{"id":4801,"date":"2010-12-04T11:08:06","date_gmt":"2010-12-04T08:08:06","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wordpress\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/"},"modified":"2010-12-04T11:08:06","modified_gmt":"2010-12-04T08:08:06","slug":"siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/","title":{"rendered":"Siz insan akl\u0131na k\u0131z\u0131yorsunuz ! \u00c7\u00fcnk\u00fc o, ipli\u011finizi pazara \u00e7\u0131kar\u0131yor !"},"content":{"rendered":"

Din \u0130le Bilginler ve Filozoflar<\/strong><\/p>\n

Din ve Bask\u0131<\/strong><\/p>\n

Dinler, bilim adamlar\u0131yla filozoflar\u0131n at\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir zaman ho\u015f kar\u015f\u0131lamad\u0131lar.
Yunan efsanesine g\u00f6re, insanlar\u0131n zek\u00e2s\u0131n\u0131 ayd\u0131nlatmak istedi\u011fi i\u00e7in Prometheus’u Olympos’un tanr\u0131lar\u0131 Kafkasya’da bir kayaya ba\u011flad\u0131lar.<\/p>\n

Bu efsane, bilim a\u011fac\u0131n\u0131n meyvesinden tatmak istedi\u011fi i\u00e7in cennetten kovulan Adem’in \u0130ncil’deki hik\u00e2yesiyle birle\u015fir.<\/p>\n

Her \u00e7a\u011fda bu dinsel bask\u0131lara rastlanabilir. Atina’n\u0131n puta tapanlar\u0131 Sokrates’e bald\u0131ran zehri i\u00e7irdiler; \u00e7\u00fcnk\u00fc o, tanr\u0131lara inanm\u0131yordu. Filozof Demokrites Abdere’den kovuldu, Heraklites Ephese’den s\u00fcrg\u00fcn edildi. Katolik kilisesi Galile’yi hapse att\u0131, Kampanella’ya olmad\u0131k i\u015fkenceler yapt\u0131; Giordano Bruno’yu Roma’da, Vanini’yi Toulouse’da diri diri yakt\u0131. Engizisyon be\u015f milyon insan\u0131 zindanlarda \u00e7\u00fcr\u00fctt\u00fc, ate\u015fe verilen odun y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde yak\u0131p k\u00fcl etti.<\/p>\n

Cenevre’nin protestanlar\u0131 tanr\u0131bilimci hekim Michel Servet’i diri diri yakt\u0131lar.<\/p>\n

Yahudi hahamlar\u0131 Spinoza’y\u0131 ta\u015fa tutmaya kalkt\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc o, Traite theologique – politique (Tanr\u0131bilimsel-Siyasal \u0130nceleme) adl\u0131 yap\u0131t\u0131nda Kutsal Kitap’\u0131 \u00f6zg\u00fcn bir anlay\u0131\u015fla yorumlam\u0131\u015ft\u0131. Modern d\u00fc\u015f\u00fcncenin kurucusu Descartes \u00f6zg\u00fcr olabilmek i\u00e7in Fransa’dan ayr\u0131ld\u0131. Kilisenin takibinden kurtulmak amac\u0131yla yirmi y\u0131l Hollanda Cumhuriyeti’nde s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 olarak ya\u015fad\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc art\u0131k, “k\u00f6r dehliz”de ya\u015famak istemiyordu.<\/p>\n

Yak\u0131n \u00e7a\u011flara gelelim: Darwin ve Darwincileri Amerika Birle\u015fik Devletleri Protestan kilisesinin \u00e7\u00f6mezleri mahkemeye vererek mahk\u00fbm ettirdiler.<\/p>\n

Victor Hugo 15 Ocak 1850’de Yasama Meclisi’nde verdi\u011fi \u00fcnl\u00fc s\u00f6ylevinde bu din adamlar\u0131n\u0131n mahkemesine seslenerek onlara \u015fu k\u0131tay\u0131 g\u00f6nderiyordu<\/p>\n

Kim mi sizi k\u0131zd\u0131ran? S\u00f6yleyeyim:
Siz insan akl\u0131na k\u0131z\u0131yorsunuz!
\u00c7\u00fcnk\u00fc o, ipli\u011finizi pazara \u00e7\u0131kar\u0131yor!<\/em><\/p>\n

