 izliyorlar, \u00f6nc\u00fcn\u00fcn g\u00f6zleri gelece\u011fe ve kazanaca\u011f\u0131 \u00f6d\u00fcle dikilmi\u015ftir, ancak, bunlar\u0131n hi\u00e7bir ki\u015fisel y\u00f6n\u00fc yoktur. \u00d6d\u00fcl, insanlar\u0131n yeni ki\u015filiklere b\u00fcr\u00fcnecekleri yeni bir toplum, yani kom\u00fcnist insan\u0131n toplumudur.
Yol uzun ve g\u00fc\u00e7l\u00fcklerle doludur. Zaman zaman patikalarda dolan\u0131r\u0131z ya da geri d\u00f6nmemiz gerekir, bazen \u00e7ok h\u0131zl\u0131 gider ve kitlelerden kopar\u0131z, bazen de \u00e7ok yava\u015f yol al\u0131r ve pe\u015fimiz s\u0131ra gelenlerin s\u0131cak nefesini ensemizde duyar\u0131z. Devrimciler olarak bizler, \u00e7abalar\u0131m\u0131zla yol a\u00e7arak elverdi\u011fince h\u0131zla ileriye do\u011fru at\u0131l\u0131r\u0131z, fakat kitleyi kendimizden verece\u011fimiz \u00f6rneklerle esinlendirirsek daha h\u0131zl\u0131 ilerleyebilece\u011fimizi biliriz.
Manevi canland\u0131r\u0131c\u0131 etkenlere verilen \u00f6neme ra\u011fmen iki ana gruba b\u00f6l\u00fcnme (sosyalizmin kurulu\u015funa \u015fu ya da bu nedenle kat\u0131lmayan az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda) toplumsal bilincin ne de olsa az geli\u015fmi\u015f oldu\u011funu g\u00f6sterir.
\u00d6nc\u00fc grup ideolojik bak\u0131mdan kitlelerden daha ileridir; kitleler yeni de\u011ferleri anlarlar, fakat bu kavray\u0131\u015flar\u0131 yeterli de\u011fildir. \u00d6nc\u00fclerde, onlar\u0131n \u00f6n safta g\u00f6revlerini fedak\u00e2rca yerine getirmelerini sa\u011flayacak niteliksel bir de\u011fi\u015fme meydana gelmi\u015ftir, kitlelerse ancak yar\u0131yola kadar gelebilmi\u015flerdir, canland\u0131r\u0131lmalar\u0131 ve belirli \u015fiddetteki bask\u0131larla harekete getirilmeleri gereklidir. Bu, yaln\u0131zca yenilen s\u0131n\u0131f\u0131n de\u011fil, ayn\u0131 zamanda zafere ula\u015fan s\u0131n\u0131f\u0131n bireyleri \u00fczerinde de etkisi g\u00f6r\u00fclen proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr.
B\u00fct\u00fcn bunlar, tam bir ba\u015far\u0131 i\u00e7in, bir dizi d\u00fczenek ve devrimci kurulu\u015fun gerekti\u011fi anlam\u0131na gelir.
G\u00f6revlerini tam yapanlar\u0131 \u00f6d\u00fcllendiren, yeni toplumun geli\u015fmesini engellemeye kalk\u0131\u015fanlaraysa cezalar uygulayan, \u00f6nc\u00fclerin saf\u0131nda y\u00fcr\u00fcyecek olanlar\u0131 se\u00e7erek ilerlemeyi kolayla\u015ft\u0131ran d\u00fczeneklerin kusursuz i\u015fleyi\u015fiyle, k\u0131s\u0131tlamalar, basamaklar ve yollar\u0131n uyumlu bir bile\u015fimi, gelece\u011fe do\u011fru g\u00fcvenli ad\u0131mlarla yol-alman\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fun iste\u011fine uygun bi\u00e7imini olu\u015fturur.
Devrimin b\u00f6yle kurumla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 hen\u00fcz tamamlanmam\u0131\u015ft\u0131r. Burjuva demokrasisinin “yasama meclisleri” gibi basmakal\u0131p kurumlar\u0131n\u0131n topluma a\u015f\u0131lanmas\u0131ndan son derece b\u00fcy\u00fck bir \u00f6zenle ka\u00e7\u0131n\u0131rken, sosyalizmin kurulu\u015funun \u00f6zel ko\u015fullar\u0131na uygun bi\u00e7imde h\u00fck\u00fcmetle t\u00fcm olarak toplumu \u00f6zde\u015fle\u015ftirmenin yolunu ar\u0131yoruz.
Devrimin \u00f6rg\u00fctl\u00fc bi\u00e7imlerinin kademeli geli\u015fmesini ama\u00e7layan baz\u0131 denemeler pek acele edilmeksizin yap\u0131ld\u0131. Herhangi bir formalitenin belki bizi kitlelerden ve bireylerden ay\u0131rabilece\u011fi ve yozla\u015fm\u0131\u015fl\u0131ktan kurtulan insanlar\u0131 g\u00f6rmek olan en y\u00fcce ve en \u00f6nemli devrimci \u00f6zlemimizi g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rabilece\u011fimiz korkusu bizim i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck engel olmu\u015ftur.
Yava\u015f yava\u015f giderilmesi gereken \u00f6rg\u00fctlenme yoksunlu\u011funa ra\u011fmen ayn\u0131 dava i\u00e7in m\u00fccadele eden bireylerin bilin\u00e7li toplulu\u011fu olan kitleler \u015fimdi kendi tarihlerini yapmaktad\u0131rlar. Sosyalizmde insan, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fteki standartla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen daha kusursuzdur; m\u00fckemmel ayg\u0131tlar\u0131n olmay\u0131\u015f\u0131na ra\u011fmen kendisini ifade etme ve kendini toplumsal \u00f6rg\u00fct i\u00e7inde duyma olanaklar\u0131 sonsuz derecede daha fazlad\u0131r.
