![](\"http:\/\/www.canonsociaalwerk.eu\/1970_Freire\/img\/freire2.JPG\")
Conscientiza\u00e7ao : Sosyal , siyasi ve ekonomik geli\u015fmeleri kavramak ve ger\u00e7ekli\u011fin insanlar\u0131 ezen ko\u015fullar\u0131na kar\u015f\u0131 harekete ge\u00e7mek i\u00e7in gereken \u00f6\u011frenme s\u00fcreci anlam\u0131na gelir.<\/p>\n
Ezilenlerin varolu\u015f\u015fal ko\u015fullanmalar\u0131 , onlar\u0131 \u00f6zg\u00fcrle\u015fme \u00e7abas\u0131 yerine \u201cezen olma\u201d \u00f6zlemine iter. Yani , kar\u015f\u0131 kutubuyla \u00f6zde\u015fle\u015fmek.<\/p>\n
Ezilenlerin i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bir durum da \u00f6zg\u00fcrl\u00fcks\u00fczl\u00fc\u011fe uyum sa\u011flaman\u0131n g\u00fcvenli\u011fidir. Bunun nedenleri aras\u0131nda diyalog kar\u015f\u0131t\u0131 ili\u015fki bi\u00e7imlerinin etkin oldu\u011fu ilerleyen k\u0131s\u0131mlarda g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n
Ezilen ve ezen i\u00e7in de g\u00f6rev , ezilmeyi do\u011furan somut durumun d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesidir. Bunun i\u00e7in de nesnellik ve \u00f6znelli\u011fin diyalektik ili\u015fkisinden bahsetmek gerekir. Ezen , ezilen aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi ortaya sermek i\u00e7in farkl\u0131l\u0131klar\u0131n adaletsizliklerin bir nevi rezilliklerin daha rezille\u015ftirilmesi gerekir.<\/p>\n
Devrimci m\u00fccadelede i\u00e7in de \u015fu s\u00f6ze bakal\u0131m: \u201c parti kitlelere kendi eylemlerini a\u00e7\u0131klamak zorundad\u0131r. B\u00f6ylece proleterya devrim deneyimlerinin s\u00fcreklili\u011fini sa\u011flamakla kalmay\u0131p , bu deneyimlerin geli\u015fimini de bilin\u00e7li ve aktif olarak ilerletmi\u015f olur \u201c Lenin’in D\u00fc\u015f\u00fcncesi , G.Luk\u00e2cs . Parti kitlelere kendi eylemlerini a\u00e7\u0131klayabilmelidir.<\/p>\n
\u00d6zg\u00fcrle\u015ftirici eylem uygulamas\u0131 nas\u0131l m\u00fcmk\u00fcn olur? Bunun i\u00e7in siyasi iktidar gerekiyorsa bu da ezilenlerde yoksa?<\/p>\n
Kendilerini de ezenleri de \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirecek olan ezilenlerdir. Ezenler ne ba\u015fkalar\u0131n\u0131 ne de kendini \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirebilirler. Bu nedenle ezilenlerin i\u00e7inde bulundu\u011fu \u00e7eli\u015fkiyi iyi \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek gerekir. E\u011fer ezilenin amac\u0131 insan olmaksa ; bu , \u00e7eli\u015fkinin \u00f6gelerini ters y\u00fcz etmekle olmayacakt\u0131r.<\/p>\n
Kimse tek ba\u015f\u0131na kendi \u00e7abas\u0131yla kendini \u00f6zg\u00fcrle\u015ftiremeyece\u011fi gibi kimse de ba\u015fkas\u0131 taraf\u0131ndan \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirilemez. Do\u011fru y\u00f6ntem diyalogtan ge\u00e7er. Ezilenlerin \u00f6zg\u00fcrle\u015fmeleri i\u00e7in m\u00fccadele etmeleri gerekti\u011fine ikna olmalar\u0131 gerekir. ( sahte kat\u0131l\u0131m de\u011fil y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckleri olan bir giri\u015fim)<\/p>\n
***<\/p>\n
\u00d6zg\u00fcrle\u015fme prati\u011fi olarak bir e\u011fitim istiyorsak \u00f6ncelikle anlat\u0131c\u0131-dinleyici e\u011fitim modelini y\u0131kmal\u0131y\u0131z. Bu modelde \u00f6\u011frenci , s\u00fcrekli edilgen konumda kal\u0131r ve i\u00e7i doldurulacak nesneler haline getirilir.<\/p>\n
\u00d6\u011frencilerin yat\u0131r\u0131m nesneleri , \u00f6\u011frenci ise yat\u0131r\u0131mc\u0131 olur. \u00d6\u011frencilerin yat\u0131r\u0131mlar\u0131 kabul ve tasnif edip y\u0131\u011fmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011fu bu modeli bankac\u0131 e\u011fitim modeli olarak adland\u0131r\u0131yoruz.<\/p>\n
E\u011fitim \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 , \u00f6\u011fretmen-\u00f6\u011frenci \u00e7eli\u015fkisini \u00e7\u00f6z\u00fcmlemekle i\u015fe ba\u015flamal\u0131d\u0131r Bu modelde \u00f6\u011fretmen \u00f6\u011fretir , her \u015feyi bilir , d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr , disipline eder , se\u00e7er uygular ; \u00f6\u011frenci ise ders al\u0131r, hi\u00e7bir \u015fey bilmez , hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr , disipline olur , uyarlan\u0131r.<\/p>\n
\u00d6\u011frenciler kendilerine dayat\u0131lan rol\u00fc ne kadar kabullenirlerse , d\u00fcnyay\u0131 kabule o kadar yatk\u0131n olurlar.<\/p>\n
Bankac\u0131 e\u011fitim modelinde e\u011fitilmi\u015f insan , uyumlula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f insand\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7ine daha iyi uyar. Ezenlerin amac\u0131na uygundur \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n huzuru insanlar\u0131n , d\u00fcnyay\u0131 ne kadar az sorgulad\u0131klar\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu model \u201c ya\u015famseverli\u011fi\u201d te\u015ffik etmez tam tersine \u201c \u00f6l\u00fcmseverli\u011fi\u201d te\u015ffik eder. \u00d6l\u00fcmsever ki\u015filer , mekanik \u015feyleri sever , canl\u0131 \u015feyleri cans\u0131z \u015feylere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmenin d\u00fcrt\u00fcs\u00fc y\u00f6netir onlar\u0131. Deneylerden \u00e7ok an\u0131lar , varolmaktan \u00e7ok sahip olmak \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Denetime tutkundur , denetlerken ya\u015fam\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr.<\/p>\n
