Karaca\u00f6ren ile Cerit aras\u0131ndaki arazide birden al\u00e7almaya ba\u015flad\u0131. Daireler \u00e7izerek yere yakla\u015f\u0131yordu. Civardaki tav\u015fanlar, fareler ve y\u0131lanlar derhal ,inlerine s\u0131\u011f\u0131nd\u0131lar.
G\u00f6kler hakimi, \u00f6lmek demekti. \u0130nsanlar\u0131n \u00f6l\u00fcnce girdi\u011fi yer alt\u0131na, sa\u011fken giriyorlard\u0131.
Kartal, bir \u015feyler fark etmi\u015fti burada. Y\u00fcksek\u00e7e bir tepenin yamac\u0131nda hafif \u00e7ukurlukta, bir d\u00fczine kadar insan yat\u0131yordu. Birbirlerine sar\u0131lm\u0131\u015f gibi yatan insanlar\u0131n \u00fczerine sinekler bulutlar gibi inip kalk\u0131yordu.<\/p>\n
Kartal birka\u00e7 d\u00f6ng\u00fcden sonra, tepeye hakim yak\u0131n bir kayal\u0131\u011fa usulca kondu. Derin sessizli\u011fi, sineklerin v\u0131z\u0131lt\u0131s\u0131 bozuyordu. Bu ses olmasa, bu \u00e7ukurda, bu da\u011flarda, hi\u00e7bir zaman, hi\u00e7bir \u015fey duyulmayacak gibiydi.<\/p>\n
Bu d\u00fcnyadan gider olduk
Kalanlara selam olsun
Bizim i\u00e7in hay\u0131r dua
K\u0131lanlara selam olsun\u2026\u00a0\u00a0
Yunus<\/p>\n
Sinekler u\u00e7u\u015fuyordu havada\u2026\u00a0 Kurumu\u015f kanlar\u0131n \u00fcst\u00fcne inip inip kalk\u0131yorlard\u0131\u2026 \u00d6l\u00fcler \u00fcst \u00fcste y\u0131\u011f\u0131lm\u0131\u015f yat\u0131yorlard\u0131. Upuzun yatan \u00f6l\u00fcler\u2026\u00a0 Biraz sonra uykudan uyan\u0131p aya\u011fa kalkacakm\u0131\u015f gibi yatan \u00f6l\u00fcler\u2026 Bu \u00e7ukur yarda, s\u0131cak alt\u0131nda , yava\u015f yava\u015f yakla\u015fan kartala bakar gibi yatan \u00f6l\u00fcler\u2026
Su\u00e7lar\u0131 neydi?\u2026 Neden \u00f6ld\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015flerdi?\u2026\u00a0 At \u00fcst\u00fcnde esen yele g\u00f6\u011fs\u00fcn\u00fc verenlerin, \u015fimdi tozlu r\u00fczgar mermi deliklerini yal\u0131yordu. Akan kanlar, k\u00fc\u00e7\u00fck bir kayan\u0131n dibine g\u00f6llenmi\u015f durmu\u015ftu. \u00c7ar\u0131ks\u0131z bir ayak, kan\u0131n i\u00e7ine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f, \u00f6l\u00fcm sarart\u0131s\u0131nda\u00a0 batm\u0131\u015f kalm\u0131\u015ft\u0131\u2026<\/p>\n
Kartal kuruldu kayan\u0131n \u00fczerinden bu manzaraya son kez bakt\u0131. Biraz sonra buraya, le\u015f yiyicilerin dolaca\u011f\u0131n\u0131 biliyordu. Kanatlar\u0131n\u0131 birka\u00e7 kez sallad\u0131ktan sonra, kendisini yardan a\u015fa\u011f\u0131 b\u0131rakt\u0131. A\u015fa\u011f\u0131lara do\u011fru s\u00fcz\u00fcl\u00fcp akt\u0131 gitti\u2026 Ger\u00e7ek bir al\u0131c\u0131 ku\u015f oldu\u011fu i\u00e7in le\u015f yemezdi\u2026
Ortal\u0131kta bir tek a\u011f\u0131t sesi yoktu\u2026<\/p>\n
-\u00d6LENLER ANLATMAZ KALANLAR ANLATIR-<\/p>\n
Bunlar,
Engerekler ve \u00c7\u0131yanlard\u0131r
Bunlar,
A\u015f\u0131m\u0131za, ekme\u011fimize
G\u00f6z koyand\u0131r,
Tan\u0131 bunlar\u0131,
Tan\u0131 da b\u00fcy\u00fc\u00a0\u00a0
A.Arif<\/p>\n
\u0130be M\u0131ste\u2019nin o\u011flu A\u011fa, xerkten d\u00f6n\u00fcyordu. K\u00f6ye geldi\u011finde, ortal\u0131\u011f\u0131 bir hayuhuy kaplam\u0131\u015ft\u0131. Baz\u0131 kad\u0131nlar\u0131n \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6\u011fe ak\u0131yordu. Ak\u015famdan k\u00f6yde kalan Alay, sabah giderken yanlar\u0131na\u00a0 ald\u0131klar\u0131 erkeklerle beraber, t\u00fcm hayvanlar\u0131 da g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015flerdi.<\/p>\n
Kendi ine\u011finin de g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc az bir zamanda \u00f6\u011frendi. A\u011fa\u2019n\u0131n akl\u0131 ba\u015f\u0131ndan gitmi\u015fti. Var\u0131 yo\u011fu bu ine\u011fiydi. Ba\u015fkaca hi\u00e7bir tutacak dal\u0131 yoktu. Alaya yeti\u015fip, yalvar\u0131p ine\u011fi almas\u0131 gerekti. Alamazsa a\u00e7l\u0131ktan \u00f6lmesi muhakkakt\u0131.\u00a0 Alay\u0131n gitti\u011fi y\u00f6n\u00fc \u00f6\u011frendi ve yalvar yakar bir e\u015fek ald\u0131 alt\u0131na. Y\u00fcr\u00fcyerek yeti\u015fmesi imkans\u0131zd\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc gitti\u011fi Birinci Cihan Harbi\u2019nden bir baca\u011f\u0131 kesik d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu vatana bir baca\u011f\u0131n\u0131 vermi\u015fti\u2026<\/p>\n
Akl\u0131nda korkun\u00e7 \u015f\u00fcphelerle alt\u0131ndaki e\u015fe\u011fi mod\u0131llayarak\u00a0 kese yoldan Ar\u0131k topra\u011f\u0131na indi. Birden sevinmi\u015fti. Alay, Ar\u0131k ve Kap\u0131kaya derelerinin birle\u015fti\u011fi yere yak\u0131n \u00c7alo de\u011firmeninde mola vermi\u015fti.\u00a0 Umudu artt\u0131. Askerler de\u011firmende mutlaka yemek yiyecek ve tok halleriyle belkide ine\u011fi geri vereceklerdi. Baca\u011f\u0131n\u0131n b\u00f6yle zamanlarda verdi\u011fi\u00a0 s\u0131z\u0131y\u0131 unutarak e\u015fe\u011fi daha da zorlad\u0131. Az bir zaman sonra de\u011firmen ba\u015f\u0131na idi.<\/p>\n
N\u00f6bet\u00e7i, A\u011fa\u2019n\u0131n \u00fcst\u00fcn\u00fc aray\u0131p komutan\u0131n huzuruna g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. A\u011fa, sa\u011flam\u00a0 aya\u011f\u0131yla topuk selam\u0131 \u00e7akt\u0131 ve askerlik k\u00fcnyesini sayd\u0131. Sonra sakat T\u00fcrk\u00e7e\u2019siyle maruzat\u0131n\u0131 bildirdi. \u00d6yleya; bir baca\u011f\u0131n\u0131 orduya vermi\u015fti. Var\u0131 yo\u011fu ine\u011fini elbette geri vereceklerdi. \u0130be M\u0131st\u00e9 o\u011flu Mahmut; nam-\u0131 de\u011fer A\u011fa\u2026
Askerlerin bir k\u0131sm\u0131 oturmu\u015f az\u0131k yiyorlard\u0131. Komutan birden ortaya \u00e7\u0131kan bu tek bacakl\u0131 adamdan deh\u015fet \u00fcrkm\u00fc\u015ft\u00fc. Her an olabilecek bir bask\u0131ndan korkuyor hi\u00e7 kimseye g\u00fcvenmiyordu. So\u011fukkanl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyup A\u011fa\u2019n\u0131n a\u011fz\u0131n\u0131 aramaya karar verdi.<\/p>\n
Yavrum, kimsin sen? Bu haline ne diye pe\u015fimize d\u00fc\u015ft\u00fcn, bizi burada nas\u0131l buldun?
