![](\"http:\/\/simgesiir.files.wordpress.com\/2009\/12\/ahmet_inam.jpg\")
Daha yaz\u0131m\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan dayand\u0131\u011f\u0131m temel varsay\u0131mlar ortaya konabilir :<\/p>\nDaha yaz\u0131m\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan dayand\u0131\u011f\u0131m temel varsay\u0131mlar ortaya konabilir :<\/p>\n
1. Felsefe, ya\u015famada bir i\u015f g\u00f6r\u00fcr, ya\u015famaya uygulan\u0131r.
2. Gen\u00e7 kendini arayan bir insand\u0131r.
3. Felsefe, kendini arayan gence yard\u0131mc\u0131 olur.<\/p>\n
\u015eimdi, g\u00f6r\u00fc\u015flerimi, bu k\u0131sa yaz\u0131m\u0131n s\u0131n\u0131rlan i\u00e7inde a\u00e7\u0131klay\u0131p, tart\u0131\u015farak savunmaya \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m.<\/p>\n
Gence katk\u0131da bulunacak felsefe nas\u0131l bir felsefedir? \u00c7ok engin bir y\u00fcrek ya\u015f\u0131yorum burada, neredeyse, “hangi felsefe olursa olsun” deyiverece\u011fim. Yaln\u0131z, bir yandan da kolay ba\u011f\u0131\u015flamaz bir tutum i\u00e7indeyim: Hangi felsefe olursa olsun, neyin felsefesi, kimin felsefesi olursa olsun; yaln\u0131zca ciddi, i\u00e7ten, haddini bilen, ele\u015ftiriye, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn di\u011fer alanlar\u0131na (bilime, sanata, de\u011fi\u015fik ya\u015fama bi\u00e7imlerine…) a\u00e7\u0131k, dert edindi\u011fi sorunlar\u0131 elden geldi\u011fince ku\u015fat\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde ele alan bir tavr\u0131, bir tutumu ta\u015f\u0131mal\u0131.<\/p>\n
Bana, felsefeyle, d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ayr\u0131m\u0131 yapmad\u0131\u011f\u0131m su\u00e7lamas\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclebiir. Evet, bu ayr\u0131m\u0131 yapm\u0131yorum. Felsefe, yaln\u0131zca, \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da uzman ki\u015filerin, bilgi\u00e7 akademisyenlerin tekelinde de\u011fildir. Do\u011frusu, yaz\u0131k ki, \u00e7o\u011funukla \u00f6yledir ya; ben olmamal\u0131d\u0131r, diyorum. Bunu demek de zorunday\u0131m, yoksa ya\u015fama sorunlar\u0131n\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131nda felsefeci olmayan, felsefenin y\u00fczy\u0131llard\u0131rbiriktire geldi\u011fi onca hacimli y\u00fck\u00fcn\u00fc \u00e7ekemeyen gen\u00e7lere yarar\u0131ndan s\u00f6z edemem. \u00dcstelik teknik anlam\u0131yla felsefeyi \u00f6z\u00fcmseyebilmek, bir \u00f6l\u00e7\u00fcde \u00e7ok uzun y\u0131llar gerektirdi\u011fi i\u00e7in, hi\u00e7 de\u011filse, biyolojik anlam\u0131nda, felsefeye g\u00f6n\u00fcl vermi\u015f ki\u015filerin orta ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, giderek sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fl\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ba\u015farabilece\u011fi bir i\u015ftir.<\/p>\n
Felsefe dile getirilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan d\u00fc\u015f\u00fcncelerle y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr. Daha \u00f6nce bu adla yap\u0131lm\u0131\u015f \u00e7al\u0131\u015fmalardan etkilenir. K\u00fclt\u00fcr\u00fcn di\u011fer alanlar\u0131ndan, \u00f6rne\u011fin bilimden, sanattan, dinden, teknolojiden izler ta\u015f\u0131r. Zaman zaman biri ya da bir ka\u00e7\u0131 egemenlik kurar gibi olsa da, “felsefeler” olarak etkinli\u011fini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcr. Dikkat edin, felsefeyi