![](\"http:\/\/www.pbs.org\/wgbh\/questionofgod\/images\/voices\/frankl_sidebar.jpg\")
Sevgiden s\u00f6z etmeksizin insan cinselli\u011finden s\u00f6z edilemez. Ama sevgiden s\u00f6z ederken, bunun insana \u00f6zg\u00fc bir olgu oldu\u011funu unutmamal\u0131y\u0131z. Ve indirgemeci bir yoldan ele al\u0131nmamas\u0131na, kendi insancal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde korunmas\u0131na dikkat etmeliyiz.<\/p>\n
\u0130ndirgemecilik tam olarak nedir? Bunu, insan olgular\u0131n\u0131 ya insan alt\u0131 olgulara indirgeyen, ya da bu olgulardan \u00e7\u0131karsayan sahte bir bilimsel y\u00f6ntem olarak tan\u0131mlamak isterim. \u00d6rne\u011fin ; sevgi [a\u015fk], insan\u0131n di\u011fer hayvanlarla payla\u015ft\u0131\u011f\u0131 cinsel itkilerin ve i\u00e7g\u00fcd\u00fclerin bir y\u00fcceltmesi (sublimasyonu) olarak yorumlanacakt\u0131r. B\u00f6yle bir yorum, insan olgusuna y\u00f6nelik ger\u00e7ek bir kavray\u0131\u015fa engel olmaktan \u00f6te bir i\u015fe yaramaz.<\/p>\n
Sevgi, kendini a\u015fk\u0131nl\u0131k olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m daha kapsaml\u0131 bir olgunun ger\u00e7ekten de sadece bir yan\u0131d\u0131r. Egemen g\u00fcd\u00fc (motivasyon) teorilerinin inand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 gibi insan\u0131n temel amac\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 gidermek, itki ve i\u00e7g\u00fcd\u00fclerini doyurmak ve b\u00f6ylece homeostasis’i, yani i\u00e7 dengeyi korumak veya yeniden kazanmak de\u011fildir. \u00eensan daha \u00e7ok, insan ger\u00e7ekli\u011finin kendini a\u015fma \u00f6zelli\u011fi sayesinde temelde ister ger\u00e7ekle\u015ftirilecek bir anlama, ister sevgiyle kar\u015f\u0131lanacak ba\u015fka bir insana y\u00f6nelik olsun, kendi \u00f6tesine uzanmay\u0131 ama\u00e7lar.<\/p>\n
Ama sevgiyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131m, ba\u015fka bir insan\u0131 kendi ama\u00e7lar\u0131 i\u00e7in bir ara\u00e7 olarak (libidinal veya sald\u0131rganl\u0131k itkilerini ve i\u00e7g\u00fcd\u00fclerinin yaratt\u0131\u011f\u0131 gerilimleri azaltma arac\u0131 olarak) g\u00f6rmeyi veya kullanmay\u0131 engeller. Kar\u015f\u0131m\u0131zdakinin ara\u00e7 olmas\u0131, mast\u00fcrbasyona e\u015fde\u011ferdir.Asl\u0131nda cinsel a\u00e7\u0131dan nevrotik hastalar\u0131m\u0131zdan Japonca’ya \u00e7evrilen ve Sadayo Ish\u0131kavva taraf\u0131ndan derlenen \u00c7a\u011fda\u015f insan\u0131n Patolojisi adl\u0131 bir kitapta (Tokyo: Seishm Shobo, 1974) yay\u0131nlanan “Sevgi ve Toplum” ba\u015fl\u0131kl\u0131 makalenin g\u00f6zden ge\u00e7irilmi\u015f ve geni\u015fletilmi\u015f versiyonu. bir\u00e7o\u011fu e\u015flerine bu \u015fekilde davranmaktan s\u00f6z eder. Bu hastalar s\u0131k s\u0131k, “e\u015flerinin \u00fcst\u00fcnde mast\u00fcrbasyon yapt\u0131klar\u0131n\u0131” s\u00f6yler. E\u015fe y\u00f6nelik b\u00f6yle bir tutum, insan cinselli\u011finin \u00f6zellikle nevrotik bir \u00e7arp\u0131tmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u0130nsan cinselli\u011fi her zaman i\u00e7in salt cinsellikten \u00f6te bir \u015feydir, cinsellik \u00fcst\u00fc olan bir \u015feyin, sevginin fiziksel d\u0131\u015favurumudur. Sadece bu i\u015flevini yerine getirdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde cinsellik ger\u00e7ekten de \u00f6d\u00fcllendirici bir deneyim olur. Maslow, “sevemeyen