\u00d6zg\u00fcrle\u015fmeye ger\u00e7ekten ba\u011flananlar bu modeli kesinlikle reddetmelidir insanlar\u0131 bo\u015f kaplar olarak g\u00f6ren e\u011fiticilik idelaline son verilmelidir. \u0130nsanlar\u0131n d\u00fcnyayla ili\u015fkilerinde problemleri tan\u0131mlama prati\u011fini idealine almal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00d6zg\u00fcrle\u015ftirici e\u011fitim idare edimlerinden olu\u015fur , bilgi aktar\u0131m\u0131ndan de\u011fil.<\/p>\n
Otorite bu s\u00fcre\u00e7te \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn saf\u0131nda olmal\u0131d\u0131r , kar\u015f\u0131s\u0131nda de\u011fil. Burada kimse kimseye ders vermez , kimse de kendi kendine \u00f6\u011frenmi\u015f de\u011fildir.<\/p>\n
\u00d6zg\u00fcrle\u015ftirici e\u011fitim modelinde insanlar\u0131n tarihsel varl\u0131klar oldu\u011fu unutulmamal\u0131 ve ama\u00e7 var olan doxalar\u0131(kanaat), logos’a(ger\u00e7ek alg\u0131) d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek olmal\u0131d\u0131r. Bu bilinci var eden d\u00fcnya , bu bilincin d\u00fcnyas\u0131 haline gelecektir.. Kadercilik de , de\u011fi\u015fim ve sorgulama g\u00fcd\u00fcs\u00fcne yenik d\u00fc\u015fecektir.<\/p>\n
( \u015eiddet , az say\u0131da insan\u0131n \u00f6tekilerin sorgulama s\u00fcrecine girmesini engelledi\u011fi her durumdur. )<\/p>\n
Devrimci s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde , ge\u00e7ici olarak bir bankac\u0131 model d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez . \u0130lk andan itibaren diyalogcu , devrimci e\u011fitim olmak zorundad\u0131r.<\/p>\n
***<\/p>\n
Diyalogcu e\u011fitim modelinin \u00f6z\u00fc olarak s\u00f6z al\u0131nmal\u0131. S\u00f6z , d\u00fc\u015f\u00fcnme ve eylem i\u00e7ermeli. Ancak s\u00f6z , bir veya iki ki\u015fiye ait olmamal\u0131 , herkeste bu hak olmal\u0131 .<\/p>\n
Diyalo\u011fun s\u00fcrmesi i\u00e7in taraflar\u0131n al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumas\u0131 gerekli .<\/p>\n
E\u011fitmenlerin de insana inan\u00e7lar\u0131 olmal\u0131. E\u011fitmenin kendi organize etti\u011fi , konular\u0131 belirledi\u011fi model yanl\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o insanlar\u0131 sadece eylemlerinin nesneleri olarak g\u00f6r\u00fcr. Oysaki tasar\u0131lar ; do\u011frudan do\u011fruya y\u00f6neldi\u011fi durum i\u00e7indeki insanlarla d\u00fczenlenmelidir.<\/p>\n
Bir\u00e7ok devrimci de halk\u0131n deste\u011fi i\u00e7in yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya planlayarak bankac\u0131 e\u011fitim modeline kap\u0131l\u0131rlar. Kitlelere kendi d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015flerine g\u00f6re yakla\u015f\u0131rlar ama halk\u0131n ger\u00e7eklerine denk d\u00fc\u015fmeyen projelerdir bunlar.<\/p>\n
Devrimcinin rol\u00fc , halkla birlikte \u00f6zg\u00fcrle\u015fmektir , \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirilmektir , halk\u0131 \u201c kazanmak\u201d de\u011fil.<\/p>\n
Siyaset\u00e7i ve e\u011fitimcilerin s\u00f6ylediklerinin anla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 s\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u00c7\u00fcnk\u00fc dilleri hedefledikleri insanlar\u0131n somut durumuyla ili\u015fkisizdir. Dolay\u0131s\u0131yla s\u00f6ylenenler yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f nutuklardan ibaret kal\u0131r.<\/p>\n
\u0130nsan hayvandan farkl\u0131 olarak kendi \u00fcr\u00fcn\u00fcyle \u00f6zg\u00fcrce kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelebilir. Hayvanlarda praxisten s\u00f6z edilemez. Praxis olmaks\u0131z\u0131n meydana gelen hayvan etkinli\u011fi de yarat\u0131c\u0131 de\u011fildir. \u0130nsan\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc faaliyeti ise yarat\u0131c\u0131d\u0131r. Ger\u00e7ekli\u011fin in\u015fas\u0131 , bunun dura\u011fan olmad\u0131\u011f\u0131 ve insan-d\u00fcnya aras\u0131nda ili\u015fkisel olarak geli\u015fti\u011finin kavranmas\u0131yla olur.<\/p>\n
E\u011fitimci ,bir program haz\u0131rlayamayaca\u011f\u0131 gibi kendisinin de \u00f6nceden belirledi\u011fi yol tarifleri de yapamaz.<\/p>\n
Bir konusal\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 , insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnmesinin ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 i\u00e7erir: Bu d\u00fc\u015f\u00fcnme de sadece ve hep birlikte ger\u00e7ekli\u011fi ortaya \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015fan insanlar\u0131n i\u00e7inde ve aras\u0131nda meydana gelir. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015fleri hurafeci , naif olsa bile insanlar ancak , varsay\u0131mlar\u0131n\u0131 eylem i\u00e7inde yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnce s\u00fczgecinden ge\u00e7irirlerse de\u011fi\u015febilirler. Bu s\u00fcreci de fikir \u00fcretmek ve bu fikirlere dayal\u0131 hareket etme ( ba\u015fkas\u0131n\u0131n fikirlerinin t\u00fcketimi de\u011fil) olu\u015fturmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda grup i\u00e7inde g\u00f6n\u00fcll\u00fclere ihtiya\u00e7 duyulacakt\u0131r. Bu g\u00f6n\u00fcll\u00fcler o b\u00f6lgede bir dizi ara\u015ft\u0131rma yapmal\u0131d\u0131r. Anketler , foto\u011fraflar, k\u0131sa filmler.. Bu ara\u015ft\u0131rmalar s\u0131ras\u0131nda halk\u0131n konu\u015fma \u015fekli, ya\u015fam bi\u00e7imleri , \u00e7al\u0131\u015f\u0131rkenki davran\u0131\u015flar\u0131 , aile ili\u015fkileri dikkatle incelenmelidir. Her g\u00f6zlem ziyaretinden sonra tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131lacak raporlar haz\u0131rlanmal\u0131d\u0131r. Bu raporlar ve de\u011ferlendirme toplant\u0131lar\u0131 \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda program i\u00e7eri\u011fi olu\u015fturulabilir. Ku\u015fkusuz bu ; yukar\u0131dan al\u0131nan kararlara dayal\u0131 programdan daha ba\u015far\u0131l\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n
