![](\"http:\/\/1.bp.blogspot.com\/_-IjTKVh4cr4\/SwQMtsXkCLI\/AAAAAAAABeY\/EViyNHmPMug\/s400\/grlm.gif\")
“Bulundu\u011fu toplum i\u00e7in fikir \u00fcretip de s\u00f6ylemeyen ya tembel, ya bencil, ya da korkakt\u0131r.”<\/p>\n“Bulundu\u011fu toplum i\u00e7in fikir \u00fcretip de s\u00f6ylemeyen ya tembel, ya bencil, ya da korkakt\u0131r.”<\/p>\n
Seneca<\/p>\n
Psikolojik sava\u015f\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131nda et\u00fcd\u00fcn\u00fcn iyi yap\u0131lmas\u0131, stratejisinin iyi belirlenmesi birinci derecede \u00f6nemlidir. Bir toplumun korku duygusu ile oynamak hem askeri hem k\u00fclt\u00fcrel sava\u015fta kullan\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Korku duygusu ile e\u011fitilen bireylerden olu\u015fan toplumda korumaya y\u00f6nelik, tutucu \u00f6zellikler daha belirgindir. Korku duygusu beyinde savunma ve korunmaya y\u00f6nelik zihinsel \u015fartlanmalar geli\u015ftirir. Sevgi ve g\u00fcven duygusu ortam\u0131nda beyinde yenilik arama davran\u0131\u015f\u0131na y\u00f6nelik zihinsel \u015fartlanmalar geli\u015fir. \u00d6zg\u00fcr bireylerin y\u00f6netici, \u00fcretken olmalar\u0131n\u0131n biyolojik temeli budur.<\/p>\n
\u00c7aresizli\u011fi, korkuyu \u00f6\u011frenmi\u015f bireylerden olu\u015fan toplum hep \u00e7oban aray\u0131\u015f\u0131 i\u00e7erisindedir. \u00d6zg\u00fcr ruhlu, \u00f6zg\u00fcr kafal\u0131 insanlar yeti\u015ftiren okullar g\u00fcven duygusu ve g\u00fcven k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc geli\u015ftirir.<\/p>\n
\u00c7a\u011fda\u015fl\u0131k, demokratik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn yerle\u015fmesi ile m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00dcniversitelerde dilin kemi\u011fi, akl\u0131n dizgini yoksa bilimsel \u00fcretim kalitesi artar.<\/p>\n
“Sorma, d\u00fc\u015f\u00fcnme, itaat et” d\u00fc\u015f\u00fcncesi Mezopotamya k\u00fclt\u00fcrlerinden bu g\u00fcne gelen bir davran\u0131\u015f kal\u0131b\u0131 idi.<\/p>\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu \u00f6zellik meziyet de\u011fil, sak\u0131nca haline geldi, insanl\u0131k pek \u00e7ok evreler ge\u00e7irdi. K\u00f6lelik d\u00f6nemi, i\u015f\u00e7ilik d\u00f6nemi ve bug\u00fcn ya\u015fanan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck d\u00f6nemidir bu evreler.<\/p>\n
\u00d6zg\u00fcrl\u00fck d\u00f6neminde \u00e7ocuk bile hakk\u0131n\u0131 aramak zorundad\u0131r. Nitekim 1989’da Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu \u00c7ocuk Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesini kabul etti ve 1990’da y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koydu. \u00c7ocuk haklar\u0131nda bug\u00fcn gelinen nokta, insanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fim s\u00fcrecinin \u00f6nemli bir noktas\u0131d\u0131r. (Do\u011fan, 2000)<\/p>\n
D\u00fcnya teknolojik bir k\u00f6y oldu, ileti\u015fim ola\u011fan\u00fcst\u00fc h\u0131zl\u0131. Herkesin birbirinden haberi var. K\u00fcreselle\u015fme ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir ger\u00e7ek olarak \u00f6n\u00fcm\u00fczde duruyor. Fakat “yeni d\u00fcnya d\u00fczeni” adil i\u015flememektedir.<\/p>\n