-Qomitenim, demi\u015fler mange g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f ez ji\u2026
Komutan, hemen araya girdi; eliyle sus i\u015fareti yaparak:
-Dur bir dakika! Dur bakal\u0131m; biz seninle anla\u015famayaca\u011f\u0131z A\u011fa!\u2026 Diyerek emir erine seslendi:
-Bana Mirza\u2019y\u0131 \u00e7a\u011f\u0131r\u0131n hemen!!\u2026 Bitlis K\u00fcrtlerinden olan Mirza, kendisini ispatlayacak olman\u0131n gururuyla hemen huzuruna geldi. G\u0131rtla\u011f\u0131n\u0131 y\u0131rtarak:
– Emret kumandan\u0131m!!
-Mirza, bu topal ne diyorsa bana harfiyen \u00e7evireceksin anlad\u0131n m\u0131?!!\u00a0\u00a0 S\u00f6yle ona ki kendi diliyle konu\u015fsun!\u2026
-Emredersinin komutan\u0131m!!
-Sor bakal\u0131m ne diye pe\u015fimize d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f? Mirza, A\u011fa\u2019n\u0131n kula\u011f\u0131na e\u011filerek sordu. A\u011fa:
-Qomitanim ez ji h\u00e9rg\u00e9\u00a0 veger\u00eem\u00a0 hatimi gund ki; gund\u00ee mira got, askeren manga te girtin birin\u2026 Qomitan y\u00e9 min dil ji w\u00e9 mang\u00e9 tebaymin tune. We va manga min girt ez j\u00ee bir\u00e7iyan dimirim. Ya manga min bidin yan j\u00ee min bikujin!!
-Kumandan\u0131m! Topal diyor ki tarladan k\u00f6ye indim; K\u00f6yl\u00fc dedi ki
\u201cAskerler senin ine\u011fini alm\u0131\u015f g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015f\u201d. \u0130nek olmazsa ben ac\u0131mdan \u00f6l\u00fcr\u00fcm; ine\u011fimi vermezseniz beni de \u00f6ld\u00fcr\u00fcn\u2026 diyor.
Yaa \u00f6yle mi? Peki sor bakal\u0131m Mirza, bunlar\u0131n k\u00f6y\u00fcnde Tabura pusu at\u0131p cephaneyi ald\u0131klar\u0131nda neredeymi\u015f?.. Pusuculara kim yatakl\u0131k yapm\u0131\u015f?
A\u011fa, Mirza\u2019n\u0131n kula\u011f\u0131na e\u011filip sormas\u0131yla iyiden iyiye tela\u015fland\u0131\u2026
-Ha\u015fa komitan !! \u00c7ete t\u00ee bi \u00e7iye min feq\u00eer\u00ee. W\u00e9 roy min xwe w\u00e9\u015fard, tirsan natimi der. Qora min yek tune. Derd \u00e9 min ki bir\u00e7iyan nemirim.
-Komutan\u0131m ben \u00e7ete bilmem; o g\u00fcn korkumdan d\u0131\u015far\u0131 bile \u00e7\u0131kmad\u0131m, zaten tek baca\u011f\u0131m yok, tek derdim ac\u0131mdan \u00f6lmeyeyim\u2026 diyor.
-Demek \u00f6yle\u2026 Vay uyan\u0131k topal vay. Ulan ben bunlar\u0131 bilirim. \u015eimdi bu topal\u0131 b\u0131rak ard\u0131ndan taz\u0131 yeti\u015fmez!.. Komutan sinirlenmi\u015f ha bire:
-Ben bilirim bunlar\u0131!\u2026 Diyordu. Tekrar Mirza\u2019ya d\u00f6nd\u00fc:
-Sor \u015funa Mirza! K\u00f6y\u00fcn ka\u00e7aklar\u0131 nerede gizleniyor; bakal\u0131m yer g\u00f6sterecek mi bize?
Mirza, sordu korkudan sararan A\u011fa\u2019ya; cevab\u0131 da hemen \u00e7evirdi..
-Diyor ki komutan\u0131m, ka\u00e7aklar\u0131n hepsi \u00f6lm\u00fc\u015f. Aylard\u0131r hi\u00e7biri k\u00f6ye u\u011framam\u0131\u015f. Yer bilmem, nereyi g\u00f6stereyim, Allah\u2019tan korkar\u0131m diyor.<\/p>\n
Komutan aya\u011fa kalk\u0131p volta vurmaya ba\u015flad\u0131. \u00c7imenleri h\u0131rsla ezerek:
-Ulan bu bile dalga ge\u00e7iyor bizimle. \u015e\u00f6yle baksan bir zavall\u0131 topal ama dalga ge\u00e7iyor benimle!! Bunlar\u0131 ezip konu\u015fturmaya bile de\u011fmez!..\u00a0 Di\u011fer k\u00f6yl\u00fcleri eliyle g\u00f6stererek:
-Bak\u0131n hele \u015funlara. Hepsi bir bunlar\u0131n. Kim bilir neler ge\u00e7iriyorlar i\u00e7lerinden. Yunandan \u00f6nce bunlar\u0131 ezmek gerek! Sarayda b\u00fcy\u00fctsen, e\u015fk\u0131ya \u00e7\u0131kar devletin ba\u015f\u0131na bunlar. Ben alt\u0131 y\u0131l\u0131m\u0131 Mardin\u2019de ge\u00e7irdim. \u0130yi bilirim bunlar\u0131!.. diyordu.<\/p>\n
\u00d6fkelenmi\u015f, bir o kadar da \u00fcrkm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu topal\u0131n ardlar\u0131na d\u00fc\u015fmesinden huylanm\u0131\u015ft\u0131. Ast\u0131 bir di\u011fer subay\u0131 yan\u0131na alarak de\u011firmenin arkas\u0131na ge\u00e7ti. Ba\u015fba\u015fa vererek:
Bu durumda il\u00e7eye gitmek \u00e7ok riskli olur. Vaziyeti tam kestiremiyorum ama bu topalda \u00e7ok i\u015fler var. Tedbiri elden b\u0131rakmayal\u0131m. Durum \u00f6yle g\u00f6steriyor ki bunlar h\u0131z\u0131m\u0131z\u0131 kesecek. \u0130\u015fi sa\u011flam\u0131ndan halledelim bence\u2026 diyordu.<\/p>\n
\u0130ki subay kafalar\u0131n\u0131 sallayarak anla\u015ft\u0131lar.<\/p>\n
De\u011firmen avlusuna tekrar indiklerinde orac\u0131kta ayakta dikilmi\u015f kalm\u0131\u015f A\u011fa\u2019y\u0131 \u015f\u00f6yle tepeden s\u00fczerek; kesik baca\u011f\u0131ndan sarkan ke\u00e7e pa\u00e7an\u0131n titremesini fark ederek, b\u00f6yle bir adam\u0131 buralara getiren \u015fey nedir acaba diye d\u00fc\u015f\u00fcnerek; derin bir korku ve buna ba\u011fl\u0131 olarak h\u0131n\u00e7la bakt\u0131lar.<\/p>\n
A\u011fa, komutan huzurundayken g\u00f6z\u00fc kendi k\u00f6yl\u00fclerine tak\u0131ld\u0131. Duvar dibine birikmi\u015f; ba\u015flar\u0131nda iki n\u00f6bet\u00e7i, sinmi\u015f kalm\u0131\u015flard\u0131. G\u00f6zlerini k\u0131rp\u0131\u015ft\u0131rarak, tek tek\u00a0 tan\u0131maya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. \u0130lkin Hec\u00ee\u2019yle Mile Kas\u0131m\u2019\u0131 g\u00f6rd\u00fc. Onun yan\u0131nda Mamik\u2019\u00ee Hac\u00ee Mehmet oturuyordu. N\u00f6bet\u00e7i s\u00fcng\u00fcs\u00fcn\u00fcn hemen dibinde Qasoy Mahmut A\u011fa vard\u0131. Y\u0131k\u0131k duvar\u0131n alt\u0131na do\u011fru, Kaloy Mala Bayi, M\u0131stoy Hesoy M\u0131st\u00e9, Aloy Kiso ve Hasoy Sil\u00e9\u2019y\u00ee se\u00e7ti. En uzak k\u00f6\u015fede Begik\u2019\u00ee Mala Al\u015f\u00e9r, Kaloy Mexwsoy, ayakta dikilmi\u015f kalm\u0131\u015flard\u0131.
