![](\"http:\/\/kapak.netkitap.com\/075bk\/I\/ilkel_koleci_feodal_toplum_37557.jpg\")
1. KISIM \u0130LKEL TOPLULUK 1. B\u00d6L\u00dcM \u0130NSAN TOPLUMUNUN OLU\u015eU<\/p>\n1. KISIM \u0130LKEL TOPLULUK 1. B\u00d6L\u00dcM \u0130NSAN TOPLUMUNUN OLU\u015eU<\/p>\n
1. \u0130NSANIN K\u00d6KEN\u0130<\/p>\n
\u0130NSAN \u0130LE HAYVANLAR ARASINDA B\u0130YOLOJ\u0130K AKRABALIK
19. y\u00fczy\u0131lda yap\u0131lan kaz\u0131lar s\u0131ras\u0131nda, bilginler, topra\u011f\u0131n \u00e7ok derin katlar\u0131nda, d\u0131ryopitek ya da “a\u011fa\u00e7larda ya\u015fayan maymunlar” ad\u0131n\u0131 verdikleri, \u00e7ok geli\u015fmi\u015f maymunlar\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 buldular. Bu bulgulardan ve hayvanlar \u00e2leminin uzun y\u00fczy\u0131llar s\u00fcren evriminin tahlilinden sonra, b\u00fcy\u00fck \u0130ngiliz do\u011fa bilgini Charles Darwin ve onun yolunda y\u00fcr\u00fcyen bilginler, hayvanlarla insanlar aras\u0131nda biyolojik bir akrabal\u0131k oldu\u011funu ve insan\u0131n, bug\u00fcn soyu t\u00fckenmi\u015f olan \u00e7ok geli\u015fmi\u015f bir maymun t\u00fcr\u00fcnden geldi\u011fini tan\u0131tlad\u0131lar. Bu sonu\u00e7, insan\u0131n ve \u00e7a\u011fc\u0131l insans\u0131 (anthropo\u00efdes) maymunlar\u0131n kemik \u00e7at\u0131s\u0131, geli\u015fmi\u015f beyin ve kan grubu gibi anatomik, embriyolojik ve paleontolojik alandaki pek [sayfa 11] \u00e7ok verilere dayan\u0131yordu. Bilimin sonraki geli\u015fmeleri, bu materyalist teoriyi parlak bir bi\u00e7imde do\u011frulad\u0131.<\/p>\n
\u0130NSANIN ATALARI: \u00dcST \u0130NSANSI MAYMUNLAR<\/p>\n
Otuz milyon y\u0131l kadar \u00f6nce, parapitek denen \u00e7ok geli\u015fmi\u015f maymunlar, tropikal b\u00f6lgelerdeki ormanlarda ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Bu maymunlar, bir yandan bug\u00fcnk\u00fc \u015febek maymunlar\u0131n (gibbons) ve orangutanlar\u0131n dedeleri, \u00f6te yandan da bir maymun ta\u015f\u0131l\u0131 t\u00fcr\u00fcn\u00fcn, d\u0131ryopiteklerin, atalar\u0131 oldular.
D\u0131ryopitekler ise, insanlar ile goril ve \u015fempanze gibi \u00e7a\u011fda\u015f insans\u0131 maymunlar\u0131n ortak atalar\u0131 oldular. Daha sonra, evrim d\u00fczeyleri bak\u0131m\u0131ndan, d\u0131ryopitek ile insan aras\u0131ndaki bir ge\u00e7i\u015f evresinde yer alan bir k\u0131s\u0131m insans\u0131 maymunlara ait ta\u015f\u0131l kal\u0131nt\u0131lar\u0131 bulundu. Bu bulgular, yeryuvarla\u011f\u0131n\u0131n hemen hemen her yan\u0131nda saptanm\u0131\u015ft\u0131r: Avrupa’da, Asya’da (Hindistan’da, \u00f6zellikle G\u00fcrcistan’da), G\u00fcney Afrika’da.