\u00d6zg\u00fcrl\u00fck Tehdit Alt\u0131nda m\u0131?<\/strong><\/p>\n Bir \u00fclkede kaynaklar\u0131n yar\u0131dan fazlas\u0131 %10’luk bir grup taraf\u0131ndan kontrol ediliyorsa, bu rahats\u0131z edici bir tablodur.<\/p>\n Bir \u00fclkede, y\u00f6netim %10’luk bir grup taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131yorsa, bu su\u00e7luluk duygusu uyand\u0131racak bir tablodur.<\/p>\n Aristoteles orta s\u0131n\u0131f\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc olmas\u0131 ve onun siyaseti y\u00f6netmesinin ideal oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyordu.<\/p>\n Gelirin adil da\u011f\u0131lmamas\u0131, y\u00f6netimin adil olmamas\u0131 insanlarda servet d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/p>\n Adaletsizli\u011fe kar\u015f\u0131 hak arama duygusunun geli\u015fmesini \u00f6nlemek i\u00e7in, zorbal\u0131k ve itaat k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn desteklenmesi, egemenlerce “k\u0131sa ve \u00e7abuk yol” olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ancak insanl\u0131k, di\u011fer evreleri ya\u015fad\u0131ktan sonra art\u0131k, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sosyolojik d\u00f6nemine girdi. Bu evrede; bask\u0131, tehdit, korkutma y\u00f6ntemleri ile toplumu idare etmek uzun s\u00fcre etkili olmayacakt\u0131r.<\/p>\n Devlet Baba D\u00fc\u015f\u00fcncesi<\/strong><\/p>\n Gelenek yap\u0131m\u0131zda olu\u015fmu\u015f kollektif bilin\u00e7alt\u0131 kal\u0131plar devleti baba yerine koyma e\u011filimindedir. Devlete itiraz etmenin babaya itiraz olarak alg\u0131lanmas\u0131n\u0131n psikodinamik boyutu vard\u0131r. Kollektif bilin\u00e7alt\u0131ndaki d\u00fc\u015f\u00fcnce ve duygu kal\u0131plar\u0131na (Archetyp) uygun politikalar \u00fcretilmelidir. Bu nedenle yasa d\u0131\u015f\u0131 eylemi zorlayan ideolojik etkinlikler, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fler ve okul \u00f6nlerindeki protestolar toplumsal cevap bulamamaktad\u0131r. Toplumun b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesini devleti incitmeden yapma duygusunu ta\u015f\u0131mas\u0131 se\u00e7im tepkileri \u015feklinde ortaya \u00e7\u0131kabilir. Devleti kutsalla\u015ft\u0131ran, dogmatik olarak devlete ba\u011fl\u0131l\u0131k duygusu ile babaya ba\u011fl\u0131l\u0131k duygusunun ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 uzun sosyolojik faz gerektirir.<\/p>\n \u00c7\u00f6z\u00fcm Nedir?<\/strong><\/p>\n \u00eeyi adamlar ile k\u00f6t\u00fc adamlar aras\u0131ndaki kavga bitmeyecektir. Uzun vadeli \u00e7\u00f6z\u00fcm, iyi adamlar\u0131n \u00e7o\u011falmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n Orta vadeli \u00e7\u00f6z\u00fcm, iyi adamlar\u0131n organize olmay\u0131, do\u011fruyu do\u011fru \u015fekilde savunmay\u0131 ba\u015farabilmeleridir.<\/p>\n Kendini be\u011fenmi\u015f “kurtar\u0131c\u0131lar” beklemek, itaat k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn devam eden bir anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Bilim, s\u00fcrekli ger\u00e7e\u011fi arama \u00e7abas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00f6z\u00fcm i\u00e7in, hak arama bilincinin olu\u015fmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n Anadolu insan\u0131 k\u00f6leli\u011fe de\u011fil, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe lay\u0131kt\u0131r.