![](\"http:\/\/www.ilericigenclik.org\/images\/news\/d94d15d5ee3886c2ba03389a58cbadd4.jpg\")
\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda Almanya, Fransa, \u0130spanya, Hollanda, Polonya, Yunanistan, Yugoslavya olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn Avrupa \u00fclklerinde fa\u015fizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eden yurtseverlerin, kom\u00fcnistlerin ve de sosyalistlerin \u00f6nemli bir kesimi kad\u0131nlardan olu\u015fmaktayd\u0131.<\/p>\n
1930\u2019lu y\u0131llar, kom\u00fcnist partilerin b\u00fct\u00fcn dikkatlerini fa\u015fizmle m\u00fccadeleye \u00e7evirdikleri, bu nedenle Komintern\u2019in Birle\u015fik Halk Cephesi politikalar\u0131n\u0131 g\u00fcndemine ald\u0131\u011f\u0131 y\u0131llard\u0131r. 1930\u2019lu y\u0131llar fa\u015fizmin Avrupa\u2019y\u0131 kas\u0131p kavurdu\u011fu y\u0131llard\u0131r. O y\u0131llarda Almanya\u2019da, \u0130talya\u2019da ve \u0130spanya\u2019da fa\u015fistler iktidardad\u0131r.<\/p>\n
\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda Almanya, Fransa, \u0130spanya, Hollanda, Polonya, Yunanistan, Yugoslavya olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn Avrupa \u00fclklerinde fa\u015fizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eden yurtseverlerin, kom\u00fcnistlerin ve de sosyalistlerin \u00f6nemli bir kesimi kad\u0131nlardan olu\u015fmaktayd\u0131. Say\u0131lar\u0131 az de\u011fildi, ancak kad\u0131nlar direni\u015fi o kadar hayatlar\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 yapm\u0131\u015flard\u0131 ki bunda ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir\u015fey g\u00f6rmemi\u015flerdi. Say\u0131lar\u0131 az de\u011fildi, ancak \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra direni\u015fin tarihi yaz\u0131l\u0131rken onlar tarih kitaplar\u0131na bile giremeyip es ge\u00e7ilmi\u015flerdi.Ger\u00e7i bunda kad\u0131nlar\u0131n a\u011f\u0131r basan direni\u015f bi\u00e7imleri de \u00f6nemli bir rol oynamaktayd\u0131: Onlar erkek yolda\u015flar\u0131 gibi ellerinde silahla direni\u015fte yer alman\u0131n yan\u0131nda, b\u00f6ylesi bir direni\u015ften daha \u00e7ok g\u00fcnl\u00fck ya\u015famdaki direni\u015fleri ile \u00f6nemli bir yer tutmaktayd\u0131lar. Kald\u0131 ki \u00f6nemli g\u00f6revlerin ba\u015far\u0131yla yerine getirilmesi bu g\u00f6revi \u00fcstlenen ki\u015filerin toplumda g\u00f6ze batmamalar\u0131 ile ili\u015fkiliydi. Kad\u0131nlar, yeralt\u0131 ile \u201cnormal\u201d hayat\u0131 birle\u015ftiren ara halka idiler. Bu kad\u0131nlar\u0131n isimlerini hi\u00e7bir zaman \u00f6\u011frenemeyece\u011fiz. Zaten tarihi yapanlar da bu isimsiz askerler de\u011fil mi? Peki isimlerini bildiklerimiz? Bunlara bir g\u00f6z atal\u0131m…<\/p>\n