Bu maymunlardan kalan kemiklerin incelenmesi ve ya\u015fad\u0131klar\u0131 do\u011fal ortam\u0131n tahlili, \u00e7a\u011fc\u0131l insan\u0131n atalar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck evrim a\u015famalar\u0131n\u0131 ortaya koyma olana\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00f6rt-elli b\u00fcy\u00fck antropoidlerin, a\u011fa\u00e7lara t\u0131rmanmalar\u0131, s\u0131k s\u0131k dikey bir duru\u015fa ge\u00e7meleri i\u00e7in uygun bir durum yarat\u0131yordu; b\u00f6ylece, onlar\u0131n kollar\u0131 ve elleri, tutunucu hareketlere gittik\u00e7e daha iyi uyarlanarak, yava\u015f yava\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frad\u0131. Daha sonra, ormanlar\u0131n seyrek olduklar\u0131 b\u00f6lgelerde, insans\u0131 maymun s\u00fcr\u00fcleri, a\u011fa\u00e7lardan inmek ve yerde ya\u015famaya al\u0131\u015fmak zorunda kald\u0131lar. Alt \u00fcyeleri \u00fczerinde ayakta durabilme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131, onlara, d\u00fc\u015fey bir y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f durumunu benimsemek ve, \u00fcst \u00fcyelerini, avlar\u0131n\u0131 yakalamak, yiyecek toplamak ve vurmak vb. i\u00e7in gerekli hareketlere ay\u0131rma olana\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131.
\u0130\u015fte, kal\u0131nt\u0131lar\u0131 G\u00fcney Afrika’da bulunan ta\u015f\u0131lla\u015fm\u0131\u015f maymunlar, bu d\u00f6nemde ya\u015f\u0131yorlard\u0131. Genel olarak, \u00e7al\u0131l\u0131k ve a\u011fa\u00e7l\u0131 bozk\u0131rda bulunuyorlard\u0131. Onlar\u0131n kemik yap\u0131lar\u0131, [sayfa 12] \u00f6zellikle alt \u00fcyeleri \u00fczerine bast\u0131klar\u0131m, yani dikey, iki ayak \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcd\u00fcklerini g\u00f6steriyor. Onlar\u0131n \u00fcst \u00fcyelerinin (ellerin) b\u00fcy\u00fck \u00f6zelli\u011fi, zaman\u0131m\u0131zdaki insans\u0131 maymunlar\u0131n \u00e7o\u011fununkinden hissedilir bir \u015fekilde b\u00fcy\u00fck olan ve \u00f6teki parmaklarla \u00f6nemli bir a\u00e7\u0131kl\u0131k olu\u015fturan ba\u015fparmakta kendini g\u00f6sterir. Bu, onlar\u0131n, \u00e7a\u011fda\u015f maymunlar\u0131n yapamad\u0131klar\u0131 tutunma hareketlerini yapabildiklerini tan\u0131tlar. Di\u011fer \u00f6nemli biyolojik \u00f6zellik, bedenin dik duru\u015funa uyarlanm\u0131\u015f olan kafatas\u0131n\u0131n \u00e7ok karakteristik yap\u0131s\u0131d\u0131r. Sonradan, bu olgu, kafatas\u0131 bo\u015flu\u011funun ve beynin daha \u00e7abuk geli\u015fmesini kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.
Bug\u00fcn, insan\u0131n atalar\u0131n\u0131n, Afrika, G\u00fcney Avrupa, G\u00fcney Asya ve G\u00fcney-Do\u011fu Asya’ya uzanan “verimli yar\u0131may” i\u00e7inde ya\u015fam\u0131\u015f olduklar\u0131 anla\u015f\u0131lan bu ta\u015f\u0131lla\u015fm\u0131\u015f maymunsulardan gelen ku\u015faklar oldu\u011fu kabul edilir. Bu b\u00f6lgelerde yaln\u0131z insans\u0131lar\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131 de\u011fil, \u00e7ok eski insanlar\u0131n da (pithecanthropus, sinanthropus, vb.) kemik kal\u0131nt\u0131lar\u0131 bulunmaktad\u0131r. \u00d6zellikle bug\u00fcnk\u00fc Transkafkasya b\u00f6lgesi de, bu alan\u0131n i\u00e7ine giriyordu. Avustralya’n\u0131n “verimli yar\u0131may”\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kalm\u0131\u015f olmas\u0131 gerekir, \u00e7\u00fcnk\u00fc Avustralya, y\u00fcksek memelilerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan \u00f6nce, b\u00fcy\u00fck karalar\u0131n geri kalan k\u0131sm\u0131ndan ayr\u0131lm\u0131\u015f bulunuyordu. Kuzey Asya ve Avrupa’da insans\u0131lar\u0131n ve insanlar\u0131n ta\u015f\u0131lla\u015fm\u0131\u015f kemik kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131n bulunmay\u0131\u015f\u0131, bu b\u00f6lgenin de, insanl\u0131\u011f\u0131n ilk yurduna dahil olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131tlamaktad\u0131r.
