![](\"http:\/\/4.bp.blogspot.com\/_1I_cfck6DcU\/SDXmrVXj2-I\/AAAAAAAACJ4\/QBP5A-6NW6g\/s1600\/horatius.gif\")
<\/p>\n<\/p>\n
1-33 <\/p>\n
E\u011fer bir ressam, bir at boynunu ve bir insan ba\u015f\u0131n\u0131 birle\u015ftirmeye kalkarsa, de\u011fi\u015fik canl\u0131lardan ald\u0131\u011f\u0131 beden par\u00e7alar\u0131n\u0131 bir araya getirip rengarenk t\u00fcylerle kaplarsa, \u00fcstte g\u00fczel bir kad\u0131n olarak ba\u015flayan,altta \u00e7irkin bir bi\u00e7imde siyah bir bal\u0131k olarak biterse, bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm kar\u015f\u0131s\u0131nda kendinizi g\u00fclmekten al\u0131koyabilir misiniz dostlar\u0131m? \u0130nan bana sevgili Pisos (1), bu, bir ak\u0131l hastas\u0131n\u0131n\u00a0 d\u00fc\u015fleri gibi anlams\u0131z imgelerle bi\u00e7imlendirilmi\u015f bir edebi metne benzer, ne ba\u015f\u0131 ne sonu birbirini tutar. \u201c\u015eairler de ressamlar kadar , her zaman, her istediklerini yapmaya kalk\u0131\u015fmakta \u00f6zg\u00fcrd\u00fcrler\u201d diye itiraz eden olabilir. Bunu biliyoruz ve hem bu ho\u015fg\u00f6r\u00fcy\u00fc ar\u0131yor hem de g\u00f6steriyoruz. Ancak bu, vah\u015fi ile soyluyu , y\u0131lanlarla ku\u015flar\u0131 veya kuzuyla kaplan\u0131 e\u015fle\u015ftirecek dereceye varmamal\u0131d\u0131r.\u00a0 <\/p>\n
14-23<\/p>\n
\u00c7o\u011fu zaman b\u00fcy\u00fck bir ciddiyetle ba\u015flayan ve \u00f6nemli temalar\u0131 dile getiren eserlerin, Diana korusu ve suna\u011f\u0131n\u0131, h\u0131zla akan sular\u0131n ho\u015f\u00a0 k\u0131rl\u0131klar\u0131 dolanmas\u0131n\u0131 ya da Ren nehrini ya da g\u00f6kku\u015fa\u011f\u0131n\u0131 betimlerken\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fanslar\u0131 yaver gider de pek bir \u00fcnl\u00fc olabilirler .. Ama b\u00f6yle s\u00fcslemelerin yeri buras\u0131 de\u011fildir. Belki bir servi a\u011fac\u0131 \u00e7izmesini biliyorsundur. Ya batan bir gemiden kurtulan birinin umutsuzca y\u00fcz\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc \u00e7izmen i\u00e7in sana para verilirse? Bir\u00a0\u00a0\u00a0 \u015farap f\u0131\u00e7\u0131s\u0131 yapmaya koyuldun. \u00c7ark d\u00f6nd\u00fck\u00e7e neden giderek bir baharat \u015fi\u015fesine d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr bu? S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fc, eserin senin istedi\u011fin \u015fey olsun, ama en az\u0131ndan tek, b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc bir \u015fey olmas\u0131n\u0131 sa\u011fla. <\/p>\n
24-31<\/p>\n
Biz \u015fairlerin \u00e7o\u011fu, ey babalar ve o babaya lay\u0131k o\u011fullar, kendimizi do\u011fru \u00fcslubun bir yan\u0131lsamas\u0131yla kand\u0131r\u0131r\u0131z. S\u00f6z\u00fcn \u00f6z\u00fcne ula\u015fay\u0131m derken, anla\u015f\u0131lmaz hale gelirim. Ak\u0131c\u0131l\u0131k i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131rken enerjimi ve ruhumu yitiririm.\u00a0 Bir \u015fair, y\u00fcce olan\u0131 yakalamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, i\u015fi b\u00f6b\u00fcrlenmeye d\u00f6km\u00fc\u015f. Bir di\u011feri ise, fazla temkinlilik y\u00fcz\u00fcnden ve alaya al\u0131nmaktan \u00e7ok korktu\u011fu i\u00e7in yerlerde s\u00fcr\u00fcn\u00fcr. Kim tek bir konuyu de\u011fi\u015fik ve harika bir bi\u00e7imde \u00e7e\u015fitlemeye kalksa, orman\u0131n i\u00e7ine bir yunus, engin denizlere bir yaban domuzu \u00e7iziveriyor. E\u011fer sanat y\u00f6n\u00fcn eksikse, su\u00e7lu duruma d\u00fc\u015fmekten sak\u0131nmak, hataya yol a\u00e7ar.\u00a0 <\/p>\n
32-37<\/p>\n
Aemilius\u2019un gladyat\u00f6r okulunun (2) yak\u0131n\u0131ndaki beceriksiz bir zanaatkar, ayak t\u0131rnaklar\u0131n\u0131 kal\u0131ba d\u00f6k\u00fcp, yumu\u015fak sa\u00e7lar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc bronzun \u00fczerinde yans\u0131tmay\u0131 ba\u015farabilir, ama yine de ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 i\u015f ba\u015far\u0131s\u0131zd\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn bir fig\u00fcr\u00fc nas\u0131l sunmas\u0131 gerekti\u011fini bilmiyordur. E\u011fer bir eser yaratmam istense; alabildi\u011fine dikkat \u00e7eken kara g\u00f6zlerim ve kara sa\u00e7lar\u0131m varken \u00e7arp\u0131k bir burunla ya\u015famay\u0131 nas\u0131l istemezsem o adam gibi olmak da istemezdim.<\/p>\n
38-45<\/p>\n
Yazarlar, g\u00fcc\u00fcn\u00fcze denk bir konu se\u00e7in ve omuzlar\u0131n\u0131z bu y\u00fck\u00fcn ne kadar\u0131n\u0131 kald\u0131rabilir ne kadar\u0131n\u0131 kald\u0131ramaz diye d\u00fc\u015f\u00fcnmek i\u00e7in biraz zaman ay\u0131r\u0131n. Kendi kapasitesine uygun bir konu se\u00e7eni ne belagat ne de y\u00f6ntem yaln\u0131z b\u0131rak\u0131r.. Yan\u0131lm\u0131yorsam e\u011fer, yetkin bir \u015fairin yordam\u0131d\u0131r bu : onu \u00e7eken tek bir konu vard\u0131r, di\u011fer b\u00fct\u00fcn konular\u0131 elinin tersiyle iter; \u015fimdi s\u00f6ylenmesi gerekeni \u015fimdi s\u00f6yler,bu \u015fimdinin i\u00e7inde gerekmeyeni erteler, nicelerini yok sayar. \u0130yi bir yap\u0131 kurman\u0131n \u00f6zel uzmanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve tad\u0131n\u0131 olu\u015fturan budur<\/p>\n
46-59<\/p>\n
Ayr\u0131ca ola\u011fand\u0131\u015f\u0131 incelikte, de\u011fi\u015fik detaylarla, h\u00fcnerli ba\u011fda\u015ft\u0131rmalar d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerek birle\u015ftirilen s\u00f6zler, basmakal\u0131p bir tabire yepyeni bir anlam kazand\u0131rabilir. E\u011fer olur da anlam\u0131 kapal\u0131 olan konular\u0131 yeni imgeler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla a\u00e7\u0131klamak gerekirse, etek giymi\u015f bir \u0130sko\u00e7\u2019un hi\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zc\u00fckler ke\u015ffetmek gerekebilir, ve bu s\u00f6zc\u00fckler al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fckle savunulursa, onay da verilecektir. Yeni ve yak\u0131nlarda icat edilmi\u015f s\u00f6zc\u00fckler, ihtiyatl\u0131 bir\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fekilde Yunan kaynaklar\u0131ndan d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek \u00e7evrilmi\u015fse, iyi niyetle kar\u015f\u0131lanacakt\u0131r. \u00d6yleyse Romal\u0131lar, Virgilius (3) ve Varius\u2019tan (4) esirgediklerini Caecilius ve Plautus\u2019a (5) neden bah\u015fetsinler? Cato ve Ennius\u2019un (6) dili, atalar\u0131m\u0131zdan kalan dilimizi zenginle\u015ftirmi\u015f,nesnelere yeni isimler bulmu\u015fken, benim de elimde b\u00f6yle bir f\u0131rsat varken, yeni birka\u00e7 s\u00f6zc\u00fck kazanmay\u0131 neden \u00e7ok g\u00f6reyim? Bug\u00fcn\u00fcn izini ta\u015f\u0131yan bir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na ge\u00e7mi\u015fte hep izin verilmi\u015ftir, gelecekte de verilecektir.<\/p>\n
60-72<\/p>\n
Nas\u0131l ki a\u011fa\u00e7lar her y\u0131l yapraklar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirir, eski yapraklar\u0131 d\u00f6kerse, eski ku\u015fak s\u00f6zc\u00fckler de eskiyerek \u00f6l\u00fcrken, yenileri, gen\u00e7li\u011fin y\u00fckselen dalgas\u0131 misali, b\u00fcy\u00fcr ve g\u00fc\u00e7lenirler. Biz ve bize dair olan her\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fey nihayetinde \u00f6l\u00fcme yazg\u0131l\u0131d\u0131r; Nept\u00fcn\u2019\u00fcn (7) karan\u0131n ta i\u00e7lerine dek uzand\u0131\u011f\u0131 yerde in\u015fa edilen ve filolar\u0131m\u0131z\u0131 kuzey r\u00fczgarlar\u0131ndan koruyan, Sezar liman\u0131 (8) da \u2013 krala lay\u0131k bir i\u015f \u2013, uzun bir s\u00fcre k\u0131s\u0131r kald\u0131ktan sonra yak\u0131ndaki \u015fehirlere bakmaya ba\u015flayan ve saban\u0131n a\u011f\u0131r demirini hisseden bir batakl\u0131k da (9), ekinlere zararl\u0131 mecras\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirip takip edecek daha iyi bir yatak bulan bir nehir de \u2013 \u00f6l\u00fcml\u00fc olan her \u015fey gibi \u2013 yok olacakt\u0131r; dilin \u015fan\u0131 ve zarafeti ise \u00e7ok daha az ya\u015fayacakt\u0131r. \u015eimdilerde unutulmu\u015flu\u011fa g\u00f6m\u00fclen pek \u00e7ok s\u00f6zc\u00fck yeniden do\u011facak, bug\u00fcn sayg\u0131yla kar\u015f\u0131lananlar ise \u00f6lecektir. Al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fig\u00fczel dalgalar\u0131na s\u00f6zc\u00fckler de, konu\u015fma kurallar\u0131 da itaat edecektir.<\/p>\n