Fakat aralar\u0131nda birini bir t\u00fcrl\u00fc tan\u0131m\u0131yordu. Bu adam kendi k\u00f6yl\u00fcs\u00fc de\u011fildi. Daha dikkatli bakt\u0131 ve g\u00f6z g\u00f6ze geldi. \u015eimdi tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131. Bu talihsiz adam o gece k\u00f6yde konaklayan Yan\u0131k K\u00f6y\u00fc\u2019nden Xwire Ali olmal\u0131yd\u0131. Ali\u2019nin g\u00f6zlerinde b\u00fcy\u00fck bir korkunun izlerini g\u00f6rd\u00fc ve ilk kez deh\u015fete kap\u0131ld\u0131.
Di\u011fer arkada\u015flar\u0131, kafalar\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131p bakam\u0131yordu bile. Birden i\u00e7inden kapkaranl\u0131k bir korkunun r\u00fczgar\u0131 ge\u00e7ti. Art\u0131k komutan\u0131n s\u00f6ylediklerini duymuyor; kendi de konu\u015fam\u0131yordu. Bir an hayvanlar\u0131n tutuldu\u011fu yere bakt\u0131, kendi ine\u011fini g\u00f6rebilmek i\u00e7in. Bir t\u00fcrl\u00fc g\u00f6remiyordu. Her \u015fey etraf\u0131nda d\u00f6nemeye, kulaklar\u0131 u\u011fuldamaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Anadolu\u2019dan binlerce kilometre \u00f6tede baca\u011f\u0131n\u0131 kaybetti\u011fi sava\u015f alan\u0131 akl\u0131na geldi. Tozlu \u00c7\u00f6llerde, hi\u00e7 g\u00f6remedi\u011fi insanlara kar\u015f\u0131 sava\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Baca\u011f\u0131 Kesilirken a\u011flamam\u0131\u015ft\u0131. G\u00f6zya\u015flar\u0131n\u0131 Ko\u00e7giri\u2019ye saklam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
\u0130boy M\u0131st\u00e9 o\u011flu A\u011fa\u2019y\u0131 kollar\u0131na giren iki asker s\u00fcr\u00fcklerken, son kez arkada\u015flar\u0131na ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7evirip bakt\u0131. Aloy Kisoy\u2019la g\u00f6z g\u00f6ze geldi. Seslenmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ama sesi \u00e7\u0131kmad\u0131. Ka\u00e7maya \u00e7abalam\u0131\u015f; yedi\u011fi dip\u00e7ikle a\u011fz\u0131 kanla dolmu\u015f, bo\u011faz\u0131na t\u0131kanm\u0131\u015ft\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc. Beyninden son kez \u00e7arp\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 cephelerdeki top sesleri \u015fim\u015fek par\u0131lt\u0131s\u0131nda ge\u00e7ti. Bir baca\u011f\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6lde b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131<\/p>\n
Vurulmu\u015fum
D\u00fc\u015f\u00fcm, gecelerden kara
Bir hayra yoran\u0131m \u00e7\u0131kmaz
Can\u0131m al\u0131rlar ecelsiz
S\u0131\u011fd\u0131ramam kitaplara
Vurulmu\u015fum hi\u00e7 sorgusuz, yarg\u0131s\u0131z
A.Arif<\/p>\n
\u00c7alo\u2019nun de\u011firmen ark\u0131nda co\u015fan ilkbahar suyu ak\u0131yordu. Her yanda a\u00e7m\u0131\u015f \u00e7i\u00e7ekler, esen r\u00fczgarda sallan\u0131yordu. Uzakta bir ku\u015f uzun uzun \u00f6terken, g\u00fcm\u00fc\u015f renkli k\u00fc\u00e7\u00fck bal\u0131klar derenin g\u00f6lc\u00fc\u011f\u00fcnde p\u0131r\u0131l p\u0131r\u0131l \u0131\u015f\u0131k olup \u00e7\u0131k\u0131yordu.<\/p>\n
A\u011fay \u00c7alo de\u011firmenin ark\u0131nda yatarken Ko\u00e7giri\u2019de ilkbahard\u0131. Kafas\u0131nda ve g\u00f6\u011fs\u00fcnde mermi deliklerinden akan suya usul usul kan s\u0131z\u0131yordu. Bir elinin parmaklar\u0131 suyun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131km\u0131\u015f \u00f6l\u00fcm\u00fcn sarart\u0131s\u0131nda sallan\u0131yor. A\u011fa cephede bir baca\u011f\u0131n\u0131 vermi\u015fti\u2026<\/p>\n
\u2014KUDAN\u2019IN \u00dcST\u00dcNDE KARTALLAR D\u00d6NER\u2014<\/p>\n
Azrail al\u0131r can\u0131m\u0131z
Kurur damarda kan\u0131m\u0131z
Yuyaca\u011f\u0131n kefenimiz
Soranlara selam olsun
Yunus<\/p>\n
Alay, de\u011firmenden ayr\u0131ld\u0131ktan sonra, yakla\u015f\u0131k bir saatlik y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fle Kudan denilen b\u00f6lgeye geldi\u011finde Komutan, buras\u0131n\u0131n tasarlad\u0131\u011f\u0131 yer i\u00e7in \u00e7ok uygun oldu\u011fu kanaatine vard\u0131. K\u00f6yl\u00fcler, tepenin hemen yamac\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ukurlu\u011fa g\u00f6t\u00fcr\u00fcld\u00fcler. Komutan a\u015fa\u011f\u0131 do\u011fru inerken; bir di\u011fer subaya gizli i\u015faretini vermi\u015fti. Belki kendisi kan g\u00f6rmeye dayanam\u0131yordu belki de ba\u015fka bir \u015fey\u2026
K\u00f6yl\u00fcler ba\u015flar\u0131na gelecekleri zaten \u00c7alo de\u011firmeninde anlam\u0131\u015flard\u0131. Bu y\u00fczden yalvarmad\u0131lar \u00e7\u00fcnk\u00fc bir anlam\u0131 yoktu. Elleri ba\u011fl\u0131yd\u0131 ve konu\u015fmuyorlard\u0131. Sonsuz karanl\u0131\u011f\u0131n hemen dibinde beklerken; da\u011flardan kar kokusu ta\u015f\u0131yan bir r\u00fczgar esiyordu\u2026
Birisi da\u011flara son kez bakt\u0131. G\u00f6zleri ac\u0131 ile ya\u015farm\u0131\u015ft\u0131. Kar\u0131s\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131 bu da\u011flar\u0131n hemen arkas\u0131ndayd\u0131. Bir di\u011feri, ya\u015fl\u0131ca olan, k\u00f6yl\u00fcs\u00fcn\u00fcn sararm\u0131\u015f olan y\u00fcz\u00fcne bak\u0131yordu. S\u00fcrekli yutkunuyordu. \u00c7ok susam\u0131\u015ft\u0131. A\u015fa\u011f\u0131da dere yata\u011f\u0131nda su vard\u0131 ama\u2026
Bir k\u00f6yl\u00fc g\u00f6zlerini manga komutan\u0131n g\u00f6zlerine dikmi\u015fti. Bir \u015feyler arar gibi t\u00fcm g\u00fcc\u00fcn\u00fc g\u00f6zlerinde toplayarak; bu g\u00f6zlerde bir umar ar\u0131yordu. Manga komutan\u0131\u00a0 g\u00f6zlerini ka\u00e7\u0131rd\u0131. Sonra binlerce y\u0131ll\u0131k bir a\u011f\u0131t m\u0131r\u0131ldand\u0131 belli belirsiz. Belki de m\u0131r\u0131ldanm\u0131yor sadece akl\u0131ndan ge\u00e7iriyordu. Bunu hi\u00e7 kimse hi\u00e7bir zaman bilmeyecekti.<\/p>\n
\u00d6l\u00fcm\u00fc ac\u0131mas\u0131z uygulad\u0131lar
Mavi da\u011f duman\u0131n\u0131
Ve uyur uyan\u0131k seher yelini
Kanlara bulad\u0131lar.