Demek ki, hayvanlar \u00e2leminin ilerleyen evrimi sonucu, uzun ve a\u015famal\u0131 bir geli\u015fme yolunda, yery\u00fcz\u00fcndeki ya\u015fam\u0131n b\u00fct\u00fcn tarihinin en \u00f6nemli olay\u0131 olan insan\u0131n en yak\u0131n atalar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, 1.500.000 y\u0131l \u00f6ncesine, yani \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc Zaman\u0131n sonuna kadar var\u0131r. Biyolojik bak\u0131mdan insan, hayvanlar \u00e2lemini d\u00fczenleyen ve y\u00f6neten do\u011fal ve nesnel yasalara uygun olarak olu\u015ftu. [sayfa 13]<\/p>\n
2. \u0130NSANIN OLU\u015eUMUNDA EME\u011e\u0130N ROL\u00dc<\/p>\n
\u0130NSANIN \u0130LK ATALARININ \u00c7ALI\u015eMA EYLEMLER\u0130
\u0130nsan\u0131n k\u00f6keni sorununu tam inceleyebilmek i\u00e7in, yaln\u0131zca biyolojik evrim s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde kal\u0131nmamal\u0131d\u0131r. Bu biyolojik evrim, tek ba\u015f\u0131na, hayvan-atadan, en eski bi\u00e7imiyle olsa bile, \u00f6n-insans\u0131ya ge\u00e7i\u015fi belirleyen olgunun, nas\u0131l bir olgu oldu\u011funu a\u00e7\u0131klamaya yeterli de\u011fildir. Hayvanlar \u00e2leminin, insan\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na kadarki evrimini damgalayan nitelik de\u011fi\u015fikliklerinin bulunu\u015funu Friedrich Engels’e bor\u00e7luyuz; Engels, insan\u0131 hayvanlar \u00e2leminden ay\u0131ran \u015feyin, in\u015fan\u0131n kendi eliyle yapt\u0131\u011f\u0131 i\u015f aletlerinin yard\u0131m\u0131yla g\u00f6sterdi\u011fi toplumsal \u00e7al\u0131\u015fma faaliyeti oldu\u011funu saptam\u0131\u015ft\u0131r.
Evriminin b\u00fct\u00fcn\u00fc i\u00e7inde kesin bir rol oynam\u0131\u015f olan insan\u0131n bu \u00f6zelli\u011fi, birdenbire ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f de\u011fildir. Ayak\u00fcst\u00fc duru\u015fun sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 elveri\u015flilik ve bunun belirledi\u011fi \u00fcst \u00fcyelerdeki geli\u015fme sayesinde, \u00f6n-insans\u0131lar, kendilerini b\u00fcy\u00fck y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvanlara kar\u015f\u0131 savunmak, avlanmak, yenebilir bitkileri toplamak i\u00e7in her \u00e7e\u015fit nesneyi -ta\u015f, kemik vb.- kullanmay\u0131 \u00f6\u011freniyorlard\u0131. Kaz\u0131larla elde edilen bulgular, insan\u0131n en uzak atalar\u0131n\u0131n, k\u00fc\u00e7\u00fck hayvanlar\u0131 avlamak i\u00e7in her \u00e7e\u015fit a\u011f\u0131r nesneleri kulland\u0131klar\u0131n\u0131, \u00e7a\u011fanoz ve kaplumba\u011falar\u0131n ba\u011falar\u0131n\u0131 ta\u015fla k\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 ke\u015ffetmemize olanak sa\u011fl\u0131yor.