insanlarla sevebilen insanlar\u0131n seksten ald\u0131klar\u0131 haz ayn\u0131 de\u011fildir,” demekle hakl\u0131d\u0131r. Amerika’da yay\u0131nlanan bir psikoloji dergisinin 20,000 okur \u00fczerinde yapt\u0131\u011f\u0131 bir ankete g\u00f6re iktidar\u0131 ve orgazm\u0131 en \u00e7ok artt\u0131ran etkenin romantizm yani sevgiye yak\u0131n bir \u015feyoldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Yine de insan cinselli\u011finin salt cinsellikten \u00f6te bir \u015fey oldu\u011funu s\u00f6ylemek pek do\u011fru de\u011fildir. EiblEibesfeldt’in de g\u00f6sterdi\u011fi gibi, baz\u0131 omurgal\u0131larda cinsel davran\u0131\u015f grup dayan\u0131\u015fmas\u0131na yol a\u00e7maktad\u0131r. \u00d6zellikle gruplar halinde ya\u015fayan primatlarda [insan ve insana yak\u0131n hayvanlarda] durum budur. EiblEibestfeldt’e g\u00f6re baz\u0131 maymunlarda cinsel birle\u015fme sadece sosyal bir amaca hizmet eder. \u0130nsanlarda ise cinsel ili\u015fkinin hem t\u00fcr\u00fcn devam\u0131na, hem de e\u015fler aras\u0131ndaki teke\u015flilik ili\u015fkisine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r.<\/p>\n
Sevginin do\u011fas\u0131 gere\u011fi bir insan olgusu olmas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k cinsellik, sadece bir geli\u015fme s\u00fcrecinin sonucu, ileri olgunla\u015fman\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak insanca bir nitelik kazan\u0131r. Sigmund Freud’un, itki ve i\u00e7g\u00fcd\u00fclerin hedefiyle nesnesi aras\u0131nda oldu\u011funu iddia etti\u011fi fark\u0131 ele alal\u0131m: cinselli\u011fin hedefi cinsel gerilimleri azaltmakt\u0131r, oysa cinselli\u011fin nesnesi cinsel e\u015ftir. G\u00f6rebildi\u011fim kadar\u0131yla bu sadece nevrotik cinselli\u011fi i\u00e7in ge\u00e7erlidir: sadece nevrotik bir birey ister mast\u00fcrbasyon yoluyla, ister e\u015fini ayn\u0131 amaca y\u00f6nelik bir ara\u00e7 kullanmak suretiyle olsun, spermlerinden kurtulmay\u0131 her \u015feyden \u00e7ok ister. Olgun insan i\u00e7in e\u015fi hi\u00e7 de “nesne” de\u011fildir; o e\u015fini daha \u00e7ok ba\u015fka bir \u00f6zne, ba\u015fka bir insan olarak de\u011ferlendirir, onu insan olu\u015fuyla g\u00f6r\u00fcr; ve onu ger\u00e7ekten seviyorsa e\u015finde ba\u015fka bir insan\u0131 bile g\u00f6r\u00fcr, yani onda onun e\u015fsizli\u011fini g\u00f6r\u00fcr. Bu e\u015fsizlik, insan\u0131n ki\u015fiselli\u011fini olu\u015fturur ve bir insan\u0131n ba\u015fka bir insan\u0131 bu \u015fekilde yakalamas\u0131n\u0131 sa\u011flayan \u015fey de sadece sevgidir.<\/p>\n
Sevilen ki\u015finin e\u015fsizli\u011finin kavranmas\u0131n\u0131n teke\u015fli bir ortakl\u0131kla sonu\u00e7lanmas\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r bir \u015feydir. E\u015fin yerine art\u0131k bir ba\u015fkas\u0131 konamaz. Tersine e\u011fer sevemiyorsa cinsel konularda ayr\u0131m g\u00f6zetmez, hafif birisi olup \u00e7\u0131kar. Cinsel hafiflik, e\u015fin (partner) e\u015fsizli\u011finin g\u00f6zard\u0131 edilmesi anlam\u0131na gelir ve kar\u015f\u0131l\u0131k olarak sevgi ili\u015fkisini engeller. Sadece sevgide gizli olan bir cinsellik ger\u00e7ekten \u00f6d\u00fcllendirici ve doyurucu olabildi\u011fi i\u00e7in, bu tip bir bireyin cinsel ya\u015fam\u0131 zay\u0131ft\u0131r. Bu durumda elbette bu kalite (nitelik) eksikli\u011fini say\u0131yla (nicelik olarak) dengelemeye \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Bu da kar\u015f\u0131l\u0131k olarak, s\u00fcrekli artan ve \u015fiddetlenen bir uyar\u0131m gerektirir; \u00f6rne\u011fin pornografinin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 da budur.<\/p>\n