Bundan sonraki a\u015famalarda ise k\u0131s\u0131m k\u0131s\u0131m , kodlamalar konu yelpazesini olu\u015fturur ve kodlar \u00e7\u00f6z\u00fclmek \u00fczere tart\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Bu s\u0131rada kat\u0131lanlar d\u00fcnya hakk\u0131ndaki ger\u00e7ek bilin\u00e7lerini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131rlar. B\u00f6ylece kendi davran\u0131\u015flar\u0131na \u015fimdiki analizler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda d\u0131\u015fardan bakabilirler. Bu idrak\u0131n meydana gelmesiyle ger\u00e7eklikle ilgili ba\u015fka bir anlay\u0131\u015fa s\u0131\u00e7rayabilirler. (\u00f6nceki idrak\u0131n idrak\u0131)<\/p>\n
Tart\u0131\u015fmalarda resimler, foto\u011fraflar , dergi yaz\u0131lar\u0131 \u00fczreinde durulabilir. \u00d6rne\u011fin ayn\u0131 olay\u0131n farkl\u0131 gazetelerde farkl\u0131 yorumlan\u0131\u015f\u0131. \u201cNi\u00e7in ayn\u0131 olay\u0131 de\u011fi\u015fik gazeteler farkl\u0131 yorumluyor?\u201d Bu uygulama ele\u015ftiri duygusunun geli\u015fimini sa\u011flar ve kendilerine y\u00f6neltilmi\u015f \u201c duygulara\u201d edilgen tepkiler veren nesneler olarak de\u011fil , \u00f6zg\u00fcrle\u015fme \u00e7abas\u0131ndaki bilin\u00e7ler olarak tepki g\u00f6sterirler.<\/p>\n
***<\/p>\n
\u0130nsanlar\u0131n , hayvanlardan praksisi olmas\u0131yla ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftik. Hayvanlar \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in insan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 gibi d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7inden s\u0131yr\u0131l\u0131p onu nesnele\u015ftirip d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme yoluna giremezler.<\/p>\n
\u0130nsan faaliyeti kuram ve praksistir. Lenin’in \u201c Devrimci kuram olmadan devrimci harekette olamaz \u201c s\u00f6z\u00fc de devrimci d\u00fc\u015f\u00fcn ve eylemle ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fi anlam\u0131na gelir. Bu devrimci s\u00fcre\u00e7te \u00f6nderler d\u00fc\u015f\u00fcnen , ezilenlerde sadece yapanlar olarak tasarlanamaz. E\u011fer halka ger\u00e7ekten adanm\u0131\u015f \u00f6nderlerden olu\u015fuyorsa bu yap\u0131 , d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme s\u00fcrecinde temel rol\u00fc de halka vermelidir. O y\u00fczden \u00f6nder dedi\u011fimiz ki\u015filer kitleleri manipule eden insanlar olarak g\u00f6r\u00fclmemelidir. \u00d6nderler koordinasyonu belirlemelidir.<\/p>\n
Devrimci praksis de egemen se\u00e7kinlerin praksisinin kar\u015f\u0131t\u0131 olmak zorundad\u0131r. Devrimci praksis bir birliktir , \u00f6nderler ezilenlere mallar\u0131ym\u0131\u015f gibi davranamazlar.<\/p>\n
Manipulasyon , sloganla\u015ft\u0131rma , \u201c yat\u0131r\u0131m yapma\u201d , emir-komuta , kural belirleme devrimci praksisin bile\u015fenleri olamazlar.<\/p>\n
Halkla diyalog , her ger\u00e7ek devrimin radikal gereklili\u011fidir. Bu bir devrimi devrim k\u0131lan , onu darbeden ay\u0131rt eden \u00f6zelliktir. Kimse darbeden diyalog beklemez sadece kand\u0131rma ( me\u015fruluk) veya iktidar beklenir.<\/p>\n
Baz\u0131lar\u0131 devrimin ileti\u015fim olmaks\u0131z\u0131n bildirilerle ger\u00e7ekle\u015fmesi gerekti\u011fini , bu arada diyalo\u011fun s\u00fcrece\u011fini ve devrim kazan\u0131l\u0131nca o zaman m\u00fcthi\u015f bir e\u011fitim \u00e7abas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilece\u011fini ileri s\u00fcrerler. Dahas\u0131 , iktidar\u0131 almadan \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici e\u011fitimin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek hakl\u0131 g\u00f6stermek isterler. \u00d6nderlerin iktidara gelmeden \u00f6nce ele\u015ftirel bir e\u011fitim tavr\u0131 alabilmeleri m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu reddettikleri zaman k\u00fclt\u00fcrel devrime uzanan k\u00fclt\u00fcrel eylemin niteli\u011fini de reddetmi\u015f olurlar.<\/p>\n
Boyun e\u011fdirme: Diyalog kar\u015f\u0131t\u0131 eylemin ba\u015f \u00f6zelli\u011fi boyun e\u011fdirme zorunlulu\u011fudur. \u00d6teki insanlarla ili\u015fkisinde diyalog kar\u015f\u0131t\u0131 ki\u015fi onlara boyun e\u011fdirmeyi ama\u00e7lar . Giderek artan \u00f6l\u00e7\u00fcde ve en sertinden en inceliklisine , en bask\u0131c\u0131s\u0131ndan en sefkatlisine her ara\u00e7la.<\/p>\n
Boyun e\u011fdiren , boyun e\u011fenlere kendi hedeflerini dayat\u0131r , kendi \u00e7izdi\u011fi s\u0131n\u0131rlara g\u00f6re yeniden bi\u00e7imlendirir , onlar da bunu i\u00e7selle\u015ftirir.<\/p>\n
Ezenler bunun i\u00e7in d\u00fcnyay\u0131 gizemle\u015ftirmek zorundad\u0131r, mitle\u015ftirmek. Mesala patronundan rahats\u0131z olan\u0131n rahat\u00e7a ba\u015fka bir i\u015f arayabilece\u011fi miti , her \u00e7al\u0131\u015fkan ki\u015finin giri\u015fim\u00e7i olabilece\u011fi miti , genel e\u011fitim hakk\u0131 miti , insanlar\u0131n e\u015fitli\u011fi miti .<\/p>\n