73-88<\/p>\n
Homeros bize, kasvetli sava\u015flar gibi krallar\u0131n ve \u00f6nderlerin yapt\u0131klar\u0131n\u0131 da hangi vezinlerle anlatmam\u0131z gerekti\u011fini g\u00f6sterdi. E\u015fit olmayan \u00e7ift dizeler, \u00f6nceleri yas\u0131 anlat\u0131yordu, ama \u015fimdi bizim kabul edilmi\u015f dualar\u0131m\u0131za dair minnettar d\u00fc\u015f\u00fcncelerimiz i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor. Bilginler bu k\u0131sa mersiyeleri ilk yazan\u0131n kim oldu\u011fu konusunda hemfikir de\u011filler, h\u00e2l\u00e2 da karara ba\u011flanmayan bir tart\u0131\u015fma konusudur bu. \u00d6fke Archilochus\u2019u kendi iambus (10)u ile silahland\u0131rd\u0131: bu ayak\u00a0 (11) hem komik \u00e7oraplara hem b\u00fcy\u00fck trajik \u00e7izmelere girdi, de\u011fi\u015fen diyaloglara uymay\u0131 ve seyircilerin g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc hayk\u0131r\u0131\u015flar\u0131n\u0131 fethetmeyi ba\u015fard\u0131\u011f\u0131 kadar aksiyona da do\u011fal bir bi\u00e7imde uydu. Musa (12), gen\u00e7lerin kederleri ile \u015farab\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici etkisini anlatman\u0131n yan\u0131\u00a0 s\u0131ra, tanr\u0131lar\u0131, tanr\u0131lar\u0131n \u00e7ocuklar\u0131n\u0131, zafer kazanm\u0131\u015f yumruk oyuncular\u0131n\u0131, yar\u0131\u015fta birinci gelen atlar\u0131 anlatma g\u00f6revini de lire verdi. \u015eu betimledi\u011fim edebi eserlerin \u00e7e\u015fitlemelerini ve ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 da muhafaza edebilecek yetene\u011fe ve bilgiye sahip de\u011filsem, neden beni \u015fair olarak selaml\u0131yorlar ki? Neden, sapk\u0131n bir al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck i\u00e7inde, \u00f6\u011frenmek yerine cahil kalmay\u0131 tercih edeyim ki?\u00a0 <\/p>\n
89-98<\/p>\n
Komedyan\u0131n konusuna giren olaylar, tragedyan\u0131n dizelerinde ifade edilmek istemez. Ayn\u0131 bi\u00e7imde Thyestes\u2019in \u015f\u00f6leni de komik sahnelere uygun d\u00fc\u015fen g\u00fcnl\u00fck dizelerle anlat\u0131l\u0131rsa buna i\u00e7erler. B\u0131rak\u0131n her t\u00fcr, kendisine tahsis edilen uygun yerde kals\u0131n. Ancak bazen komedya bile sesini y\u00fckseltir ve \u00f6fkelenmi\u015f Chremes(13) \u015fi\u015fkin s\u00f6zlerle hiddetli bir nutuk \u00e7eker; ve Telephus ve Peleus\u2019un trajik fig\u00fcrleri de s\u0131k\u00e7a, yoksul d\u00fc\u015ft\u00fcklerinde ya da s\u00fcrg\u00fcn edildiklerinde d\u00fczyaz\u0131 diliyle konu\u015farak ac\u0131 \u00e7ekerler; e\u011fer s\u0131zlanmalar\u0131yla izleyicinin kalbine dokunmak istiyorsa, tumturakl\u0131 s\u00f6zleri ve bol heceli uzun s\u00f6zc\u00fckleri terk ederler.\u00a0 <\/p>\n
99-113 <\/p>\n
\u015eiirlerin yaln\u0131zca g\u00fczel olmas\u0131 yeterli de\u011fildir, ayr\u0131ca zevk vermeli ve dinleyicisinin ruhunu istedi\u011fi yere do\u011fru y\u00f6nlendirebilmelidir.\u0130nsan y\u00fcz\u00fc, g\u00fclenlerle g\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi, a\u011flayanlarla da a\u011flar. E\u011fer benim a\u011flamam\u0131 istiyorsan, \u00f6nce sen kendin h\u00fcz\u00fcnlenmelisin, i\u015fte o zaman, ey Telephus veya Peleus (14),senin felaketlerin beni de ac\u0131t\u0131r. E\u011fer uygun olmayan s\u00f6zc\u00fcklerle konu\u015fursan ben ya uyurum ya g\u00fclerim. Ac\u0131kl\u0131 s\u00f6zler h\u00fcz\u00fcnl\u00fc y\u00fczlere uyar, tehditle dolu kelimeler k\u0131zg\u0131n y\u00fczlere; \u015fen s\u00f6zler e\u011flenen y\u00fczlere uyar, ciddi s\u00f6zler ha\u015fin y\u00fczlere. \u00c7\u00fcnk\u00fc do\u011fa bizi ba\u015f\u0131m\u0131za gelecek her t\u00fcr olaya tepki verebilecek \u015fekilde bi\u00e7imlendirir. Bizi ne\u015felendirir veya \u00f6fkelenmemiz i\u00e7in zorlar; yerlere f\u0131rlat\u0131r ve zalim ac\u0131larla eziyet eder. Sonra da terc\u00fcman olarak dili kullan\u0131r ve ruhun heyecanlar\u0131n\u0131 dile getirir. Ancak e\u011fer konu\u015fan\u0131n ba\u015f\u0131na gelenlerle sarf etti\u011fi s\u00f6zler aras\u0131nda bir uyumsuzluk varsa, Romal\u0131lar \u2013ister s\u00fcvari olsunlar ister piyade \u2013 kaba kahkahalarla seslerini y\u00fckseltirler.<\/p>\n
114-118 <\/p>\n
Konu\u015fan\u0131n bir tanr\u0131\u00a0 m\u0131, bir kahraman m\u0131; ya\u015fl\u0131, olgun bir adam m\u0131 yoksa tutkulu ve h\u00e2l\u00e2 gen\u00e7li\u011fin \u00e7i\u00e7ekleriyle dopdolu biri mi; kudretli bir ana m\u0131 yoksa \u00e7al\u0131\u015fkan bir dad\u0131 m\u0131; gezgin bir tacir mi yoksa verimli tarlalar\u0131\u00a0 i\u015fleyen bir\u00a0\u00a0\u00a0 \u0131rgat m\u0131; bir Kolkhisli mi yoksa Asurlu mu; Thebaili mi Argoslu mu oldu\u011fu \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir fark yarat\u0131r.<\/p>\n
119-152 <\/p>\n
Ya gelene\u011fi takip et ya da uyumlu i\u015fler yap. Ey yazar, olur da bir kez daha \u015fanl\u0131 Akhilleus\u2019u anlatmak istersen, izin ver de o, \u00e7abuk \u00f6fkelenen, vah\u015fi, inat\u00e7\u0131 biri olsun; yasalar\u0131n kendi \u00fcst\u00fcndeki h\u00fckm\u00fcn\u00fc tan\u0131mas\u0131n, her\u00a0\u00a0\u00a0 \u015feyi kol g\u00fcc\u00fcyle elde etmek istesin. Medea (15) hiddetli ve zapt edilmez,\u0130no (16) mahzun, \u0130xion (17) hain, \u0130o(18)\u00a0 bedeni ve ruhuyla avare, Orestes(19) ac\u0131lar i\u00e7inde olsun. E\u011fer sahne i\u00e7in denenmemi\u015f bir \u015feye kalk\u0131\u015f\u0131rsan ve yepyeni bir karakter bi\u00e7imlendirmeye c\u00fcret edersen, ba\u015fta nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ysa sonuna dek o \u015fekli koru ve karakterin kendi i\u00e7inde tutarl\u0131 ve istikrarl\u0131 olsun. Bilinen konular hakk\u0131nda orijinal\u00a0\u00a0\u00a0 \u015feyler s\u00f6ylemek zordur; Troya\u2019n\u0131n\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fark\u0131s\u0131n\u0131 sahnelere d\u00fczg\u00fcnce \u00f6rmeye \u00e7al\u0131\u015fma i\u015fini,bilinmeyen konular\u0131, edebiyatta daha \u00f6nce yaz\u0131lmam\u0131\u015f \u015feyleri g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131karma i\u015finden daha kolay ve g\u00fcvenli bir \u015fekilde yapabilirsin. . E\u011fer o geni\u015f \u015fairler \u00e7evresinin etraf\u0131nda tak\u0131l\u0131p kalmazsan, sanki terc\u00fcmanm\u0131\u015fs\u0131n gibi her s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc bire bir uydurmaya \u00e7al\u0131\u015fmazsan, bir taklit\u00e7i gibi, d\u0131\u015far\u0131 bir ad\u0131m atmana bile izin vermeyen sanat\u00a0 kurallar\u0131n ya da rezil olma korkusunun dar alan\u0131na s\u0131k\u0131\u015f\u0131p kalmazsan ve de \u015fiirine o \u00e7evrelerin \u015fairleri gibi ba\u015flamazsan -: \u201cO muhte\u015fem sava\u015ftan ve Priamos\u2019un kaderinden bahsedece\u011fim size.