Buradan da, cinsel hafiflik ve pornografi gibi kitle olgular\u0131n\u0131, y\u00fcceltmemizi veya ilericilik olarak de\u011ferlendirmemizi hi\u00e7 bir \u015feyin hakl\u0131 \u00e7\u0131karamayaca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu t\u00fcr olgular gerilemecidir; bunlar ki\u015finin cinsel olgunla\u015fmas\u0131ndaki geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n belirtileridir.<\/p>\n
Ama e\u011flence u\u011fruna seks mitinin, ilericilikmi\u015f gibi reklam\u0131n\u0131 yapanlar\u0131n, bunun iyi para getiren bir i\u015f olarak g\u00f6renler oldu\u011funu da unutmamal\u0131y\u0131z. Dikkatimi \u00e7eken \u015fey, gen\u00e7 ku\u015fa\u011f\u0131n hem bu mite kanmas\u0131, hem de bu mitin arkas\u0131ndaki ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011fe kar\u015f\u0131 k\u00f6r olmas\u0131d\u0131r. Cinsel konulardaki ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ho\u015f kar\u015f\u0131lanmad\u0131\u011f\u0131 bir \u00e7a\u011fda, sans\u00fcre kar\u015f\u0131 belli bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc savunanlar\u0131n ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn g\u00f6ze \u00e7arpmamas\u0131 gariptir. As\u0131l dert Mast\u00fcrbasyon, hedef olarak gerilim gidermeyle yetinmek anlam\u0131na gelirken, cinsel hafiflik, bir nesne olarak e\u015fle (partner) yetinmek anlam\u0131na gelir. \u0130kisinde de insan\u0131n cinsel potansiyeli ger\u00e7ekle\u015fmez.<\/p>\n
B\u00fcy\u00fck bir talep olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece ticarette ba\u015far\u0131 s\u00f6z konusu olamaz. Bug\u00fcnk\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczde seks enflasyonu denebilecek bir \u015feye tan\u0131k oluyoruz. Bunu ancak daha kapsaml\u0131 olan varolu\u015fsal bo\u015fluk temelinde ve ne yapmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda i\u00e7g\u00fcd\u00fclerin, geleneklerin veya de\u011ferlerin y\u00f6nlendirmesinden yoksun kalan bireyin, art\u0131k \u00e7o\u011fu kez ne yapmak istedi\u011fini de bilmemesi ger\u00e7e\u011fi temelinde anlayabiliriz.<\/p>\n
Bu ili\u015fkiler durumundan kaynaklanan varolu\u015fsal bo\u015fluk i\u00e7inde cinsel libido a\u015f\u0131r\u0131 geli\u015fir (hipertropi) ve bu a\u015f\u0131r\u0131 geli\u015fme, seks enflasyonu yarat\u0131r. Di\u011fer enflasyon t\u00fcrlerinde (\u00f6rne\u011fin para piyasalar\u0131nda) oldu\u011fu gibi, cinsel enflasyon da de\u011ferden d\u00fc\u015fmeyi birlikte getirir. cinsellik, insans\u0131zla\u015ft\u0131\u011f\u0131 kadar de\u011ferden de d\u00fc\u015fer. Bireyin ki\u015fisel ya\u015fam\u0131yla b\u00fct\u00fcnle\u015fmeyen, sadece haz u\u011fruna ya\u015fanan bir cinsel ya\u015fam s\u00fcrme e\u011filimi g\u00f6zl\u00fcyoruz. Cinselli\u011fin bu \u015fekilde ki\u015filiksizle\u015fmesi, varolu\u015fsal engellenmenin bir belirtisidir. insan\u0131n anlam aray\u0131\u015f\u0131n\u0131n engellenmesi.<\/p>\n