Daha h\u00e2l\u00e2, bireyin, t\u00fcm y\u00f6netim ve \u00fcretim \u00f6rg\u00fct\u00fcne bireysel ve ortakla\u015fa olarak bilin\u00e7li bi\u00e7imde kat\u0131lmas\u0131n\u0131n desteklenmesi ve bunun teknik ve ideolojik e\u011fitim ihtiyac\u0131 fikrine ba\u011flanmas\u0131 gerektir; \u00f6yle ki,\u00a0 birey bu s\u00fcre\u00e7lerin nas\u0131l s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya birbirlerine ba\u011fl\u0131 ve ilerleyi\u015flerinin nas\u0131l paralel oldu\u011funu anlas\u0131n. Bu \u015fekilde, bir kez yozla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 zincirlerin k\u0131r\u0131lmas\u0131yla, insan, tam olarak yeniden yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131na e\u015fde\u011fer olan; toplumsal i\u015flevinin tam anlam\u0131yla bilincine varacakt\u0131r.
Bu s\u00f6zlerimiz, bireyin k\u00fclt\u00fcr ve sanat arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kendi insan\u00ee de\u011ferini ve eme\u011fin kurtulu\u015fu sayesinde ger\u00e7ek yap\u0131s\u0131n\u0131 yeniden kazanmas\u0131 bi\u00e7iminde yorumlanabilir.
Bireyi, yukar\u0131daki kategorilerin ilki i\u00e7inde geli\u015ftirmek i\u00e7in, emek yeni bir \u015fekil almal\u0131d\u0131r. Ticar\u00ee ili\u015fkilerin egemenli\u011fi alt\u0131ndaki insan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na son verimeli ve bireyin toplumsal g\u00f6revini tam olarak yapmas\u0131 i\u00e7in bir norm ortaya koyacak sistem yarat\u0131lmal\u0131d\u0131r. Topluma ait \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 ve makineler yaln\u0131zca g\u00f6revin tamamland\u0131\u011f\u0131 yerlerde mevzilenmelidir.
\u0130nsan, tamamlad\u0131\u011f\u0131 i\u015fler ve yaratt\u0131\u011f\u0131 nesneler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla insan olarak ger\u00e7ek de\u011ferini anlamaya ve yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015fin kendisini yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmeye ba\u015flayacakt\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fma, art\u0131k insan\u0131n kendisine ait olmayan sat\u0131lm\u0131\u015f i\u015fg\u00fcc\u00fc \u015feklinde bireyin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 t\u00fcketmesini gerektirmeyecek, bunun yerine ki\u015finin ortak hayata katk\u0131s\u0131n\u0131 yans\u0131tan bir eserini, yerine getirdi\u011fi toplumsal g\u00f6revini temsil edecektir.
Toplumsal g\u00f6revin bu yeni \u015feklini yaratmak ve bunu, bir yandan daha b\u00fcy\u00fck bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn ko\u015fullar\u0131n\u0131 meydana getirecek olan teknolojik geli\u015fmeyle, \u00f6te yandan da, insan\u0131n, eme\u011fini bir mal gibi satmak ihtiyac\u0131yla hareket etmedi\u011fi zaman \u00fcretimde tam insanca ko\u015fullara ger\u00e7ekten kavu\u015faca\u011f\u0131 olgusunun marksist de\u011ferlendirilmesi temeline dayanan g\u00f6n\u00fcll\u00fc\u00a0 \u00e7al\u0131\u015fmayla uyumlu k\u0131lmak i\u00e7in, olanaklar elverdi\u011fince, gereken her\u015feyi yap\u0131yoruz.
G\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman ku\u015fkusuz ba\u015fka etkenler de ortaya \u00e7\u0131kar: Birey, \u00e7evresindeki b\u00fct\u00fcn zorlay\u0131c\u0131 etkenleri, toplumsal karakterli \u015fartl\u0131 reflekslere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcremez ve hen\u00fcz toplumun bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. (Fidel buna “ahl\u00e2ki zorlama” ad\u0131n\u0131 verir.)
\u0130nsan\u0131n, yeni al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131yla ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu toplumsal \u00e7evresinin do\u011frudan bask\u0131s\u0131ndan kurtulan eme\u011fine kar\u015f\u0131 tutumunda tam bir manevi yeniden do\u011fu\u015f ge\u00e7irmesi gereklidir. Bu kom\u00fcnizmde m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.
Ekonomideki de\u011fi\u015fme nas\u0131l otomatik olarak meydana gelmiyorsa, bilin\u00e7teki de\u011fi\u015fim de kendili\u011finden olmayacakt\u0131r. De\u011fi\u015fmeler, yava\u015ft\u0131r, uyumlu da de\u011fildir, h\u0131zlanma d\u00f6nemleri oldu\u011fu gibi, duraklamalar, hatta geriye d\u00f6n\u00fc\u015fler de g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
Daha \u00f6nce de belirtti\u011fim gibi, bizim, Marx’\u0131n Gotha Program\u0131n\u0131n Ele\u015ftirisi adl\u0131 eserinde anlatt\u0131\u011f\u0131 saf bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi de\u011fil, onun \u00f6nceden g\u00f6remedi\u011fi yeni bir a\u015fama, kom\u00fcnizme ge\u00e7i\u015fin ba\u015flang\u0131\u00e7 a\u015famas\u0131 ya da sosyalizmin kurulu\u015fu d\u00f6nemi ge\u00e7irdi\u011fimizi hesaba katmam\u0131z gerekir. Bu a\u015fama, \u00f6z\u00fcn\u00fc tam olarak anlamay\u0131 zorla\u015ft\u0131ran kapitalizm unsurlar\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemdir ve \u015fiddetli s\u0131n\u0131f sava\u015flar\u0131 aras\u0131nda meydana gelir.
Buna bir de marksist felsefenin geli\u015fimini \u00f6nleyen ve ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi teorisinin sistematik geli\u015fmesine engel olan skolasti\u011fi eklersek, h\u00e2l\u00e2 bebeklik \u00e7a\u011f\u0131nda oldu\u011fumuz ve daha geni\u015f \u00e7apta bir ekonomik ve politik teori ortaya atmadan \u00f6nce, kendimizi bu d\u00f6nemin t\u00fcm belli ba\u015fl\u0131 karakteristiklerini ara\u015ft\u0131rmaya adamam\u0131z gerekti\u011fini kabul etmek zorunda oldu\u011fumuz ortaya \u00e7\u0131kar. <\/p>\n

Bundan \u00e7\u0131kacak olan teori, ku\u015fkusuz, sosyalizmin kurulu\u015funun iki temel dire\u011fi olan yeni insan\u0131n e\u011fitimi ve teknolojik geli\u015fmenin \u00fczerine eklenecek b\u00fcy\u00fck bir a\u011f\u0131rl\u0131kt\u0131r. Bu her iki etken i\u00e7in de yapaca\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ok \u015fey vard\u0131r, fakat teknoloji konusundaki gecikme hi\u00e7 affedilmez, \u00e7\u00fcnk\u00fc, burada karanl\u0131klar i\u00e7inde, elyordam\u0131yla ilerleme de\u011fil, d\u00fcnyan\u0131n daha ileri \u00fclkelerince haz\u0131r a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f bulunan uzun bir yolu izlemek s\u00f6zkonusudur. Fidel’in halk\u0131m\u0131z\u0131n ve \u00f6zellikle onun \u00f6nc\u00fcs\u00fcn\u00fcn teknik e\u011fitimine ihtiya\u00e7 duyulmas\u0131 \u00fczerinde b\u00f6yle \u0131srarla durmas\u0131n\u0131n nedeni budur.