Bilim alan\u0131nda g\u00f6r\u00fclen her ilerlemenin dini geriletti\u011fi s\u00f6ylenebilir. Hatta, bilimin Tanr\u0131y\u0131 ve dini tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 bile \u00f6ne s\u00fcr\u00fclebilir. G\u00f6k mekani\u011fi ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 kutlamak \u00fczere Napolyon, Laplace’i huzuruna kabul etti\u011fi zaman, ondan yap\u0131t\u0131nda Tanr\u0131’dan ni\u00e7in s\u00f6z a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sordu. B\u00fcy\u00fck matematik\u00e7i, \u0130mparator’a \u015f\u00f6yle yan\u0131t verdi: “B\u00f6yle bir varsay\u0131ma hi\u00e7 ihtiya\u00e7 duymad\u0131m da ondan ha\u015fmetmeap…”<\/p>\n

B\u00fct\u00fcn bilginler, Laplace’\u0131n bu \u00fcnl\u00fc s\u00f6z\u00fcn\u00fc kendileri i\u00e7in de kullabilirler.<\/p>\n

Ya bilim, ya din: \u0130kisinden birini se\u00e7mek gerek…<\/p>\n

************<\/p>\n

\u0130nsan D\u00fc\u015f\u00fcncesinin Tarihi ve Din<\/strong><\/p>\n

Onlar\u0131n bu ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc insan d\u00fc\u015f\u00fcncesinin b\u00fct\u00fcn tarihi boyunca kendini g\u00f6stermektedir. Daha ba\u015flang\u0131\u00e7ta insanlar iki k\u00fcmeye ayr\u0131l\u0131rlar: Bir yanda, d\u00fcnyay\u0131 a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in insan zek\u00e2s\u0131n\u0131, yaln\u0131z ona g\u00fcvenen kimseler. \u00d6te yanda, inanc\u0131n duygusal etkilerine ve insan-\u00f6tesi a\u00e7\u0131klamalara bel ba\u011flayan dinci ve mistik kimseler… Birinci k\u00fcmedekiler maddecilerdir, Tanr\u0131’y\u0131 tan\u0131mazlar. \u0130kinci k\u00fcmedekiler ise, t\u00fcrl\u00fc bi\u00e7imler alt\u0131nda, idealizmi tutarlar.<\/p>\n

\u0130lk Yunan Filozoflar\u0131<\/strong><\/p>\n

Nesnelerin, \u015feylerin s\u0131rr\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fan ilk Yunanl\u0131lar maddeci bir dil kullan\u0131rlar. Bu hal, Hellen d\u00fc\u015f\u00fcncesinin ba\u015flang\u0131c\u0131nda, do\u011fan\u0131n yorumlanmas\u0131 yolunda yap\u0131lan say\u0131s\u0131z denemelerden ileri gelmektedir. Fakat bu denemeler, tan anlam\u0131yla felsef\u00ee olmaktan \u00e7ok efsanemsi ve hayalci bir \u00f6zellik ta\u015f\u0131rlar. Tales, Anaksimandros, Anaksimenes ve Orfik’ler nesnenin k\u00f6kenini temel \u00f6\u011felerle a\u00e7\u0131klayan \u015fairane efsanelerin belli ba\u015fl\u0131 yarat\u0131c\u0131lar\u0131 idiler.<\/p>\n

Tales’e g\u00f6re ilk \u00f6\u011fe (unsur) sudur. Birbirini izleyen bi\u00e7im de\u011fi\u015ftirmeler sonunda her \u015fey ondan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6kteki b\u00fcy\u00fck buluttan inen yararl\u0131 ya\u011fmur, do\u011faya kar\u0131\u015farak ya\u015fam\u0131n tohumlar\u0131n\u0131 besler. Bir evlilik i\u00e7inde g\u00f6k bereketli toprakla birle\u015fir, bu\u011fday\u0131 ve s\u00fcr\u00fcleri meydana getirir. Anaksimenes’e g\u00f6re ilk \u00f6\u011fe havad\u0131r. Bu, ilkel kaosun harekete getirdi\u011fi, kendili\u011finden var olan, karanl\u0131k kuvvettir; her \u015feyin ayr\u0131lma yolu ile kendisinden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 belirsiz maddedir. Orfik’lere g\u00f6re d\u00fcnya a\u015fktan, \u00f6l\u00fcms\u00fczlerin en g\u00fczeli olan sevgiden, insanlar\u0131n y\u00fcreklerine s\u00f6z ge\u00e7iren o kuvvetten do\u011fmu\u015ftur. Empedokles gibilerine g\u00f6re ise, var olan her \u015feyin sultan\u0131 ve anas\u0131, sava\u015f ve kavgad\u0131r; her \u015fey bunlardan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Maddeciler<\/strong><\/p>\n