\u0130spanya: Dolores \u0130baruri<\/strong> Almanya: K\u0131z\u0131l Orkestra<\/strong> \u201cK\u0131z\u0131l Orkestra\u201d heterojen bir yap\u0131ya sahiptir -ki bu \u015f\u00fcphesiz halk cephesi d\u00fc\u015f\u00fcncesine yaslanmaktad\u0131r. Ne var ki, sosyal k\u00f6kenlerinin heterojenli\u011fi, politik hedeflerinde homojen olmalar\u0131n\u0131 engellemez. \u201cK\u0131z\u0131l Orkestra\u201dn\u0131n \u00f6nc\u00fclerinden Harro Schulze-Boysen, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin desteklenmesini savunur; \u00e7\u00fcnk\u00fc \u201cilk i\u015f\u00e7i devletinin ayakta kalmas\u0131, kendi \u00fclkesinde k\u00f6kl\u00fc bir de\u011fi\u015fimin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in \u00f6n ko\u015fuldu.\u201d<\/p>\n \u201cK\u0131z\u0131l Orkestra\u201d hedefini Hitler Almanya\u2019s\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015fmakla s\u0131n\u0131rlam\u0131yordu, ayn\u0131 zamanda sosyalist hedefler do\u011frultusunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Onlar\u0131 biraraya getiren unsur halk cephesi d\u00fc\u015f\u00fcncesi olmu\u015ftu. Nitekim bu direni\u015fte kom\u00fcnistler, sendikac\u0131lar, sosyal demokratlar, partisizler, ateistler, dindar insanlar, kad\u0131n, erkek, gen\u00e7, ya\u015fl\u0131, i\u015f\u00e7i, bilim insanlar\u0131, \u00f6\u011fretmenler, sanat\u00e7\u0131lar, memur ve esnaf, asker ve subaylar fa\u015fizme kar\u015f\u0131 birlik olu\u015fturmu\u015ftu.<\/p>\n Schulze-Boysen\/Harnack \u00f6rg\u00fct\u00fc 1938\/39\u2019da KPD ve farkl\u0131 demokratik ve ilerici anti-fa\u015fist direni\u015f gruplar\u0131n\u0131n birle\u015fmesiyle olu\u015fur. Schulze-Boysen\/Harnack direni\u015f \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcn direni\u015f bi\u00e7imi ve y\u00f6ntemi \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc olup, s\u00fcreklili\u011fi olan marksist-leninist e\u011fitimi, fa\u015fist rejime ve sava\u015f politikas\u0131na kar\u015f\u0131 ajitasyonu, muhalif g\u00fc\u00e7leri birle\u015ftirmek hedefiyle anti-fa\u015fist yay\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131, tutsak anti-fa\u015fistlerin ailelerine maddi ve manevi destek sa\u011flamay\u0131, yabanc\u0131 k\u00f6le i\u015f\u00e7ileri ve sava\u015f tutsaklar\u0131yla birlikte eylemler yapmay\u0131, sava\u015f sanayisinde sabotajlar d\u00fczenlemeyi ve Sovyetler Birli\u011fi\u2019ne Hitler\u2019in sald\u0131r\u0131 planlar\u0131 \u00fczerine bilgi ula\u015ft\u0131rmay\u0131 kapsamaktayd\u0131. Alman Demiryollar\u0131\u2019nda \u00e7al\u0131\u015fan anti-fa\u015fistler \u00f6rne\u011fin sadece askeri ara\u00e7lar\u0131n nakliyat\u0131 ve hedef yerleri hakk\u0131nda bilgi toplamazlar, ayn\u0131 zamanda trenlerin gecikmesini ya da Nazilerin nakliyat planlar\u0131n\u0131 alt \u00fcst etmesiyle sonu\u00e7lanan yanl\u0131\u015f yollara y\u00f6nlendirilmesini sa\u011flarlar. Fabrikalarda ise direni\u015f\u00e7i i\u015f\u00e7iler \u201cyava\u015f-\u00e7al\u0131\u015f-hareketi\u201dni \u00f6rg\u00fctlerler.<\/p>\n 31 A\u011fustos 1942\u2019de ba\u015flayan tutuklamalarda 130\u2019dan fazla direni\u015f\u00e7i ele ge\u00e7irilip, i\u015fkenceye u\u011frar. Bizzat Hitler, G\u00f6ring ve Himmler kendileri \u201cilgilenirler\u201d bu direni\u015f grubuyla. 49 direni\u015f\u00e7isi hakk\u0131nda \u00f6l\u00fcm cezas\u0131 verilir. 31 erkek ve 18 kad\u0131n direni\u015f\u00e7i Berlin-Pl\u00f6tzensee, Halle, Brandenburg ve Berlin-Tegel alan\u0131nda ya as\u0131larak ya da ba\u015flar\u0131 kesilerek\u00a0 katledilir. G\u00f6zalt\u0131na al\u0131nan direni\u015f\u00e7ilerden yedisi Gestapo\u2019nun sorgulamalar\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcr, yedisi Nazi \u00f6l\u00fcm kamp\u0131na g\u00f6nderilip, geri kalanlar ise a\u011f\u0131r hapis cezalar\u0131na mahk\u00fbm edilir.