Do\u011fada bulunan aletlerin sistemli olarak kullan\u0131lmas\u0131, insan\u0131n atalar\u0131n\u0131, bu nesneleri kendi gereksinmelerine g\u00f6re de\u011fi\u015ftirmeye, ve daha sonra, i\u015f avadanl\u0131klar\u0131 yapmaya ve \u00e7al\u0131\u015fma faaliyetine ge\u00e7meye g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Bu eylem s\u0131ras\u0131nda, do\u011fada bulunmu\u015f nesneleri, kendi \u00f6zel gereksinmelerini kar\u015f\u0131lamak amac\u0131yla de\u011fi\u015ftiriyorlard\u0131.
\u0130\u015f aletlerinin, en kabataslak olanlar\u0131n\u0131n bile yap\u0131m\u0131, insan\u0131, hayvanlar \u00e2leminden kurtar\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc, hi\u00e7bir hayvan, birazc\u0131k da olsa eylemini y\u00f6nlendirme yetene\u011fine sahip de\u011fildir, hi\u00e7biri, en ilkel \u015feyleri bile yapamaz. Do\u011fada bulunan [sayfa 14] aletlerin (ta\u015f ya da rasgele ele ge\u00e7irilen bir sopan\u0131n) i\u015flenmeden, olduklar\u0131 gibi kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131ndan, \u00f6zel i\u015f avadanl\u0131klar\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131na ge\u00e7i\u015f, do\u011fan\u0131n evriminde \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir at\u0131l\u0131m g\u00f6stermi\u015f, insans\u0131 maymunlar\u0131n insan varl\u0131\u011f\u0131 haline d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn ba\u015flang\u0131c\u0131 olmu\u015ftur.
\u0130nsan\u0131n atalar\u0131n\u0131n \u00e7al\u0131\u015fmaya yeterli hale gelmeleri, biyolojik evrimin etkisiyle olmu\u015ftur. Ama emek de, kendi y\u00f6n\u00fcnden, insanlar\u0131n evriminin gidi\u015fim, s\u00f6zkonusu biyolojik ili\u015fkiler \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7inde etkilemi\u015ftir. Alt ve \u00fcst \u00fcyeler aras\u0131ndaki kesin g\u00f6rev ayr\u0131m\u0131, ancak emek sayesinde olmu\u015ftur. Eller, \u00e7al\u0131\u015fma i\u015flemlerinde uzmanla\u015fm\u0131\u015f, k\u0131vrakl\u0131k, kesinlik ve bu i\u015flemler i\u00e7in gerekli olan uyumlu hareket yetisini kazanm\u0131\u015flard\u0131r. Emek, ayn\u0131 zamanda, dikey y\u00fcr\u00fcme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 peki\u015ftirmi\u015f ve insan\u0131n \u00f6teki organlar\u0131n\u0131n ve i\u00e7 organlar\u0131n\u0131n geli\u015fmesine de yard\u0131mc\u0131 olmu\u015ftur.<\/p>\n
3. D\u00dc\u015e\u00dcNCEN\u0130N VE D\u0130L\u0130N EVR\u0130M\u0130<\/p>\n
D\u00dc\u015e\u00dcNCEN\u0130N \u0130LERLEMES\u0130NDE EME\u011e\u0130N ROL\u00dc
Tarih-\u00f6ncesi insanlar, do\u011fan\u0131n kendilerine sundu\u011fu aletleri kullan\u0131rlarken, yiyeceklerin \u00e7e\u015fidini de hissedilir \u00f6l\u00e7\u00fcde geli\u015ftirdiler. Bitkisel besinlerden ve ku\u015f yumurtalar\u0131n dan ba\u015fka, art\u0131k k\u00fc\u00e7\u00fck memelileri, kertenkeleleri, \u00e7a\u011fanozlar\u0131, giderek elveri\u015fli durumda avlayabildikleri b\u00fcy\u00fck hayvanlar\u0131n etlerini de yiyorlard\u0131. Bu d\u00fczenli etle beslenme sayesinde, \u00f6n-insans\u0131lar, organizman\u0131n ve en ba\u015fta beynin geli\u015fmesini sa\u011flayan di\u011fer maddeleri ve alb\u00fcmini bol miktarda al\u0131yorlard\u0131. Bu olgu da, onlar\u0131n, kemik yap\u0131lar\u0131n\u0131n ilerlemesine katk\u0131da bulunuyordu. Onlar\u0131n i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel \u00e7al\u0131\u015fma faaliyetleri, gittik\u00e7e daha d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f ve bir amaca y\u00f6nelmi\u015f nitelik kazan\u0131yordu.