Nedenler i\u00e7in bu kadar yeter; peki ya sonu\u00e7lar? Ki\u015finin anlam aray\u0131\u015f\u0131 ne kadar engellenirse, o da Amerikan Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k Bildirisinden bu yana “mutluluk aray\u0131\u015f\u0131” denen \u015feye kendini o kadar \u00e7ok verir. Bu aray\u0131\u015f engellenen bir anlam aray\u0131\u015f\u0131ndan kaynakland\u0131\u011f\u0131 zaman, ama\u00e7lanan \u015fey sarho\u015fluk ve uyu\u015fukluktur. Son \u00e7\u00f6z\u00fcmlemede bu kendini yenilgiye mahkum eder, \u00e7\u00fcnk\u00fc mutluluk sadece ki\u015finin kendini a\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya\u015famas\u0131n\u0131n, kendini hizmet edilecek bir davaya veya sevilecek bir insana adamas\u0131n\u0131n bir sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n
Cinsel mutlulukta bu, ba\u015fka her yerdekinden daha belirgindir. Bunu ne kadar \u00e7ok bir hedefe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrsek, hedefimiz de o kadar \u015fa\u015far. Bir erkek g\u00fcc\u00fc konusunda ne kadar \u00e7ok tasalan\u0131rsa, iktidars\u0131z olmaya o kadar yatk\u0131n olacakt\u0131r. bir kad\u0131n, dolu dolu orgazm ya\u015fama yetisine sahip oldu\u011funu kendi kendine kan\u0131tlamaya ne kadar \u00e7ok u\u011fra\u015f\u0131rsa, so\u011fuk olmaya da o kadar yatk\u0131n olacakt\u0131r. Onca y\u0131ll\u0131k psikiyatrik \u00e7al\u0131\u015fmamda rastlad\u0131\u011f\u0131m cinsel nevroz olaylar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu bu kayna\u011fa kolayca ba\u011flanabilir.<\/p>\n
Ba\u015fka bir yerde de anlatt\u0131\u011f\u0131m gibi, cinsel nevrotikler genellikle cinsel ba\u015far\u0131y\u0131 talep kalitesi denebilecek bir \u015feye ba\u011flarlar. Dolay\u0131s\u0131yla bu t\u00fcr olaylar\u0131 tedavi etme \u00e7abas\u0131n\u0131n, bu niteli\u011fi ortadan kald\u0131rarak i\u015fe ba\u015flamas\u0131 gerekir. Bu ama\u00e7la bir tedavi y\u00f6ntemi geli\u015ftirdim ve \u0130ngilizce olarak ilk kez International Journal of Sexolog\u0131fde yay\u0131nlad\u0131m. Ancak burada belirtmek istedi\u011fim tek \u015fey, yukar\u0131da anlat\u0131lan g\u00fcd\u00fclenim nedeniyle bug\u00fcnk\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcz\u00fcn, cinsel ba\u015far\u0131y\u0131 putla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve cinsel nevrotik bireyin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 talep kalitesini daha da art\u0131rarak nevrozuna katk\u0131da bulundu\u011fudur.<\/p>\n
Do\u011fum kontrol hap\u0131 da kad\u0131n\u0131n daha talepkar ve daha kendili\u011finden olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayarak erkekleri, cinsel ili\u015fkiyi kendilerinden beklenen bir \u015fey gibi ya\u015famaya \u00f6zendirmektedir. Amerikal\u0131 yazarlar, kad\u0131n\u0131 eski tabu ve ketlemelerden, kolejli k\u0131zlar\u0131n bile doyum istedi\u011fi (kolejli o\u011flanlardan) bir dereceye kadar kurtard\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kad\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hareketini su\u00e7luyor. Sonu\u00e7 ise “kolej iktidars\u0131zl\u0131\u011f\u0131,” ya da “yeni iktidars\u0131zl\u0131k” gibi terimlerle tan\u0131mlanan yeni sorunlar\u0131n geli\u015fidir. \u0130nsan alt\u0131 d\u00fczeyde de benzer bir \u015fey g\u00f6zleriz. Di\u015fileri, \u00e7iftle\u015fmek isteyen erkeklerden “i\u015fvebazca” ka\u00e7an bir bal\u0131k t\u00fcr\u00fc vard\u0131r. Ama Konrad Lorenz, bir di\u015fiyi tam tersini yapacak \u015fekilde e\u011fitmeyi ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131r. zorla erke\u011fe yakla\u015fmak. Erke\u011fin tepkisi ne olur? T\u0131pk\u0131 kolejli delikanl\u0131dan bekledi\u011fimiz \u015fey: cinsel ili\u015fkiyi y\u00fcr\u00fctme konusunda tam bir beceriksizlik!<\/p>\n