Daha sonralar\u0131, Yunan hayal g\u00fcc\u00fcn\u00fcn bu parlak yarat\u0131l\u0131\u015flar\u0131n\u0131n yerini soyutlama \u00e7abas\u0131 ald\u0131. Evreni a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in ak\u0131lsal de\u011ferlere ba\u015fvuran filozoflar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Bu ilk Grek filozoflar\u0131 aras\u0131nda L\u00f6sip ile Demokritos maddeci (materyalist) olduklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a belirttiler. Onlar d\u00fcnyay\u0131, atom ad\u0131n\u0131 verdikleri \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck madde molek\u00fcllerinin bir bile\u015fimi say\u0131yorlard\u0131. Bu atomlar birle\u015ferek ve ayr\u0131\u015farak b\u00fct\u00fcn e\u015fyan\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131na ya da kurulmas\u0131na yol a\u00e7arlar. \u00d6nce cisimler, ard\u0131ndan ak\u0131l (ya da ruh), bu pek k\u00fc\u00e7\u00fck, pek ince ve hareketli atomlardan olu\u015fur. \u00d6l\u00fcm, bu atomlar\u0131n ayr\u0131\u015fmas\u0131, \u00e7\u00f6z\u00fc\u015fmesi demektir. B\u00fct\u00fcn \u00f6l\u00fcml\u00fc varl\u0131klar gibi Tanr\u0131lar da atomlardan yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Onlar sert bir gerekircili\u011fe (determinisme) ba\u011flanm\u0131\u015f olan d\u00fcnya ile u\u011fra\u015fmazlar.<\/p>\n

Bu maddeci g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn temeli \u00fczerinde, Demokritos’in b\u00fcy\u00fck \u00e7\u00f6mezi Epik\u00fcros, \u0130.\u00d6. \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131lda antik Grek ve Latin \u00fclkesinde \u00fcn salan bir ahl\u00e2k sistemi kurdu. Bu ahl\u00e2k\u0131n amac\u0131, insano\u011flunun yery\u00fcz\u00fcnde mutlu ya\u015famas\u0131n\u0131 sa\u011flamakt\u0131.<\/p>\n

Epik\u00fcros, kendi ahl\u00e2k\u0131na sa\u011flam bir temel sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, Demokrites’in fizi\u011fini benimsedi. Ona bak\u0131l\u0131rsa \u00f6l\u00fcm ve Tanr\u0131 korkusu, do\u011frusu aran\u0131rsa, insanlar\u0131n mutlulu\u011funa engel olmakt\u0131r. Birbirinden ayr\u0131labilen \u00f6\u011frelerden olu\u015ftu\u011funa g\u00f6re ruh da \u00f6l\u00fcml\u00fcd\u00fcr. Bu bak\u0131mdan, \u00f6l\u00fcm korkulacak bir \u015fey de\u011fildir; \u00e7\u00fcnk\u00fc biz ya\u015fad\u0131k\u00e7a \u00f6l\u00fcm yoktur, \u00f6l\u00fcm var olunca art\u0131k biz yokuz… \u00d6l\u00fcml\u00fc olan Tanr\u0131lar, \u00f6l\u00fcms\u00fcz olan d\u00fcnyan\u0131n yarad\u0131l\u0131\u015f\u0131na hi\u00e7 mi hi\u00e7 kat\u0131lmad\u0131lar. Asl\u0131 aran\u0131rsa, onlar, bilmedikleri evrenin i\u015flerine pek kar\u0131\u015fmazlar; sanki hi\u00e7 yokmu\u015flar gibi… \u00d6yleyse, onlardan ne diye korkal\u0131m?..<\/p>\n

\u00d6l\u00fcm\u00fcn ve daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc, dinin bask\u0131s\u0131ndan kurtularak ve akl\u0131n\u0131 i\u015fleterek insan mutlu ya\u015fayabilir.<\/p>\n

Ahl\u00e2k ona d\u00fcnyan\u0131n nimetlerinden kana kana, \u00f6l\u00e7\u00fcy\u00fc de ka\u00e7\u0131rmadan yararlanmas\u0131n\u0131 sal\u0131k veriyor. Bilge ki\u015finin mutlulu\u011fu, dinin bo\u015f tehditlerinden kendisi gibi kurtulmu\u015f kimselerin dostlu\u011fu ile tamamlan\u0131r.<\/p>\n