Y\u00fczy\u0131llar boyunca, insan, kendini \u00e7evreleyen nesnelerin \u00f6zelliklerine dikkat ediyor, i\u015f al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 biriktiriyordu; yava\u015f yava\u015f olaylar\u0131 genelle\u015ftirmeyi ve olaylar aras\u0131ndaki [sayfa 15] i\u00e7 ba\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131 bulup \u00e7\u0131karmay\u0131 \u00f6\u011frendi. Art\u0131k \u00e7abalar\u0131n\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6nceden g\u00f6rebiliyordu, kendini ku\u015fatan do\u011fay\u0131 tan\u0131may\u0131 \u00f6\u011freniyordu. \u00c7al\u0131\u015f\u0131rken ve \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n i\u00e7erdi\u011fi do\u011fan\u0131n etkin bir bi\u00e7imde de\u011fi\u015ftirili\u015fi s\u0131ras\u0131nda, t\u00fcm organizma ve d\u00fc\u015f\u00fcnme yetene\u011fi, d\u00fczenli olarak geli\u015fiyordu. Zamanla, \u00e7al\u0131\u015fma eylemlerinin ilerlemesi, yaln\u0131z ellerin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n yetkinle\u015fmesine ve incelmesine de\u011fil, d\u00fc\u015f\u00fcncenin ve ayn\u0131 zamanda atalar\u0131m\u0131z\u0131 bilin\u00e7li ve bir amaca y\u00f6nelmi\u015f bir \u00e7abaya elveri\u015fli k\u0131lan b\u00fct\u00fcn yetilerin geli\u015fmesine katk\u0131da bulundu.
Emek, Rus fizyoloji bilginleri Set\u00e7enov ve Pavlov’un beyinde ge\u00e7en fizyolojik g\u00f6r\u00fcng\u00fclere dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131tlad\u0131klar\u0131, insan\u0131n ruhsal yap\u0131s\u0131n\u0131n yetkinle\u015fmesine yard\u0131m etti. Beyin maddesi ve bu madde i\u00e7inde olu\u015fan fizyolojik s\u00fcre\u00e7ler olmaks\u0131z\u0131n, en kabataslak, en ilkel ruhsal faaliyetlerin bile olmas\u0131 olanakl\u0131 de\u011fildi.<\/p>\n
D\u0130L<\/p>\n
Tel\u00e2ffuz edilen dil {langage articul\u00e9), gene \u00e7al\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda olu\u015ftu ve geli\u015fti. D\u00fc\u015f\u00fcnce, insan bilinci, soyutlama yetisi ile bezenmi\u015ftir; ya da ba\u015fka bir deyi\u015fle, insan d\u00fc\u015f\u00fcnce ve bilinci, \u00e7evreleyen ger\u00e7ekli\u011fi, s\u00f6zc\u00fcklerle anlat\u0131labilen kavramlarda yans\u0131tmak ve sentez yapmak yetene\u011fine sahiptir.
Bu soyutlama yetisi, insanlara, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini ve duygular\u0131n\u0131, s\u00f6zc\u00fcklerle anlatma olana\u011f\u0131n\u0131 vermi\u015ftir; \u00f6te yandan, dil de, toplulu\u011fun ba\u011fr\u0131nda, bilgilerin al\u0131\u015fveri\u015fini olanakl\u0131, k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ama bu olanak hen\u00fcz tek ba\u015f\u0131na, d\u00fczenli konu\u015fman\u0131n do\u011fmas\u0131 i\u00e7in yeterli de\u011fildir. Onun i\u00e7in, d\u00fc\u015f\u00fcncelerin ba\u015fkas\u0131na iletilmesinin ilkin buyurucu olmas\u0131 gerekir. Ve emir kipi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor ve ortakla\u015fa \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7inde geli\u015fiyor.