A.Arif<\/p>\n
Birden ortal\u0131\u011f\u0131 mermi sesleri ald\u0131. Birka\u00e7 korkun\u00e7 \u00e7\u0131\u011fl\u0131k sesi yank\u0131land\u0131. Barut kokusu kaplad\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ukurlu\u011fu. Sa\u011f kalan olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck bir kontrol yap\u0131ld\u0131 ve birka\u00e7 mermi sesi daha yank\u0131land\u0131. Alay, k\u0131sa zamanda Kudan denilen yeri terk etti. Yama\u00e7taki k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fczl\u00fck her zamanki sessizli\u011fine b\u00fcr\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n
\u00d6l\u00fcler \u00e7imenlere uzanm\u0131\u015f yat\u0131yordu
Ortal\u0131kta hi\u00e7bir a\u011f\u0131t sesi yoktu\u2026
Belimizde k\u0131l\u0131c\u0131m\u0131z kirmani
Ta\u015f\u0131 deler m\u0131zra\u011f\u0131z temreni
D\u00fc\u015fmana yeke yek varmak zaman\u0131
Haz\u0131r ol vaktinde diyenlerdeniz
N. Erta\u015f<\/p>\n
1921 y\u0131l\u0131n\u0131n k\u0131\u015f\u0131nda Ko\u00e7giri\u2019de kar her yan\u0131 kapatm\u0131\u015ft\u0131. Yollar beller\u00a0 ge\u00e7it vermiyordu. Herkes toprak alt\u0131na \u00e7ekilmi\u015f gibiydi. \u0130ki tarafta ilkbahar\u0131 bekledi\u011finden \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir sessizlik h\u00fck\u00fcm s\u00fcr\u00fcyordu. Ankara\u2019ya g\u00f6nderilen notaya herhangi bir cevap gelmemi\u015fi. Ancak b\u00f6lgeye yap\u0131lan y\u0131\u011f\u0131nak k\u0131\u015f boyunca artarak devam etmi\u015fti.Bu da yap\u0131lacak hareketin tarz\u0131n\u0131 ortaya koymak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli bir noktad\u0131r. Diplomasi de k\u0131\u015f aylar\u0131nda devreye girmi\u015fti. Sat\u0131nalmac\u0131 diplomasi deniyordu buna. K\u00fcrtlerin y\u00fczy\u0131llard\u0131r en zay\u0131f noktas\u0131yd\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc bu. Ba\u015fkald\u0131ran bir k\u00fcrde kar\u015f\u0131 bir di\u011ferini sat\u0131n almak. Bu gelenek \u00f6ncelikle Dersim\u2019e uyguland\u0131. Me\u00e7o ve Diyap A\u011fa Milletvekili olarak tayin edildiler. \u0130kisi de uzun aldatmalar, sahte vaatler ve Elaz\u0131\u011f valisinin \u00f6zel \u00e7abalar\u0131yla\u00a0 tuza\u011fa girdiler. Bir daha bu tuzaktan \u00e7\u0131kamad\u0131lar. Tarihe d\u00f6nek olarak ge\u00e7tiler. Ahmet Ramiz ve Binba\u015f\u0131 Hasan Hayri\u2019de teklif edilen milletvekillerini geri \u00e7evirmediler. B\u00f6ylece sat\u0131n alma fasl\u0131 tamamlanm\u0131\u015f oluyordu b\u00f6lgede.<\/p>\n
Sat\u0131n al\u0131nanlar Ankara\u2019ya do\u011fru yola \u00e7\u0131karken; al\u0131namayanlar da\u011flara do\u011fru yola ba\u015flam\u0131\u015flard\u0131. Ali\u015fan Bey, yap\u0131lan milletvekilli\u011fi teklifini geri \u00e7evirdi. Ayn\u0131 anda Seyit R\u0131za, Dersim merkezini i\u015fgal etmi\u015f, bayra\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ekmi\u015f ve Ankara\u2019ya g\u00f6nderdi\u011fi telgrafta meclisteki milletvekillerinin Dersim\u2019i temsil etmediklerini bildirmi\u015fti. Dersim\u2019in ancak federasyon olarak Ankara ile i\u015fbirli\u011fi yapabilece\u011fini ilan etti. Seit R\u0131za, hayat\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftu. Bu y\u00fczden b\u00fcy\u00fck oynuyordu. Taviz, onun yan\u0131na yakla\u015fam\u0131yordu.<\/p>\n
Mustafa Kemal, ald\u0131\u011f\u0131 istihbarat bilgilerinden, b\u00f6lgedeki propaganda ve \u00f6rg\u00fctlenme faaliyetlerinin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc, Veteriner Nuri Dersimi\u2019nin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6\u011frendi.
Tutuklanmas\u0131 emredilen Veteriner Nuri, Divri\u011fi\u2019de hapsedildi. Bunu \u00f6\u011frenen Seit R\u0131za. Mustafa Kemal\u2019e \u00e7ekti\u011fi telgrafta derhal tahliye istemi\u015f ve ger\u00e7ekle\u015fmemesi halinde \u015fiddetli k\u0131\u015fa ra\u011fmen Sivas\u2019a sald\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 beyan etmi\u015ftir. Bunun \u00fczerine\u00a0 Nuri Dersimi serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f ve Sivas valisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile kendisine bir \u00e7iftlik tahsis etmi\u015fti. \u0130\u015fte sat\u0131n almac\u0131 diplomasi \u00e7ark\u0131 b\u00f6yle i\u015fliyordu. Bir g\u00fcn hapishanede ertesi g\u00fcn\u00fc \u00e7iftlikte olabilirdiniz. Ama bu i\u015fe hayat\u0131n\u0131 koyanlardan biri de Nuri Dersimi idi.<\/p>\n
B\u00f6ylece tahsis edilen \u00e7iftlik \u00f6rg\u00fctlenme \u00fcss\u00fc olarak kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. Te\u015fkilatlanma ve \u00f6rg\u00fctlenme faaliyetleri h\u0131zlanarak s\u00fcr\u00fcyordu. Da\u011f\u0131n\u0131k durumda olan \u00e7etelerin y\u00f6netimi, T\u00fcrk ordusundan ayr\u0131lan Y\u00fczba\u015f\u0131 Sad\u0131k\u2019\u0131n emrine verildi. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7apl\u0131 bask\u0131nlarla k\u0131\u015f aylar\u0131 boyunca morallerin y\u00fcksek tutulmas\u0131 sa\u011flan\u0131yor ve karl\u0131 ge\u00e7itlerin yol verece\u011fi ilkbahar bekleniyordu.