Epik\u00fcros’un ahl\u00e2k\u0131 uzun zaman Roma’da ve Yunannistan’da geni\u015f ve se\u00e7kin insan toplulu\u011funu \u00e7ekti; filozofun \u00e7\u00f6mezlerine ders verdi\u011fi bah\u00e7enin an\u0131s\u0131 Anatole Franse’\u0131n yap\u0131tlar\u0131nda “huzurlu dinci” diye an\u0131ld\u0131. Lucretius’un insanl\u0131\u011f\u0131n en b\u00fcy\u00fck velinimeti sayd\u0131\u011f\u0131 Epik\u00fcros’un sistemi onuruna yazd\u0131\u011f\u0131 \u00fcnl\u00fc \u015fiit, bug\u00fcn bile onu okuyan herkesi hayran b\u0131rakmaktad\u0131r.<\/p>\n

XIX. y\u00fczy\u0131l\u0131n fizik\u00e7ilerinden sonra, XX. y\u00fczy\u0131l\u0131n fizik\u00e7ileri de maddenin sonsuzca par\u00e7alanamaz oldu\u011fu tezini Demokrites’ten alm\u0131\u015flard\u0131r. \u0130ngiliz bilgini Dalton atom varsay\u0131m\u0131n\u0131 bilimsel bir temele oturttu. Modern bilimin kabul etti\u011fi atomlar varsay\u0131m\u0131 cisimlerin i\u00e7 yap\u0131s\u0131n\u0131 en iyi bi\u00e7imde a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r.<\/p>\n

\u0130lk \u0130dealistler<\/strong><\/p>\n

B\u00fcy\u00fck Grek filozoflar\u0131ndan Sokrates, Eflatun (Platon) ve Aristotales, \u0130.\u00d6. V ile IV. Y\u00fczy\u0131lda, Demokrites ve Epik\u00fcros’un bu g\u00f6r\u00fc\u015flerine ayk\u0131r\u0131 olarak, idealizmi (fikircili\u011fi) ve sprit\u00fcalizmi (ruh\u00e7ulu\u011fu) savundular. B\u00f6ylece, bin y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre i\u00e7inde, ilk Helen d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclerinin maddecili\u011fini g\u00f6lgelemi\u015f oldular.<\/p>\n

Demokrites ve \u00e7\u00f6mezlerine g\u00f6re ruh, cisim gibi, atomlardan kurulmu\u015ftu ve her d\u00fc\u015f\u00fcnce duyumlardan, yani ruhun duyular\u0131n arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ald\u0131\u011f\u0131 izlenimlerden meydana geliyordu. Eflatun k\u00f6kl\u00fc bir idealizm ile bu g\u00f6r\u00fc\u015fe kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

Ruh mutlak olarak bedenden ayr\u0131d\u0131r. Yan\u0131lt\u0131c\u0131 duygu ve alg\u0131lardan (idr\u00e2klerin) kar\u015f\u0131s\u0131nda genel fikirler, g\u00f6\u00e7\u00fcp giden nesnelerin \u00f6l\u00fcms\u00fcz tipleri vard\u0131r. Bu idea’lar (imler, fikirler) madde d\u00fcnyas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ger\u00e7ek bi varl\u0131k ta\u015f\u0131rlar. Ak\u0131l, bedenin de\u011fil, Tanr\u0131lar\u0131n ula\u011f\u0131d\u0131r. Biz ancak onun yard\u0131m\u0131 ile bu idea’lar\u0131 anlayabiliriz. \u0130dea’lar d\u00fc\u015f\u00fcncenin yasalar\u0131d\u0131r, e\u015fyan\u0131n \u00fczerlerine kopya edilmi\u015f oldu\u011fu modellerdir.<\/p>\n

Demek ki iyi, g\u00fczel, do\u011fru ve ahl\u00e2k bizden, bizim deneme ve duyumlarla elde etti\u011fimiz bireysel ya\u015fant\u0131m\u0131zdan gelen idea’lar de\u011fildir. Bunlar \u00f6l\u00fcms\u00fcz ger\u00e7eklerdir. V\u00fccut \u00f6l\u00fcr, fakat onlar ya\u015fay\u0131p giderler. Onlar\u0131n madde ile ortak hi\u00e7bir yanlar\u0131 yoktur. Eflatun’a g\u00f6re madde baya\u011f\u0131, \u00fcz\u00fcc\u00fc, i\u011fren\u00e7 bir \u015feydir. \u0130dealar bedenden gelmez; v\u00fccut bir zincirdir ve duyumlanan d\u00fcnya ruh i\u00e7in bir mahpes, bir cezaevidir. Bizi topra\u011fa \u00e7eken bedenden ruhu ay\u0131rmak gerektir. Ruh kendini duyular\u0131n d\u00fcnyas\u0131nda s\u00fcrg\u00fcn hissetmektedir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, o, mutlak ile, d\u00fcnyan\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda olan ar\u0131nm\u0131\u015f idea ile birle\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. \u0130yili\u011fin temsilcisi ve idealar\u0131n sonsuz yarat\u0131c\u0131s\u0131, en y\u00fcksek idea olan Tanr\u0131 ile birle\u015fmek i\u00e7in k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe kaynakl\u0131k eden maddesel d\u00fcnyadan uzakla\u015fmaya bak\u0131yor.<\/p>\n