\u201d-\u00a0 o zaman i\u015fte kamuya mal olmu\u015f bir konuyu kendine ait k\u0131labilirsin. Bu s\u00f6z\u00fc veren biri kendi b\u00fcy\u00fck a\u011fz\u0131na lay\u0131k ne yaratabilir ki? Da\u011flar muazzam bir do\u011fum sanc\u0131s\u0131 \u00e7ekecek,sonunda da sa\u00e7ma sapan bir fare do\u011facak. Oysa ahmak\u00e7a \u00e7abalamayan ki\u015fi,\u00a0\u00a0\u00a0 \u015f\u00f6yle bir al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc par\u00e7ayla a\u00e7ar \u015fiirini: \u201cAnlat, ey Musa, Troya\u2019n\u0131n ele ge\u00e7irilmesinden sonra nice halklar\u0131n geleneklerini ve\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fehirlerini g\u00f6ren adam\u0131 anlat.\u201d O, alevlenen\u00a0\u00a0\u00a0 \u0131\u015f\u0131ktan duman \u00e7\u0131karmay\u0131 de\u011fil, dumandan\u00a0\u00a0\u00a0 \u0131\u015f\u0131k \u00e7\u0131karmay\u0131 hedefliyordu, b\u00f6ylece betimleyebilirdi ancak g\u00f6z al\u0131c\u0131 harikalar\u0131, Aniphates ve Scylla\u2019y\u0131 ve\u00a0 Kharybidis\u2019i Kikloplarla birlikte. Ne, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fairleri gibi (20), Diomedes\u2019in d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne Meleager\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden ba\u015flad\u0131, ne de Troya Sava\u015f\u0131\u2019na \u00e7ifte yumurtalardan. Bilindi\u011fi gibi, her zaman elindeki konuya h\u0131zla girer ve dinleyicisini dosdo\u011fru eylemin i\u00e7ine \u00e7ekerdi, ele ald\u0131ktan sonra bir daha \u0131\u015f\u0131ldamayaca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi konular\u0131 da b\u0131rak\u0131rd\u0131. B\u00f6ylece bulu\u015flar yapar, b\u00f6ylece sahteyle ger\u00e7e\u011fi birbirine kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131rd\u0131; \u00f6yle ki eserinin ne ortas\u0131 ba\u015f\u0131yla uyumsuz olurdu, ne de sonu ortas\u0131yla. <\/p>\n
153-178 <\/p>\n
E\u011fer y\u00fcrekten alk\u0131\u015flayan seyircilerin son perdeyi beklemelerini ve\u00a0\u00a0 \u015fark\u0131c\u0131\u00a0 \u201c\u015eimdi alk\u0131\u015flay\u0131n bizi\u201d diyene kadar oturduklar\u0131 yerde oturmalar\u0131n\u0131 istiyorsan, \u015fimdi benimle birlikte kamuoyunun arzu etti\u011fi \u015feye kulak ver; ya\u015fam\u0131n her sahnesinin \u00f6zelliklerine dikkat etmeli ve de\u011fi\u015fen huylara ve ya\u015flara uygun olan\u0131 yerine getirmelisin. S\u00f6zc\u00fckleri tekrarlamay\u0131 ve sa\u011flam ad\u0131mlarla yere vurmay\u0131 yeni \u00f6\u011frenmi\u015f bir \u00e7ocuk, di\u011fer \u00e7ocuklarla oyun oynamaktan b\u00fcy\u00fck zevk duyar ve \u00f6fkeyi pervas\u0131zca kavrar ve ona kendini kapt\u0131r\u0131r, bir yandan da ruh hali saat be saat de\u011fi\u015fir. En sonunda velisinden kurtulmu\u015f olan sakals\u0131z gen\u00e7, atlar\u0131n ve k\u00f6peklerin aras\u0131nda ve g\u00fcne\u015fli Campus\u2019un \u00e7ay\u0131rlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde sevin\u00e7ten u\u00e7ar; balmumu gibi yumu\u015fakt\u0131r, k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klara kolayca kap\u0131l\u0131r, kendisine \u00f6\u011f\u00fct verenlere terbiyesizce davran\u0131r, yararl\u0131 \u015feyleri yava\u015f hesaba katar, parada savurgand\u0131r, y\u00fcce fikirlerle ve tutkularla doludur,ama ayn\u0131 zamanda sevgi duydu\u011fu ama\u00e7lar\u0131 kolayca b\u0131rak\u0131r gider. Ya\u015f ve ruh bak\u0131m\u0131ndan erkek olmu\u015f birinin co\u015fkusunun ama\u00e7lar\u0131 de\u011fi\u015fir, zenginlik ve iyi ili\u015fkiler kazanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, \u00fcn pe\u015finde ko\u015farken cesur ve h\u0131rsl\u0131, ku\u015fkulu tasar\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda bilgece ihtiyatl\u0131d\u0131r. Ya\u015fl\u0131 adam\u0131n ba\u015f\u0131nda bir y\u0131\u011f\u0131n dert vard\u0131r,\u00e7\u00fcnk\u00fc ya zenginlik kazanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131p sahip olduklar\u0131n\u0131 sefilce esirger ve kullanmaya korkar ya da b\u00fct\u00fcn i\u015flere zay\u0131f ve \u00fcrkek bir \u015fekilde girer; s\u00fcrekli bir\u00a0\u00a0\u00a0 \u015feyleri erteler, umutlar\u0131 ve beklentileri kay\u0131ts\u0131zd\u0131r: kendini ge\u00e7ip gitmi\u015f zamanlara ve \u00e7ocuklu\u011funa \u00f6vg\u00fcler d\u00fczmeye verirken, gen\u00e7lerin ba\u015f\u0131na azarlay\u0131p duran bir ahlak zab\u0131tas\u0131 kesilir. Yakla\u015fan y\u0131llar, kendileriyle birlikte bir\u00e7ok yarar da getirir; ve \u00e7ekip giderken de bir\u00e7o\u011funu g\u00f6t\u00fcr\u00fcr. Rastlant\u0131yla, ya\u015fl\u0131 adamlara uygun rolleri gen\u00e7lere,olgun adamlara uygun rolleri \u00e7ocuklara vermemek i\u00e7in, bir karaktere ait olan ve onun ya\u015f\u0131na uygun \u00f6zellikler \u00fczerine s\u00fcrekli zaman harcamal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n
179-188 <\/p>\n
Bir olay ya sahnede ger\u00e7ekle\u015fir ya da birileri ger\u00e7ekle\u015fen olaylar\u0131 bildirir. Bilincimize i\u015fitme yoluyla ula\u015fan olaylar\u0131n \u00fczerimizdeki etkisi, g\u00fcvenilir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler yoluyla dikkatimize ula\u015fan olaylardan daha az etkilidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc ikinci durumda izleyicinin kendisi ayn\u0131 zamanda g\u00f6rg\u00fc tan\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Ancak, sahne d\u0131\u015f\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmesi gereken olaylar\u0131 sahne \u00fczerinde ger\u00e7ekle\u015ftirme; kimi olaylar\u0131 g\u00f6zden uzak tutacaks\u0131n ki olup bitenleri o s\u0131rada orada bulunan biri anlats\u0131n; Medea \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 insanlar\u0131n g\u00f6zleri \u00f6n\u00fcnde katletmesin, tiksindirici Atreus (21) insan organlar\u0131n\u0131 ortal\u0131kta pi\u015firmesin, Procne(22) g\u00f6zler \u00f6n\u00fcnde ku\u015fa, Cadmos (23) da y\u0131lana d\u00f6n\u00fc\u015fmesin. Bana b\u00f6yle herhangi bir \u015fey g\u00f6stermeye kalkt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda i\u011frenir ve onlara inanmay\u0131 reddederim. <\/p>\n
189-201 <\/p>\n
Bir oyun e\u011fer bir kez izlendikten sonra hala ra\u011fbet g\u00f6rmek ve yeniden seyirci kar\u015f\u0131s\u0131na getirilmek isteniyorsa, be\u015f perdeden daha k\u0131sa ya da daha uzun olmamal\u0131d\u0131r. Oyunda, b\u00f6yle bir kurtar\u0131c\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na de\u011fecek bir d\u00fc\u011f\u00fcm olmad\u0131k\u00e7a, hi\u00e7bir tanr\u0131 olaylara m\u00fcdahale etmemelidir; d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc bir akt\u00f6r de konu\u015fmaya \u00e7abalamamal\u0131d\u0131r. B\u0131rak\u0131n da koro, bir akt\u00f6r\u00fcn rol\u00fcn\u00fc ya da i\u015flevini g\u00fc\u00e7lendirsin ve perdeler aras\u0131nda, aksiyona hizmet etmeyen ve onunla birle\u015fmeyen hi\u00e7bir \u015fey s\u00f6ylemesin. Koro, iyiyi onaylamal\u0131, dost\u00e7a \u00f6neriler sunmal\u0131d\u0131r; \u00f6fkeli olan\u0131 yat\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131 ve g\u00fcnahtan korkanlar\u0131 onaylamal\u0131d\u0131r; al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc sofralar\u0131, sa\u011fl\u0131kl\u0131 adaleti ve kanunlar\u0131, kap\u0131s\u0131 a\u00e7\u0131k bar\u0131\u015f\u0131 \u00f6vmelidir; s\u0131r tutmal\u0131; talih, haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011fram\u0131\u015flara y\u00fcz\u00fcn\u00fc, kibirlilere s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6ns\u00fcn diye tanr\u0131lara yakarmal\u0131d\u0131r.\u00a0 <\/p>\n
202-219 <\/p>\n