<\/p>\n Bilin\u00e7li bir halk\u0131n kar\u015f\u0131 konulmaz iradesi, yanl\u0131\u015flar\u0131 d\u00fczeltecek tek g\u00fc\u00e7t\u00fcr.<\/p>\n Hak Arama Bilinci<\/strong><\/p>\n Bir halk, hakk\u0131na sahip \u00e7\u0131kacak oranda bilin\u00e7li ise, o toplumda k\u00f6t\u00fc adamlar az\u0131nl\u0131kta kalacakt\u0131r.<\/p>\n \u0130sl\u00e2m peygamberi bir g\u00fcn \u015f\u00f6yle s\u00f6yl\u00fcyor: “Zalime yard\u0131m ediniz.” Bunun \u00fczerine arkada\u015flar\u0131 bu nas\u0131l olur, diyorlar. Cevap \u00e7ok net olarak gelir: “Ondaki hakk\u0131n\u0131z\u0131 alarak ona yard\u0131m ediniz.”<\/p>\n Ger\u00e7ekten de bir insan e\u011fer hakk\u0131n\u0131 aram\u0131yorsa, ki\u015fi o hakka lay\u0131k de\u011fildir.<\/p>\n G\u00fcn\u00fcm\u00fcz insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ortak de\u011ferlerinden birisi demokrasidir. Demokrasiye inanan insan\u0131n \u00fc\u00e7 temel \u00f6zelli\u011fi vard\u0131r:<\/p>\n 1. Ele\u015ftiriye a\u00e7\u0131kt\u0131r. Hakk\u0131n\u0131 arama bilincine sahip bir insan, bu \u00f6zelliklerini koruyarak s\u00fcrekli d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretiminde bulunacakt\u0131r.<\/p>\n “E\u011fer ben hakk\u0131m\u0131 aramazsam, beni y\u00f6netenler haks\u0131zl\u0131\u011fa devam edecekler” diyerek, demokratik y\u00f6ntemlerle hakk\u0131n\u0131 aramay\u0131 ba\u015faracakt\u0131r, insanlar haklar ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler konusunda bilin\u00e7lenirse, toplumsal geli\u015fmenin getirilerinden ve \u00e7a\u011f\u0131n nimetlerinden herkes yararlanm\u0131\u015f olur.<\/p>\n Kat\u0131l\u0131mc\u0131l\u0131k, Sosyal Patlaman\u0131n \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fcd\u00fcr<\/strong><\/p>\n Otoriter y\u00f6netimlerde, y\u00f6netilenler kendilerini idare edenleri sorgulamazlar, hesap sormazlar, ele\u015ftiremezler. Bu nedenle muhalefet yoktur.<\/p>\n Otoritesi olan r\u0131zaya dayal\u0131 sistemde ise, y\u00f6netilenler ele\u015ftirilebilir. Yanl\u0131\u015f yapanlardan hesap sorabilir. Halk \u00f6rg\u00fctlenerek hak arama \u00e7abas\u0131na girebilir.<\/p>\n Y\u00f6netimde keyfili\u011fi \u00f6nleyecek tek yol budur.<\/p>\n Demokrat y\u00f6netimlerde bir general \u00e7\u0131k\u0131p, “Devletin y\u00fcce menfaati s\u00f6z konusu oldu\u011funda hukuk rafa kald\u0131r\u0131labilir” gibi antidemokratik bir s\u00f6z\u00fc s\u00f6yleyemez.<\/p>\n Demokrat y\u00f6netimde haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen insanlar, yasad\u0131\u015f\u0131 yollarla hakk\u0131n\u0131 aramaya \u00e7al\u0131\u015fmazlar.<\/p>\n Ger\u00e7ekten de bug\u00fcn Bat\u0131 \u00fclkelerinde \u00fc\u00e7 ki\u015fi bir araya gelse, dernek kurarak bir ama\u00e7 etraf\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131rlar. Bu bizim .k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde de vard\u0131r. Vak\u0131flarla sivil toplum \u00f6rg\u00fctlenmesi \u015feklinde insanlar y\u00f6netime kat\u0131l\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretmi\u015flerdir.<\/p>\n Y\u00f6netilenler olabildi\u011fince her d\u00fczeyde iktidara ortak olduklar\u0131nda, ya\u015fanan keyfilikler \u00f6nlenece’ktir. Kat\u0131l\u0131m ne kadar yayg\u0131n ve etkili olursa, insanlar o kadar sistemi kendi eserleri gibi g\u00f6recek ve sahip \u00e7\u0131kacaklard\u0131r. Yap\u0131lan ele\u015ftiriyi, \u00f6zele\u015ftiri olarak d\u00fc\u015f\u00fcnecekler ve hatalar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmeye \u00e7al\u0131\u015facaklard\u0131r.