Epik\u00fcros’\u00e7ular\u0131n maddecili\u011fine i\u015fte b\u00f6ylece Efl\u00e2tun’cu bir idealizm ile kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131l\u0131yordu. \u0130dealistlere g\u00f6re, fikirlerimiz duyumlardan gelmez. \u00c7\u00fcnk\u00fc fikir, maddeden \u00f6ncedir, maddeden \u00f6nce vard\u0131r maddecilere g\u00f6re ise, duyum (cismin de\u011fi\u015fmesi) d\u00fc\u015f\u00fcnceden \u00f6nce gelir. D\u00fc\u015f\u00fcnce duyuma ba\u011fl\u0131d\u0131r, duyumda do\u011far. Kendisini d\u00fczenleyen maddesel bir beyin ve bir duyum olmaks\u0131z\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce alg\u0131lanamaz.<\/p>\n

H\u0131ristiyanl\u0131k ve \u0130dealizm<\/strong><\/p>\n

Eflatun’un ve Aristotales’in idealist g\u00f6r\u00fc\u015fleri, Antikite’den sonra, gitgide Demokrites’in ve Epik\u00fcros’unkilere \u00fcst\u00fcn geldi. Eflatun’un diyalektik deh\u00e2s\u0131, parlak imgelemi, Attik’in bal\u0131 gibi tatl\u0131 dili felsefesinin ba\u015far\u0131 kazanmas\u0131na yard\u0131m etti. Bu ba\u015far\u0131, \u00f6zellikle H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n geli\u015fmeye ba\u015flamas\u0131ndan ve Eflatun’cu idealizmin baz\u0131 tezlerini kendine mal etmesinden sonra, kesinle\u015fti. Maddecilik ise ilkel bi\u00e7imiyle y\u00fczy\u0131llar boyunca yerini bu dine b\u0131rakmak zorunda kald\u0131.<\/p>\n

Peygamberlerin Yahuda’c\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u0130sa’n\u0131n vaazlar\u0131ndan do\u011fan H\u0131ristiyanl\u0131k, her \u015feyden \u00f6nce, insanlara nas\u0131l davranacaklar\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir ahl\u00e2kt\u0131. Belli bir felsefesi yoktu. \u0130sa’n\u0131n mezhebi, kendisinin de itiraf etti\u011fi \u00fczere, en \u00e7ok ezilen ve en \u00e7ok ac\u0131 \u00e7eken kimselere sesleniyordu. \u0130nce Grek d\u00fc\u015f\u00fcncesinin yapt\u0131\u011f\u0131 gibi o, insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin k\u00f6klerini \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yordu. Fakat H\u0131ristiyanl\u0131k Do\u011fuda ve Yunanistan’da yay\u0131l\u0131nca, H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n da bir felsefesi olmas\u0131n\u0131 isteyen Yunanl\u0131 kilise babalar\u0131, Eflatun’un fikirlerin k\u00f6kenine ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 benimsediler. Eflatun’un diyalekti\u011fini ve sistemini H\u0131ristiyan propagandas\u0131n\u0131n gereklerine uydurdular. Efl\u00e2tun’un madde i\u00e7in s\u00f6yledi\u011fi “madde k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn kayna\u011f\u0131d\u0131r, beden ruh i\u00e7in mahpes, bir zindirdir,” \u015feklindeki fikirleri geli\u015ftirerek onlara dinsen bir anlam verdiler. Zahitlit ve ruhbanl\u0131k da bundan do\u011fdu.<\/p>\n

B\u00f6ylece, Suriye’deki yar\u0131 vah\u015fi bir kabilenin Mesih tasar\u0131m\u0131 ile puta-tap\u0131c\u0131 (paien) felsefesinin birle\u015fiminden do\u011fan idealizm, Kral Konstantin’in katolikli\u011fi tan\u0131mas\u0131ndan sonra d\u00fcnyay\u0131 ele ge\u00e7irdi.<\/p>\n