\u00dcretim etkinli\u011finin i\u015fin i\u00e7ine kar\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceler alan\u0131nda, maddi ve manevi ihtiya\u00e7lar aras\u0131ndaki fark\u0131 ay\u0131rdetmek daha kolayd\u0131r. Uzun zamandan beri, insanlar, k\u00fclt\u00fcr ve sanat arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla kendilerini yozla\u015fmadan kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar. Eme\u011fini satt\u0131\u011f\u0131 sekiz saat boyunca \u00f6lmekte olan insan, daha sonra, ruhsal etkinlikleri sayesinde hayata d\u00f6ner.
Fakat bu ila\u00e7, ayn\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131n mikroplar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131maktad\u0131r; \u00e7evresiyle ili\u015fki kurmak isteyen yaln\u0131z bir insan\u0131 and\u0131r\u0131r. \u00eensan, bask\u0131 alt\u0131na al\u0131nan ki\u015fili\u011fini savunmakta ve \u00e7i\u011fnenmemi\u015f olarak kalan tek \u00f6zlemi olan estetik d\u00fc\u015f\u00fcncelere ilgi duymaktad\u0131r.
Oysaki b\u00fct\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131, ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. De\u011fer yasas\u0131, yaln\u0131zca \u00fcretim ili\u015fkilerinin \u00e7\u0131plak bir yans\u0131mas\u0131 de\u011fildir. Tekelci kapitalistler -sadece deneysel y\u00f6ntemlerle \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bile- sanat\u0131n etraf\u0131na, onu kendi emirlerine uymaya haz\u0131r bir ara\u00e7 haline getirecek karma\u015f\u0131k bir a\u011f \u00f6rerler. Toplumun \u00fcst yap\u0131s\u0131, sanat\u00e7\u0131n\u0131n e\u011fitimini yapaca\u011f\u0131 bir sanat tipini saptar. Buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kanlara, toplumun mekanizmas\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ba\u015fe\u011fdirilir, ancak \u00e7ok ender yetenekli sanat\u00e7\u0131lar, bildiklerini okurlar. Geri kalanlar, ya utanmas\u0131\u00a0 kalmam\u0131\u015f kiral\u0131k adamlar haline getirilir ya da ezilirler.
Bir “sanat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc” okulu kurulduysa da, bunun de\u011feri de, biz onunla \u00e7at\u0131\u015f\u0131ncaya kadar -ya da daha do\u011frusu insan\u0131n yozla\u015fmas\u0131 sorunu ortaya \u00e7\u0131kana dek- fark edilmese bile s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Anlams\u0131z \u0131st\u0131raplar ve baya\u011f\u0131 e\u011flenceler, insan\u0131n endi\u015felerinin en elveri\u015fli g\u00fcvenlik supaplar\u0131 halini al\u0131r. Sanat\u0131 bir protesto arac\u0131 olarak kullanma d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle m\u00fccadele edilir.
\u0130nsan kurallara g\u00f6re oynarsa, her t\u00fcrl\u00fc takdiri kazan\u0131r -bu takdir danseden maymunun toplad\u0131\u011f\u0131 alk\u0131\u015fa benzer-. Kabul ettirilen ko\u015ful, bu g\u00f6r\u00fcnmez kafesten kimsenin ka\u00e7maya kalk\u0131\u015famayaca\u011f\u0131d\u0131r.
Devrim iktidar\u0131 ele ge\u00e7irdi\u011fi zaman b\u00fct\u00fcn manevi de\u011ferleri ellerinden al\u0131nm\u0131\u015f olan bu gibiler, kurtulu\u015fu ka\u00e7makta buldular, geri kalanlar ise -devrimci olsun, olmas\u0131nlar- \u00f6nlerinde yeni bir yolun a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcler. Sanat konusundaki ara\u015ft\u0131rmalar yeni bir canl\u0131l\u0131k kazand\u0131: Bununla birlikte yollar h\u00e2l\u00e2 az \u00e7ok gizlidir ve ka\u00e7maya e\u011filimli g\u00f6r\u00fc\u015fler “\u00f6zg\u00fcrl\u00fck” kelimesinin arkas\u0131na saklan\u0131rlar. Bu tutum, bilin\u00e7lerinde h\u00e2l\u00e2 burjuva idealizmini yans\u0131tan devrimciler aras\u0131n da bile g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
Benzer y\u00f6ntemler uygulayan \u00fclkelerde, bu gibi e\u011filimlere kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131ya varan bir dogmatizm arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla m\u00fccadele edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131. Genel k\u00fclt\u00fcr ger\u00e7ekte tabu idi, k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zlemlerin en y\u00fcksek noktas\u0131n\u0131n, do\u011fan\u0131n bi\u00e7imsel olarak tam bir tasavvuru oldu\u011fu ilan ediliyordu. Daha sonra bu g\u00f6r\u00fc\u015f, g\u00f6stermek istedikleri toplumsal ger\u00e7e\u011fin mekanik bir tasavvuruna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc: bu, yaratmak istedikleri hemen hemen hi\u00e7 \u00e7eli\u015fkisiz ve \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131z bir ideal toplum hayaliydi.
Sosyalizm gen\u00e7tir ve bir tak\u0131m yanl\u0131\u015flar\u0131 olabilir. [ \u00c7ok kez devrimciler bilinenlerden farkl\u0131 y\u00f6ntemlerle yeni insan\u0131 geli\u015ftirmek g\u00f6revi i\u00e7in gerekli bilgiden ve meden\u00ee cesaretten yoksundurlar. Bilinen geleneksel y\u00f6ntemler ise onlar\u0131 yaratan toplumun etkilerinden dolay\u0131 kusurludurlar.