B\u00f6l ve y\u00f6net: Ezenler , ezilenlerin her t\u00fcrl\u00fc birle\u015fme giri\u015fimlerini sak\u0131ncal\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcp \u201c \u201ctehlikeli\u201d addedecektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc birbirinden kopmu\u015f gruplar\u0131n kontrol\u00fc daha kolay olacakt\u0131r.<\/p>\n
Manipulasyon: T\u0131pk\u0131 boyun e\u011fdirme gibi manipulasyon , kitleleri egemen se\u00e7kinlerin hedeflerine uyumlu hale getirmek i\u00e7in kullan\u0131r.<\/p>\n
Manipulasyonda da yine mitler olu\u015fturulur. Ulusal burjuvazi \u00f6v\u00fcl\u00fcr. Bireylere burjuvaca bir ki\u015fisel ba\u015far\u0131 h\u0131rs\u0131 a\u015f\u0131lan\u0131r.<\/p>\n
K\u00fclt\u00fcrel \u0130stila: K\u00fclt\u00fcrel boyun e\u011fdirme sald\u0131r\u0131ya u\u011frayanlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zg\u00fcnl\u00fcklerini yitirmesine yol a\u00e7ar , sald\u0131r\u0131ya u\u011frayanlar zamanla istilac\u0131lar\u0131n normlar\u0131n\u0131 benimserler.<\/p>\n
\u0130stilaya u\u011frayanlar ne kadar kendilerine yabanc\u0131la\u015f\u0131rsa , istilac\u0131lara o kadar \u00e7ok benzemek , onlar gibi giyinmek , onlar gibi konu\u015fmak isterler.<\/p>\n
Aile i\u00e7indeki otoriter yap\u0131lar \u00e7ocuklar\u0131n daha k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fckte bu ana-baba otoritesini i\u00e7selle\u015ftirmelerini sa\u011flar.<\/p>\n
Evdeki hava ayn\u0131 \u015fekilde okulda devam edecektir. Yine evdeki gibi yukar\u0131dan a\u015fa\u011f\u0131ya benimsenmek zorunda olunan kurallar olu\u015fturulmu\u015ftur. Bunlardan biri d\u00fc\u015f\u00fcnmemektir.<\/p>\n
Diyalogcu kuram\u0131n baz\u0131 \u00f6geleri:<\/strong><\/p>\n \u0130\u015fbirli\u011fi , diyalogcu eylemde \u00f6zneler d\u00fcnyay\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek i\u00e7in birlikte \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015f birli\u011fi i\u00e7in b\u00fct\u00fcnle\u015fme gerekir , b\u00fct\u00fcnle\u015fme ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak i\u015fbirli\u011fini getirecektir. Devrimci \u00f6nderler , halk\u0131n bizzat i\u00e7inde kendilerni varetmelidirler.<\/p>\n \u00d6zg\u00fcrle\u015fme i\u00e7in birlik<\/p>\n \u00d6rg\u00fctlenme<\/strong><\/p>\n Ger\u00e7ek otorite sadece iktidar\u0131n el de\u011fi\u015ftirmesi ile onaylanmaz , temsilci olarak se\u00e7ilme ya da e\u011filimde fikir birli\u011fi yoluyla sa\u011flan\u0131r. ( nas\u0131l bir temsil?)<\/p>\n Ama\u00e7 ,otorite haline gelmi\u015f bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck anlay\u0131\u015f\u0131na dayal\u0131 \u00f6rg\u00fctlenme olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Diyalogcu eylem kuram\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenme otoriteyi gerektirir , bu y\u00fczden otoriter olamaz ; \u00f6zg\u00fcrl\u00fck gerekir , bu y\u00fczden dizginsiz olamaz.<\/p>\n ****<\/p>\n Paulo Freire Kimdir?<\/strong><\/p>\n Brezilyal\u0131 bir e\u011fitimci olan Friere (1921-1997) alt-orta s\u0131n\u0131f bir ailenin \u00e7ocu\u011fu olarak d\u00fcnyaya geldi, ancak ailesinin ekonomik durumunun giderek k\u00f6t\u00fcye gitmesi nedeniyle yoksullukla k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta tan\u0131\u015ft\u0131. Hukuk, felsefe ve dil psikolojisi okudu. Baro s\u0131navlar\u0131n\u0131 verdikten sonra avukatl\u0131\u011f\u0131 b\u0131rakarak ortaokullarda Portekizce \u00f6\u011fretmenli\u011fi yapmaya ba\u015flad\u0131. 1946\u2019da Brezilya\u2019n\u0131n yoksul kuzey eyaletlerinden biri olan Pernambuco\u2019da E\u011fitim ve K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 Sosyal Hizmetler Direkt\u00f6r\u00fc olarak \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Bu g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda yoksullarla ilgili edindi\u011fi deneyimler yoksullar\u0131n e\u011fitimi ve ihtiya\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin temelini olu\u015fturdu. 1961\u2019de Recife \u00dcniversitesi\u2019nde K\u00fclt\u00fcrel (A\u00e7\u0131k) E\u011fitim B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019ne m\u00fcd\u00fcr olarak atand\u0131. Burada kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerini uygulamaya koymak i\u00e7in uygun bir f\u0131rsat buldu. 45 g\u00fcnde 300 tar\u0131m i\u015f\u00e7isine okuma-yazma \u00f6\u011fretmesi sayesinde Brezilya h\u00fck\u00fcmeti \u00fclke \u00e7ap\u0131nda benzer ilkelerle \u00e7al\u0131\u015fan binlerce k\u00fclt\u00fcr merkezi kurdurdu. 1964\u2019deki askeri darbe sonras\u0131nda tutuklan\u0131p s\u00fcrg\u00fcn edildi. 15 y\u0131l\u0131 s\u00fcrg\u00fcnde ge\u00e7ti. 1967\u2019de ilk kitab\u0131 Bir \u00d6zg\u00fcrle\u015fme Prati\u011fi Olarak E\u011fitim (Education as the Practice of Freedom), 1968\u2019de ise Ezilenlerin Pedagojisi yay\u0131nland\u0131. \u0130svi\u00e7re\u2019de D\u00fcnya Kiliseler Birli\u011fi\u2019nde e\u011fitim dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131. 1980\u2019de Brezilya\u2019ya geri d\u00f6nd\u00fc ve Sao Paolo\u2019da \u0130\u015f\u00e7i Partisi\u2019ne kat\u0131ld\u0131. 1980-1986 aras\u0131nda partide Yeti\u015fkin E\u011fitimi sekreteri olarak \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. 1986\u2019da Sao Paolo\u2019da \u0130\u015f\u00e7i Partisi belediye se\u00e7imlerini kazan\u0131nca Freire \u015fehrin E\u011fitim Sekreteri olarak atand\u0131. 