New England Cinsel Sa\u011fl\u0131k Merkezleri direkt\u00f6r\u00fc Nyles A. Freedman, “kad\u0131nlar orgazm\u0131 \u00f6\u011frendi,” diyor “Performans \u00fczerinde, i\u015fleyi\u015f kayg\u0131s\u0131 ve korkusu yaratabilecek y\u0131k\u0131c\u0131 bir vurgulama s\u00f6z konusudur. En az\u0131ndan k\u0131smen erke\u011fin, kad\u0131n\u0131n kendisinden bekledi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc \u015feyden \u00f6t\u00fcr\u00fc iktidars\u0131zl\u0131k giderek artmaktad\u0131r.” Amerikan Aile \u0130li\u015fkileri Enst\u0131t\u00fcsu’nden Dena K. YVhitebook ist’ kabahati kad\u0131nlar\u0131n mant\u0131ks\u0131z beklentilerinde buluyor (Nezvseek, 16 Ocak 1978).<\/p>\n
Do\u011fum kontrol\u00fcne d\u00f6necek olursak, sadece yan etkisini, olumsuz bir sonucunu inceledik. Olumlu yan\u0131ndan bakacak olursak, bunun paha bi\u00e7ilmez bir yarar sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmemiz gerekir. Cinselli\u011fi insanca k\u0131lan \u015feyin sevgi oldu\u011fu do\u011fruysa, do\u011fum kontrol\u00fcn\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey cinselli\u011fi \u00fcremeyle olan otomatik ba\u011flant\u0131s\u0131ndan kurtarmak ve b\u00f6ylece an bir sevgi d\u0131\u015favurumu olmas\u0131n\u0131 ve b\u00f6yle kalmas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131r. Daha \u00f6nce de belirtti\u011fimiz gibi, \u0130nsan cinselli\u011finin, haz ilkesinin hizmetindeki basit bir alet olmas\u0131na asla izin vermemeliyiz. \u015eimdi ise bunun, \u00fcreme i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fcyle g\u00f6sterdi\u011fi amaca y\u00f6nelik basit bir ara\u00e7 da olamayaca\u011f\u0131n\u0131 anl\u0131yoruz. Do\u011fum kontrol\u00fc, cinselli\u011fi bu tahakk\u00fcmden kurtarm\u0131\u015f ve b\u00f6ylece ger\u00e7ek potansiyelinin ger\u00e7ekle\u015fmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ge\u00e7mi\u015f \u00e7a\u011flar\u0131n cinsel tabular\u0131 ve ketlemeleri \u00e7\u00f6k\u00fcyor; buna kar\u015f\u0131l\u0131k cinsel \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor. Ama sorumluluk terimleriyle ya\u015fanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn, k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131lmaya ve keyfiyete d\u00f6n\u00fc\u015fme tehlikesinin ortaya \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 unutmamam\u0131z gerek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Sevgiden s\u00f6z etmeksizin insan cinselli\u011finden s\u00f6z edilemez. Ama sevgiden s\u00f6z ederken, bunun insana \u00f6zg\u00fc bir olgu oldu\u011funu unutmamal\u0131y\u0131z. Ve indirgemeci bir yoldan ele al\u0131nmamas\u0131na, kendi insancal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde korunmas\u0131na dikkat etmeliyiz. \u0130ndirgemecilik tam olarak nedir? Bunu, insan olgular\u0131n\u0131 ya insan alt\u0131 olgulara indirgeyen, ya da bu olgulardan \u00e7\u0131karsayan sahte bir bilimsel y\u00f6ntem olarak tan\u0131mlamak isterim. \u00d6rne\u011fin […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4789","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-psikoloji"},"yoast_head":"\n