<\/p>\n S\u00fcr\u00fc i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fcne Dikkat!<\/strong><\/p>\n Hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck bilincinin kar\u015f\u0131t duygusu, s\u00fcr\u00fc i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fcd\u00fcr. S\u00fcr\u00fc i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fcne sahip insanlar, duygular\u0131n\u0131 bast\u0131r\u0131rlar. Maruz kald\u0131klar\u0131 haks\u0131zl\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda direnemeyip alkole y\u00f6nelirler, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 ezerler ve sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 bozarlar. S\u00fcr\u00fc i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fcn\u00fcn ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 yerde adi su\u00e7lar, cinayetler artar, kaba kuvvete dayal\u0131 sosyal patlamalar ya\u015fanabilir.<\/p>\n S\u00fcr\u00fc i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fcne sahip olan y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n patlamas\u0131 \u00c7in, Roma b\u00fcy\u00fck y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerini, Frans\u0131z b\u00fcy\u00fck devrimini do\u011furdu.<\/p>\n Patlamalar yerine bo\u015falmalar\u0131 sa\u011flayacak modelde be\u015f \u00f6zellik gereklidir:<\/p>\n 1. Sorumlulu\u011fu payla\u015fmak. Bu modelin ad\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc, \u00e7o\u011fulcu, kat\u0131l\u0131mc\u0131 demokrasidir. Demokrasiyi de\u011fer olarak benimsemek yetmez, y\u00f6ntem.olarak da benimsemek gerekir. Demokratik bir grup i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na inanan insan, kendini g\u00fcvende hissedecektir. Kendini g\u00fcvende hisseden insan da, beklemeyi bilecektir.<\/p>\n De\u011fi\u015fime Kar\u015f\u0131 Korku<\/strong><\/p>\n Otoriter e\u011filimli ki\u015filer, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve \u00e7o\u011fulculu\u011fu tehdit olarak alg\u0131larlar. Kendisini tehdit alt\u0131nda g\u00f6ren ki\u015fi, daima korku i\u00e7indedir. Korku i\u00e7erisindeki ki\u015fi, kimseye g\u00fcvenmemeye ba\u015flar.<\/p>\n Diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe Gidi\u015f<\/strong><\/p>\n Ger\u00e7ekten de korku, insanlar\u0131 diktat\u00f6rl\u00fc\u011fe g\u00f6t\u00fcrmeye ba\u015flar. Korkan ki\u015fi, su\u00e7lular\u0131 \u015fiddetle cezaland\u0131r\u0131r. Her \u015feyi potansiyel tehdit olarak alg\u0131lama e\u011filimindedirler. Denetimleri a\u015f\u0131r\u0131 bi\u00e7imde art\u0131r\u0131rlar ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri k\u0131s\u0131tlarlar. Otoriteye korunma amac\u0131yla iyi bakma e\u011filimlerinin onlar\u0131 k\u00f6t\u00fc sona daha \u00e7ok yakla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131n fark\u0131na varamazlar.