(Burada yine bi\u00e7imle i\u00e7erik aras\u0131ndaki ili\u015fki konusuna de\u011finiyoruz.)
Yeni duruma uyamama yayg\u0131n bir haldedir, bizi ise madd\u00ee kurulu\u015fun sorunlar\u0131 u\u011fra\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Ayn\u0131 zamanda b\u00fcy\u00fck bir devrimci otoriteye sahip b\u00fcy\u00fck sanat otoriteleri yoktur. Partinin adamlar\u0131 bu g\u00f6revi ele almal\u0131 ve en ba\u015fta gelen ama\u00e7 olan halk\u0131n e\u011fitimini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7areler aramal\u0131d\u0131rlar.
Daha sonralar\u0131 sadeli\u011fe ve basitli\u011fe do\u011fru bir y\u00f6nelme belirdi. Herkesin anlayabilece\u011fi, “sanat”la u\u011fra\u015fan g\u00f6revlilerin anlad\u0131\u011f\u0131 anlamda bir sanat yaratma e\u011filimi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Ger\u00e7ek sanat de\u011ferleri k\u00fc\u00e7\u00fcmsendi, genel k\u00fclt\u00fcr sorunu ise sosyalizmin bug\u00fcn\u00fcnden ve \u00f6l\u00fc (\u00f6l\u00fc oldu\u011funa g\u00f6re de tehlikesiz) ge\u00e7mi\u015ften baz\u0131 \u015feyler al\u0131p benimsemeye indirgendi. B\u00f6ylelikle sosyalist ger\u00e7ek\u00e7ilik, ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l\u0131n sanat temelleri \u00fczerinde y\u00fckseltilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131.
Oysaki 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ger\u00e7ek\u00e7i sanat\u0131 da s\u0131n\u0131fsal bir sanatt\u0131r, hatta belki de, yozla\u015fan insan\u0131n endi\u015felerini a\u00e7\u0131\u011fa vuran 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n dekadan sanat\u0131ndan da daha salt kapitalisttir. K\u00fclt\u00fcr alan\u0131nda kapitalizm, verebilece\u011fi her\u015feyi vermi\u015f ve ondan geriye \u00e7\u00fcr\u00fcyen bir cesedin i\u011fren\u00e7 kokusundan, yani bug\u00fcnk\u00fc sanat dekadans\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey kalmam\u0131\u015ft\u0131r.
Sanat i\u00e7in tek sa\u011flam yolu neden sosyalist ger\u00e7ek\u00e7ili\u011fin donmu\u015f bi\u00e7imleri aras\u0131nda arayal\u0131m? \u00d6zg\u00fcrl\u00fck kavram\u0131na kar\u015f\u0131 sosyalist ger\u00e7ek\u00e7ilik kavram\u0131n\u0131 ileri s\u00fcremeyiz, \u00e7\u00fcnk\u00fc yeni toplumun geli\u015fimi tamamlanmad\u0131k\u00e7a \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yoktur ve olamaz. Ne pahas\u0131na olursa olsun ille de ger\u00e7ek\u00e7ilik diyerek, oturdu\u011fumuz y\u00fcce makamdan 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131ndan beri geli\u015fmekte olan sanat bi\u00e7imlerini mahk\u00fbm etmeye kalk\u0131\u015fmayal\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle yaparsak ge\u00e7mi\u015fe d\u00f6nmek ve do\u011fmakta olan ve kendini yaratma s\u00fcreci i\u00e7inde bulunan insan\u0131n kendini sanatla ifade edi\u015fini delilik saymak gibi bir Proudhonvari yanl\u0131\u015fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f oluruz.
Devletin ba\u011f\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131 verimli topraklarda \u00e7ok kolayca \u00e7o\u011falan zararl\u0131 otlar\u0131n k\u00f6k\u00fcn\u00fc kaz\u0131may\u0131 ve ayn\u0131 zamanda serbest ara\u015ft\u0131rmay\u0131 sa\u011flayan bir ideolojik ve k\u00fclt\u00fcrel mekanizma geli\u015ftirmeye ihtiyac\u0131m\u0131z var.
\u0130\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00fczy\u0131lda mekanik realizmin de\u011fil, bunun tam tersinin yanl\u0131\u015f\u0131n\u0131 buluyoruz, bunun nedeni ise yeni insan\u0131 yaratma ihtiyac\u0131n\u0131n hen\u00fcz anla\u015f\u0131lmam\u0131\u015f olu\u015fudur. Bu yeni insan ne 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ne de bizim \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f ve hastal\u0131kl\u0131 y\u00fczy\u0131l\u0131m\u0131z\u0131n fikirlerini temsil edecektir.
Hen\u00fcz bir hayal olmas\u0131na ve ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f bir \u00f6zlem olmamas\u0131na ra\u011fmen, yirmibirinci y\u00fczy\u0131l\u0131n insan\u0131n\u0131 yaratmal\u0131y\u0131z. \u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z\u0131n temel hedeflerinden biri de kesinlikle bu gelecek y\u00fczy\u0131l\u0131n insan\u0131n\u0131 yaratmakt\u0131r; teorik alanda somut ba\u015far\u0131lar kazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z ya da tersine somut ara\u015ft\u0131rmalar\u0131m\u0131z\u0131n temeli \u00fczerinde \u00f6nemli teorik sonu\u00e7lara vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6l\u00e7\u00fcde, insanl\u0131\u011f\u0131n davas\u0131 olan marksizm-leninizme b\u00fcy\u00fck bir katk\u0131da bulunmu\u015f oluruz.
Ondokuzuncu y\u00fczy\u0131l\u0131n insan\u0131na kar\u015f\u0131 tepkimiz bizim yirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n koku\u015fmu\u015flu\u011fu i\u00e7ine saplan\u0131p kalmam\u0131za sebep oldu; bu d\u00fczeltilemeyecek bir yanl\u0131\u015f de\u011fildir, fakat revizyonizme a\u00e7\u0131k kap\u0131 b\u0131rakmamak i\u00e7in bunun \u00fcstesinden gelmemiz gereklidir.