Eskiden \u00e7ifte kaval, \u015fimdiki gibi, pirin\u00e7 kapl\u0131 de\u011fildi, trompetle de boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015femezdi; tersine ince ve basitti, birka\u00e7 deli\u011fi vard\u0131, ama g\u00fcc\u00fc koroya yard\u0131m edip onu desteklemeye, daha dolmam\u0131\u015f\u00a0 s\u0131ralar\u0131 solu\u011fuyla doldurmaya yeterdi; say\u0131ca az oldu\u011fu i\u00e7in ger\u00e7ekten de parmakla say\u0131labilen kitle, d\u00fcr\u00fcst, dindar ve al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc bir \u015fekilde bir araya gelirdi. Fetih\u00e7i ulus (24) topraklar\u0131n\u0131 geni\u015fletmeye ba\u015flad\u0131ktan ve \u015fehri daha geni\u015f bir sur \u00e7evrelemeye ba\u015flad\u0131ktan sonra, tatil zamanlar\u0131 g\u00fcnd\u00fczleri rahat\u00e7a i\u00e7erek koruyucu mele\u011fimizi yat\u0131\u015ft\u0131rmaya ba\u015flad\u0131k; sonra sahneye ritimler ve ezgiler a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha fazla u\u00e7ar\u0131l\u0131k geldi. B\u00f6yle, \u00e7al\u0131\u015fmayan, hem kentli hem k\u0131rl\u0131 \u00f6zellikler g\u00f6steren, a\u015fa\u011f\u0131 tabakadan hayatlarla yukardakilerin kar\u0131\u015f\u0131m\u0131ndan olu\u015fan\u00a0 e\u011fitimsiz bir seyirci kitlesinin be\u011fenisi ne olabilir ki? B\u00f6ylece kavalc\u0131 ge\u00e7mi\u015f zamanlar\u0131n sayg\u0131de\u011fer sanat\u0131na bedensel hareketler ve abart\u0131 ekleyerek c\u00fcppesini ard\u0131ndan s\u00fcr\u00fckleye s\u00fcr\u00fckleye sahnenin etraf\u0131n\u0131 dolanmaya ba\u015flad\u0131. Ayn\u0131 zamanda yal\u0131n lirin perdeleri geni\u015fledi ve pervas\u0131z bir ak\u0131\u015fkanl\u0131k, pratik bilgelik ve gelece\u011fi g\u00f6rme konular\u0131nda, kahin Delphoi (25). ile boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015f\u00fcr hale geldi.<\/p>\n
220-250 <\/p>\n
\u00d6nemsiz bir ke\u00e7i u\u011fruna yar\u0131\u015fan tragedya \u015fairi ayn\u0131 zamanda vah\u015fi satirlerin k\u0131yafetlerini \u00e7\u0131kard\u0131 ve kaba bir bi\u00e7imde, ama sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na zarar gelmeksizin,\u00a0 \u015fakalar yapmaya giri\u015fti, \u00e7\u00fcnk\u00fc kutsal t\u00f6reni yerine getirdikten sonra sarho\u015f ve kay\u0131ts\u0131z bir hale gelmi\u015f seyirci ancak \u00e7ekici ve ba\u015ftan \u00e7\u0131kar\u0131c\u0131 yeniliklerle seyir yerinde tutulabilirdi. Fakat Satirlerin kahkahalar\u0131n\u0131 ve alaylar\u0131n\u0131 kabul edilebilir k\u0131lmak i\u00e7in, daha az \u00f6nce krallara lay\u0131k alt\u0131n sar\u0131lar\u0131 ve morlar (26) i\u00e7inde g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f kahramanlar\u0131 ve tanr\u0131lar\u0131 a\u015fa\u011f\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131n s\u00f6yleminin hakir mezbelelerine sokmadan ya da al\u00e7ak yerleri k\u00fc\u00e7\u00fcmseyen onlar\u0131 bo\u015f bulutlara \u00e7\u0131karmadan, ciddiyetin yerine komi\u011fi koymak uygun olur. Tragedya, ars\u0131z Satirler aras\u0131nda, bir bayram g\u00fcn\u00fc dansa kalkmaya davet edilen (27) a\u011f\u0131r ba\u015fl\u0131 bir kad\u0131n gibi, heyecanla okunan hoppa m\u0131sralara i\u00e7erleyerek bakar. Ben, ey Pisos, bir Satirik oyunun yazar\u0131 olsayd\u0131m, ne s\u00fcss\u00fcz ve \u00e7ok kullan\u0131lan isimlere ve fiillere d\u00fc\u015fk\u00fcn olurdum, ne de cimrinin sevgili alt\u0131nlar\u0131n\u0131 \u00e7alan \u00e7ok \u015f\u0131mar\u0131k ve k\u00fcstah bir Davos (28) ya da bir k\u0131z ile \u00f6\u011frencisi olan tanr\u0131ya \u00f6\u011fretici ba\u015f e\u011fmesiyle bilgece dersler veren a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131 Silenus\u2019un (29) aras\u0131nda fark kalmayacak kadar tragedya tonundan ayr\u0131l\u0131rd\u0131m. Bir \u015fiiri tamamen bildik unsurlarla \u015fekillendirmeyi hedeflerdim, \u00f6yle ki benimle ayn\u0131 \u015feyi yapmay\u0131 bekleyenler, benim yapt\u0131\u011f\u0131m \u015feyi yapma \u00e7abalar\u0131nda ter i\u00e7inde kalsalar bile, t\u00fcm yapt\u0131klar\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131kard\u0131; d\u00fczenlemenin ve ba\u011flant\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fc \u00f6yle b\u00fcy\u00fck ki, s\u0131radan dillerden uyarlanm\u0131\u015f s\u00f6zc\u00fcklere eklenmi\u015f incelik \u00f6yle b\u00fcy\u00fck ki. Orman tanr\u0131s\u0131 Faunlar sahnede canland\u0131r\u0131lacaksa, bana g\u00f6re, yollar\u0131n bulu\u015ftu\u011fu bir yerde d\u00fcnyaya gelmi\u015fler ya da adeta pazar yerinde (30) do\u011fmu\u015flar gibi davranmaktan, hepsi de kaprisli m\u0131sralar\u0131yla yeni yetme ergenler gibi hareket ederek, pis ve ay\u0131p\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fakalar\u0131n\u0131 ortaya d\u00f6kmekten ka\u00e7\u0131nmal\u0131d\u0131rlar. Bu tip \u015feyler, soylulardan, sayg\u0131de\u011fer insanlardan ve \u00f6nemli serveti olan adamlardan olu\u015fan seyirciyi incitir; k\u0131zarm\u0131\u015f nohut ve ceviz yiyenler neyi uygun bulurlarsa bulsunlar, onlar bunlar\u0131 ne sab\u0131rl\u0131 bir ruh haliyle kabul eder ne de bunlar\u0131 yapan\u0131n ba\u015f\u0131na ta\u00e7 oturturlar.\u00a0 <\/p>\n
251-262 <\/p>\n
K\u0131sa bir heceye ba\u011flanan uzun heceye \u0130ambus, yani \u201c\u00e7abuk\u201d \u00f6l\u00e7\u00fc, denir; bu y\u00fczden \u0130ambus, bir dizeye alt\u0131 vuru\u015f vermesine ve ilkinden sonuncusuna kadar kendi imgesini sa\u00e7mas\u0131na ra\u011fmen, kendi ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan dizelere \u00fc\u00e7 ayakl\u0131 (31) dize denmesini emretti. Bundan \u00e7ok uzun olmayan bir zaman \u00f6nce, \u00fc\u00e7\u00a0 ayakl\u0131 dizeler kula\u011fa daha bir a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131 ve ihtiyatl\u0131 gelsinler diye, \u0130ambus, g\u00f6rkemli iki uzun heceyi (32) soysal haklar\u0131n\u0131n aras\u0131na kabul etti, nazik ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc davranm\u0131\u015ft\u0131, ama dizenin ikinci ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc aya\u011f\u0131ndan feragat etme konusunda o kadar candan davranmad\u0131. Bu Iambus\u2019a Accius\u2019un \u201csoylu\u201d \u00fc\u00e7 ayakl\u0131 dizelerinde nadiren rastlan\u0131r, Ennius\u2019un dizelerinde ise olanca hantall\u0131\u011f\u0131 ve uyu\u015fuklu\u011fu ile kendini sahneye atar, \u015fair de geli\u015fig\u00fczel i\u015f\u00e7ili\u011fi ve zanaat\u0131n\u0131n kat\u0131\u015f\u0131ks\u0131z cehaletiyle arkas\u0131ndan gider.<\/p>\n
263-274 <\/p>\n
Romal\u0131 \u015fairlerimize ritmik olarak kusurlu m\u0131sralar\u0131 tespit edecek bir ele\u015ftirmen verilmemi\u015fken lay\u0131k olduklar\u0131ndan \u00e7ok daha fazla de\u011fer veriliyor. B\u00f6yle olunca, ben de mi laf\u0131 dola\u015ft\u0131r\u0131p disiplinsizce yazmal\u0131y\u0131m? Yoksa herkesin benim hatalar\u0131m\u0131 g\u00f6rece\u011fini ama, ihtiyatl\u0131 davran\u0131rsam, ba\u011f\u0131\u015flanma umudumun olabilece\u011fini mi d\u00fc\u015f\u00fcnmeliyim? B\u00f6yle yaparsam, en az\u0131ndan su\u00e7lanmaktan kurtulurum, ama \u00f6vg\u00fc de kazanamam. Sizin g\u00f6reviniz Yunan eserlerini gece g\u00fcnd\u00fcz \u00f6rnek almakt\u0131r. Fakat (diyeceksiniz ki) atalar\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc \u00f6v\u00fcyor ve Plautus\u2019un zekas\u0131n\u0131 iyi tan\u0131yordu; (ben de derim ki) onlar iyi niyetle hem de aptall\u0131kla, ikisine de gere\u011finden fazla hayranl\u0131k duydular \u2013zevksiz bir anlat\u0131m\u0131 zarif olan\u0131ndan ay\u0131rabiliyorsak ve kulaklar\u0131m\u0131zda ve ellerimizle hakiki bir sesin fark\u0131na varabilecek yetenek varsa tabii.\u00a0 <\/p>\n
275-284 <\/p>\n