R\u00f6nesans’tan Sonra Maddecilik<\/strong><\/p>\n

Eski\u00e7a\u011f\u0131n sonu ile b\u00fct\u00fcn orta\u00e7a\u011f boyunca Katolik kilisesinin iyice artan, g\u00fc\u00e7lenen egemenli\u011fi, idealizme s\u00f6z g\u00f6t\u00fcrmez bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flad\u0131. Bu hal XVI. Y\u00fczy\u0131la, R\u00f6nesans \u00e7a\u011f\u0131na kadar s\u00fcrd\u00fc. Fakat bu \u00e7a\u011fdan ba\u015flayarak maddecili\u011fe \u00f6zg\u00fc fikirler, cesaretlerini ya\u015famlar\u0131yla \u00f6deyen baz\u0131 kuvvetli zek\u00e2larca yeniden ele al\u0131nd\u0131. \u00d6zellikle do\u011fa bilimlerindeki ilerlemeler bu fikirleri geli\u015ftirdi. Eflatun’culu\u011fun mistik g\u00f6r\u00fc\u015fleri ve d\u00fcnyan\u0131n k\u00f6keni\/ba\u015flang\u0131c\u0131 \u00fcst\u00fcne ileri s\u00fcr\u00fclen o \u00e7ocuk\u00e7a “yarad\u0131l\u0131\u015f” efsaneleri kar\u015f\u0131s\u0131nda, maddecili\u011fin akla yatk\u0131n a\u00e7\u0131klamalar\u0131 yer ald\u0131. Yobaz din adamlar\u0131yla \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnceyi tutanlar aras\u0131nda k\u0131yas\u0131ya bir sava\u015f ba\u015flad\u0131. Katolik dini, her ne kadar vaktiyle dine ayk\u0131r\u0131 sayd\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6l\u00fcme mahk\u00fbm etti\u011fi ke\u015fifleri bug\u00fcn kabul etmi\u015f bulunuyorsa da, kavga gene de durmu\u015f de\u011fildir.<\/p>\n

Y\u00fczy\u0131llarca s\u00fcren bu uzun kavgayla ilgili olaylar\u0131 burada yinelemek gereksiz. Yaln\u0131zca Montaigne’lerin, Rabelais’lerin Moliere’lerin, Gassedi’lerin, Saint Evromont’lar\u0131n, ke\u015fi\u015flerin pe\u015finden gitmeye yana\u015fmad\u0131klar\u0131n\u0131 an\u0131msatal\u0131m yeter… XVII. y\u00fczy\u0131l, Bossuet’nin amans\u0131z sald\u0131r\u0131lar\u0131na u\u011frayan bir \u00e7ok libertin’ler (\u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015fl\u00fc dinsizler) tan\u0131d\u0131. La Bruyere bile Karakterler adl\u0131 yap\u0131t\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc bu dinsizleri k\u00f6t\u00fclemeye ay\u0131rd\u0131. XVIII. y\u00fczy\u0131lda Fontanelle ve Bayle bu \u00f6zg\u00fcr d\u00fc\u015f\u00fcnce gelene\u011fini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fcler. Onlardan sonra maddecili\u011fi cesaretle savunan Ansiklopedi’ciler geldi. Adlar\u0131 herkes\u00e7e bilinir: La Metrie, Helvetius, d’Holbach… Bunlar\u0131n en tan\u0131nm\u0131\u015f\u0131 ve y\u00fcreklisi Diderot idi.<\/p>\n

XIX. ve XX. y\u00fczy\u0131llarda maddecilik, bilimin uygulan\u0131\u015f\u0131 ve ke\u015fifleri geli\u015fmesi sonucunda iyice yay\u0131ld\u0131. Tarih boyunca dinlerin ve idealizmin ona y\u00fckledikleri su\u00e7lamalar yava\u015f yava\u015f zay\u0131flad\u0131 ve azald\u0131.<\/p>\n

Maddeci olmak, Tanr\u0131y\u0131 tan\u0131mamak demekti. Bu y\u00fczden de uzun zaman a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k, kabal\u0131k, \u00e7o\u011fu kez de bir su\u00e7 say\u0131ld\u0131. Neyse ki o g\u00fcnler art\u0131k geride kald\u0131, zaman de\u011fi\u015fti. \u015eimdi geni\u015f halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131, bir\u00e7ok namuslu ve temiz y\u00fcrekli bilginler eskiden insan ki\u015fili\u011fi i\u00e7in zararl\u0131 ve baya\u011f\u0131 say\u0131lan \u00f6\u011fretilerin ard\u0131ndan gidiyorlar.<\/p>\n