<\/p>\n \u0130dam edilen \u201cK\u0131z\u0131l Orkestra\u201d \u00fcyesi kad\u0131n direni\u015f\u00e7iler<\/strong> Fransa: R\u00e9sistance ve kad\u0131nlar<\/strong> Sovyet kad\u0131nlar\u0131 her yerde<\/strong> \u0130\u015fte bu ba\u015far\u0131y\u0131 g\u00f6steren Sovyet kad\u0131nlar\u0131ndan biri o g\u00fcnleri \u015f\u00f6yle anlat\u0131yor:<\/p>\n “Hi\u00e7 korkmad\u0131m diyen birine asla inanmam. Almanlar\u0131n geldi\u011fini, size do\u011fru ilerledi\u011fini ve be\u015f ya da on dakika sonra bir sald\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsunuz. Korkudan titremeye ba\u015fl\u0131yorsunuz… Ama bu ilk silah at\u0131\u015f\u0131na kadar s\u00fcrer. Emri duyar duymaz belle\u011finizde her\u015fey silinir ve aya\u011fa kalk\u0131p di\u011ferleriyle birlikte ileri do\u011fru ko\u015fmaya ba\u015flars\u0131n\u0131z. Ve art\u0131k korku kalmam\u0131\u015ft\u0131r. Ama ikinci g\u00fcn de uyuyamaz ve yine korkars\u0131n\u0131z. Her \u015feyi t\u00fcm ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla hat\u0131rlar ve ben de \u00f6lebilirdim der, deh\u015fete d\u00fc\u015fersiniz. Bir sald\u0131r\u0131dan sonra hemen insanlar\u0131n y\u00fcz\u00fcne bakmaman\u0131z gerekir. Tamam\u0131yla farkl\u0131 olurlar. Sanki o y\u00fczler insan y\u00fcz\u00fc de\u011fildir. Bunu kelimelerle anlatamam. Herkeste bir anormallik g\u00f6ze \u00e7arpar. O y\u00fczler bak\u0131lamayacak kadar korkun\u00e7turlar.” (Nazi \u0130\u015fgalinde Sovyet Kad\u0131nlar\u0131, Svetlana Aleksiyevi\u00e7 Evrensel Bas\u0131m Yay\u0131n sf 136.)<\/p>\n Zafer g\u00fcn\u00fcn\u00fc g\u00f6rebilenlerin yan\u0131nda elbette pek \u00e7ok yurtsever Sovyet kad\u0131n\u0131 da yurt savunmas\u0131nda hayatlar\u0131n\u0131 kaybetti. Bunlar\u0131n hepsinin an\u0131s\u0131na bir tanesinin ismi biraz da Naz\u0131m\u2019\u0131n sayesinde haf\u0131zalar\u0131m\u0131za kaz\u0131nd\u0131: Tanya… Almanlar Moskova b\u00f6lgesinde, Vereya kasabas\u0131 yak\u0131nlar\u0131nda gen\u00e7 bir gerilla k\u0131z\u0131 yakalad\u0131lar. Nazilerin en \u015fiddetli i\u015fkencelerine maruz kalmas\u0131na ra\u011fmen a\u011fz\u0131ndan tek bir kelime \u00e7\u0131kmam\u0131\u015ft\u0131. Ger\u00e7ek ad\u0131n\u0131 bile s\u00f6ylemeyip isminin \u201cTanya\u201d oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n “Tanya”n\u0131n ger\u00e7ek ad\u0131 Zoya Kosmodemyanskaya idi. Onun kahramanca \u00f6l\u00fcm\u00fcne tan\u0131k olanlar, son anlar\u0131nda, sa\u011f kal\u0131p d\u00fc\u015fman hatt\u0131 gerisinde sava\u015fanlar\u0131 nas\u0131l canland\u0131rma ve y\u00fcreklendirme g\u00fcc\u00fc buldu\u011funu anlatt\u0131lar. Ve bu anlat\u0131lanlar romanlara, \u015fiirlere konu oldu…<\/p>\n Kaynak: soL<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019nda Almanya, Fransa, \u0130spanya, Hollanda, Polonya, Yunanistan, Yugoslavya olmak \u00fczere b\u00fct\u00fcn Avrupa \u00fclklerinde fa\u015fizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele eden yurtseverlerin, kom\u00fcnistlerin ve de sosyalistlerin \u00f6nemli bir kesimi kad\u0131nlardan olu\u015fmaktayd\u0131. 