<\/p>\n Marilyn French, “Beyond Power” isimli kitab\u0131nda (1985):<\/p>\n “G\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131 ac\u0131ya, ge\u00e7ici zevklere kar\u015f\u0131 bir koruyucu olarak art\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Fakat ya\u015famdaki her \u015fey gibi g\u00fc\u00e7 kullan\u0131m\u0131 da k\u0131sa \u00f6m\u00fcrl\u00fcd\u00fcr. Bask\u0131 ve zorbal\u0131k d\u00fczeni sa\u011flamak i\u00e7in basit ve zaman almayan bir y\u00f6ntem olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Asl\u0131nda grup uyumu i\u00e7in kat\u0131l\u0131m\u0131 sa\u011flamaktan, ki\u015fileri dinlemekten onlar\u0131 ikna etmekten ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 etkile\u015fimden daha pahal\u0131 ve can s\u0131k\u0131c\u0131d\u0131r” demektedir.<\/p>\n Otoriter e\u011filimli ki\u015filer, g\u00fcce dayal\u0131 disiplini bir y\u00f6ntem olarak benimsediklerinden s\u0131cak ve sevilen ki\u015filer olamayacaklard\u0131r. Sevilemeyen ki\u015filer, de\u011fi\u015fime kapal\u0131 kalacaklard\u0131r. Fildi\u015fi kulede ya\u015far gibi topluma \u00e7\u0131kamayacaklard\u0131r. Her de\u011fi\u015fim onlar i\u00e7in bir tehdittir.<\/p>\n \u00c7ocuklar\u0131 bile, “D\u00fc\u015fman\u0131n\u0131 tan\u0131” \u00f6\u011fretisiyle b\u00fcy\u00fcten bir d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemi, ger\u00e7ekten korkak bir sistemdir. Egemen konumlar\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in olu\u015fturduklar\u0131 ku\u015fkuculuk paranoyas\u0131n\u0131n etkisinde kalarak sa\u011fl\u0131kl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnememektedirler.<\/p>\n Tutucu ki\u015filik \u00f6zellikleri ile denenmemi\u015f \u015feylere \u015f\u00fcphe ve korku ile yakla\u015facaklard\u0131r. Hep denenmi\u015fi tercih edeceklerdir.<\/p>\n Demokratik Liderlik Nedir?<\/strong><\/p>\n Demokrat olmayan liderlerin baz\u0131 mitleri vard\u0131r.<\/p>\n \u2022 Bir \u015feyin olmas\u0131n\u0131 istemiyorsan, komisyona havale et. Fakat Hitler, Mussolini,Franco gibi diktat\u00f6rlerin \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n nedenleri analiz edilirken \u015fu noktaya gelindi. Demokrasi ideal sistem de\u011fildir ama mevcutlar i\u00e7erisinde en iyisidir. Demokrasi bir ara\u00e7t\u0131r, ama\u00e7 de\u011fildir. Demokrasi iyi insanlar\u0131n elinde olursa, toplumsal bar\u0131\u015f sa\u011flan\u0131r. Demokrasinin iyi insanlar\u0131n elinde olmas\u0131 i\u00e7in de, toplumda iyi adamlar\u0131n \u00e7o\u011funlukta olmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n Demokrat bir lider, ister annebaba olsun, ister politikac\u0131, isterse patron olsun alt\u0131 ana \u00f6zellikle ay\u0131rt edilir:<\/p>\n 1 Ele\u015ftiriye a\u00e7\u0131kt\u0131r. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k duygular\u0131n\u0131n fazla oldu\u011fu g\u00fcn\u00fcm\u00fcz gen\u00e7li\u011finde, sevgidisiplinilginin dengeli verilmesi, yarat\u0131c\u0131l\u0131k, ke\u015ffedicilik, giri\u015fimcilik \u00f6zelliklerini harekete ge\u00e7irir. Karara kat\u0131lan, kendisinin fikrine \u00f6nem verilen gen\u00e7, \u00f6zg\u00fcven sahibi olacakt\u0131r. Fikri sorulmayan, onun ad\u0131na karar verilen gen\u00e7 ise, s\u00fcr\u00fc i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc ile hareket edecektir. Bask\u0131, tehdit, korkutma ve sindirmeyi hak arama ve sorun \u00e7\u00f6zme y\u00f6ntemi olarak benimsedi\u011fi i\u00e7in, y\u00f6netici konumuna geldi\u011finde ac\u0131mas\u0131z lider ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n Sorun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 zaman kendini sorgulamayan, kusuru ba\u015fkas\u0131nda arayan, toplumu su\u00e7layan y\u00f6neticilerin \u00e7ocuklar\u0131 hep b\u00f6yledir. Kendi becerisizliklerini ba\u015fkas\u0131n\u0131n kusurlar\u0131 ile \u00f6rtmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.