Thespis\u2019in, o vakte dek bilinmeyen trajik \u015fiir t\u00fcr\u00fcn\u00fc buldu\u011fu ve manzum oyunlar\u0131n\u0131 \u00e7evreye arabalarla gezerek ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131ld\u0131 bize; bu oyunlarda, oyuncular, y\u00fczlerini \u015farap tortusuyla boyayarak \u015fark\u0131 s\u00f6yler ve oynard\u0131. Ondan sonra, maskeyi ve zarif c\u00fcppeyi bulan Aiskhylos, sahneyi al\u00e7ak kiri\u015flerin \u00fcst\u00fcne yerle\u015ftirmeyi ve g\u00f6steri\u015fli konu\u015fma ve tragedya oyuncusunun y\u00fcksek \u00e7izmeleriyle sahne \u00fczerinde y\u00fcr\u00fcme sanat\u0131n\u0131\u00a0 \u00f6\u011fretti. Eski komedya, fazla \u00f6vg\u00fc almaks\u0131z\u0131n, bu tragedyalar\u0131n ard\u0131ndan ilerledi; ama kendisine tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 serbestlik ahlak bozuklu\u011funa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc ve g\u00fcc\u00fc hakl\u0131 olarak yasalar taraf\u0131ndan engellendi; yasa, onayla kar\u015f\u0131land\u0131 ve g\u00f6zden d\u00fc\u015fen koro, zarar verme hakk\u0131 y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in sessizli\u011fe g\u00f6m\u00fcld\u00fc.<\/p>\n
285-294 <\/p>\n
Kendi\u00a0 \u015fairlerimiz ne denenmedik t\u00fcr b\u0131rakt\u0131lar, ne de Yunanl\u0131lar\u0131n izinden ayr\u0131l\u0131p da ve ev i\u00e7i durumlar\u0131 \u00f6vmeye c\u00fcret ederek g\u00fcnl\u00fck ili\u015fkileri ele alan ciddi Roma dramalar\u0131 ya da Roma komedileri yazmaya kalkt\u0131klar\u0131nda ba\u015far\u0131 kazanabildiler. E\u011fer metni yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irip d\u00fczeltmek i\u00e7in zaman harcamak \u015fairlerimizin zoruna gitmeseydi, Latin ordular\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ve cesaretinin \u00fcn\u00fc, Latin edebiyat\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7emezdi. Ey sizler, Pompilius\u2019un torunlar\u0131, u\u011fruna bir\u00e7ok g\u00fcn harcanmam\u0131\u015f,bir\u00e7ok d\u00fczeltme yap\u0131lmam\u0131\u015f, ard\u0131ndan da t\u0131rnak kontrol\u00fcn\u00fc ba\u015far\u0131yla ge\u00e7mek \u00fczere on kez daha iyile\u015ftirilmemi\u015f b\u00fct\u00fcn \u015fiirleri k\u00f6t\u00fcle.<\/p>\n
295-308 <\/p>\n
Demokritos do\u011fal yetene\u011fi, zavall\u0131, sefil ustal\u0131ktan daha \u00fcst\u00fcn tutuyor ve ak\u0131lc\u0131 \u015fairleri Musalar\u0131n evi Helikon\u2019dan (33) kovuyor diye, bir\u00e7oklar\u0131\u00a0 t\u0131rnaklar\u0131n\u0131 kesmeye, sakallar\u0131n\u0131\u00a0 t\u0131ra\u015f etmeye zahmet etmez oldular; \u0131ss\u0131z yerlerde dola\u015f\u0131yorlar; banyo yapmaktan sak\u0131n\u0131yorlar. Anticyra\u2019n\u0131n \u00e7\u00f6pleme (34) veriminden \u00fc\u00e7 kat daha \u015fifa bulmaz kafas\u0131n\u0131 berber Licinus\u2019a emanet etmeyenler \u00f6d\u00fcl ve \u015fairlik unvan\u0131 kazan\u0131yor. Ah ben ne\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fanss\u0131z bir aptal\u0131m! Bahar gelmeden safram\u0131 temizlettim. Halbuki kimse daha iyi bir \u015fiir yazamazd\u0131. Ama hi\u00e7bir \u015fey bu \u00e7abaya de\u011fmez. Bunun yerine, t\u0131pk\u0131 b\u0131\u00e7a\u011f\u0131 bileyen ama kendisi keskin olmayan bir bile\u011fita\u015f\u0131 gibi olaca\u011f\u0131m; kendim bir \u015fey yazm\u0131yorken, bir\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fiiri\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fiir yapan\u0131n ve bi\u00e7imlendirenin ne oldu\u011funu, g\u00fcc\u00fcn\u00fcn hangi kaynaktan f\u0131\u015fk\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, i\u015flevlerinin ve g\u00f6revlerinin neler oldu\u011funu, neyin uygun d\u00fc\u015f\u00fcp neyin d\u00fc\u015fmedi\u011fini,\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fiirsel m\u00fckemmelli\u011fin ne y\u00f6nde ilerledi\u011fini ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n hangi taraftan el sallad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretece\u011fim.\u00a0 <\/p>\n
309-322 <\/p>\n
Edebi m\u00fckemmelli\u011fin kayna\u011f\u0131 ve temeli bilgeliktir. Sokrates hakk\u0131nda yaz\u0131lanlar\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fiirin ger\u00e7ek konusunu g\u00f6sterir niteliktedir ve bir kere konu ele ge\u00e7irildi\u011finde, s\u00f6zc\u00fckler \u00f6zg\u00fcrce gelir. \u00dclkesine ve arkada\u015flar\u0131na ne bor\u00e7lu oldu\u011funu; bir ebeveynin, bir karde\u015fin, bir misafirin nas\u0131l bir sevgiyle onurland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini; bir senat\u00f6r\u00fcn g\u00f6revinin, bir yarg\u0131c\u0131n i\u015flevinin, sava\u015fa g\u00f6nderilen bir generalin rol\u00fcn\u00fcn ne oldu\u011funu \u00f6\u011frenmi\u015f biri, her bir karakter i\u00e7in uygun olan\u0131 nas\u0131l sunaca\u011f\u0131ndan kendinden emin olarak bilir. E\u011fitimli sanat\u00e7\u0131y\u0131, hayat\u0131n ve karakterlerin ibretlerini g\u00f6stermeye ve bize bu kaynaklardan ya\u015fayan sesler getirmeye davet ediyorum. Bazen bi\u00e7emsel incelikten, g\u00f6rkemden ve ustal\u0131ktan yoksun ama etkileyici pasajlarla ve do\u011fru olarak \u00e7izilmi\u015f karakterlerle s\u00fcsl\u00fc bir hikaye, ger\u00e7eklik anlay\u0131\u015f\u0131ndan yoksun \u015fiirlerden ve s\u0131rf kula\u011fa ho\u015f gelsin diye yaz\u0131lm\u0131\u015f \u0131v\u0131r z\u0131v\u0131rdan daha zevk
verici olabilir ve seyircinin ilgisini \u00e7ekebilir.<\/p>\n
323-332 <\/p>\n
\u015eandan ba\u015fka hi\u00e7bir \u015feye matah etmeyen Yunanl\u0131lara, Musa do\u011fal yetenek bah\u015fetti, b\u00fcy\u00fck bir belagat verdi. Di\u011fer taraftan Roma gen\u00e7li\u011fi bir miktar paran\u0131n nas\u0131l y\u00fczlerce par\u00e7aya b\u00f6l\u00fcnebilece\u011finin hesaplama yollar\u0131n\u0131\u00a0 \u00f6\u011frenmekle me\u015fgul. \u201c Sen, oradaki, Albinus\u2019un o\u011flu, \u015fu problemi \u00e7\u00f6z: E\u011fer on ikide be\u015ften on ikide bir \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131rsa ne kal\u0131r? Hadi, \u00e7oktan cevap vermi\u015f olmal\u0131yd\u0131n!\u201d \u201c\u00dc\u00e7te bir kal\u0131r!\u201d \u201cAferin evlat, sen kesinlikle yat\u0131r\u0131mlar\u0131n\u0131 korumay\u0131 ba\u015faracaks\u0131n.\u201d \u201c\u015eimdi farz et ki on ikide be\u015fe on ikide bir ekliyorum, ne eder?\u201d \u201cBuldum, yar\u0131m eder!\u201d Bu yozla\u015fma ve maddi zenginli\u011fe y\u00f6nelik a\u00e7g\u00f6zl\u00fc \u00e7abalar insan ruhunu lekelemi\u015fken, sedir ya\u011f\u0131yla ya\u011flay\u0131p korumaya ve cilal\u0131 servi a\u011fac\u0131ndan sand\u0131klar i\u00e7inde saklamaya de\u011fer \u015fiirlerin yaz\u0131labilece\u011fini umut edebilir miyiz?<\/p>\n
333-346 <\/p>\n
\u015eairler ya bize yararl\u0131 olmay\u0131 ya da bizi memnun etmeyi, yahut ayn\u0131 zamanda, hem zevk veren hem de ya\u015fam\u0131m\u0131z i\u00e7in yararl\u0131 olan s\u00f6zler s\u00f6ylemeyi arzu ederler. Her ne\u00a0 \u00f6\u011fretiyor olursan\u0131z olun, b\u0131rak\u0131n k\u0131sa ve \u00f6z olsunlar, b\u00f6ylece a\u00e7\u0131k fikirli ruhlar s\u00f6ylediklerinizi \u00e7abuk\u00e7a kavrayacak ve sadakatle ak\u0131llar\u0131nda tutacaklard\u0131r. Gereksiz her \u015fey, iyi bir depo olan zihinden d\u0131\u015far\u0131 akar. Zevk vermek i\u00e7in, \u015fiirsel kurgular ger\u00e7e\u011fe yakla\u015fmal\u0131d\u0131r; \u00f6yle ki, bir oyun, kendi ad\u0131na, diledi\u011fi her \u015feyin inan\u0131labilir oldu\u011funu iddia etmemeli ya da ak\u015fam yeme\u011fini yemi\u015f cad\u0131 Lamia (35)\u2019n\u0131n midesinden canl\u0131 bir \u00e7ocuk \u00e7ekip \u00e7\u0131kartmamal\u0131d\u0131r. Ya\u015fl\u0131l\u0131k \u00e7a\u011f\u0131 ciddi bir de\u011fer ta\u015f\u0131mayan her \u015feyden uzak durur; ulu ve kudretli Ramne\u2019ler (36) h\u00fcz\u00fcn verici \u015fiirlerle aralar\u0131na mesafe koyar. Ho\u015f ve yararl\u0131 olan\u0131 birle\u015ftiren, okura zevk verirken, ayn\u0131 zamanda da onu bilgilendiren, herkesin deste\u011fini al\u0131r. B\u00f6yle bir kitap Sosii\u2019ye (37) para kazand\u0131r\u0131r, denizleri a\u015far ve \u00fcnl\u00fc bir yazar\u0131n\u0131n \u00f6mr\u00fcn\u00fc \u00f6l\u00e7\u00fclmez derecede uzat\u0131r.\u00a0 <\/p>\n
