![](\"http:\/\/4.bp.blogspot.com\/_BbgmNfxNnrQ\/Stovi36QbHI\/AAAAAAAAAGc\/COkhBd36M_g\/s400\/ulus-baker.png\")
Senin hik\u00e2yen senin anlat\u0131n<\/p>\nSenin hik\u00e2yen senin anlat\u0131n<\/p>\n
Tarih her \u015feyden \u00f6nce bir “anlat\u0131”d\u0131r. Marx, Kapital’in \u00f6ns\u00f6z\u00fcnde: “De te fabula narratur!” der. \u201cSenin hik\u00e2yeni anlat\u0131yorlar.\u201d Tarihin bir anlat\u0131 oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi, tam da Das Kapital’in birinci cildinin yaz\u0131nsal yap\u0131s\u0131nda belirir. Altba\u015fl\u0131k \u015f\u00f6yledir: “Ekonomi Politi\u011fin Bir Ele\u015ftirisi”<\/p>\n
Marx’\u0131n ironik dili uzun s\u00fcredir, kapitalist iktisadi ili\u015fkilerin tahlilinin, \u00f6nce en v\u00fclger tasar\u0131mlar\u0131ndan ba\u015flayarak, burjuva ekonomi politik “biliminin” gittik\u00e7e yo\u011funla\u015fan bir ele\u015ftiri etraf\u0131nda geli\u015fmesi gerekti\u011fini defalarca tekrarlam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
\u0130lk kaynak<\/strong><\/p>\n \u0130lk kaynak, tarihte her zaman ilk anlatand\u0131r. K\u00f6ken Heidegger’in istedi\u011fi gibi, Varl\u0131k ile Hakikat aras\u0131ndaki ilk ba\u011flant\u0131y\u0131 kuran Logos de\u011fil, Olu\u015f ile Logos, yani dil aras\u0131ndaki ilk ba\u011f\u0131 olu\u015fturan anlat\u0131d\u0131r. \u00d6yleyse tarihyaz\u0131m\u0131n\u0131n, tarih felsefesine ve onu ta\u015f\u0131yan “evrensel \u00f6zne” tasar\u0131m\u0131na bir \u00f6nceli\u011fi olmal\u0131d\u0131r. Marx’tan \u00f6nce tarih yoktur, \u00e7\u00fcnk\u00fc “senin hikayeni anlat\u0131yorlar” form\u00fcl\u00fc, tarihe yeni bir bak\u0131\u015f\u0131n, tarihe giri\u015f an\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor. Althusser’in hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 gibi, e\u011fer fizi\u011fin k\u0131tas\u0131n\u0131 Galileo a\u00e7t\u0131ysa, tarihin k\u0131tas\u0131n\u0131 Marx a\u00e7\u0131yordu. Tarihi anlat\u0131\u015f bi\u00e7imi tarihi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebilir.<\/p>\n Tarihsel maddecili\u011fin basit bir retorik ve \u00fcslup sorunu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in, Marx’\u0131n a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 k\u0131tan\u0131n “gnoseolojik” topra\u011f\u0131nda tarihsel anlat\u0131lar\u0131n bir \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve modern tarihimizin bundan ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek gerekiyor.<\/p>\n Tesad\u00fcften korkmak<\/strong><\/p>\n Marx’\u0131n, kapitalizmin do\u011fu\u015f s\u00fcre\u00e7lerine ili\u015fkin olarak alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi\u011fi \u00e7ok \u00f6zel bir “tesad\u00fcf”, “topraktan ve t\u00fcm di\u011fer ba\u011flar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131zla\u015fm\u0131\u015f \u00f6zg\u00fcr emek g\u00fcc\u00fc” ile “ticari sermaye” aras\u0131ndaki “kar\u015f\u0131la\u015fma” da kapitalizmin olu\u015fumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan asla bir tesad\u00fcf de\u011fil, bir zorunluluktu. Marx’\u0131n kuram\u0131nda sol retorik i\u00e7in her zaman en zor anla\u015f\u0131l\u0131r ve karanl\u0131kta kalm\u0131\u015f bir kavramla\u015ft\u0131rma zincirinin halkalar\u0131ndan birini olu\u015fturan bu konu, t\u00fcm bir “iradecilik” temati\u011fine istenmese de olanak sa\u011flam\u0131\u015f gibidir. 19. y\u00fczy\u0131ldan beri sol k\u00fclt\u00fcr tesad\u00fcflerden korkmakta, onu bilimsel bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne yak\u0131\u015ft\u0131ramamaktad\u0131r. Daha da \u00f6nemlisi, tesad\u00fcflerden faydalanmay\u0131 Bol\u015fevik devriminin d\u0131\u015f\u0131nda becerememektedir.