1930\u2019lu y\u0131llar, kom\u00fcnist partilerin b\u00fct\u00fcn dikkatlerini fa\u015fizmle m\u00fccadeleye \u00e7evirdikleri, bu nedenle Komintern\u2019in Birle\u015fik Halk Cephesi politikalar\u0131n\u0131 g\u00fcndemine ald\u0131\u011f\u0131 y\u0131llard\u0131r. 1930\u2019lu y\u0131llar fa\u015fizmin Avrupa\u2019y\u0131 kas\u0131p kavurdu\u011fu y\u0131llard\u0131r. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[176],"tags":[],"class_list":["post-4650","post","type-post","status-publish","format-standard","category-kadin-a-dair"],"yoast_head":"\n
Fa\u015fizme kar\u015f\u0131 en zorlu m\u00fccadelelerden biri \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesinde \u0130spanya\u2019da verildi. Fa\u015fist general Franco\u2019ya kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fen \u0130spanyol direni\u015fi an\u0131lmaya de\u011fer. Direni\u015fin \u00f6n saflar\u0131nda yer alan \u0130spanyol Kom\u00fcnist Partisi lideri Dolores \u0130baruri\u2019nin an\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli. \u0130spanya Kom\u00fcnist Partisi lideri olan \u0130baruri\u2019nin radyodan, meydanlardaki hoparl\u00f6rlerden duyulan sesi, kitlesel mitinglerde yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmalar, direni\u015fin s\u00fcrmesinin en \u00f6nemli nedenlerinden biri olmu\u015ftur. O, \u201cdemokratik ispanyan\u0131n ter\u00f6r cehennemine ve i\u015fkencehaneye\u201d \u00e7evrilmesine kar\u015f\u0131 her kad\u0131n, erkek ve \u00e7ocu\u011fu fa\u015fistlerin ba\u015fkente y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 barikat kurmaya \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u201cAyakta \u00f6lmek, dizlerinizin \u00fczerinde ya\u015famaktan daha iyidir.\u201d Ve \u201ckorkak kar\u0131s\u0131 olmaktansa, yi\u011fit dulu olmak ye\u011fdir\u201d s\u00f6zleri direni\u015fin slogan\u0131 olmu\u015ftur. En me\u015fhur konu\u015fmalar\u0131ndan birinde o, kad\u0131nlar\u0131, ba\u015fka silah bulamazlar ise mutfak b\u0131\u00e7a\u011f\u0131 veya benzer silahlar ile sava\u015fmaya \u00e7a\u011f\u0131rm\u0131\u015f, hatta kaynar sular\u0131n bile Madrid\u2019e sald\u0131r\u0131lar\u0131 p\u00fcsk\u00fcrtmek i\u00e7in kullan\u0131labilece\u011fi konusunda te\u015fvik etmi\u015ftir. \u0130baruri\u2019nin lideri oldu\u011fu Sava\u015fa ve Fa\u015fizme kar\u015f\u0131 Uluslararas\u0131 Kad\u0131n Komitesi, kom\u00fcnist kad\u0131nlar\u0131n gazetesi olan Mujeres De Madrid (Madrid\u2019in Kad\u0131nlar\u0131) ve Companera\u2019y\u0131 (Yolda\u015f) yay\u0131nlam\u0131\u015ft\u0131r. Direni\u015fi canl\u0131 tutmak i\u00e7in 100 binden fazla kad\u0131n anti-fa\u015fist komitelerde yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Direni\u015fin s\u00fcrmesi i\u00e7in ya\u015famsal \u00f6neme sahip b\u00fct\u00fcn i\u015fler kad\u0131nlar taraf\u0131ndan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Barikatlar\u0131n yap\u0131m\u0131ndan, siperlerin kaz\u0131lmas\u0131nda, ortak a\u015fevleri ve \u00e7ama\u015f\u0131rhanelerin \u00f6rg\u00fctlenmesinde, ilkyard\u0131m istasyonlar\u0131n\u0131n kurulmas\u0131nda hep kad\u0131nlar \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131r. Madrid kad\u0131nlar taraf\u0131ndan y\u00f6netilen bir \u015fehir haline gelmi\u015ftir. Fabrikalarda, telefon santrallerinde, okullarda \u00e7al\u0131\u015fanlar, erzak da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirenler, ordu mensuplar\u0131n\u0131n okuma-yazma \u00f6\u011frenmesi i\u00e7in a\u00e7\u0131lan iki bin okulda ders verenler hep kad\u0131nlard\u0131r.\u00a0 <\/p>\n
Hitler fa\u015fizmine kar\u015f\u0131 \u00f6rg\u00fctlenen kom\u00fcnist ve yurtsever direni\u015fi i\u00e7erisinde yer alan \u00f6nemli bir kesim yine kad\u0131nlard\u0131. Burada \u201cSchulze-Boysen\/Harnack \u00d6rg\u00fct\u00fc\u201d, Gestapo\u2019nun \u201cK\u0131z\u0131l Orkestra\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kom\u00fcnist direni\u015f grubu Bat\u0131 Almanya tarih yaz\u0131m\u0131nda ya es ge\u00e7ilmi\u015ftir, ya da Sovyetler Birli\u011fi\u2019ne ispiyonluk hizmeti veren birka\u00e7 kom\u00fcnistin direni\u015fi olarak k\u00fc\u00e7\u00fcmsenmi\u015ftir.<\/p>\n
Liane Berkowitz
Cato Bontjes van Beek
Erika von Brockdorff
Eva-Maria Buch
Hilde Coppi
Ursula Geotze
Mildred Harnack
Else Immen
Anna Krauss
Ingeborg Kummerow
Klara Schabbel
Rose Schl\u00f6singer
Oda Schottm\u00fcller
Libertas Schulze-Boysen
Elisabeth Schumacher
\u0130lse St\u00f6be
Marie Terwiel
Frida Wesolek<\/p>\n
Fransa\u2019da ise durum biraz daha farkl\u0131d\u0131r. Burada b\u00fct\u00fcn kesimden kad\u0131nlar bir kitle direni\u015fi olan fa\u015fizme kar\u015f\u0131 \u201cR\u00e9sistance\u201d hareketine kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. Kad\u0131nlar, hem cephede hem de siviller olarak g\u00f6revler \u00fcstlenirler. Bunlardan, isimlerini bildiklerimiz Auschwitz\u2019de \u00f6ld\u00fcr\u00fclen kom\u00fcnist direni\u015f\u00e7i Danielle Casanova, \u201cCombat\u201d isimli direni\u015f hareketinin kurucular\u0131ndan\u00a0 Bertie Albrecht, Marie-Claude Vaillant-Courturier, \u201cAlliance\u201d isimli direni\u015f grubununun y\u00f6neticisi Marie-Madeleine Forucade, Elisabeth Terrenoire, Lucie Aubrac, Marie-Jo Chombart de Lauwe, Germaine Tillion, Madeleine Riffaud, Rachel Cheigham vd….<\/p>\n
Sovyetler Birli\u011fi\u2019nde anayurt savunmas\u0131nda yer alan kad\u0131nlar, hem cephe gerisinde, hem de partizan birliklerindeydiler. Sa\u011fl\u0131k g\u00f6revlisi, telsizci, m\u00fchendis, pilot, at\u0131c\u0131, top\u00e7u, u\u00e7aksavar top\u00e7usu, politik i\u015f\u00e7i, tank\u00e7\u0131, s\u00fcvari, para\u015f\u00fct\u00e7\u00fc, denizci, trafik\u00e7i, \u015fof\u00f6r, \u00e7ama\u015f\u0131rc\u0131 ve temizlik birimlerinde nefer, a\u015f\u00e7\u0131, f\u0131r\u0131nc\u0131, k\u0131sacas\u0131 akl\u0131n\u0131za gelebilecek her t\u00fcr i\u015fte kad\u0131nlar vard\u0131. Tek ba\u015f\u0131na Komsomol \u00d6rg\u00fct\u00fc 200 bini komsomol \u00fcyesi olmak \u00fczere 500 bin kad\u0131n askeri cepheye g\u00f6nderdi. Kad\u0131nlar, erkek karde\u015fleri, e\u015fleri ve babalar\u0131n\u0131nkine denk askeri ba\u015far\u0131 g\u00f6sterdiler. <\/p>\n