Haz\u0131rlanan plan kabaca \u015f\u00f6yle idi. Bat\u0131 Dersim\u2019de te\u015fkilatlanan Otuz Bin silahl\u0131 Ko\u00e7giri\u2019ye ge\u00e7mesi buna ba\u011fl\u0131 olarak Do\u011fu Dersim\u2019in harekete kat\u0131lmas\u0131; son a\u015famada Erzincan, Malatya b\u00f6lgesinin deste\u011finin al\u0131nmas\u0131 hesaplanm\u0131\u015ft\u0131. \u0130l merkezlerinin i\u015fgal edilmesinin ard\u0131ndan g\u00fcney illerinin bu noktada kesin bir karar vermeye zorlanmalar\u0131 gerekecekti. Bu s\u00fcre\u00e7ten sonra yap\u0131lacaklar ise tamamen olaylar\u0131n getirece\u011fi sonu\u00e7lara g\u00f6re \u015fekillenecekti. Ko\u00e7giri, sonunu hesaplamad\u0131\u011f\u0131 bir yola girmi\u015fti.<\/p>\n
Bineydim de k\u0131rat\u0131m\u0131n \u00fcst\u00fcne
Alayd\u0131m da martinimi destime
Gafil varmak bir d\u00fc\u015fman\u0131 \u00fcst\u00fcne
Haz\u0131r ol vaktinde diyenlerdeniz.
M.Erta\u015f<\/p>\n
Sivas Jandarma Taburu Zara\u2019ya sevk ediliyordu. G\u00fczergah \u00fczerindeki Kap\u0131kaya K\u00f6y\u00fcnden ge\u00e7erken; Saran a\u015firetine ba\u011fl\u0131 bu b\u00f6lgenin nispeten g\u00fcvenli oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnerek; her \u015feye ra\u011fmen b\u00fcy\u00fck bir tedirginlikle ilerliyorlard\u0131. Durum \u00e7ok kar\u0131\u015f\u0131k ve tehlikeli oldu\u011fundan yanlar\u0131ndaki cephane ve m\u00fchimmat \u00f6nemli bir hedef te\u015fkil ediyordu. K\u00f6y\u00fcn g\u00fcneydo\u011fusundaki devasa kayal\u0131klar\u0131 b\u0131\u00e7ak gibi kesip tatl\u0131 bir e\u011fimle Ac\u0131su\u2019ya yol alan dere yata\u011f\u0131nda ilerleyen birli\u011fin korktu\u011fu \u015fey; ba\u015f\u0131na burada geldi.<\/p>\n
Derenin Do\u011fu ve Bat\u0131 yama\u00e7lar\u0131ndan ba\u015flayan \u00e7apraz ate\u015fe Tabur, d\u00f6rt yaral\u0131 bir \u00f6l\u00fc verdi. Derhal siperlendiler ancak kurtulu\u015f yolu da g\u00f6z\u00fckm\u00fcyordu. K\u00fc\u00e7\u00fck kayal\u0131klar ve karamuk \u00e7al\u0131lar\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde siper g\u00f6revi g\u00f6rm\u00fcyordu. Kar\u015f\u0131l\u0131k vermeyi denediler fakat yama\u00e7larda gizlenenlerin burunlar\u0131 dahi kanamad\u0131. K\u00f6y\u00fcn i\u00e7inde hi\u00e7 kimse g\u00f6z\u00fckm\u00fcyordu.<\/p>\n
\u0130nsanlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra hayvanlarda ortadan kaybolmu\u015f ah\u0131r g\u00f6lgeliklerine \u00e7ekilmi\u015f kalm\u0131\u015flard\u0131.
Tabur Komutan\u0131 bu birka\u00e7 saniyelik zamanda durumu \u00f6l\u00e7\u00fcp bi\u00e7meye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. B\u00f6yle tehlikeli bir arazide tuza\u011fa yakalanmas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc kendisine m\u00fcthi\u015f k\u0131z\u0131yordu. Havan\u0131n kararmas\u0131na daha \u00e7ok vard\u0131 ve pusu \u00e7emberinin daralarak \u015fiddetlenece\u011fini gayet iyi biliyordu.<\/p>\n
Akl\u0131ndan panik kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 ihtimaller y\u0131ld\u0131r\u0131m h\u0131z\u0131yla ge\u00e7erken birden nihai karar\u0131n\u0131 verdi. Kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131y\u0131 olabildi\u011fince artt\u0131rarak derenin kuzeye do\u011fru a\u00e7\u0131lan d\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcne \u00e7ekilecek buradan ula\u015fabilece\u011fi en uzak mesafede mevzi se\u00e7erek yamaca tutunacak ve ard\u0131ndan d\u00fczenli geri \u00e7ekilmeyi organize edecekti. Astlar\u0131 olan subaylar\u0131 yan\u0131na \u00e7ekerek tasarlad\u0131\u011f\u0131 plan\u0131 k\u0131saca anlatt\u0131ktan sonra iki makineli t\u00fcfek ni\u015fanc\u0131s\u0131na gerekli emri verdi. Bu makineli t\u00fcfekler yama\u00e7lardaki pusuculara g\u00fcmb\u00fcrt\u00fcyle mermi kusmaya ba\u015flad\u0131lar. Ortal\u0131k cehennem ate\u015fiyle yanarken \u00e7ok uzaklardaki kartallar dahi konduklar\u0131 kayal\u0131klardan kalk\u0131p g\u00f6ky\u00fcz\u00fcne y\u00fckseldiler. Kimsenin kimseye sesini duyuramad\u0131\u011f\u0131 bu hengamede\u00a0 birlik s\u00fcratle kuzey y\u00f6n\u00fcnde geri \u00e7ekilmeye ba\u015flad\u0131. Pusunun en zay\u0131f noktas\u0131 gibi g\u00f6z\u00fcken bu noktaya ilk y\u00f6nelen Askerlerden \u00fc\u00e7\u00fc derhal ald\u0131klar\u0131 mermi isabetiyle yaraland\u0131lar. Komutan yerde k\u0131vrana n askerlerine kabusun i\u00e7indeymi\u015f gibi bakarken ka\u00e7\u0131\u015f y\u00f6n\u00fcn\u00fcn de pusucularla tutuldu\u011funu fark etti.\u00a0 Plan\u0131n asla i\u015flemeyece\u011fini g\u00f6rerek askerlerine siperlerine geri d\u00f6nme emri verdi. Tam bu s\u0131rada bir kur\u015fun ba\u015f\u0131n\u0131n \u00fc\u00e7 kar\u0131\u015f \u00fcst\u00fcnde kayaya \u00e7arparak par\u00e7aland\u0131. Komutan bir s\u00fcre hi\u00e7bir \u015fey duyamaz oldu. Sersemle\u015fmi\u015f beyni u\u011fuldayan kulaklar\u0131yla r\u00fcyadaym\u0131\u015f\u00e7as\u0131na g\u00f6zlerini ulu kavaklar\u0131ndan g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde uzakla\u015fan kartallara; ufukta mavile\u015fen tepelerden k\u00f6y\u00fcn toprak damlar\u0131na \u00e7evirdi durdu.<\/p>\n
Birden ortal\u0131\u011f\u0131 bir sessizlik kaplad\u0131. Derenin duyulur duyulmaz \u015f\u0131r\u0131lt\u0131s\u0131, kavaklara vuran r\u00fczgar\u0131n t\u00fcrk\u00fcs\u00fc bile kesilmi\u015fken, yama\u00e7lardan g\u00f6k g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fc gibi bir ses patlad\u0131.