B\u00fcy\u00fck kitleler geli\u015fmelerini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar; yeni\u00a0 d\u00fc\u015f\u00fcnceler toplum i\u00e7inde g\u00fc\u00e7 kazanmaya devam ediyor; toplumun t\u00fcm \u00fcyelerinin tam olarak geli\u015fimi i\u00e7in maddi olanaklar bulunmas\u0131, g\u00f6revimizi daha da verimli k\u0131l\u0131yor. \u015eimdi m\u00fccadele zaman\u0131d\u0131r; gelecek bizimdir.
\u00d6zetleyecek olursak, sanat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n ve ayd\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n yanl\u0131\u015f\u0131 onlar\u0131n en ba\u015fta gelen kusurlar\u0131ndan do\u011far; bunlar ger\u00e7ek devrimciler de\u011fillerdir. Kara-a\u011fa\u00e7lar\u0131 armut verecek \u015fekilde a\u015f\u0131layabiliriz, fakat ayn\u0131 zamanda armut a\u011fa\u00e7lar\u0131 da yeti\u015ftirmeliyiz. Bu b\u00fcy\u00fck kusuru ta\u015f\u0131mayacak olan yeni nesiller gelecektir. K\u00fclt\u00fcr alan\u0131n\u0131n ve kendini ifade etme olanaklar\u0131n\u0131n geni\u015fledi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, b\u00fcy\u00fck sanat\u00e7\u0131lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 da b\u00fcy\u00fck olacakt\u0131r.
G\u00f6revimiz \u015fimdiki ku\u015fa\u011f\u0131, kendi \u00e7eli\u015fkileri y\u00fcz\u00fcnden birbirinden kopup yozla\u015fmaktan ve yeni ku\u015faklar\u0131 da yozla\u015ft\u0131rmaktan korumakt\u0131r. Ne “\u00f6zg\u00fcrl\u00fck”ten yararlanan fakat resmi g\u00f6r\u00fc\u015fleri k\u00f6r\u00fck\u00f6r\u00fcne kabul eden hizmetk\u00e2rlar ne de devlet hesab\u0131na ya\u015fayan okul \u00f6\u011frencileri yeti\u015ftirmeliyiz. \u015eimdiden, halk\u0131n ger\u00e7ek sesiyle yeni insan\u0131n t\u00fcrk\u00fcs\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyecek olan devrimciler yarat\u0131l\u0131yor. Fakat bu zaman alacak bir s\u00fcre\u00e7tir.<\/p>\n

Toplumumuzda gen\u00e7lik ve parti \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r.
Gen\u00e7lik \u00f6zellikle \u00f6nemlidir \u00e7\u00fcnk\u00fc eski yanl\u0131\u015flar\u0131n hi\u00e7birini ta\u015f\u0131mayan yeni insan\u0131n olu\u015fturulaca\u011f\u0131, i\u015flenmesi kolay bir kildir. Gen\u00e7lik bizim isteklerimize uygun olarak yeti\u015ftirilir. E\u011fitimi giderek daha tam yap\u0131l\u0131r, ba\u015flang\u0131\u00e7tan beri gen\u00e7li\u011fin i\u015fg\u00fcc\u00fcne kat\u0131lmas\u0131n\u0131 da unutmay\u0131z. Okul \u00f6\u011frencilerimiz, e\u011fitimleri s\u0131ras\u0131nda ya da tatillerinde bedeni \u00e7al\u0131\u015fmalar yaparlar. \u00c7al\u0131\u015fma baz\u0131 hallerde bir \u00f6d\u00fcl, di\u011fer baz\u0131 hallerde ise\u00a0 bir e\u011fitim arac\u0131d\u0131r, fakat hi\u00e7bir zaman ceza de\u011fildir. Yeni bir ku\u015fak do\u011fmaktad\u0131r.
Parti \u00f6nc\u00fc \u00f6rg\u00fctt\u00fcr. En iyi i\u015f\u00e7ilerin partiye kabul\u00fc, di\u011fer i\u015f\u00e7iler taraf\u0131ndan \u00f6nerilir. Parti az\u0131nl\u0131ktad\u0131r, fakat kadrolar\u0131n\u0131n niteli\u011fi nedeniyle b\u00fcy\u00fck bir otoriteye sahiptir. Dile\u011fimiz partimizin bir kitle partisi halini almas\u0131d\u0131r, fakat bu ancak kitleler \u00f6nc\u00fcn\u00fcn d\u00fczeyine eri\u015fti\u011finde yani kom\u00fcnizm i\u00e7in e\u011fitildiklerinde m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.
\u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z s\u00fcrekli olarak bu e\u011fitimi ama\u00e7lar. Parti canl\u0131 bir \u00f6rnektir; kadrolar\u0131 s\u0131k\u0131 \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ve fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n \u00f6\u011freticileri olmal\u0131d\u0131r. Kadrolar, eylemleriyle, kitlelere sosyalizmin kurulu\u015funun g\u00fc\u00e7l\u00fcklerine, s\u0131n\u0131f d\u00fc\u015fmanlar\u0131na, ge\u00e7mi\u015fin hastal\u0131klar\u0131na ve emperyalizme kar\u015f\u0131 y\u0131llar s\u00fcren amans\u0131z bir m\u00fccadele gerektiren devrimci g\u00f6revin tamamlanmas\u0131nda \u00f6nc\u00fcl\u00fck etmelidirler.
\u015eimdi, tarihi yapan kitlelerin bireysel lideri olarak insan\u0131n, insan ki\u015fili\u011finin oynad\u0131\u011f\u0131 rol\u00fc a\u00e7\u0131klamak istiyorum.
Burada anlatt\u0131\u011f\u0131m bizim deneyimizdir; yoksa izlenmesini \u00f6nerdi\u011fimiz bir yol de\u011fildir.
Fidel ilk y\u0131llarda devrime itici g\u00fcc\u00fcn\u00fc kazand\u0131rd\u0131, devrimin liderli\u011fini yapt\u0131. \u015eimdi de devrimi g\u00fc\u00e7lendirmeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor; fakat ayn\u0131 yolda se\u00e7kin \u00f6nderler olacak \u015fekilde geli\u015fen iyi bir grup da var, yine liderlerini izleyen b\u00fcy\u00fck bir kitle de var, \u00e7\u00fcnk\u00fc liderlerine inan\u0131rlar, inanmalar\u0131n\u0131n nedeni liderlerinin onlar\u0131n isteklerini dile getirebilmesidir.