<\/p>\n \u00c7ocuklu\u011funda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ailede demokratik i\u015fleyi\u015f varsa, \u00e7ocuk demokratik bir grup i\u00e7inde ya\u015fama tecr\u00fcbesi kazand\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hak arama ve sorun \u00e7\u00f6zme y\u00f6ntemi olarak bask\u0131 ve \u015fiddeti kullanmayacakt\u0131r, ikna ve inand\u0131rma y\u00f6ntemiyle hareket edecek ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l sonu\u00e7lar elde edecektir.<\/p>\n Ulusal G\u00fcvenlik Sendromu<\/strong><\/p>\n Bir insan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn\u00fcz; “D\u00fc\u015fman\u0131n\u0131 tan\u0131, senin T\u00fcrk’ten ba\u015fka dostun yoktur”, gibi s\u00fcrekli beyin y\u0131kama y\u00f6ntemleriyle e\u011fitilmi\u015ftir. Bu \u00e7ocu\u011fun kendine olan \u00f6zg\u00fcveni ve \u00e7evresine itimad\u0131 nas\u0131l geli\u015febilir?<\/p>\n Bu insan \u00e7ocuklu\u011funda otoriter bir aileden gelmi\u015fse, bu ailelerde sorun \u00e7\u00f6zme ve hak arama y\u00f6ntemi olarak bask\u0131, \u015fiddet, tehdit, sindirme, korkutma, azarlama y\u00f6ntemleri uygulan\u0131r.<\/p>\n Bu ki\u015fi, demokratik bir grup i\u00e7erisinde ya\u015fama deneyimini kazanamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n Bu ki\u015fi, hep emir almaya ve emir vermeye al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Halbuki demokratik grup i\u015fleyi\u015finde emir verilmez, fikir verilir. Kural koyulmaz, \u00f6rnek olunur.<\/p>\n Bu ki\u015fi \u00fclke g\u00fcvenli\u011finden sorumlu bir makama geldi\u011finde, do\u011fal olarak kendi da\u011farc\u0131\u011f\u0131ndaki de\u011ferleri ve y\u00f6ntemleri uygulayacakt\u0131r. Sevmedi\u011fi, ho\u015flanmad\u0131\u011f\u0131 veya kendisi gibi d\u00fc\u015f\u00fcnmeyen herkesi potansiyel tehlike olarak alg\u0131layacakt\u0131r.<\/p>\n Her \u015feyi mavi kuvvetlerk\u0131rm\u0131z\u0131 kuvvetler diye ay\u0131racak, s\u00fcrekli d\u00fc\u015fman arayacakt\u0131r.<\/p>\n B\u00f6yle yeti\u015fen ki\u015filer s\u00fcrekli korku ve g\u00fcven bunal\u0131m\u0131 i\u00e7erisindedirler. Bu nedenle yanl\u0131\u015f istihbarat raporlar\u0131 ile kolayl\u0131kla yan\u0131lt\u0131labilirler.<\/p>\n Son 56 y\u0131ld\u0131r bu s\u00fcre\u00e7 i\u015flemi\u015f, kararlar\u0131 ile \u00fc\u00e7 bine yak\u0131n subay astsubay yarg\u0131s\u0131z infaza maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r. Yahut kendi k\u00fclt\u00fcrel kimliklerini ya\u015famak isteyen, anas\u0131ndan \u00f6\u011frendi\u011fi dili konu\u015fmak, yazmak isteyenler b\u00f6l\u00fcc\u00fcl\u00fckle su\u00e7lan\u0131r hale gelmi\u015flerdir.<\/p>\n Korku k\u00fclt\u00fcr\u00fcnden gelen insanlar dostlar\u0131 ile d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 kolayca kar\u0131\u015ft\u0131rabildikleri i\u00e7in, b\u00fcy\u00fck hatalar yaparlar. Evrensel de\u011ferleri savunanlar, hemen vatan hainli\u011fi ile su\u00e7lan\u0131rlar.