347-360 <\/p>\n
Ancak affetmek istedi\u011fimiz hatalar da vard\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc tel her zaman elin ve akl\u0131n arzu etti\u011fi sesi \u00e7\u0131karmaz ve siz al\u00e7ak bir nota isterken o bazen y\u00fcksek bir nota verir. Yay da her zaman tehdit etti\u011fi hedefi vurmaz. Ama \u015fiirde k\u0131v\u0131lc\u0131mlar sa\u00e7an pek \u00e7ok nitelik olmas\u0131na ra\u011fmen, ya \u00f6zensizli\u011fin getirdi\u011fi ya da o pek az ihtiyatl\u0131 olan insan do\u011fas\u0131n\u0131n sak\u0131namad\u0131\u011f\u0131 birka\u00e7 lekeye kusur bulmayaca\u011f\u0131m. \u00d6yleyse ne? B\u00fct\u00fcn uyar\u0131lara ra\u011fmen kitaplar\u0131 kopyalarken hala ayn\u0131 hatay\u0131 yapan bir yaz\u0131c\u0131 nas\u0131l ho\u015fg\u00f6r\u00fclmeyi umamazsa, hep ayn\u0131 yanl\u0131\u015f notay\u0131 \u00e7alan lir sanat\u00e7\u0131s\u0131 ile nas\u0131l dalga ge\u00e7ilirse, hep ayn\u0131 zaaflar\u0131 g\u00f6steren \u015fair de, benim s\u0131k s\u0131k a\u015fa\u011f\u0131lad\u0131\u011f\u0131m ama do\u011frusu iki \u00fc\u00e7 kez her nas\u0131lsa beni \u015fa\u015f\u0131rtabilmi\u015f Choerilus\u2019a benzemeye ba\u015flar; b\u00fcy\u00fck Homeros da\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fiir s\u00f6ylerken uykuya dalarsa incinirim, ama uzun bir yolda a\u011f\u0131r a\u011f\u0131r ilerlerken ara s\u0131ra uyuklamaya izin vard\u0131r.<\/p>\n
361-365 <\/p>\n
\u015eiir resme benzer. Baz\u0131 eserler \u00e7ok yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda b\u00fcy\u00fcler sizi, baz\u0131lar\u0131ysa uzaktan bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda. Biri karanl\u0131k bir seyir yerini ye\u011flerken di\u011feri\u00a0\u00a0\u00a0 \u0131\u015f\u0131kta g\u00f6r\u00fclmek ister, \u00e7\u00fcnk\u00fc ele\u015ftirinin etkili yarg\u0131s\u0131ndan korkmaz. Biri yaln\u0131zca bir kez haz verir, di\u011feri ise on kez bile baksam haz vermeye devam eder.<\/p>\n
366-378 <\/p>\n
Ve sen, Pisos, baban\u0131n sesiyle do\u011fruyu yanl\u0131\u015ftan ay\u0131rabilecek \u015fekilde yeti\u015ftirilmene ve kendi hesab\u0131na da bilge olmana ra\u011fmen, bu \u00f6\u011f\u00fcde kulak ver ve akl\u0131nda tut: ancak belirli etkinliklerde ortalamaya tahamm\u00fcl edilir. S\u0131radan bir hukuk uzman\u0131 ya da dava vekili Messala\u2019n\u0131n (38) belagat yetene\u011finden \u00e7ok uzaktad\u0131r ve Aulus Cascellius (39) kadar \u00e7ok \u015fey bilmez, ama onun da bir de\u011feri vard\u0131r. Ama ne insanlar ne tanr\u0131lar ne de kitap sat\u0131c\u0131lar\u0131 ortalama \u015fairlerin \u00fczerine kendi damgalar\u0131n\u0131 basmaz. Ho\u015f bir yemekte ahenksiz bir m\u00fczik temsili ya da ha\u015fha\u015f tohumlar\u0131n\u0131z\u0131n \u00fcst\u00fcnde yo\u011fun bir koku ya da Sardinya bal\u0131 sizi rahats\u0131z eder, \u00e7\u00fcnk\u00fc yemek onlar olmadan da olabilir; akl\u0131m\u0131za ve kalbimize haz vermek i\u00e7in var olmu\u015f ve yarat\u0131lm\u0131\u015f bir \u015fiir de, ger\u00e7ek kusursuzluktan birazc\u0131k bile uzakla\u015fsa, derin\u00a0 bir ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa yakla\u015fm\u0131\u015f olur.<\/p>\n
379-384 <\/p>\n
Kullanmay\u0131 bilmeyenler, Campus Martius\u2019taki spor aletlerinden uzak durur; top, disk ya da halkadan bir \u015fey anlamayanlar binlerce seyircinin kahkahas\u0131na hedef olmamak\u00a0 i\u00e7in bu aletlere yana\u015fmaz: Ama \u015firin nas\u0131l yarat\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bilmeyen biri bunu deneme k\u00fcstahl\u0131\u011f\u0131nda bulunabiliyor. Neden denemesin ki? \u00d6zg\u00fcr bir yurtta\u015ft\u0131r o, \u00f6zg\u00fcr do\u011fmu\u015ftur ve \u00f6zellikle de hem zengindir (mal varl\u0131\u011f\u0131 onu atl\u0131lar s\u0131n\u0131f\u0131na sokar) hem de hi\u00e7bir su\u00e7tan yarg\u0131lanmam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 <\/p>\n
385-390 <\/p>\n
Bilgelik tanr\u0131s\u0131 Minerva\u2019n\u0131n yasaklad\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir\u00a0\u00a0\u00a0 \u015feyi s\u00f6yleme ve yapma; iyi bir yarg\u0131 g\u00fcc\u00fcn var, iyi duyular\u0131n var. Ama e\u011fer bir g\u00fcn bir\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fey yazarsan, onu \u00f6nce Maecius gibi, senin baban gibi ya da benim gibi bir ele\u015ftirmenin kulaklar\u0131na duyur; ard\u0131ndan evini sayfalarla doldurdu\u011fun dokuz y\u0131l ge\u00e7ene kadar onun \u00fczerine bir \u015fey \u00f6rt. Yay\u0131mlamad\u0131\u011f\u0131n her \u015feyi yok edebilirsin; ama bir kez yay\u0131lm\u0131\u015f bir s\u00f6z, geri d\u00f6n\u00fc\u015f yolunu bilmez.<\/p>\n
391-407 <\/p>\n
\u0130nsanlar daha ormanlarda gezerken, tanr\u0131lar\u0131n rahibi ve peygamberi Orfeus (40), insanlar\u0131 katledilmekten ve i\u011fren\u00e7 bir ya\u015fam tarz\u0131ndan kurtard\u0131. Bundan dolay\u0131, onun vah\u015fi kaplanlar\u0131 ve aslanlar\u0131 evcille\u015ftirdi\u011fi s\u00f6ylenir. Thebai \u015fehrinin kurucusu Amphion (41)\u2019un da lirinin ve ayart\u0131c\u0131 yalvar\u0131\u015flar\u0131n\u0131n sesiyle ta\u015flar\u0131 yerinden oynat\u0131p istedi\u011fi yere g\u00f6t\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc s\u00f6ylenir. Bir zamanlar herkese ait olan\u0131 ki\u015fisel olandan, kutsal\u0131 kutsal olmayandan ay\u0131rmak, rasgele cinsel ili\u015fkilere yasaklar koymak, evliler i\u00e7in yasalar \u00e7\u0131karmak, \u015fehirler kurmak, tahta tabletler \u00fczerine yasalar yazmak bilgelik olarak kabul edilirdi. Tanr\u0131lar\u0131n esin verdi\u011fi \u015fairlere ve onlar\u0131n \u015fark\u0131lar\u0131na \u015fan ve \u00fcn b\u00f6yle gelirdi. Bundan sonra, Homeros \u00fcne eri\u015fti ve Tyrtaeus, \u015fiirleriyle, insanlar\u0131n akl\u0131n\u0131 Mars\u2019\u0131n (42) sava\u015flar\u0131yla\u00a0 biledi; \u015fiirlerde kehanetlerde bulunuldu, bir ya\u015fam tarz\u0131 g\u00f6sterildi, krallar\u0131n l\u00fctuflar\u0131 Pieria (43) \u015fark\u0131lar\u0131yla s\u0131nand\u0131; derken e\u011flence ke\u015ffedildi, uzun saatler boyunca \u00e7al\u0131\u015fma d\u00f6neminin sona eri\u015fiydi bu.. Bunu s\u00f6yl\u00fcyorum ki lirin ustal\u0131kl\u0131 musas\u0131 ve ilahi \u015fark\u0131c\u0131 Apollon ad\u0131na hi\u00e7bir utan\u00e7 duymayas\u0131n.<\/p>\n
408-418 <\/p>\n
Bir \u015fiiri \u00f6vg\u00fcye de\u011fer k\u0131lan do\u011fa m\u0131d\u0131r sanat m\u0131, diye bir soru var: zengin bir do\u011fal yetenek damar\u0131na sahip olmayan \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n da ham bir yetene\u011fin de ba\u015far\u0131ya ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnemiyorum. Herkes birbirinden yard\u0131m ister ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 dostluk yeminleri eder. \u00c7ocukken, yar\u0131\u015f parkurunda hedefe ula\u015fmaya en \u00e7ok can atan en \u00e7ok \u015feye katlan\u0131r ve en \u00e7ok \u015feyi ba\u015far\u0131r. S\u0131caktan terlemi\u015f, so\u011fuktan donmu\u015ftur; cinsel ili\u015fkiden ve \u015faraptan uzak durmu\u015ftur. Pythia (44)\u015fark\u0131s\u0131n\u0131 ilk \u00e7alan kavalc\u0131 bu beceriyi korktu\u011fu bir ustadan \u00f6\u011frenmi\u015ftir. \u015eimdi\u00a0 \u015funu demek yetiyor: \u201cHarika \u015fiirler yarat\u0131yorum; uyuz uyuz ka\u015f\u0131nanlar arkada kal\u0131r; geride durup \u00f6\u011frenmedi\u011fim, bilmedi\u011fim\u00a0 \u015feyleri kabul etmek, itibar\u0131m\u0131 zedeler.\u201d<\/p>\n
419-437 <\/p>\n