Sorun bir ki\u015finin ka\u00e7 kilo et yiyebilece\u011fi, y\u0131lda ka\u00e7 kez plaja gidebilece\u011fi ya da ald\u0131\u011f\u0131 \u00fccretle d\u0131\u015far\u0131dan ne kadar s\u00fcs e\u015fyas\u0131 getirtebilece\u011fi de\u011fildir. Ger\u00e7ekte gerekli olan, bireyin kendini daha m\u00fckemmel\u00a0 hissetmesi, daha b\u00fcy\u00fck bir i\u00e7 zenginli\u011fine sahip olmas\u0131 ve daha b\u00fcy\u00fck bir sorumluluk ta\u015f\u0131mas\u0131d\u0131r.
\u00dclkemizde birey, i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemin fedak\u00e2rl\u0131k d\u00f6nemi oldu\u011funu bilir; feragata al\u0131\u015f\u0131kt\u0131r. Fedak\u00e2rl\u0131k ilk kez Sierra Maestra’da ve daha sonra sava\u015f\u0131lan her yerde \u00f6\u011frenildi; sonra da b\u00fct\u00fcn K\u00fcba onu \u00f6\u011frendi. K\u00fcba, Amerika’n\u0131n \u00f6nc\u00fcs\u00fcd\u00fcr ve \u00f6nc\u00fc g\u00f6revi yapt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, Latin Amerika halklar\u0131na tam \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn yolunu g\u00f6sterdi\u011fi i\u00e7in fedak\u00e2rl\u0131k yapmak zorundad\u0131r.
\u00dclkede, \u00f6nderlik \u00f6nc\u00fc rol\u00fcn\u00fc de y\u00fcklenmelidir ve ki\u015finin kendini t\u00fcm\u00fcyle adad\u0131\u011f\u0131 ve hi\u00e7bir maddi \u00f6d\u00fcl beklemedi\u011fi ger\u00e7ek bir devrimde, devrimci \u00f6nc\u00fcl\u00fck g\u00f6revinin, ayn\u0131 zamanda hem \u015ferefli hem de kahredici oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck bir i\u00e7tenlikle s\u00f6ylenebilir.
Okuyucuya acayip gelse de, ger\u00e7ek devrimciyi harekete getirenin b\u00fcy\u00fck bir a\u015fk oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim. Bu nitelikten yoksun b\u00fcy\u00fck bir devrimci d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. Bir \u00f6nderin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 en karma\u015f\u0131k durumlardan biri, tutkular\u0131yla so\u011fukkanl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 birle\u015ftirmek zorunda olu\u015fu ve k\u0131l\u0131 k\u0131p\u0131rdamaks\u0131z\u0131n en zor kararlar\u0131 alabilmesidir. \u00d6nc\u00fc devrimcilerimiz, bu halk sevgisini y\u00fcceltmeli ve bu en kutsal davay\u0131 tek ve b\u00f6l\u00fcnmez hale getirmelidirler. Onlar, g\u00fcnl\u00fck duygular\u0131n ufak k\u0131rp\u0131nt\u0131lar\u0131yla s\u0131radan insanlar\u0131n sevgilerinin d\u00fczeyine inemezler.
Devrimin \u00f6nderlerinin yeni y\u00fcr\u00fcmeye ba\u015flayan, babalar\u0131n\u0131n adlar\u0131n\u0131 bile \u00f6\u011frenemeyen \u00e7ocuklar\u0131, devrimin tamamlanmas\u0131 i\u00e7in hayatlar\u0131ndaki genel fedak\u00e2rl\u0131klar\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olarak ayr\u0131 kalmak zorunda olduklar\u0131 kanlar\u0131 vard\u0131r; arkada\u015f \u00e7evreleri kesinlikle devrimci yolda\u015flar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r. Onlar i\u00e7in devrimin d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir hayat yoktur.
Bu ko\u015fullarda, ki\u015fi, b\u00fcy\u00fck bir insanl\u0131k sevgisine\u00a0 ve a\u015f\u0131r\u0131 dogmatizm ve so\u011fuk bir skolastisizme d\u00fc\u015fmemek, kitlelerden kopmamak i\u00e7in g\u00fc\u00e7l\u00fc bir adalet ve ger\u00e7ek\u00e7ilik duygusuna sahip olmal\u0131d\u0131r. Bu insanl\u0131k sevgisinin g\u00fcnl\u00fck bir i\u015fe, \u00f6rnek olacak eylemlere, harekete ge\u00e7irici bir g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015fmesi i\u00e7in herg\u00fcn \u00e7aba g\u00f6stermeliyiz.
Devrimin ideolojik itici g\u00fcc\u00fc olan devrimci, sosyalizmin kurulu\u015funun d\u00fcnya \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde tamamlanmas\u0131na kadar ancak \u00f6l\u00fcm\u00fcyle bitecek olan kesintisiz \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7inde t\u00fckenir gider. En \u00e2cil g\u00f6revler yerel \u00f6l\u00e7\u00fcde tamamland\u0131\u011f\u0131nda devrimci \u00e7abalar\u0131n\u0131 yava\u015flat\u0131r ya da proletarya enternasyonalizmini unutursa, \u00f6nderlik yapt\u0131\u011f\u0131 devrim, esinlendirici bir g\u00fc\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131kar ve devrimci amans\u0131z d\u00fc\u015fman\u0131m\u0131z olan emperyalizmin \u00e7ok iyi yararlanaca\u011f\u0131 rahat bir uyu\u015fuklu\u011fa d\u00fc\u015fer. Proletarya enternasyonalizmi hem bir g\u00f6rev hem de devrimci bir zorunluluktur. Biz halk\u0131m\u0131z\u0131 b\u00f6yle e\u011fitiyoruz.
Elbette ki \u015fimdiki durumda, baz\u0131 tehlikeler vard\u0131r, bunlar yaln\u0131z dogmatizmin yada b\u00fcy\u00fck g\u00f6revin ortas\u0131nda iken halkla olan ba\u011flar\u0131n gev\u015femesinin yaratt\u0131\u011f\u0131 tehlikeler de\u011fildir. Zay\u0131fl\u0131k tehlikesi de vard\u0131r. E\u011fer bir insan b\u00fct\u00fcn hayat\u0131n\u0131 devrime adamak istiyorsa, baz\u0131 \u015feylerden yoksun oldu\u011fu, yada \u00e7ocu\u011funun ayakkab\u0131lar\u0131n\u0131n eskidi\u011fi yahut da ailesinin baz\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131layamad\u0131\u011f\u0131 gibi endi\u015feleri olmamal\u0131d\u0131r, yoksa zihnini gelecekteki yozla\u015fman\u0131n tohumlar\u0131n\u0131n etkisine a\u00e7\u0131k tutan bir d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131s\u0131na sahibolur.