<\/p>\n B\u00f6ylece hareket ile kurumla\u015fma, sanki zorunlu bir “\u00f6rg\u00fctlenin” kategorik emperatifinin dayatmas\u0131 s\u00f6z konusuymu\u015f gibi, sol k\u00fclt\u00fcr\u00fcn tesad\u00fcflere kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir g\u00fc\u00e7ler birikimi haline gelmektedir. Bu y\u00fczden tesad\u00fcf\u00fcn olumlanmas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc Nietzsche ile Marksizm aras\u0131nda herhangi bir ortak paydan\u0131n bir t\u00fcrl\u00fc bulunamamas\u0131, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde yeni bir sorgulaman\u0131n konusu haline geldi. \u0130ki dil, birbiriyle ortak bir mekanda kar\u015f\u0131la\u015fmamak i\u00e7in \u00f6zel bir \u00e7aba sarf etmi\u015f gibidir sanki. Ayn\u0131 olgu, farkl\u0131 bi\u00e7imlerde Marx ile Proudhon, sonras\u0131nda da Marx ile Bakunin aras\u0131nda da s\u00f6z konusudur. Yine anlat\u0131 ve dil meselesinde d\u00fc\u011f\u00fcmleniyor i\u015f. Dillerin dola\u015f\u0131mlar\u0131 aras\u0131ndaki karakteristik kar\u015f\u0131la\u015fmalar\u0131n incelenmesi, herhangi bir yorumsama y\u00f6nteminden \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde bizi Mannheim’\u0131n \u00f6nerdi\u011fi bir diller sosyolojisine g\u00f6t\u00fcrebilir.<\/p>\n Marx’\u0131n konumu<\/strong><\/p>\n “De te fabula narratur” Marksizmin 19. y\u00fczy\u0131la ait bir tasar\u0131m oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde ikinci bir uyar\u0131 yapar. Marx’\u0131n g\u00f6zlemledi\u011fi d\u00fcnya ile bug\u00fcn g\u00f6zlemledi\u011fimiz d\u00fcnya aras\u0131ndaki fark\u0131n dile getirilmesi bir t\u00fcr basmakal\u0131pl\u0131kt\u0131r. Ayn\u0131 sorunun bir Machiavelli ya da bir Rousseau i\u00e7in ortaya at\u0131lmamas\u0131 Marx’\u0131n konumunun gizli ve itiraf edilmemi\u015f bir ayr\u0131cal\u0131k ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6steriyor.<\/p>\n Belki Marx \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemi\u015f, yorumlam\u0131\u015f ve a\u00e7\u0131klamaya giri\u015fmi\u015ftir. Ama bunu bizim bug\u00fcn, kendi d\u00fcnyam\u0131z i\u00e7in ba\u015farabildi\u011fimiz varsay\u0131m\u0131 ne \u00f6l\u00e7\u00fcde ileri s\u00fcr\u00fclebilir. Marx’\u0131n s\u00f6yleyece\u011fi \u015fey elbette bizim \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131 a\u00e7\u0131klamak de\u011fildir, onun \u00f6nemi, birinin kendi \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 anlamak ve a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in ne yapabilece\u011fini bize \u00f6\u011fretecek son sistematik d\u00fc\u015f\u00fcnceyi i\u00e7eriyor olmas\u0131nda yat\u0131yor.<\/p>\n Ger\u00e7ek ele\u015ftiri<\/strong><\/p>\n Marx literat\u00fcr\u00fcn\u00fcn 20. y\u00fczy\u0131l akademik ya\u015fam\u0131nda (bunlara kiliseler denmesinde de bir sak\u0131nca yok) kar\u015f\u0131lanmas\u0131, kendi \u00f6zel tarihine ve sava\u015f meydan\u0131na sahiptir. Her durumda bu sava\u015f meydan\u0131nda Marx’\u0131n nihai olarak muzaffer \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemenin olanaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131, ekonomi politi\u011fin burjuvaca tasar\u0131m\u0131n\u0131n ve bizzat kapitalizmin ekonomi politi\u011finin kar\u015f\u0131s\u0131na dikilen bir 19. y\u00fczy\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcncesinin de\u011fer kayb\u0131na u\u011frad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na asla gelmiyor.