Acaba maddecili\u011fin \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zdaki durumu nedir?<\/strong><\/p>\n

Maddecilik, dinsel idealizmle ve ne k\u0131l\u0131\u011fa girerse girsin, her t\u00fcrl\u00fc idealizmle uzla\u015fmaktan ka\u00e7\u0131\u015f\u0131n\u0131 nas\u0131l hakl\u0131 g\u00f6steriyor? G\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn \u00e7ok geli\u015fmi\u015f modern insanlar\u0131n\u0131n bilincinin ortaya att\u0131\u011f\u0131 ahl\u00e2k, inan\u00e7 ve evrenin k\u00f6keni ile ilgili sorulara, acaba maddecilik, \u015fimdi doyurucu yan\u0131tlar verebiliyor mu?..<\/p>\n

Biz burada \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zdaki maddecili\u011fin dayanaklar\u0131ndan birka\u00e7\u0131n\u0131 belirtmeye ve onun akl\u0131n y\u00f6netimi i\u00e7in \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc kan\u0131tlar\u0131 savunmaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Sosyalizmin I\u015f\u0131\u011f\u0131nda Felsefe, Bilim ve Din
Rene Maublanc – Marceal Cachin
T\u00fcrk\u00e7esi: As\u0131m Bezirci<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Din \u0130le Bilginler ve Filozoflar Din ve Bask\u0131 Dinler, bilim adamlar\u0131yla filozoflar\u0131n at\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir zaman ho\u015f kar\u015f\u0131lamad\u0131lar.Yunan efsanesine g\u00f6re, insanlar\u0131n zek\u00e2s\u0131n\u0131 ayd\u0131nlatmak istedi\u011fi i\u00e7in Prometheus’u Olympos’un tanr\u0131lar\u0131 Kafkasya’da bir kayaya ba\u011flad\u0131lar. Bu efsane, bilim a\u011fac\u0131n\u0131n meyvesinden tatmak istedi\u011fi i\u00e7in cennetten kovulan Adem’in \u0130ncil’deki hik\u00e2yesiyle birle\u015fir. Her \u00e7a\u011fda bu dinsel bask\u0131lara rastlanabilir. Atina’n\u0131n puta tapanlar\u0131 Sokrates’e […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4801","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-felsefe-genel"},"yoast_head":"\nSiz insan akl\u0131na k\u0131z\u0131yorsunuz ! \u00c7\u00fcnk\u00fc o, ipli\u011finizi pazara \u00e7\u0131kar\u0131yor ! - narteks.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Siz insan akl\u0131na k\u0131z\u0131yorsunuz ! \u00c7\u00fcnk\u00fc o, ipli\u011finizi pazara \u00e7\u0131kar\u0131yor !\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Din \u0130le Bilginler ve Filozoflar Din ve Bask\u0131 Dinler, bilim adamlar\u0131yla filozoflar\u0131n at\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir zaman ho\u015f kar\u015f\u0131lamad\u0131lar.Yunan efsanesine g\u00f6re, insanlar\u0131n zek\u00e2s\u0131n\u0131 ayd\u0131nlatmak istedi\u011fi i\u00e7in Prometheus’u Olympos’un tanr\u0131lar\u0131 Kafkasya’da bir kayaya ba\u011flad\u0131lar. Bu efsane, bilim a\u011fac\u0131n\u0131n meyvesinden tatmak istedi\u011fi i\u00e7in cennetten kovulan Adem’in \u0130ncil’deki hik\u00e2yesiyle birle\u015fir. Her \u00e7a\u011fda bu dinsel bask\u0131lara rastlanabilir. Atina’n\u0131n puta tapanlar\u0131 Sokrates’e […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"narteks.net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2010-12-04T08:08:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/static.ideefixe.com\/images\/286\/286769_2.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tar\u0131k\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\"},\"headline\":\"Siz insan akl\u0131na k\u0131z\u0131yorsunuz ! \u00c7\u00fcnk\u00fc o, ipli\u011finizi pazara \u00e7\u0131kar\u0131yor !\",\"datePublished\":\"2010-12-04T08:08:06+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/\"},\"wordCount\":2406,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/static.ideefixe.com\/images\/286\/286769_2.jpg\",\"articleSection\":[\"Felsefe (Genel)\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/\",\"name\":\"Siz insan akl\u0131na k\u0131z\u0131yorsunuz ! \u00c7\u00fcnk\u00fc o, ipli\u011finizi pazara \u00e7\u0131kar\u0131yor ! - narteks.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/static.ideefixe.com\/images\/286\/286769_2.jpg\",\"datePublished\":\"2010-12-04T08:08:06+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/static.ideefixe.com\/images\/286\/286769_2.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/static.ideefixe.com\/images\/286\/286769_2.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/narteks.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Siz insan akl\u0131na k\u0131z\u0131yorsunuz ! \u00c7\u00fcnk\u00fc o, ipli\u011finizi pazara \u00e7\u0131kar\u0131yor !