Bizim durumumuzda ortalama insan\u0131n \u00e7ocu\u011funun sahiboldu\u011fu \u015feylere bizim \u00e7ocu\u011fumuzun da sahibolmas\u0131yla ve ortalama insan\u0131n \u00e7ocu\u011funun yoksun oldu\u011fu \u015feylerden bizim \u00e7ocu\u011fumuzun da yoksun olmas\u0131yla yetiniriz, ailelerimiz de bunu anlamak ve bu\u00a0 d\u00fczeyde kalmaya \u00e7al\u0131\u015fmak zorundad\u0131r. Devrimi insanlar yapar, fakat insan devrimci ruhunu g\u00fcnden g\u00fcne \u00e7elikle\u015ftirmelidir.
B\u00f6ylelikle ilerliyebiliriz. Bu muazzam kervan\u0131n ba\u015f\u0131nda -s\u00f6ylemekten ne korkar\u0131z, ne de utan\u0131r\u0131z- Fidel gelir. Ondan sonra partinin en iyi kadrolar\u0131, onlar\u0131n hemen arkas\u0131ndan da b\u00fcy\u00fck g\u00fc\u00e7lerini duyaca\u011f\u0131m\u0131z kadar yak\u0131ndan bizi t\u00fcm\u00fcyle halk izler; bu sa\u011flam kitle, ortak amaca do\u011fru y\u00fcr\u00fcyen, ne yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin bilincine varm\u0131\u015f olan bireylerden, yoksulluktan kurtulup \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe kavu\u015fmak i\u00e7in m\u00fccadele eden insanlardan olu\u015fur.
Bu b\u00fcy\u00fck kalabal\u0131k \u00f6rg\u00fctleniyor; program\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131 \u00f6rg\u00fctlenme ihtiyac\u0131n\u0131n bilincinde oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Art\u0131k bu kitle da\u011f\u0131n\u0131k, elbombas\u0131 par\u00e7alar\u0131 gibi uzayda binlerce par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f, ne pahas\u0131na olursa olsun belirsiz bir gelece\u011fe kar\u015f\u0131 korunmaya \u00e7abalayan, yolda\u015flar\u0131yla birlikte umutsuz bir m\u00fccadele i\u00e7inde \u00e7\u0131rpman bir g\u00fc\u00e7 de\u011fildir.
\u00d6n\u00fcm\u00fczde fedak\u00e2rl\u0131klar bulundu\u011funu ve \u00f6nc\u00fc ulus olarak kahramanca eylemimizin bedelini \u00f6dememiz gerekti\u011fini biliyoruz. Biz \u00f6nderler, Amerika’n\u0131n ba\u015f\u0131 olan bir halk\u0131n ba\u015f\u0131nda oldu\u011fumuzu s\u00f6ylemeyi haketmenin bedelini \u00f6demek zorunda oldu\u011fumuzu biliyoruz. Her birimiz, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda g\u00f6revini yapm\u0131\u015f olman\u0131n hazz\u0131na ula\u015faca\u011f\u0131m\u0131z\u0131n, ufukta g\u00fc\u00e7l\u00fckle se\u00e7ilen yeni insan\u0131n g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcne do\u011fru birlikte ilerleyece\u011fimizin bilincinde olarak fedak\u00e2rl\u0131k pay\u0131m\u0131z\u0131 yerine getirmek zorunda oldu\u011fumuzu biliyoruz.
Sonu\u00e7 olarak \u015funlar\u0131 s\u00f6yleyebilirim:
Biz sosyalistler daha m\u00fckemmel oldu\u011fumuz i\u00e7in daha \u00f6zg\u00fcr\u00fcz, daha \u00f6zg\u00fcr oldu\u011fumuz i\u00e7in daha m\u00fckemmeliz.
Tam \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fcn iskeleti \u015fimdiden kurulmu\u015ftur.\u00a0 Eksik olan eti ve elbiseleridir. Onlar\u0131 da yarataca\u011f\u0131z.
\u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ve onun g\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi kanla ve fedak\u00e2rl\u0131klarla \u00f6denmi\u015ftir.
Fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131m\u0131z bilin\u00e7lidir; yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn bedelidir.
Yol uzundur ve bir k\u0131sm\u0131 hi\u00e7 bilinmemektedir. G\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn s\u0131n\u0131r\u0131m biliyoruz. Biz, kendimiz, yirmibirinci y\u00fczy\u0131l\u0131n insan\u0131n\u0131 yarataca\u011f\u0131z.
G\u00fcnl\u00fck eylem i\u00e7inde, yeni bir teknolojiye sahip yeni insan\u0131 yarat\u0131rken kendimizi \u00e7elikle\u015ftirece\u011fiz.
Ki\u015filik, halk\u0131n en y\u00fcksek erdemlerini ve isteklerini temsil etti\u011fi ve yoldan ayr\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, kitlelerin harekete ge\u00e7irilmesinde ve y\u00f6netilmesinde rol oynar.
Yolu a\u00e7an \u00f6nc\u00fc grup, iyilerin en iyisi olan partidir.
\u0130\u015fledi\u011fimiz temel hammadde gen\u00e7liktir. Umudumuzu gen\u00e7li\u011fe ba\u011fl\u0131yor ve onu elimizden bayra\u011f\u0131 almaya haz\u0131rl\u0131yoruz.