<\/p>\n Marx’\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesi “ger\u00e7ek ele\u015ftiri”dir, \u00e7\u00fcnk\u00fc “ger\u00e7ekli\u011fin ele\u015ftirisi”dir. Frankfurt ekol\u00fcnden ba\u015flayarak g\u00fcn\u00fcm\u00fcze dek, s\u0131ras\u0131yla 68’li, anar\u015fist, feminist ve radikal ele\u015ftiri ku\u015faklar\u0131na yak\u0131\u015ft\u0131rma cesaretini kendimde bulmaktan geri kalmayaca\u011f\u0131m “zay\u0131f d\u00fc\u015f\u00fcnce” terimi ayn\u0131 zamanda “ger\u00e7ek ele\u015ftirinin” kat etti\u011fi toplumsal ve siyasal boyutlar\u0131 da ortaya \u00e7\u0131karmakta yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n Zay\u0131f d\u00fc\u015f\u00fcncenin s\u0131rt\u0131na bindirilmi\u015f ele\u015ftiri, ya radikalizm, ya da ele\u015ftirel felsefenin yeni olanaklar\u0131 olarak sunulmaya devam ediliyor bug\u00fcnlerde. Kolayca, bir ele\u015ftiri \u00e7a\u011f\u0131nda ya\u015famakta oldu\u011fumuz iddia ediliyor: Dev, kurgusal ve ku\u015faklar\u0131 as\u0131rlard\u0131r pe\u015fis\u0131ra s\u00fcr\u00fckleyip g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f, bir bak\u0131ma tarihin pestilini \u00e7\u0131karm\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnceler ve “meta anlat\u0131lar” \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n kapand\u0131\u011f\u0131 (nedense Marksizm bu anlat\u0131lar\u0131n en belirgin \u00f6rne\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcr hep), fark edilmeden kalan\u0131n, bir di\u011ferinden ve her birinden “farkl\u0131” olan\u0131n de\u011fer kazand\u0131\u011f\u0131, her \u00f6zel \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn kendi engelini, dolay\u0131s\u0131yla farkl\u0131 bi\u00e7imlenme ve yap\u0131lanma tarz\u0131n\u0131 buldu\u011fu s\u00f6yleniyor. Ele\u015ftirinin; toplumsal, k\u00fclt\u00fcrel, estetik, edebi her boyutta felsefeye bir kez daha \u015fans tan\u0131yacak tek d\u00fc\u015f\u00fcnsel buyruk, tek kelam tarz\u0131 oldu\u011fu s\u00f6yleniyor. Bu zay\u0131f d\u00fc\u015f\u00fcncenin \u00f6nerilmesidir. Zay\u0131f d\u00fc\u015f\u00fcnce k\u00fclt\u00fcr d\u00fcnyas\u0131n\u0131n tuza\u011f\u0131ndad\u0131r. Yolunu orada bulur, sald\u0131r\u0131 nesnelerini se\u00e7er.<\/p>\n Marx’\u0131n “senin hikayeni anlat\u0131yorlar” s\u00f6z\u00fc, b\u00fct\u00fcnsel bir \u00fcst anlat\u0131n\u0131n yeniden devreye sokulmas\u0131n\u0131 ama\u00e7lam\u0131yor elbette. Hakikatin t\u00fcm\u00fc ku\u015fat\u0131lmasa bile, hep hakikati s\u00f6ylemenin m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu en iyi Marx’\u0131n eserinden \u00f6\u011freniyoruz. Hi\u00e7 de\u011filse modern d\u00fcnyan\u0131n yetinebildi\u011fi, ama bu yetinmeyle kendi hakikat anlat\u0131s\u0131ndan gurur duyabildi\u011fi bir \u00f6zelli\u011fi, hakikati s\u00f6ylemeye atfedilen erdem de\u011ferinde bulabiliriz.<\/p>\n Ger\u00e7ek Ele\u015ftiri Ger\u00e7ekli\u011fin Ele\u015ftirisidir ( Hayvan Dergisi , Cilt:7, Say\u0131: 45, Sayfa: 29\u201330)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Senin hik\u00e2yen senin anlat\u0131n Tarih her \u015feyden \u00f6nce bir “anlat\u0131”d\u0131r. Marx, Kapital’in \u00f6ns\u00f6z\u00fcnde: “De te fabula narratur!” der. \u201cSenin hik\u00e2yeni anlat\u0131yorlar.\u201d Tarihin bir anlat\u0131 oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fi, tam da Das Kapital’in birinci cildinin yaz\u0131nsal yap\u0131s\u0131nda belirir. Altba\u015fl\u0131k \u015f\u00f6yledir: “Ekonomi Politi\u011fin Bir Ele\u015ftirisi” Marx’\u0131n ironik dili uzun s\u00fcredir, kapitalist iktisadi ili\u015fkilerin tahlilinin, \u00f6nce en v\u00fclger tasar\u0131mlar\u0131ndan ba\u015flayarak, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4811","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-felsefe-genel"},"yoast_head":"\n
Ulus Baker<\/p>\n