Mallar\u0131n\u0131 satmak i\u00e7in kalabal\u0131\u011f\u0131 toplayan bir a\u00e7\u0131k art\u0131rma tellal\u0131 gibi, araziden yana, faize verilen paradan yana zengin olan \u015fair de yazma l\u00fctfunda bulundu\u011fu zaman, para koparmaya \u00e7al\u0131\u015fan dalkavuklar etraf\u0131na dolu\u015fur. Ama e\u011fer c\u00f6mert\u00a0\u00a0\u00a0 \u015f\u00f6len sofralar\u0131 kurabilecek biriyse, yoksullu\u011fun darbesini yemi\u015f kaypak bir m\u00fc\u015fteriye kefil olursa ve birilerini \u00fcz\u00fcc\u00fc davalardan kurtarabilirse, bu durumda nas\u0131l olur da m\u00fcbarek bir adam, dalkavu\u011fu ger\u00e7ek dosttan ay\u0131rt edebilir. \u00d6yleyse siz, birine hediye verdiyseniz ya da vermeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z, sevin\u00e7li bir\u00a0\u00a0\u00a0 \u015f\u00fckranla dolu o ki\u015finin kar\u015f\u0131s\u0131nda yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fiirleri asla okumay\u0131n. \u00c7\u00fcnk\u00fc o hayk\u0131racakt\u0131r: \u201cG\u00fczel!\u201d, \u201cHarika!\u201d, \u201cTam yerinde!\u201d \u015eiirlerinizi kar\u015f\u0131s\u0131nda rengi solacak, hatta dostluk dolu g\u00f6zlerinden birka\u00e7 damla ya\u015f d\u00f6kecek, dans edip ayaklar\u0131yla yollar\u0131 d\u00f6vecektir. T\u0131pk\u0131 bir cenaze i\u00e7in tutulmu\u015f\u00a0 a\u011flay\u0131c\u0131lar\u0131n, y\u00fcrekten ac\u0131 \u00e7ekenlerden neredeyse daha fazla d\u00f6v\u00fcnmesi gibi, bir dalkavu\u011fun sahte hayranl\u0131\u011f\u0131 da d\u00fcr\u00fcst bir y\u00fcre\u011fin \u00f6vg\u00fclerine bask\u0131n \u00e7\u0131kar. Derler ki krallar, dostlu\u011funa lay\u0131k olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7mek istedikleri ki\u015filere \u00fcst \u00fcste kadehler sunar ve onlar\u0131 \u015farapla s\u0131narlarm\u0131\u015f. E\u011fer sen de \u015fiir yazmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan, tilkilerin i\u00e7lerinde saklanan d\u00fc\u015f\u00fcncelere aldanma.<\/p>\n
438-452 <\/p>\n
Quintilius (45)\u2019a bir \u015feyler okudu\u011fun zaman o derdi ki, \u201c\u015eu ve \u015fu noktalar\u0131 d\u00fczelt.\u201d E\u011fer, iki \u00fc\u00e7 kere nafile \u00e7abalad\u0131ktan sonra, sorunlar\u0131 d\u00fczeltemedi\u011fini s\u00f6ylersen, o sana yazd\u0131klar\u0131n\u0131 karalaman\u0131 ve k\u00f6t\u00fc olu\u015fturulmu\u015f dizeleri yeniden \u00f6rse yat\u0131rman\u0131 \u00f6nerirdi. E\u011fer hatan\u0131 d\u00fczeltmek yerine onu savunmay\u0131 tercih edersen, bir s\u00f6zc\u00fck daha etmez ve seni, kendi eserini ve kendini rakipsiz olarak g\u00f6r\u00fcp onlara a\u015f\u0131k olmaktan vazge\u00e7irmek i\u00e7in bo\u015fu bo\u015funa \u00e7aba harcamazd\u0131. D\u00fcr\u00fcst ve iyi d\u00fc\u015f\u00fcnebilen bir adam s\u0131k\u0131c\u0131 dizeleri ele\u015ftirir, kaba dizeleri onaylamaz; b\u00fct\u00fcn\u00fcyle sanattan yoksun olanlar\u0131n yan\u0131na,kaleminin yatay bir vuru\u015fuyla kara bir \u00e7izgi \u00e7izer; g\u00f6steri\u015fli s\u00fcsleri keser; a\u00e7\u0131kl\u0131ktan yoksun olanlar\u0131 ayd\u0131nlatman i\u00e7in seni zorlar; anla\u015f\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 terimleri a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r; de\u011fi\u015ftirilmesi gereken yerlere dikkat \u00e7eker ve ger\u00e7ek bir Aristarchus gibi davran\u0131r. \u201cNeden sa\u00e7ma sapan \u015feyler y\u00fcz\u00fcnden dostumu\u00a0 g\u00fccendireyim ki?\u201d demez. Bu \u201csa\u00e7ma sapan\u00a0\u00a0\u00a0 \u015feyler\u201d o dostun ba\u015f\u0131na, kem g\u00f6zlerle ve alayc\u0131 kahkahalarla selamland\u0131\u011f\u0131 zaman, ciddi dertler a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n
453-476 <\/p>\n
Ba\u015f belas\u0131 uyuzun ya da kral hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n (46) ya da \u00e7\u0131lg\u0131n delili\u011fin ve Diana\u2019n\u0131n(47) gazab\u0131n\u0131n ac\u0131 \u00e7ektirdi\u011fi\u00a0 ki\u015filerden nas\u0131l ka\u00e7\u0131l\u0131rsa, duyarl\u0131 insanlar da \u00e7\u0131lg\u0131n\u00a0\u00a0\u00a0 \u015faire dokunmaktan korkar ve ondan ka\u00e7arlar. D\u00fc\u015f\u00fcncesiz \u00e7ocuklarsa pe\u015finden kovalay\u0131p ona zulmederler. Ba\u015f\u0131 bulutlarda dola\u015fan,\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fiirlerini p\u00fcsk\u00fcrterek yolunu kaybeder; e\u011fer, dikkatini karatavuklara y\u00f6neltmi\u015f bir ku\u015f avc\u0131s\u0131 gibi, bir kuyuya ya da \u00e7ukura d\u00fc\u015ferse, \u201cHey, yurtta\u015flar, buraya bak\u0131n!\u201d diye ne kadar ba\u011f\u0131r\u0131rsa ba\u011f\u0131rs\u0131n, kimse elinden tutup onu \u00e7ekme zahmetine girmez. Ama e\u011fer birileri onun yard\u0131m\u0131na gelip a\u015fa\u011f\u0131ya bir ip sark\u0131tacak olursa, ona derim ki, \u201conun oraya bile bile atlamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve kurtar\u0131lmak istedi\u011fini nereden biliyorsun?\u201d Ard\u0131ndan, Sicilyal\u0131 \u015fairin nas\u0131l yok oldu\u011funu anlat\u0131r\u0131m. Empedokles (48) \u00f6l\u00fcms\u00fcz bir tanr\u0131 olarak kabul edilme arzusunu duydu\u011fu zaman, olanca so\u011fukkanl\u0131l\u0131\u011f\u0131yla Etna\u2019n\u0131n alev alev yanan ate\u015flerinin i\u00e7ine atlad\u0131. B\u0131rak\u0131n da\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fairlere \u00f6lme hakk\u0131, \u00f6lme izni verilsin. Bir ki\u015fiyi onun iradesine kar\u015f\u0131\u00a0 \u00e7\u0131karak kurtaran kimsenin yapt\u0131\u011f\u0131\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fey, onu \u00f6ld\u00fcren kimsenin yapt\u0131\u011f\u0131\u00a0\u00a0\u00a0 \u015feyle ayn\u0131d\u0131r. Bunu sadece bir kez yapmad\u0131 ve e\u011fer\u00a0\u00a0\u00a0 \u015fimdi kurtar\u0131l\u0131rsa sadece bir \u00f6l\u00fcml\u00fc olup kendisine nam kazand\u0131racak bir \u00f6l\u00fcme duydu\u011fu sevdadan vazge\u00e7ecek de\u011fil. Onun \u015fairlik sanat\u0131n\u0131 neden s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc de belli de\u011fil. Sayg\u0131s\u0131zca atalar\u0131n\u0131n k\u00fcllerine mi i\u015fedi, yoksa y\u0131ld\u0131r\u0131mla \u00e7arp\u0131l\u0131p kutsanan bir topra\u011f\u0131n kasvetli bir k\u00f6\u015fesine izinsiz mi girdi? Delirmesinin sebebi ne olursa olsun ve t\u0131pk\u0131 \u2013 kafesinin hapsedici parmakl\u0131klar\u0131n\u0131 par\u00e7alamay\u0131 ba\u015faran \u2013 bir ay\u0131 gibi, onun huysuz \u015fiirlerini halk\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda okumas\u0131 da e\u011fitimliyi de cahili de ayn\u0131 \u015fekilde korkutur; elini birine uzat\u0131rsa onu \u2013 kanla doyuncaya kadar deriyi b\u0131rakmayan bir s\u00fcl\u00fck gibi\u2013 \u015fiirlerini okuya okuya \u00f6ld\u00fcrmeden kesinlikle b\u0131rakmaz.<\/p>\n
\u0130ngilizceden \u00c7evirenler: Irmak Bah\u00e7eci, Eren Bu\u011flal\u0131lar, Bar\u0131\u015f Y\u0131ld\u0131r\u0131m<\/p>\n
D\u0130PNOTLAR<\/p>\n
* T\u00fcrk\u00e7e \u00e7eviride \u00fc\u00e7 ayr\u0131 ingilizce \u00e7eviriden yararlan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kaynaklar yaz\u0131n\u0131n sonunda g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/p>\n
1 Lucious Calpurnis Pisos Trakya sava\u015f\u0131n\u0131n muzaffer askeri ve Roma\u2019n\u0131n sevilen bir valisiydi. \u00d6yle g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor ki edebi be\u011feniye de sahipmi\u015f ve Horatius\u2019a bakarak, onun b\u00fcy\u00fck o\u011flunun da yazar olmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anl\u0131yoruz. Bu mektup as\u0131l olarak bu o\u011fula hitap ediyor.
2 Emilian Meydan\u0131 Emilius Lepidus\u2019un himayesindeki bir gladyat\u00f6r okuluydu. Bir\u00e7ok sanat\u00e7\u0131 da bu meydan\u0131n yak\u0131n\u0131nda ya\u015fard\u0131.