\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"name\":\"narteks.net\",\"description\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"alternateName\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\",\"name\":\"narteks.net\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"width\":300,\"height\":90,\"caption\":\"narteks.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/narteks\",\"https:\/\/instagram.com\/narteksnet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\",\"name\":\"Tar\u0131k\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tar\u0131k\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/narteks.net\"],\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Siz insan akl\u0131na k\u0131z\u0131yorsunuz ! \u00c7\u00fcnk\u00fc o, ipli\u011finizi pazara \u00e7\u0131kar\u0131yor ! - narteks.net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Siz insan akl\u0131na k\u0131z\u0131yorsunuz ! \u00c7\u00fcnk\u00fc o, ipli\u011finizi pazara \u00e7\u0131kar\u0131yor !","og_description":"Din \u0130le Bilginler ve Filozoflar Din ve Bask\u0131 Dinler, bilim adamlar\u0131yla filozoflar\u0131n at\u0131lganl\u0131\u011f\u0131 hi\u00e7bir zaman ho\u015f kar\u015f\u0131lamad\u0131lar.Yunan efsanesine g\u00f6re, insanlar\u0131n zek\u00e2s\u0131n\u0131 ayd\u0131nlatmak istedi\u011fi i\u00e7in Prometheus’u Olympos’un tanr\u0131lar\u0131 Kafkasya’da bir kayaya ba\u011flad\u0131lar. Bu efsane, bilim a\u011fac\u0131n\u0131n meyvesinden tatmak istedi\u011fi i\u00e7in cennetten kovulan Adem’in \u0130ncil’deki hik\u00e2yesiyle birle\u015fir. Her \u00e7a\u011fda bu dinsel bask\u0131lara rastlanabilir. Atina’n\u0131n puta tapanlar\u0131 Sokrates’e […]","og_url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/","og_site_name":"narteks.net","article_published_time":"2010-12-04T08:08:06+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/static.ideefixe.com\/images\/286\/286769_2.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Tar\u0131k","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@narteks","twitter_site":"@narteks","twitter_misc":{"Yazan:":"Tar\u0131k","Tahmini okuma s\u00fcresi":"12 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/"},"author":{"name":"Tar\u0131k","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca"},"headline":"Siz insan akl\u0131na k\u0131z\u0131yorsunuz ! \u00c7\u00fcnk\u00fc o, ipli\u011finizi pazara \u00e7\u0131kar\u0131yor !","datePublished":"2010-12-04T08:08:06+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/"},"wordCount":2406,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/static.ideefixe.com\/images\/286\/286769_2.jpg","articleSection":["Felsefe (Genel)"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/","url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/","name":"Siz insan akl\u0131na k\u0131z\u0131yorsunuz ! \u00c7\u00fcnk\u00fc o, ipli\u011finizi pazara \u00e7\u0131kar\u0131yor ! - narteks.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/static.ideefixe.com\/images\/286\/286769_2.jpg","datePublished":"2010-12-04T08:08:06+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/#primaryimage","url":"http:\/\/static.ideefixe.com\/images\/286\/286769_2.jpg","contentUrl":"http:\/\/static.ideefixe.com\/images\/286\/286769_2.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2010\/12\/04\/siz-insan-aklina-kiziyorsunuz-cunku-o-ipliginizi-pazara-cikariyor\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/narteks.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Siz insan akl\u0131na k\u0131z\u0131yorsunuz ! \u00c7\u00fcnk\u00fc o, ipli\u011finizi pazara \u00e7\u0131kar\u0131yor !"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/narteks.net\/#website","url":"https:\/\/narteks.net\/","name":"narteks.net","description":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"alternateName":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization","name":"narteks.net","url":"https:\/\/narteks.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","width":300,"height":90,"caption":"narteks.net"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/narteks","https:\/\/instagram.com\/narteksnet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca","name":"Tar\u0131k","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tar\u0131k"},"sameAs":["http:\/\/narteks.net"],"url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4801","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4801"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4801\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4801"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4801"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4801"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}