<\/p>\n Kendilerini en b\u00fcy\u00fck vatansever, her \u015feyi bilen kurtar\u0131c\u0131 psikolojisinde g\u00f6rd\u00fckleri i\u00e7in, ele\u015ftiriye a\u00e7\u0131k de\u011fildirler. Diyalogdan ka\u00e7arlar. Problemleri konu\u015fmay\u0131 vakit kayb\u0131 gibi alg\u0131larlar. Zaten empati yetenekleri geli\u015fmedi\u011fi i\u00e7in, ba\u015fkalar\u0131n\u0131 dinlemezler. Dinleseler de kar\u015f\u0131lar\u0131ndakine az sonra ne diyeceklerini d\u00fc\u015f\u00fcnerek dinlerler.<\/p>\n K\u00fcreselle\u015fmenin ve yeni d\u00fcnya d\u00fczenin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fczde T\u00fcrkiye, yerini Bat\u0131 de\u011ferlerinden yana koymu\u015ftur. Hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck esas\u0131na dayal\u0131 yeni d\u00fcnya d\u00fczeninde hak arama ve sorun \u00e7\u00f6zme y\u00f6ntemi olarak demokratik y\u00f6ntemler ge\u00e7erlidir.<\/p>\n Her t\u00fcrl\u00fc fikrin pazara sunuldu\u011fu, do\u011fru fikirlerin ya\u015fayaca\u011f\u0131, yanl\u0131\u015f fikirlerin zamanla yok olaca\u011f\u0131na inanan yeni d\u00fcnya d\u00fczeninde zorba yakla\u015f\u0131mlar, korku ve g\u00fcvensizli\u011fe dayal\u0131 g\u00fcvenlik konseptleri savunulamaz.<\/p>\n Interneti yasaklamay\u0131, ulusal g\u00fcvenlik tart\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7ine sokan iki devlet var d\u00fcnyada. Bunlardan biri Afganistan, di\u011feri de T\u00fcrkiye.<\/p>\n Bir ailede baba yetersizse, anne veya b\u00fcy\u00fck o\u011ful direksiyona ge\u00e7er. T\u00fcrkiye de sivil irade sorunlar\u0131 konu\u015farak \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in otoritesini ortaya koymal\u0131d\u0131r. Yoksa d\u0131\u015f d\u00fcnyada T\u00fcrkiye’nin imaj\u0131 militarist bir y\u00f6netim olarak g\u00f6z\u00fckmeye devam edecektir.<\/p>\n B\u00fcy\u00fck y\u00f6neticiler, farkl\u0131 karakterdeki insanlar\u0131 ayn\u0131 ama\u00e7 etraf\u0131nda benzer hareket \u015fekliyle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmay\u0131 ba\u015far\u0131rlar. Osmanl\u0131 ve ABD bunu ba\u015fard\u0131. Biz de ba\u015farmal\u0131y\u0131z.<\/p>\n Duygusal Hayat\u0131n E\u011fitilmesi \u0130nsano\u011flu gezegenimizin en \u00fcst\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 ise, bu g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu i\u00e7in de\u011fil, ak\u0131ll\u0131 oldu\u011fu i\u00e7indir.<\/p>\n \u0130nsan beyninin kuru ger\u00e7ekleri kaydeden b\u00f6l\u00fcm\u00fc hipokampustur. Duygusal \u00e7e\u015fniyi kaydeden bellekte amigdala isimli badem \u015feklindeki h\u00fccreler grubudur.<\/p>\n Korku, \u00f6fke, heyecan, depresyon, ne\u015fe, sevin\u00e7, k\u0131skan\u00e7l\u0131k, \u015f\u00fcphecilik beyinde kimyasal olarak \u00f6zellikle amigdal b\u00f6lgesinin y\u00f6netimindedir. Y\u00fcz ifademizi buras\u0131 belirler.<\/p>\n Duygusal an\u0131lar, korkular, heyecanlar beynin ilgili b\u00f6lgelerinde “netvvork” olarak kaydedilir. Beynin amigdal b\u00f6lgesi \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda duygusal k\u00f6rl\u00fck olu\u015fur. \u00c7ok iyi konu\u015fabildi\u011fi halde yak\u0131nlar\u0131na kar\u015f\u0131 sevgi, nefret ve ac\u0131ma hissedemez hale gelir.