-Komutan!! Komutan!! Zalim \u00c7avu\u015f derler bana!!
-Girdi\u011fin kapandan kurtulu\u015f yoktur! Sana de\u011fil askerlerine ac\u0131r\u0131m! Yaz\u0131k olur sefillere!
Var gel teslim olur!! Can\u0131n bana emanet bu da namus s\u00f6z\u00fcmd\u00fcr!!! \u0130\u015fi zora ko\u015farsan tekinizi sa\u011f komam bilesin! Cellatl\u0131k yapma bana!!<\/p>\n
Komutan patlayan ilk t\u00fcfekte bunun kurtulunmaz\u00a0 bir pusu oldu\u011funu zaten anlam\u0131\u015ft\u0131. \u00dcstelik k\u00f6y\u00fcn burnu dibinde yakalanm\u0131\u015fken, pusucular\u0131n u\u00e7an ku\u015ftan haberleri olaca\u011f\u0131n\u0131 da biliyordu. Kar\u015f\u0131 koyman\u0131n zayiat\u0131 artt\u0131rmaktan\u00a0 ba\u015fka hi\u00e7bir i\u015fe yaramayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren Komutan; her mant\u0131kl\u0131 subay gibi bu tip kritik durumlarda diyaloga girmenin hi\u00e7bir zarar\u0131 olmayaca\u011f\u0131n\u0131 hesap ederek bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yolu bulabilmek umuduyla uzand\u0131\u011f\u0131 kaya siperlerinden seslendi:
-Beni dinle Zalim \u00c7avu\u015f !! Bu yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u015fin sonu yok! Bak \u00f6ld\u00fcrd\u00fcn\u00fcz yat\u0131yor bir askerin burada!! Yaz\u0131k de\u011fil mi ona! Gelin vazcay\u0131n bu i\u015ften! Ankara\u2019da asker kum gibi. Nas\u0131l ba\u015f edeceksiniz? Beni sinek kabilinden sayma ama yar\u0131n beter asker d\u00fc\u015fer pe\u015finize! Yan\u0131ndakilerin \u00e7oluk \u00e7ocu\u011fu yok mu \u00c7avu\u015f!
Zalim \u00c7avu\u015f araya girdi:
-S\u00f6z\u00fcn\u00fc kese yoldan ba\u011fla komutan!! Ben buraya laflamaya gelmedim!! S\u00f6z hakk\u0131m\u0131z\u0131 bug\u00fcn mavzerimize vermi\u015fiz!!
-Zalim \u00c7avu\u015f!! Sen de askerlik yapt\u0131n. Benim kadar bilirsin. Bin y\u0131ld\u0131r sizin gibiler \u00e7ok geldi ge\u00e7ti. Hi\u00e7biri kelleyi omuzun \u00fcst\u00fcnde tutturamad\u0131!! Belki de senin de hakk\u0131n var ama bu cahilli\u011fi b\u0131rakmazsan\u0131z yar\u0131n bir g\u00fcn t\u00fcm\u00fcn\u00fcz telef olursunuz!! Gaddara gaddar denk d\u00fc\u015fer\u2026Memlekette harp var, gerisini sen d\u00fc\u015f\u00fcn!! Pusulayacak k\u00f6y b\u0131rakmay\u0131z ortada. Sizi kelle koltukta da\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcren Seit, A\u011fdat\u2019da cevizin g\u00f6lgesinde yat\u0131yor \u00c7avu\u015f! \u00c7ak\u0131rcal\u0131, Osmanl\u0131y\u0131 on d\u00f6rt sene ard\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc de ne oldu! Ba\u015fs\u0131z bedenini \u00d6demi\u015f \u00c7ar\u015f\u0131s\u0131na sermediler mi? Sen ak\u0131ll\u0131 adams\u0131n \u00c7avu\u015f! Gel kald\u0131r bu pusuyu; yolumuza gidelim!!<\/p>\n
Komutan o anda akl\u0131na gelen t\u00fcm psikolojik taktikleri deniyordu. Seit R\u0131za\u2019y\u0131 k\u00f6t\u00fcleyip manevra kazanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. So\u011fukkanl\u0131 davran\u0131p tansiyonu d\u00fc\u015f\u00fcrmekti amac\u0131. Durumu biraz daha zorlayarak k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa bir anla\u015fma zemini yakalamak umuduyla ordusuna sad\u0131k bir subay olarak gerekeni yap\u0131yordu.. Belki\u00a0 biraz daha konu\u015facakt\u0131 ama Zalim \u00c7avu\u015f buna izin vermedi:<\/p>\n
-Komutan!! S\u00f6z\u00fcme kula\u011f\u0131n\u0131 iyi a\u00e7 komutan!! Senin kar\u015f\u0131ndaki Zalim \u00c7avu\u015ftur!! Emzik bebe\u011fi de\u011fil!! \u00c7ak\u0131rcal\u0131 e\u015fk\u0131yas\u0131yla bizi bir mi tuttun?!! Burada yer g\u00f6k Ko\u00e7giri olmu\u015f \u00fcst\u00fcn\u00fcze varm\u0131\u015f.. Telef olursunuz dedin komutan!! Bin y\u0131ld\u0131r k\u00fcrdo\u011fullar\u0131n\u0131 orduya kat\u0131p \u00f6l\u00fcme g\u00f6nderirisiniz\u2026 Babam, Amcam, d\u00f6rt day\u0131m nerde \u00f6ld\u00fc sen s\u00f6yle??? K\u00f6yde ac\u0131m\u0131zdan ot yedik!! Cepheye gidenlerden hi\u00e7biri geri gelmedi. Biz zaten telef olmu\u015fuz!! K\u00fcrdo\u011fullar\u0131 sizin sayenizde hep \u00f6lm\u00fc\u015f!! Art\u0131k kendim i\u00e7in \u00f6lmeye ahdettim. Yan\u0131mdaki serdenge\u00e7tilerde ahdettiler. Ben \u00f6lece\u011fimi bilmiyor muyum komutan!! Ya davam\u0131za var\u0131r\u0131z ya topra\u011fa!! Bu sebepten sen nefesini yorma!! Teslim olmadan pusu kalkmaz buradan\u2026 \u0130\u015fi cebre sokarsan nam\u0131m zalimo\u011fludur bilesin!!!<\/p>\n
Komutan, bu cevap kar\u015f\u0131s\u0131nda anla\u015fma \u00fcmidini t\u00fcm\u00fcyle kaybetti. Bu k\u0131sac\u0131k zamanda cephaneyi yok etmesi de m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131ndan siperlenen askerlerine vicdan\u0131 s\u0131zlayarak \u015f\u00f6yle bir bakt\u0131. Erat\u0131n t\u00fcm\u00fc, ne yapaca\u011f\u0131z dercesine g\u00f6zlerini komutan\u0131n g\u00f6zlerine dikmi\u015fti. On ad\u0131m \u00f6tesinde koltuk alt\u0131ndan yedi\u011fi mermiyle \u00f6len askerlerini g\u00f6rd\u00fc. Memleketinden uzakta Ko\u00e7girinin topra\u011f\u0131nda donmu\u015f bak\u0131\u015flar\u0131 yama\u00e7larda \u00e7ak\u0131lm\u0131\u015f kalm\u0131\u015ft\u0131.. \u00d6len askerlerin gene ayn\u0131 taburdaki karde\u015fi, kendi siperinden f\u0131rlay\u0131p abisinin cesedine kapand\u0131. Ac\u0131 herkes i\u00e7in ayn\u0131 idi. \u00d6l\u00fcm onlar\u0131 memleketinden \u00e7ok uzakta bulmu\u015ftu.<\/p>\n
Komutan bu manzaradan ba\u015f\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131p aya\u011fa kalkt\u0131. Ellerini kald\u0131r\u0131p yamaca do\u011fru ad\u0131m\u0131 atarken:
-\u00c7ok yaz\u0131k ediyorsun Zalim \u00c7avu\u015f!! Bu i\u015fin vebali senin boynuna!! Diyebildi\u2026
Komutan\u0131 bizzat kar\u015f\u0131lay\u0131p teslim alan Zalimo\u011flu:
-Askerini biz de\u011fil; buralara getirip \u00fcst\u00fcm\u00fcze salmakla sen \u00f6ld\u00fcrd\u00fcn komutan\u2026 Allah rahmet eylesin. Ba\u015fkaca kimsenin k\u0131l\u0131na dokunulmayacak. Sen de emir kulusun; benim i\u015fim sana emir edenlerle. Senin de askerinin de can\u0131 bana emanet; ama m\u00fchimmat\u0131 alaca\u011f\u0131z\u2026.. dedi ve yama\u00e7taki adamlar\u0131na siperden \u00e7\u0131kmalar\u0131 emrini verdi.<\/p>\n
Erlere terhis olduklar\u0131 ve kendi memleketlerine d\u00f6nmeleri s\u00f6ylendi. Ele ge\u00e7irilen m\u00fchimmatla beraber subaylara da gerekli \u00fcltimatom verildi ve serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131lar.. Ama\u00e7 insan kasapl\u0131\u011f\u0131 de\u011fildi.