3 Aeneis\u2019in yazar\u0131 Latin \u015fairi. (M.\u00d6. 70 \u2013 M.\u00d6. 19)
4 Horatius ve Vergilius\u2019un dostu Latin \u015fairi. (M.\u00d6. 1. yy.)
5 Latin komedya yazar\u0131. (M.\u00d6. 254 \u2013 M.\u00d6. 184)
6 Latin \u015fairi. B\u00fcy\u00fck Cato taraf\u0131ndan Roma\u2019ya getirildi. (M.\u00d6. 239 \u2013 M.\u00d6. 169)
7 Deniz tanr\u0131s\u0131 Poseidon\u2019un Roma\u2019daki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131
8 Julian liman\u0131
9 Pontine batakl\u0131klar\u0131. Augustus\u2019un emriyle bu batakl\u0131klar\u0131n suyu k\u0131smen bo\u015falt\u0131lm\u0131\u015f, Tiber\u2019in sular\u0131 kontrol alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131.\u00a0
10 \u0130lki uzun ikincisi k\u0131sa iki heceden olu\u015fan vezin aya\u011f\u0131
11 Vezin tef\u2019ilesi, c\u00fcz. S\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn hem ayak hem c\u00fcz anlam\u0131na geli\u015finden yararlanarak sanat yap\u0131l\u0131yor.
12 M\u00fczler, yarat\u0131c\u0131 esin verdi\u011fine inan\u0131lan tanr\u0131sal varl\u0131klar
13 Terentius\u2019un bir karakteri\u00a0
14 Telephus babas\u0131n\u0131 ararken yoksul d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc, Peleus ise karde\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcnde su\u00e7 orta\u011f\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in s\u00fcrg\u00fcn edilmi\u015fti. \u0130ki prensin maceralar\u0131 da tragedyalara konu oldu.
15 \u0130ason\u2019un Alt\u0131n Post\u2019u \u00e7almas\u0131na yard\u0131m eden Medea daha sonra onunla evlenir ve Korinthos\u2019a yerle\u015filer.Ancak kocas\u0131n\u0131n Kreon\u2019un k\u0131z\u0131 Kreusa ile evlenmeye niyetlendi\u011fini \u00f6\u011frenen Medea, intikam almak i\u00e7in \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr.
16 Dionysios\u2019un annesi Semele\u2019nin k\u0131z karde\u015fi olan \u0130no, karde\u015finin \u00f6l\u00fcm\u00fcnden sonra \u00e7ocu\u011fu sahiplenmek ister. Bunu \u00f6\u011frenen Hera, k\u0131skan\u00e7l\u0131ktan \u0130no\u2019yu \u00e7\u0131ld\u0131rt\u0131r ve kendi \u00e7ocu\u011funu \u00f6ld\u00fcrt\u00fcr. Suya atlayarak intihar etmek isteyen \u0130no\u2019yu tanr\u0131lar bir deniz k\u0131z\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr.
17 \u00d6nce Deioneus\u2019a ard\u0131ndan da Zeus\u2019a nank\u00f6rl\u00fck eden \u0130xion, Zeus taraf\u0131ndan yanan bir tekerlekte sonsuz ac\u0131 \u00e7ekme cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131l\u0131r.\u00a0
18 Hera\u2019n\u0131n k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcz\u00fcnden bir ine\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclen \u0130o, kendisine musallat olan bir at sine\u011fi y\u00fcz\u00fcnden k\u0131ta k\u0131ta dola\u015f\u0131r.
19 Orestes babas\u0131 Agamemnon\u2019un, annesi Klyteimnestra taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6\u011frenince annesinden intikam al\u0131r.
20 Antimachus, Diomedes \u00fczerine yazd\u0131\u011f\u0131 eserine, kahraman\u0131n amcas\u0131 Meleager\u2019in \u00f6l\u00fcm\u00fcnden ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.
21 Antik Yunan Mitolojisinde aralar\u0131ndaki d\u00fc\u015fmanl\u0131k y\u00fcz\u00fcnden karde\u015fi Thyestes\u2019in \u00fc\u00e7 \u00e7ocu\u011funu do\u011fray\u0131p pi\u015firerek kendisine sunan mitolojik \u015fahsiyet.
22 Eltisinin bir \u00e7ok \u00e7ocu\u011fu olmas\u0131ndan dolay\u0131 onu k\u0131skanan Procne bir gece \u00e7ocuklardan birini \u00f6ld\u00fcrmek ister ama
yanl\u0131\u015fl\u0131kla kendi o\u011flunu \u00f6ld\u00fcr\u00fcr. Tanr\u0131lar da ona ac\u0131yarak bir b\u00fclb\u00fcle d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrler.
23 Mitolojiye g\u00f6re Thebai \u015fehrinin kurucusudur.
24 Roma
25 Apollon\u2019un bah\u015fetti\u011fine inan\u0131lan kahinlik yetene\u011fi kimi tap\u0131naklar kurulmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Delphoi bu tap\u0131naklar\u0131n en \u00fcnl\u00fcs\u00fcd\u00fcr.
26 Roma\u2019da mor renkli togay\u0131 yaln\u0131zca soylular giyerdi.
27 Tanr\u0131lar\u0131n onuruna genellikle gen\u00e7 kad\u0131nlar dansa kald\u0131r\u0131l\u0131rd\u0131. Ama dini \u00f6nderler b\u00fcy\u00fck tanr\u0131lar\u0131n onuruna adanan bayramlarda evli kad\u0131nlar\u0131n dansa kalkmas\u0131n\u0131 da zorunlu tutard\u0131.\u00a0
28\u00a0 Roma komedyalar\u0131nda d\u00fczenbaz k\u00f6le
29 Silenus Dionysos\u2019un s\u00fct babas\u0131d\u0131r.
30 Forum
31 trimeter: \u00fc\u00e7 ayaktan (c\u00fczden\/tefileden) olu\u015fan dize
32 spondee: iki uzun ya da vurgulu hece
33 \u015eairlerin yama\u00e7lar\u0131nda \u015fiir yazd\u0131\u011f\u0131, \u015fiir yar\u0131\u015fmalar\u0131 d\u00fczenlenen ve ilham perileri olan Musalar\u0131n u\u011frak yeri oldu\u011funa inan\u0131lan da\u011f k\u00fctlesi.
34 Zehir ve ila\u00e7 olarak kullan\u0131lan bir bitki
35 Zeus\u2019un Lamia\u2019yla olan ili\u015fkilerinden olan \u00e7ocuklar\u0131, Hera\u2019n\u0131n \u00f6ld\u00fcrmesiyle \u00e7ocuklu annelere d\u00fc\u015fman kesilen bir canavar. Efsaneye g\u00f6re ba\u015flang\u0131\u00e7ta g\u00fczel bir k\u0131zm\u0131\u015f.
36 Ramens: Ramenler, Roma\u2019daki \u00fc\u00e7 patrisyen kabileden biri. Latinleri temsil ederlerdi. Bu isim daha sonra Romal\u0131lar (Romans) haline geldi.
37 Roma merkezindeki \u00fcnl\u00fc bir kitap\u00e7\u0131 ailesi
38 Messela Corvinus, atalar\u0131ndan cesaretinin yan\u0131 s\u0131ra g\u00fczel s\u00f6z s\u00f6yleme yetene\u011fini de alm\u0131\u015ft\u0131
39 Aulus Cascellius bir Roma \u015f\u00f6valyesi ve zaman\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck avukatlar\u0131ndan biriydi. Herkesin k\u00f6le oldu\u011fu bir \u00e7a\u011fda \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumaya cesaret etmesi onun ad\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretilerinin de \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131r.
40 Orfecilik denilen bir ak\u0131m\u0131 da yaratan, Vergilius\u2019un \u015fiirlerine konu olan bir Antik Yunan \u015fairi.
41 Zeus ile Antiope\u2019nin o\u011flu ve Niobe\u2019nin kocas\u0131. Asl\u0131nda Thebai \u015fehrini kurmam\u0131\u015f, karde\u015fiyle beraber \u015fehrin surlar\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015ft\u0131r.
42 Yunan\u2019da Ares
43 Musalar\u0131n oturdu\u011fu kabul edilen \u00fclke
44 Delphoi tap\u0131na\u011f\u0131ndaki Apollon rahibeleri
45 Quintilius Varus, d\u00f6nemin \u00fcnl\u00fc bir ele\u015ftirmeni.
46 Damla (gut) hastal\u0131\u011f\u0131
47 Antik Yunan tanr\u0131s\u0131 Artemis ile e\u015f tutulan Roma tanr\u0131\u00e7as\u0131.
48 Sicilya\u2019da do\u011fan Antik Yunan filozofu. (M.\u00d6. 490\u2019a do\u011fru)<\/p>\n
\u00c7eviride kullan\u0131lan metinler
-Ars Poetica Translated by Leon Golden in Horace for Students of Literature: The ‘Ars Poetica’ and Its Tradition,
(1995).\u00a0
-In an Epistle Addressed to Lucius Calpurnius Piso and his Two Sons1Humano capiti cervicem pictor
equinam.Translated by FrancisScanned from Horace: The Odes, Epodes, Satires, and Epistles, London and New
York: Frederick Warne and Co., 1892
-Project Gutenberg’s The Art Of Poetry An Epistle To The Pisos, by Horace\/ The Art Of Poetry An Ep\u0131stle To
The P\u0131sos.\/Translated From Horace W\u0131th Notes By George Colman.<\/p>\n
Kaynak: Ankara \u00dcniversitesi- Tiyatro Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 Dergisi- say\u0131:19 s.89\/101<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
1-33 E\u011fer bir ressam, bir at boynunu ve bir insan ba\u015f\u0131n\u0131 birle\u015ftirmeye kalkarsa, de\u011fi\u015fik canl\u0131lardan ald\u0131\u011f\u0131 beden par\u00e7alar\u0131n\u0131 bir araya getirip rengarenk t\u00fcylerle kaplarsa, \u00fcstte g\u00fczel bir kad\u0131n olarak ba\u015flayan,altta \u00e7irkin bir bi\u00e7imde siyah bir bal\u0131k olarak biterse, bu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm kar\u015f\u0131s\u0131nda kendinizi g\u00fclmekten al\u0131koyabilir misiniz dostlar\u0131m? \u0130nan bana sevgili Pisos (1), bu, bir ak\u0131l hastas\u0131n\u0131n\u00a0 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[36],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4796","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-tiyatro-kritikleri"},"yoast_head":"\n