1991\u2019de fikirlerini yaymak i\u00e7in Paulo Freire Enstit\u00fcs\u00fc kuruldu. Freire\u2019nin d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, \u201cd\u00fc\u015fman\u0131n\u0131 sev\u201d \u00f6\u011f\u00fct\u00fc veren Hristiyan \u00f6zg\u00fcrle\u015fme teolojisi ile i\u015f\u00e7i dayan\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6n plana \u00e7\u0131karan Marksist perspektifin bir sentezine dayanmaktad\u0131r. 1997\u2019de vefat etti<\/p>\n Ezilenlerin Pedagojisi<\/p>\n Freire\u2019nin Ezilenlerin Pedagojisi adl\u0131 kitab\u0131 1970 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131ndan beri gerek e\u011fitim gerekse siyasi eylem teorisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan devrim niteli\u011finde bir \u00e7al\u0131\u015fma olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Freire, ezilenlerin kendilerini ezen ve bilin\u00e7lenmelerini engelleyen i\u00e7sel ve d\u0131\u015fsal yap\u0131lar\u0131n \u00fcstesinden gelebilmeleri i\u00e7in bir \u201ceylem teorisine\u201d gereksinimleri oldu\u011fu tezinden hareket eder. Ezilenlerin kendi durumlar\u0131n\u0131 i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lamaz bir durum olarak g\u00f6rmek yerine, \u201ck\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 ancak d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilecek bir durum\u201d olarak de\u011ferlendirmeleri gerekir. Bunun i\u00e7in ezenlerin ezilenler olmadan var olamayacaklar\u0131n\u0131 g\u00f6rmeleri gerekir. Belki bu bilgi \u00f6zg\u00fcrle\u015fmeyi sa\u011flamaz ancak insanlar\u0131n kendilerini ve \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmek i\u00e7in m\u00fccadeleye kat\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan bir ba\u011flam yarat\u0131r. Bilin\u00e7lenme ise ezilenlerin toplumsal, politik ve ekonomik \u00e7eli\u015fkilerin fark\u0131na varmas\u0131 bu ger\u00e7ekli\u011fin bask\u0131c\u0131 \u00f6\u011felerine kar\u015f\u0131 eyleme ge\u00e7mesi olarak tan\u0131mlan\u0131r. Bilin\u00e7lenmenin \u00f6nemli bir di\u011fer \u00f6\u011fesi ise d\u00fcnyay\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek \u00fczere anlamak ve eyleme ge\u00e7mek olarak tan\u0131mlanan praxis\u2019tir. Freire ezilenlerin pedagojisini \u201cezilmi\u015fli\u011fi ve bunun nedenlerini ezilenler i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcnce nesnesi haline getiren ve ezilenlerin kendi \u00f6zg\u00fcrle\u015fmeleri i\u00e7in m\u00fccadeleye kat\u0131lmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan\u201d bir pedagojidir. Bu pedagoji m\u00fccadele i\u00e7inde \u00fcretilir ve yeniden \u00fcretilir.\u201d<\/p>\n Freire, di\u011fer insanlar\u0131 ezenlerin kendilerini de insanl\u0131ktan \u00e7\u0131kartt\u0131klar\u0131n\u0131 ve bu faaliyetlerinin kendi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6z-y\u0131k\u0131c\u0131 bir hale getirdi\u011fini g\u00f6rmelerini engelledi\u011fini, ezilenlerin h\u00fcmanist g\u00f6revlerinin hem kendilerini hem de kendilerini ezenleri \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmek oldu\u011funu s\u00f6yler. Ancak \u00e7o\u011fu zaman ezilenler kendilerini \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmeye giri\u015ftiklerinde alt-ezici bir konuma kayarlar ve ezenlerle \u00f6zde\u015fle\u015firler, \u00e7\u00fcnk\u00fc kendilerini ezenlerin ki\u015fili\u011finde \u201cinsanl\u0131k\u201d modelini g\u00f6r\u00fcr\u00fcler. Bu ezen imgesinin k\u00fclt\u00fcrel i\u015fgal sayesinde i\u00e7selle\u015ftirilmesine dayanan \u201cotoriter bir gelenektir\u201d (prescription). Buna \u201ckendini k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6rme\u201d (self-depreciation) duygusu e\u015flik etmektedir. Bu duygu bir yanda ezenlerin ya\u015fam tarz\u0131na \u00f6yk\u00fcnme, di\u011fer yanda kendisinin buna ula\u015fmaktaki yetersizli\u011fine ikna olmadan kaynaklanan bir utan\u00e7tan kaynaklan\u0131r. \u00d6zg\u00fcrle\u015fme ezenlere ait bu imgeyi reddetmektir. Ancak bu kolay bir i\u015f de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc ezenlerden bir misilleme gelebilir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra misillemeden korkan ezilenler bir otosans\u00fcr uygulayabilir. Hatta ezilenler birbirlerine sald\u0131rabilirler: Freire bunu \u201cyatay \u015fiddet\u201d olarak adland\u0131rmaktad\u0131r; bu \u015fiddet ezilenlerin i\u00e7ine i\u015flemi\u015f olan ezen imgesinden kaynaklanmakta, asl\u0131nda bir kendinden nefretle beslenmekte ve d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc eylemi fel\u00e7 edebilmektedir. Ezilenlerin bu varolu\u015fsal dualitesi, yani \u201csomut bir ezilmi\u015flik ve \u015fiddet durumu ile \u015fekillenen ve bu durum i\u00e7inde varl\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcren, \u00e7eli\u015fki i\u00e7indeki b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f varl\u0131klar olmalar\u0131\u201d, kendilerini ezenleri ve kendi bilin\u00e7lerini somut olarak ke\u015ffedene dek kendi durumlar\u0131na ili\u015fkin kaderci tutumlar geli\u015ftirmelerine neden olur. Bu ke\u015ffetme s\u00fcrecinde ezilenlerin kendi pedagojilerinin geli\u015ftirilmesinde aktif olarak yer al\u0131rlar, bu pedagoji sayesinde hem kendilerinin, hem de kendilerini ezenlerin insanl\u0131ktan \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131n\u0131 ke\u015ffederler. Bu s\u00fcre\u00e7te hi\u00e7 kimse hakikati bildi\u011fini iddia edemez, hakikati birlikte ke\u015ffederler. Herkesin kendi \u00f6znel hakikatlerini di\u011ferleriyle payla\u015fmas\u0131 sayesinde nesnel hakikat bulunur.