\u00c7al\u0131\u015fma, her zaman, toplumsal bir olgu olmu\u015ftur. Tek ba\u015f\u0131na bir bireyin \u00e7abalar\u0131, t\u00fcm topluluk ya\u015fam\u0131n\u0131n ayr\u0131lmaz [sayfa 16] bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturmu\u015ftur. Topluluk \u00fcyelerinin \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in biraraya gelmesi, bireyin d\u00fc\u015f\u00fcncesinde ve bilincinde, kendisini, toplulukla ayn\u0131 ve bir tutmaya, toplulu\u011fun gereksinmelerine boyune\u011fmeye ve kendisini yaln\u0131zca toplulu\u011fun bir \u00fcyesi saymaya g\u00f6t\u00fcr\u00fcyordu. Ve bu ortakla\u015fa \u00e7al\u0131\u015fma y\u00fcz\u00fcndendir ki, insanlar, birbirleriyle ileti\u015fimde bulunmak, konu\u015fmak gereksinmesini duydular.
Ba\u015flang\u0131\u00e7ta, yaln\u0131zca \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, \u015fu ya da bu i\u015fleme uygun d\u00fc\u015fen tek tek \u00fcnlemler kullan\u0131l\u0131yordu. Bu \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar, yava\u015f yava\u015f insanlar\u0131n belle\u011finde yer etti ve onlar\u0131n ne anlama geldikleri bilin\u00e7lerinde yerle\u015fti. \u00c7al\u0131\u015fma faaliyetlerinin geli\u015fmesi, bu \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131n birbirlerinden ay\u0131rdedilmesine yola\u00e7t\u0131. \u00d6te yandan, bu olgu, ses organlar\u0131n\u0131n de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011framas\u0131n\u0131 h\u0131zland\u0131rd\u0131. \u00c7al\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131nda, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fmak ve anla\u015fmak zorunlulu\u011fu kar\u015f\u0131s\u0131nda, ba\u015flang\u0131\u00e7ta az geli\u015fmi\u015f olan g\u0131rtlak, tel\u00e2ffuz edilen sesler \u00e7\u0131karmaya yetenekli bir organa d\u00f6n\u00fc\u015fmek \u00fczere, de\u011fi\u015fikli\u011fe u\u011frad\u0131. B\u00f6ylelikledir ki, uzun y\u00fczy\u0131llar s\u00fcren ortak \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonunda, derece derece, tel\u00e2ffuz edilen dil, insanlar aras\u0131nda fikir de\u011fi\u015fiminin ve ili\u015fki kurman\u0131n en \u00fcst\u00fcn aleti olan dil ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Toplumun ilerlemesinde dilin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir etkisi oluyordu; \u00e7\u00fcnk\u00fc dil, insanlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma \u00e7abalar\u0131n\u0131n biraraya toplanmas\u0131na ve ayn\u0131 zamanda ortakla\u015fa \u00e7aban\u0131n \u00f6rg\u00fctlenmesinin geli\u015ftirilip yetkinle\u015fmesine yard\u0131m ediyordu. S\u00f6z sayesindedir ki, insanlar, birikmi\u015f i\u015f al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 koruyorlar, yay\u0131yorlar ve deneyimlerini yeni ku\u015faklara iletiyorlard\u0131.
Tarihinin ba\u015flang\u0131c\u0131nda, insanl\u0131\u011f\u0131n \u00e7ok kapal\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck topluluklara b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f olmas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, her grubun dili temelinde, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir geli\u015fme izliyor ve bir grubun dili, \u00f6teki grubun dilinden ayr\u0131 oluyordu. [sayfa 17]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
1. KISIM \u0130LKEL TOPLULUK 1. B\u00d6L\u00dcM \u0130NSAN TOPLUMUNUN OLU\u015eU 1. \u0130NSANIN K\u00d6KEN\u0130 \u0130NSAN \u0130LE HAYVANLAR ARASINDA B\u0130YOLOJ\u0130K AKRABALIK 19. y\u00fczy\u0131lda yap\u0131lan kaz\u0131lar s\u0131ras\u0131nda, bilginler, topra\u011f\u0131n \u00e7ok derin katlar\u0131nda, d\u0131ryopitek ya da “a\u011fa\u00e7larda ya\u015fayan maymunlar” ad\u0131n\u0131 verdikleri, \u00e7ok geli\u015fmi\u015f maymunlar\u0131n kal\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 buldular. Bu bulgulardan ve hayvanlar \u00e2leminin uzun y\u00fczy\u0131llar s\u00fcren evriminin tahlilinden sonra, b\u00fcy\u00fck \u0130ngiliz do\u011fa […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[151],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4755","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-ilkel-koleci-ve-feodal-toplum"},"yoast_head":"\n