Bu olay \u00fczerine Ankara, kar\u015f\u0131s\u0131nda ciddi bir direni\u015f oldu\u011funu hesap ederek, Miralay Halay Komutas\u0131ndaki 6. S\u00fcvari Alay\u0131n\u0131 Zara\u2019ya g\u00f6ndermi\u015ftir. Kap\u0131kaya bask\u0131n\u0131nda kaybedilen m\u00fchimmat geri istenmi\u015fse de bu teklif geri reddedilmi\u015fti.<\/p>\n
Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Haydar Bey, \u0130mranl\u0131 Nahiye M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnden azledilmi\u015f ve s\u00fcvari alay Zara\u2019dan \u0130mranl\u0131\u2019ya gelerek konu\u015flanm\u0131\u015ft\u0131.\u00a0 Malatyal\u0131 Miralay Halis, ahaliye ge\u00e7ici olarak geldi\u011fini anlatsa da as\u0131l niyet apa\u00e7\u0131k ortada duruyordu.<\/p>\n
\u0130lkbahar\u0131n ilk p\u0131r\u0131lt\u0131lar\u0131 yakla\u015ft\u0131k\u00e7a ordu, b\u00f6lgeye \u00fcltimatomunu vermi\u015fti. Ya t\u00fcm K\u00fcrt m\u00fcfrezeleri teslim olacak ya da isyana kat\u0131lan k\u00f6ylerin tamam\u0131 tenkil edilecekti.
B\u00fct\u00fcn k\u00f6pr\u00fcler al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131 ve gerginlik had safhaya ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. B\u00f6lge halk\u0131n\u0131n y\u00fckselen heyecan\u0131, geri d\u00f6n\u00fclemez bir noktadayd\u0131.<\/p>\n
4 Mart 1921\u2019de Miralay Halis, \u0130mranl\u0131 merkezinde bahaneyle tutuklad\u0131\u011f\u0131 K\u00fcrtleri bir b\u00f6l\u00fck askerle birlikte Zara\u2019ya sevk etmi\u015fti. Olay\u0131n duyulmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan b\u00f6l\u00fc\u011f\u00fcn \u00f6n\u00fc Yaz\u0131 Haci mevkiinde kesildi. B\u00f6l\u00fck k\u0131sa zamanda teslim al\u0131nd\u0131 ve tutuklular serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Yap\u0131lan genel bir toplant\u0131n\u0131n ard\u0131ndan Miralay Halis\u2019e \u00e7ok sert bir pusula g\u00f6nderildi. Alay\u0131 ile birlikte kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z teslim olmas\u0131 istendi. Halis tehlikenin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcnden korkarak, Sivas\u2019a d\u00f6nmesi gerekti\u011fini ve buna m\u00fcsaade edilmesini istedi. K\u00fcrtlere \u015fahsi bir kini olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hatta kendisinin de K\u00fcrtlerin ye\u011feni oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyordu. Diplomatik bir tav\u0131r sergiliyordu. Halis\u2019in Sivas\u2019a gitmesinin; daha b\u00fcy\u00fck bir kuvvetle geri d\u00f6nmek demek oldu\u011funu bilen m\u00fcfrezeler, Bat\u0131 Dersimle temasa ge\u00e7meden tarihi kararlar\u0131n\u0131 verdiler.<\/p>\n
\u0130mranl\u0131 Ku\u015fat\u0131lacakt\u0131!!!<\/p>\n
Bir g\u00fcnl\u00fck haz\u0131rl\u0131ktan sonra ku\u015fatma ba\u015flad\u0131 ve deh\u015fet \u00e7at\u0131\u015fmalar, yang\u0131nlar, \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar aras\u0131nda \u0130mranl\u0131 ele ge\u00e7irildi. Miralay Halis\u2019in Alay\u0131 teslim olmu\u015ftu. K\u0131z\u0131l\u0131rmak co\u015fmu\u015f ak\u0131yordu. Esir al\u0131nan erat ve subay, il\u00e7e merkezlerine getirildi. Burada kurulan Divan-\u0131 Harp\u2019te Halis, \u00f6l\u00fcm cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131 ve kur\u015funa dizilerek h\u00fck\u00fcm yerine getirildi.<\/p>\n
\u2013A\u011eDAT\u2014<\/p>\n
A\u011fdat\u2019da bayra\u011f\u0131 dalgalan\u0131r, kona\u011f\u0131nda Seit R\u0131za\u2019n\u0131n. \u0130mranl\u0131\u2019n\u0131n i\u015fgali \u00fclkede bomba tesiri yapm\u0131\u015f ve bir cenazedeyken Seit\u2019e haber verilmi\u015fti. Bunun \u00fczerine derhal A\u011fdat\u2019a \u00e7ekilen Seit R\u0131za, olay\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 kestirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. O\u011flu Zeynel\u2019le haber vererek Kas\u0131mo\u011flu Munzur\u2019u Abbas a\u011fa\u2019y\u0131 ve ismini tespit edemedi\u011fimiz \u00f6nemli di\u011fer \u015fahsiyetleri, kona\u011fa davet etmi\u015ftir. Burada yap\u0131lan konu\u015fmalar bizler i\u00e7in olduk\u00e7a \u00f6nemlidir.<\/p>\n
Seyitlik makam\u0131nda oturan Seit R\u0131za, hafif\u00e7e \u00f6ne e\u011filmi\u015f, tesbihini h\u0131zla sayarken ac\u0131 ac\u0131 g\u00fcl\u00fcms\u00fcyor ve:
-Acele ettiler\u2026 diyordu. \u015eimdi herkeste bir ba\u015f\u0131bo\u015fluk olacak Halbuki biz eri\u015fseydik arkadan gelenler artacakt\u0131. Bizi de aceleye mecbur etiller. \u0130n\u015fallah yaz\u0131klara gelmeyiz. Alliyel Murteza D\u00fcld\u00fcl\u2019e bindi mi gazadan evvel inmez imi\u015f. Bu da ayr\u0131 i\u015ftir!.<\/p>\n
-Elimiz mahkum Kemah\u2019tan girece\u011fiz. Kuru\u00e7ay\u2019dan girmek bu mevsim zor i\u015f. Mermiden de\u011fil; so\u011fuktan telef oluruz!.. Niyaz edip Hak \u00f6n\u00fcnde s\u00f6z verenler d\u00f6nmezlerse muvaffak oluruz. Olmasak ta K\u0131rklar\u0131n yan\u0131na gidenlere var\u0131r\u0131z.<\/p>\n
-\u015eimdi ete kemi\u011fe dokunma vaktidir. Elinizi s\u0131k\u0131 tuttun!!\u2026.