<\/p>\n Freire\u2019ye g\u00f6re ezilmi\u015flik ger\u00e7ekli\u011finin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi \u00f6n\u00fcnde \u015fu engeller mevcuttur:<\/p>\n Ezilmi\u015flerin durumunun tarihsel bir boyutu vard\u0131r ve bu iktidardakilerin \u015fiddet eylemleri ile ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Ezilenlerin \u015fiddeti bu ilk \u015fiddet eyleminin bir sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Devrimci \u015fiddet ya da direni\u015f, bar\u0131\u015f\u0131 (ya da kanun d\u00fczenini) yeniden tesis etme iddias\u0131ndaki ezenler taraf\u0131ndan uygulanan \u015fiddetle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r.<\/p>\n Ezilen\/ezen \u00e7eli\u015fkisinin \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc durumlarda (\u00f6rne\u011fin devrimlerde) \u00f6nceki ezenler kendilerini \u00f6zg\u00fcrle\u015fmi\u015f hissetmezler \u00e7\u00fcnk\u00fc \u015fimdi kendilerine g\u00f6re bar\u0131\u015f i\u00e7inde ya\u015fama haklar\u0131 (yani etraflar\u0131ndaki her \u015feyi kendi hakimiyetlerinin nesnesine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme e\u011filimleri) ezilenlerin insaniyetlerini kazanma iste\u011fine boyun e\u011fmek durumundad\u0131r.<\/p>\n Ezenler genellikle cahaleti mutlakla\u015ft\u0131rma e\u011filimindedirler. Ezilenlerin yeteneklerine kar\u015f\u0131 derin bir ku\u015fku geli\u015ftirirler ve onlar\u0131 yetersiz g\u00f6r\u00fcrler. \u015eartlar izin verse bile, ezilmi\u015flik durumunu reddettikleri ya da rasyonalize ettikleri i\u00e7in ezenlerle d\u00fcr\u00fcst bir diyalog geli\u015ftirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n Ezilmi\u015flik ger\u00e7ekli\u011finin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesinin \u00f6n\u00fcndeki bu engellerin \u00fcstesinden gelebilmek i\u00e7in Freire yine de diyalog y\u00f6ntemini \u00f6nerir. Ancak bu diyalog, ezilenleri kendi \u00f6zg\u00fcrle\u015fmelerinin failleri haline getiren bir diyalog olmal\u0131d\u0131r. Sloganlar ve bildiriler \u201cezilenleri evcille\u015ftirme yoluyla \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmeye yarayan\u201d monologlard\u0131r.<\/p>\n S\u00f6z (word) \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici dialogun \u00f6z\u00fcd\u00fcr ve s\u00f6z\u00fcn iki boyutu vard\u0131r: d\u00fc\u015f\u00fcnce ve eylem. E\u011fer s\u00f6z eylem boyutundan ar\u0131nd\u0131r\u0131l\u0131rsa bo\u015f bir gevezeli\u011fe (verbalism) d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr, e\u011fer yaln\u0131zca eylem boyutu vurgulan\u0131rsa s\u00f6z aktivizme (eylem i\u00e7in eylem) d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. Diayalog d\u00fcnya \u00fczerine d\u00fc\u015f\u00fcnen (reflection) ve onu d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren (transformation) bir s\u00f6z i\u00e7ermelidir, dolay\u0131s\u0131yla bir praxistir. Birisi kalk\u0131p da di\u011ferleri ad\u0131na do\u011fru bir s\u00f6z s\u00f6yledi\u011fini iddia edemez, \u00e7\u00fcnk\u00fc do\u011fru s\u00f6z di\u011ferleri ad\u0131na, onlar i\u00e7in s\u00f6ylenemez, birlikte dialog yoluyla s\u00f6ylenir. Diyalog, diyalo\u011fa kat\u0131lanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce ve eyleminin d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclecek ve insanile\u015ftirilecek d\u00fcnyay\u0131 birlikte ele ald\u0131klar\u0131 bir s\u00fcre\u00e7tir, ve bu nedenle birilerinin kendi fikirlerini di\u011ferlerine empoze etti\u011fi bir eylem olamaz. Bir yarat\u0131m s\u00fcrecidir ve bir grup insan\u0131n di\u011ferleri \u00fczerinde hakimiyet kurmas\u0131n\u0131n bir arac\u0131 olamaz.<\/p>\n Dialog ayn\u0131 zamanda d\u00fcnya ve insanlara y\u00f6nelik derin bir a\u015fk olmadan ger\u00e7ekle\u015femez. Hakimiyet ili\u015fkisinde ger\u00e7ek de\u011fil patolojik bir a\u015fk vard\u0131r: Ezenlerin sadizmi ile ezilenlerin mazo\u015fizmi. Ger\u00e7ek a\u015fk ise cesaret ve ezilenlerin davas\u0131na adanm\u0131\u015fl\u0131kt\u0131r ve ancak ezilmi\u015flik durumu ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu durumun imk\u00e2ns\u0131z k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ek a\u015fka ula\u015f\u0131labilir. Diyalog al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck, insanl\u0131\u011fa, onun yarat\u0131c\u0131 g\u00fcc\u00fcne ve insanca ya\u015fama iste\u011fine inan\u00e7 olmadan da olmaz.<\/p>\n Dolay\u0131s\u0131yla diyalog a\u015fk, al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck ve inan\u00e7 \u00fczerine kuruldu\u011funda yatay bir ili\u015fki haline gelir ve diyalo\u011fa kat\u0131lanlar\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcveni bu temelin mant\u0131ksal bir sonucu olur. \u201c\u0130nsanlardaki inan\u00e7 bu dialogun a priori ko\u015fuludur, g\u00fcven ise diyalog ile olu\u015fur.\u201d Umut dolu diyalogun bizzat kendisi devrimci eylemdir.