<\/p>\n Beyne bir uyar\u0131 geldi\u011finde talamus b\u00f6lgesi bunu s\u00fczge\u00e7ten ge\u00e7irir ve bu bilgileri beyin kabu\u011funa g\u00f6nderir. Bu arada baz\u0131 bilgileri de do\u011frudan amigdale g\u00f6nderir. Bu tasnif duygusal \u015fartlanmalarla ilgilidir.<\/p>\n \u00c7ocukluk d\u00f6nemlerinde korkutularak yeti\u015ftirilmi\u015f insanlar\u0131n beyinlerinde, b\u00f6yle refleksler olu\u015fmaktad\u0131r. Sormadan, d\u00fc\u015f\u00fcnmeden itaat etmek konusunda duygusal \u015fartlanmalar meydana gelmektedir.<\/p>\n Ki\u015fi e\u011fer isterse beyindeki bu duygusal \u015fartlanmay\u0131 de\u011fi\u015ftirebilmektedir. Beyninin sa\u011f \u00f6n b\u00f6lgesi zarar g\u00f6rm\u00fc\u015f ki\u015filer, empati yeteneklerini yitirmektedirler. S\u00f6ylenenleri anl\u0131yorlar ama ses tonundaki duygusal farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ay\u0131rt edemiyorlar.<\/p>\n Duygusal hayat ve korkular atalar\u0131m\u0131zdan bize miras kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ama biz onlar\u0131 de\u011fi\u015ftirebilecek zihinsel ve duygusal altyap\u0131ya sahibiz. “Sorma, d\u00fc\u015f\u00fcnme itaat et” zihinsel \u015fartlanmas\u0131 yerine, “sorgula, d\u00fc\u015f\u00fcn, uygula” gibi zihinsel ve duygusal \u015fartlanmalar \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n do\u011frular\u0131d\u0131r.<\/p>\n Prof.Dr.Nevzat Tarhan<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" “Bulundu\u011fu toplum i\u00e7in fikir \u00fcretip de s\u00f6ylemeyen ya tembel, ya bencil, ya da korkakt\u0131r.” Seneca Psikolojik sava\u015f\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131nda et\u00fcd\u00fcn\u00fcn iyi yap\u0131lmas\u0131, stratejisinin iyi belirlenmesi birinci derecede \u00f6nemlidir. Bir toplumun korku duygusu ile oynamak hem askeri hem k\u00fclt\u00fcrel sava\u015fta kullan\u0131l\u0131r. Korku duygusu ile e\u011fitilen bireylerden olu\u015fan toplumda korumaya y\u00f6nelik, tutucu \u00f6zellikler daha belirgindir. Korku duygusu beyinde […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4696","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-psikoloji"},"yoast_head":"\n
2. Farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceye sayg\u0131l\u0131d\u0131r.
3. Zor yoluyla fikir de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmaz.<\/p>\n
2. Birlikte karar vermek.
3. Ba\u015fkas\u0131n\u0131n haklar\u0131na sayg\u0131 g\u00f6stermek.
4. Ele\u015ftiriye a\u00e7\u0131k olmak.
5. D\u00fc\u015f\u00fcnceleri zorla de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmamak.<\/p>\n
\u2022 Demokrasi, i\u015f ortam\u0131nda y\u00fcr\u00fcmez.
\u2022 Demokrasi, aile ortam\u0131nda y\u00fcr\u00fcmez.
\u2022 Demokrasi, kula\u011f\u0131 dola\u015ft\u0131rarak g\u00f6stermek gibidir.<\/p>\n
2 Birlikte karar vermeyi hedefler.
3 Sorumlulu\u011fu payla\u015f\u0131r.
4 Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hakk\u0131na sayg\u0131 duyar.
5 Kar\u015f\u0131 taraf\u0131 aktif olarak dinler.
6 Zor kullanarak fikir de\u011fi\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmaz.<\/p>\n
<\/strong>
\u0130nsanda, d\u00fc\u015f\u00fcnen beyin, hisseden beyin diye tan\u0131mlayabilece\u011fimiz iki beyin vard\u0131r.<\/p>\n