Bu anlat\u0131lanlardan Seit R\u0131za\u2019n\u0131n farkl\u0131 bir plan\u0131 oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kar. En\u00a0 az\u0131ndan hen\u00fcz tam bir \u00f6rg\u00fctlenmenin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etmi\u015ftir. Do\u011fu-Bat\u0131 Dersim ittifak\u0131n\u0131n \u00e7ok sa\u011flam olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131l\u0131r. Seit, A\u011fdat\u2019\u0131n \u015fimdilik g\u00fcvende oldu\u011funu biliyordu; ama yar\u0131nlarda zalimin buralara da inece\u011fini hesap ediyordu. Bu y\u00fczden kendisi \u00e7\u0131k\u0131p zalimle demirda\u011flar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015facakt\u0131. Kendisinin ayn\u0131 gece s\u00f6yledi\u011fi s\u00f6zler \u00e7ok ac\u0131d\u0131r:
-Rivayet ederler ki.. diyordu Seit R\u0131za
-K\u00fcrk kavmi Demirda\u011flar\u0131n i\u00e7inden \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Bu kavim Kaf Da\u011f\u0131\u2019n\u0131n \u00f6te yan\u0131nda bir demirda\u011f\u0131nda hapsolunmu\u015f ki ne yana gitseler \u00e7\u0131k\u0131\u015f yok. Bir zaman durmu\u015flar ki nafile \u2026 Sonra bir eren ki\u015fi \u00e7\u0131km\u0131\u015f aralar\u0131ndan; ate\u015fle eritmi\u015f da\u011f\u0131. Kavimde a\u00e7\u0131lan bo\u011fazadan ge\u00e7ip \u00e7\u0131km\u0131\u015flar d\u00fcz ovalara\u2026
Sonra da var\u0131p buralar\u0131 yurt tutmu\u015flar.
Bu ya\u015f\u0131ma geldim erenler! Babamdan bana vasiyettir ki; benden de o\u011flum Zeynel\u2019 e vasiyettir. Dersim\u2019de bir Demirda\u011f\u2019d\u0131r!.. Zalim buraya hapsetmi\u015f bizi zulm\u00fcyle. Demirda\u011f\u2019da kal\u0131rsak bitece\u011fiz! Ne bu konak, ne bu post ne de bu ceviz a\u011fa\u00e7lar\u0131 kalacak!
-Ben ahdettim Demirda\u011f\u2019\u0131n\u00a0 d\u0131\u015f\u0131nda zalimle vuru\u015fmaya. Alliyel Murteza, ya bana verir ya onlara!!..
S\u00f6z\u00fcmden cayarsam bani ilk vurun!!!..
B\u00f6yle diyordu Sit R\u0131za.<\/p>\n
Yetmi\u015flik Nesimi Dede, olan biteni duymu\u015f; koltu\u011funa giren torunu Seydali\u2019nin yard\u0131m\u0131yla, kona\u011fa girmi\u015fti. Gen\u00e7ler, yerlerinden hoplayarak onun da\u011f gibi g\u00f6vdesini Seit R\u0131za\u2019n\u0131n yan\u0131 ba\u015f\u0131na yerle\u015ftirdiler ve derhal alt\u0131 telli ba\u011flamay\u0131 destine ili\u015ftirdiler. D\u0131\u015far\u0131da bir deli r\u00fczgar a\u011fa\u00e7lar\u0131 \u00e7\u0131t\u0131rdat\u0131r, kald\u0131rd\u0131\u011f\u0131 toz dumanla y\u0131ld\u0131zlar\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc kapat\u0131rken; kendine ikram buyrulan \u015ferbeti i\u00e7ip ka\u00e7ak Suriye t\u00fct\u00fcn\u00fcnden sararan pos b\u0131y\u0131klar\u0131n\u0131 bol damarl\u0131 sa\u011f elinin tersiyle silen Nesimi Dede, da\u011flar\u0131 titreten f\u0131rt\u0131nayla govende girmek istermi\u015f gibi bir cenk havas\u0131 tutturup ba\u011flaman\u0131n g\u00f6vdesine h\u0131\u015f\u0131mla \u00e7\u00f6kt\u00fc:<\/p>\n
K\u0131z\u0131l\u0131rmak gibi bendinden bo\u015fan
Hama\u2019dan Mardin\u2019den Sivas\u2019a d\u00f6\u015fen
D\u00fcld\u00fcl e\u011ferlendi Z\u00fclfikar ku\u015fan
Ali\u2019m ne yatars\u0131n g\u00fcnlerin geldi\u2026<\/p>\n
Seyit R\u0131za, elbette her \u015feyi hesap ederek; dara\u011fac\u0131na gitti\u011fi g\u00fcn\u00fc; \u00f6nceden g\u00f6rerek o g\u00fcnk\u00fc gibi g\u00fcl\u00fcms\u00fcyordu. Sakallar\u0131 gaz lambas\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda\u00a0 bronza \u00e7al\u0131yordu\u2026 Duvara vuran g\u00f6lgesi gittik\u00e7e b\u00fcy\u00fcyordu\u2026..<\/p>\n
YER: 6 MART 1921, \u0130MRANLI MEYDANI<\/p>\n
Ve Baba Zel..
Baba Tujik..
Baba Sultan..
Bu topraklarda yatan\u2026.
\u0130mranl\u0131 i\u015fgal edilmi\u015f, t\u00fcm eratlar ve subaylar terhis mahiyetinde bir vesika verilerek serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Orada durmu\u015f alaca karanl\u0131ktaki ufu\u011fa bakan herkes \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck olaylar\u0131n gelece\u011fini biliyordu.<\/p>\n
Yerde Miralay Halis\u2019in cesedi, havada gri bulutla, alevler i\u00e7indeki konaklar, esen Bayi Sar r\u00fczgar\u0131 ve g\u00f6ndere \u00e7ekilen \u00e7ok de\u011fi\u015fik bir bayrak vard\u0131\u2026
Bu toprak, bu bayra\u011f\u0131 ilk kez g\u00f6r\u00fcyordu\u2026<\/p>\n
**Seyit R\u0131za\u2019n\u0131n s\u00f6zleri k\u00fcrt\u00e7eden \u00e7evrilmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Karaca\u00f6ren ile Cerit aras\u0131ndaki arazide birden al\u00e7almaya ba\u015flad\u0131. Daireler \u00e7izerek yere yakla\u015f\u0131yordu. Civardaki tav\u015fanlar, fareler ve y\u0131lanlar derhal ,inlerine s\u0131\u011f\u0131nd\u0131lar.G\u00f6kler hakimi, \u00f6lmek demekti. \u0130nsanlar\u0131n \u00f6l\u00fcnce girdi\u011fi yer alt\u0131na, sa\u011fken giriyorlard\u0131.Kartal, bir \u015feyler fark etmi\u015fti burada. Y\u00fcksek\u00e7e bir tepenin yamac\u0131nda hafif \u00e7ukurlukta, bir d\u00fczine kadar insan yat\u0131yordu. Birbirlerine sar\u0131lm\u0131\u015f gibi yatan insanlar\u0131n \u00fczerine sinekler bulutlar gibi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[156],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4818","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel-tarih"},"yoast_head":"\n