<\/p>\n Son olarak ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnce olmadan ger\u00e7ek diyalog da olamaz. Ancak ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnce i\u00e7eren bir diyalog ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcretebilir. Halk\u0131n ampirik bilgisinin e\u011fitmenin ele\u015ftirel bilgisi ile kesi\u015fti\u011fi noktada i\u00e7inde bulunulan ger\u00e7ekli\u011fin nedenlerine ili\u015fkin bilgi ortaya \u00e7\u0131kar. Freire \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici e\u011fitimin diyalo\u011fa dayal\u0131 bu yan\u0131n\u0131 vurgulamak i\u00e7in \u201c\u00f6\u011frenci\u201d ve \u201c\u00f6\u011fretmen\u201d gibi geleneksel roller yerine \u201c\u00f6\u011fretmen-\u00f6\u011frenci\u201d ve \u201c\u00f6\u011frenci-\u00f6\u011fretmenler\u201d gibi terimler kullanmaktad\u0131r.<\/p>\n Bir\u00e7ok devrimci politik program ve e\u011fitim program\u0131, bunlar\u0131 haz\u0131rlayanlar\u0131n ger\u00e7eklik hak\u0131ndaki kendi ki\u015fisel g\u00f6r\u00fc\u015flerini yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131 ve bu programlar\u0131n y\u00f6neldi\u011fi insanlar\u0131n durumunu dikkate almad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ba\u015far\u0131s\u0131z olmu\u015ftur. Ger\u00e7ek h\u00fcmanist e\u011fitimciler i\u00e7in ise eylemin amac\u0131 insanlar\u0131 de\u011fil, insanlarla birlikte ger\u00e7ekli\u011fi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmektir. Devrimciler ve devrimci e\u011fitimciler kitlelere \u201ckurtulu\u015f\u201d mesaj\u0131 ile gitmemeliler, diyalog yoluyla nesnel durumlar\u0131n\u0131 ve bu durum hakk\u0131ndaki fark\u0131ndal\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeye \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131rlar. E\u011fitimin ya da politik eylemin ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 insanlar\u0131n arzular\u0131n\u0131 yans\u0131tan mevcut varolu\u015fsal somut durumlar\u0131 olmal\u0131d\u0131r. Belli \u00e7eli\u015fkiler yard\u0131m\u0131yla bu durumu \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi ve eylemle d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi gereken bir durum olarak ortaya koymal\u0131d\u0131r.<\/p>\n Freire\u2019ye g\u00f6re ezilenlerin bilin\u00e7lenmesinin \u00f6n\u00fcndeki en \u00f6nemli engellerden biri bankac\u0131 e\u011fitim modelidir. Bankac\u0131 e\u011fitimde \u00f6\u011fretmen \u00f6\u011frenme s\u00fcrecinin \u00f6znesidir ve \u00f6\u011frenciler de bilgi depolanan kaplard\u0131r. Kolayca dolan \u00f6\u011frenciler iyi \u00f6\u011frenciler olarak de\u011ferlendirilir, dolmaya diren\u00e7 g\u00f6steren \u00f6\u011frenciler ise \u201cproblemli\u201d \u00f6\u011frencilerdir. Bankac\u0131 e\u011fitim ezici bir topluma hizmet eder: Ger\u00e7ekli\u011fi \u201cinsanlar\u0131n seyirci olarak adapte olmalar\u0131 gereken bir \u015fey\u201d olarak mitle\u015ftirir, \u00f6\u011frencileri nesnele\u015ftirir, yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 engeller, diyalog geli\u015ftirmeye kar\u015f\u0131 diren\u00e7 olu\u015fturur, insanlar\u0131n tarihsel varl\u0131klar oldu\u011funu teslim etmez.<\/p>\n \u00d6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc e\u011fitim ise insanlar\u0131n tarihselli\u011fini ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 olarak ele al\u0131r, ger\u00e7ekli\u011fin mitle\u015ftirilmesini tersine \u00e7evirip ger\u00e7ekli\u011fi sorunsalla\u015ft\u0131rarak i\u015fe ba\u015flar, insanlar\u0131n kendi d\u00fc\u015f\u00fcncelerinde ya da yolda\u015flar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerinde a\u00e7\u0131k ya da gizli olarak i\u00e7erilen d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015flerini tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayarak kendi d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin efendileri olmalar\u0131n\u0131 hedefler. Diyalo\u011fu ger\u00e7ekli\u011fi idrak etmenin vazge\u00e7ilmez bir ko\u015fulu olarak ortaya koyar ve \u00f6\u011frencileri ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler olmaya te\u015fvik eder. \u00d6\u011fretmenler ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar da, b\u00f6ylesi bir sorunsalla\u015ft\u0131c\u0131 e\u011fitim program\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctebilmek i\u00e7in patron gibi de\u011fil ezilenlerle birlikte ara\u015ft\u0131rma yapan ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar gibi davranmal\u0131d\u0131r. Bunun i\u00e7in de her \u015feyden \u00f6nce bir cemaatte insanlar\u0131n ya\u015fant\u0131lar\u0131 i\u00e7in en fazla \u00f6neme haiz temalar\u0131n ne oldu\u011funu \u00f6\u011frenerek i\u015fe ba\u015flamal\u0131d\u0131rlar. Bu temalar, kar\u015f\u0131tlar\u0131yla diyalektik bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturan karma\u015f\u0131k fikirler, kavramlar, \u00fcmitler, ku\u015fkular, de\u011ferler ve insanlar\u0131n tam olarak insanla\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcndeki engellerdir. Bu tarihsel temalar hi\u00e7 bir zaman izole, ba\u011f\u0131ms\u0131z ve ba\u011flant\u0131s\u0131z de\u011fildir, kar\u015f\u0131tlar\u0131 ve antitezleri ile birlikte bulunurlar ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 karma\u015f\u0131k etkile\u015fimleri \u00e7a\u011f\u0131n \u201ctematik evrenini\u201d meydana getirir. Bu diyaleklik \u00e7eli\u015fkiler i\u00e7indeki bu \u201ctematik evren\u201d ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan insanlar da temalarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan insanlar da \u00e7eli\u015fki i\u00e7indeki konumlar\u0131 benimserler: baz\u0131lar\u0131 varolan yap\u0131lar\u0131 korumaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, di\u011ferleri ise bunlar\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye. Bu temalar ya da ger\u00e7eli\u011fin kendisi mitle\u015ftirilirse ve irrasyonel ve sekter bir d\u00fc\u015f\u00fcnsel iklim olu\u015fursa ger\u00e7ekli\u011fin ifade bi\u00e7imleri olan bu temalar aras\u0131ndaki antagonizm daha da derinle\u015fir. Bu durumda mitler yaratan irrasyonalitenin kendisi ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na bir tema haline gelir. Buna kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan tema ise daha dinamik ve ele\u015ftirel bir d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc sunar, mitlerin maskesini d\u00fc\u015f\u00fcrmeyi, ger\u00e7ekli\u011fi a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmay\u0131 ve insanlar\u0131n \u00f6zg\u00fcrle\u015fmesi lehine ger\u00e7ekli\u011fi s\u00fcrekli olarak d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmeyi ama\u00e7lar. \u00c7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n temel temalar\u0131 tahakk\u00fcm ve onun kar\u015f\u0131t\u0131 olan \u00f6zg\u00fcrle\u015fmedir<\/p>\n Bu tematik ara\u015ft\u0131rma insanlar\u0131n ya da halklar\u0131n evrenlerini ve bu evrenin \u201cs\u0131n\u0131r durumlar\u0131n\u0131\u201d (limit situations) a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar\u0131r. S\u0131n\u0131r durum, i\u00e7inde bulunulan ger\u00e7ekli\u011fin mitle\u015ftirilmesi sonucu a\u015f\u0131lamaz olarak g\u00f6r\u00fclen s\u0131n\u0131rlard\u0131r. Halbuki bu s\u0131n\u0131rlar tarihsel olarak olu\u015fmu\u015ftur ve insan d\u00fc\u015f\u00fcnce ve eyleminin bir sonucudur. \u0130nsanlar mitle\u015fle\u015ftirdikleri bu s\u0131n\u0131r durumular\u0131 a\u015famazlar ve bu s\u0131n\u0131rlar\u0131n \u00f6tesindeki denenmemi\u015f olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 (untested feasibility) g\u00f6remezler.<\/p>\n Diyalogcu \u00f6\u011fretmen bu evreni bir sorunsal olarak tarif eder, \u00e7eli\u015fkileri sorgular, bunlar\u0131 \u00e7e\u015fitli yorumlama d\u00fczeyleri gerektiren belli resimler ya da metinler i\u00e7inde kodlar ve ger\u00e7ekli\u011fi kendi kritik d\u00fc\u015f\u00fcncesini yans\u0131tan \u201cidrak edilebilir bir nesne\u201d haline getirir. Bunu yapmak propagandadan \u00e7ok farkl\u0131d\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6\u011fretmenin kendisinin de ger\u00e7ekli\u011fin neden o kadar \u201canla\u015f\u0131lmaz\u201d oldu\u011funu idrak etmesini sa\u011flar. Bu kodlama prati\u011fi ile kat\u0131l\u0131mc\u0131lar kendi ger\u00e7ekliklerini olu\u015fturan temalar\u0131 d\u0131\u015f\u015falla\u015ft\u0131r\u0131rlar, bunu yaparken de bizzat kendilerinin o anda analiz edilen durumu tecr\u00fcbe ederken nas\u0131l davrand\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcrler ve b\u00f6ylece \u201cdaha \u00f6nceki idraklar\u0131n\u0131n idrak\u0131na var\u0131rlar\u201d. Bu idraka ula\u015ft\u0131klar\u0131nda ger\u00e7ekli\u011fi daha farkl\u0131 idrak etmeye ba\u015flarlar ve idraklar\u0131n\u0131n ufku geni\u015flemeye ba\u015flar.<\/p>\n Freire\u2019nin pedagojisi hem ezilen insanlar hem de ezilen halklar i\u00e7in ge\u00e7erlidir. Ezilen bir insan kendi ger\u00e7ekli\u011fini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmenin \u00f6znesi haline gelebiliyorsa ezilen halklar da ekonomik ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n ezici ba\u011flar\u0131ndan kurtulmay\u0131 \u00f6\u011frenebilirler.<\/p>\n Freire\u2019nin pedagojisi kendilerini ezilenlerin davas\u0131na adam\u0131\u015f aktivistlerin \u00f6rg\u00fctlenme prati\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemli bir \u00e7al\u0131\u015fma olarak de\u011ferlendirilmelidir. Bunun yan\u0131 s\u0131ra alternatif ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc e\u011fitim pratiklerinin \u00f6rg\u00fctlenmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan da belli i\u00e7erimleri olan bir kitapt\u0131r. Ancak Freire\u2019nin diyalog y\u00f6netemi, ele\u015ftirelli\u011fi t\u00f6rp\u00fclenerek d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcc\u00fc i\u00e7eri\u011finden bo\u015falt\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda t\u00fcm \u00f6z\u00fcn\u00fc kaybedip bir ar\u0131nma (chatarsis) prati\u011fi haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Conscientiza\u00e7ao : Sosyal , siyasi ve ekonomik geli\u015fmeleri kavramak ve ger\u00e7ekli\u011fin insanlar\u0131 ezen ko\u015fullar\u0131na kar\u015f\u0131 harekete ge\u00e7mek i\u00e7in gereken \u00f6\u011frenme s\u00fcreci anlam\u0131na gelir. Ezilenlerin varolu\u015f\u015fal ko\u015fullanmalar\u0131 , onlar\u0131 \u00f6zg\u00fcrle\u015fme \u00e7abas\u0131 yerine \u201cezen olma\u201d \u00f6zlemine iter. Yani , kar\u015f\u0131 kutubuyla \u00f6zde\u015fle\u015fmek. Ezilenlerin i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bir durum da \u00f6zg\u00fcrl\u00fcks\u00fczl\u00fc\u011fe uyum sa\u011flaman\u0131n g\u00fcvenli\u011fidir. Bunun nedenleri aras\u0131nda diyalog kar\u015f\u0131t\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[],"class_list":{"0":"post-4828","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-felsefe-genel"},"yoast_head":"\n