E\u011fer bu anla\u015f\u0131lmaz mektup, bir \u015feyleri a\u00e7\u0131klayabiliyorsa amac\u0131na eri\u015fmi\u015f demektir. S\u00f6zlerime el s\u0131k\u0131\u015fma kadar al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f olan selam\u0131m\u0131zla son veriyorum: Ya \u00f6zg\u00fcr vatan, ya \u00f6l\u00fcm. <\/p>\n

Ernesto Che Guevara<\/p>\n

kaynak: kurtuluscephesi.com<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ge\u00e7 kalm\u0131\u015f olmama ra\u011fmen, bu notlar\u0131 Afrika gezim s\u0131ras\u0131nda tamaml\u0131yorum ve bu \u015fekilde s\u00f6z\u00fcm\u00fc yerine getirece\u011fimi umuyorum. Bunu da ba\u015fl\u0131kta belirtilen konuya de\u011finerek yapmak isterim. Uruguayl\u0131 okuyucular\u0131n dikkatini \u00e7ekece\u011fini umar\u0131m. Sosyalizme kar\u015f\u0131 ideolojik m\u00fccadelede, kapitalist konu\u015fmac\u0131lar\u0131n a\u011fz\u0131ndan d\u00fc\u015fmeyen \u00e7ok yayg\u0131n bir iddia da, sosyalizmin yada bizim i\u00e7inde bulundu\u011fumuz sosyalizmi kurma s\u00fcrecinin, bireyin devlete itaatiyle karakterize […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[178],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4514","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-marksizm"},"yoast_head":"\nSosyalizm ve \u0130nsan | Ernesto Che Guevara - narteks.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Sosyalizm ve \u0130nsan | Ernesto Che Guevara\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Ge\u00e7 kalm\u0131\u015f olmama ra\u011fmen, bu notlar\u0131 Afrika gezim s\u0131ras\u0131nda tamaml\u0131yorum ve bu \u015fekilde s\u00f6z\u00fcm\u00fc yerine getirece\u011fimi umuyorum. Bunu da ba\u015fl\u0131kta belirtilen konuya de\u011finerek yapmak isterim. Uruguayl\u0131 okuyucular\u0131n dikkatini \u00e7ekece\u011fini umar\u0131m. Sosyalizme kar\u015f\u0131 ideolojik m\u00fccadelede, kapitalist konu\u015fmac\u0131lar\u0131n a\u011fz\u0131ndan d\u00fc\u015fmeyen \u00e7ok yayg\u0131n bir iddia da, sosyalizmin yada bizim i\u00e7inde bulundu\u011fumuz sosyalizmi kurma s\u00fcrecinin, bireyin devlete itaatiyle karakterize […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"narteks.net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2010-04-26T10:48:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.itusozluk.com\/img.php\/9b530b6826b93383a514b06346be15ed24051\/che\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"35 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tar\u0131k\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\"},\"headline\":\"Sosyalizm ve \u0130nsan | Ernesto Che Guevara\",\"datePublished\":\"2010-04-26T10:48:07+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/\"},\"wordCount\":7100,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.itusozluk.com\/img.php\/9b530b6826b93383a514b06346be15ed24051\/che\",\"articleSection\":[\"Marksizm\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/\",\"name\":\"Sosyalizm ve \u0130nsan | Ernesto Che Guevara - narteks.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.itusozluk.com\/img.php\/9b530b6826b93383a514b06346be15ed24051\/che\",\"datePublished\":\"2010-04-26T10:48:07+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.itusozluk.com\/img.php\/9b530b6826b93383a514b06346be15ed24051\/che\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.itusozluk.com\/img.php\/9b530b6826b93383a514b06346be15ed24051\/che\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/narteks.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Sosyalizm ve \u0130nsan | Ernesto Che Guevara\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"name\":\"narteks.net\",\"description\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"alternateName\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\",\"name\":\"narteks.net\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"width\":300,\"height\":90,\"caption\":\"narteks.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/narteks\",\"https:\/\/instagram.com\/narteksnet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\",\"name\":\"Tar\u0131k\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tar\u0131k\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/narteks.net\"],\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Sosyalizm ve \u0130nsan | Ernesto Che Guevara - narteks.net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Sosyalizm ve \u0130nsan | Ernesto Che Guevara","og_description":"Ge\u00e7 kalm\u0131\u015f olmama ra\u011fmen, bu notlar\u0131 Afrika gezim s\u0131ras\u0131nda tamaml\u0131yorum ve bu \u015fekilde s\u00f6z\u00fcm\u00fc yerine getirece\u011fimi umuyorum. Bunu da ba\u015fl\u0131kta belirtilen konuya de\u011finerek yapmak isterim. Uruguayl\u0131 okuyucular\u0131n dikkatini \u00e7ekece\u011fini umar\u0131m. Sosyalizme kar\u015f\u0131 ideolojik m\u00fccadelede, kapitalist konu\u015fmac\u0131lar\u0131n a\u011fz\u0131ndan d\u00fc\u015fmeyen \u00e7ok yayg\u0131n bir iddia da, sosyalizmin yada bizim i\u00e7inde bulundu\u011fumuz sosyalizmi kurma s\u00fcrecinin, bireyin devlete itaatiyle karakterize […]","og_url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/","og_site_name":"narteks.net","article_published_time":"2010-04-26T10:48:07+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.itusozluk.com\/img.php\/9b530b6826b93383a514b06346be15ed24051\/che","type":"","width":"","height":""}],"author":"Tar\u0131k","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@narteks","twitter_site":"@narteks","twitter_misc":{"Yazan:":"Tar\u0131k","Tahmini okuma s\u00fcresi":"35 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/"},"author":{"name":"Tar\u0131k","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca"},"headline":"Sosyalizm ve \u0130nsan | Ernesto Che Guevara","datePublished":"2010-04-26T10:48:07+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/"},"wordCount":7100,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.itusozluk.com\/img.php\/9b530b6826b93383a514b06346be15ed24051\/che","articleSection":["Marksizm"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/","url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/","name":"Sosyalizm ve \u0130nsan | Ernesto Che Guevara - narteks.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.itusozluk.com\/img.php\/9b530b6826b93383a514b06346be15ed24051\/che","datePublished":"2010-04-26T10:48:07+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.itusozluk.com\/img.php\/9b530b6826b93383a514b06346be15ed24051\/che","contentUrl":"http:\/\/www.itusozluk.com\/img.php\/9b530b6826b93383a514b06346be15ed24051\/che"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/04\/26\/sosyalizm-ve-insan-ernesto-che-guevara\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/narteks.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Sosyalizm ve \u0130nsan | Ernesto Che Guevara"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/narteks.net\/#website","url":"https:\/\/narteks.net\/","name":"narteks.net","description":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"alternateName":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization","name":"narteks.net","url":"https:\/\/narteks.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","width":300,"height":90,"caption":"narteks.net"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/narteks","https:\/\/instagram.com\/narteksnet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca","name":"Tar\u0131k","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tar\u0131k"},"sameAs":["http:\/\/narteks.net"],"url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4514","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4514"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4514\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4514"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4514"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4514"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}