tan\u0131mlamaya, de\u011fi\u015fik felsefi g\u00f6r\u00fc\u015fleri, felsefeleri, Felsefe ad\u0131 alt\u0131nda toplayabilmemizi neyin sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 gibi sorulara girmiyorum. Yaz\u0131m\u0131n konusu a\u00e7\u0131s\u0131ndan, felsefenin ge\u00e7mi\u015fini, g\u00f6rebildi\u011fimce \u015fimdiki durumunu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak, felsefe etkinli\u011finin baz\u0131 \u00f6zelliklerini vurgulamak istiyorum. Bu \u00f6zellikler, birer saptama olman\u0131n \u00f6tesinde, beklentilerimi de, \u00f6zlemlerimi de dile getiriyor.<\/p>\n
Kimi \u00e7a\u011fda\u015f felsefecilerin de s\u00f6yledi\u011fi gibi, felsefe kendini konu edinebilen bir u\u011fra\u015ft\u0131r. “Felsefe nedir?” “Nas\u0131l bir etkinliktir?” “Nas\u0131l olmal\u0131d\u0131r?” gibi sorularla u\u011fra\u015fabilir. \u0130\u00e7 hesapla\u015fmalarla dolu bir eyleme bi\u00e7imidir. “Ne yap\u0131yorum?”, “Ne demek istiyorum?”, “Neredeyim?”.. Namuslu felsefecinin b\u00f6yle sorularla gece uykular\u0131 b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f olsa gerekir.<\/p>\n
Felsefeci kendi kendisiyle, ba\u015fka felsefecilerle tart\u0131\u015f\u0131r. Hesapla\u015f\u0131r. Ele\u015ftirir. Ele\u015ftirileri ele\u015ftirir. \u00d6nemli buldu\u011fu ele\u015ftirilerden etkilenir. Dille, kavramlarla y\u00fcr\u00fct\u00fcr u\u011fra\u015f\u0131n\u0131. Onlarla, \u00f6\u011frenmeye, anlamaya, a\u00e7\u0131klamaya u\u011fra\u015f\u0131r.<\/p>\n
Buraya kadar, felsefenin belirledi\u011fim \u00f6zellikleri, bilimin de \u00f6zellikleri olarak say\u0131labilir. \u0130kisini ne ay\u0131r\u0131r sorusunu sormayaca\u011f\u0131m. B\u00fcy\u00fck bilim adamlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funun b\u00fcy\u00fck felsefeci oldu\u011fu s\u00f6ylenir. Ku\u015fkusuz bu iki alan tarih boyunca i\u00e7 i\u00e7e olmu\u015f. Giderek, bilimlerin felsefeden kopup ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7al\u0131\u015fma alanlar\u0131 olu\u015fturdu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcrse de, felsefenin yine de bu alanlar\u0131n bir \u00e7ok kavramlar\u0131nda, bu kavramlarla ilgili ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131nda etkisini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyece\u011fim. Daha da ileri gidece\u011fim. Hi\u00e7bir ya\u015fama alan\u0131, ya\u015fama bi\u00e7imi yoktur ki., felsefece sorgulanmas\u0131n. \u0130nsan kavramlar olmadan d\u00fc\u015f\u00fcnemiyor. Anlayam\u0131yor. Sezgisel, mistik anlama gibi ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc anlama bi\u00e7imleri de oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclebilirse de, bu anlama bi\u00e7imleri \u00fcst\u00fcne de felsefece d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnmemizi, anlamam\u0131z\u0131, yorumlamam\u0131z\u0131, sorgulamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anda, bilim ve felsefe ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz oluyor. Bilim yetmiyor. S\u0131n\u0131rlar\u0131 var. Felsefenin de s\u0131n\u0131rlar\u0131 var. Felsefe bilimi konu edebiliyor. Yarg\u0131layabiliyor. \u0130lgin\u00e7tir, bilim de felsefeyi ele alabiliyor. \u00d6rne\u011fin, felsefe \u00fcr\u00fcnlerinin, felsefe metinlerinin dilbilimsel incelemesi felsefeciler toplulu\u011funun sosyolojik, incelenmesi gibi. Felsefenin alan\u0131 yine de bilimin s\u0131n\u0131r\u0131m a\u015fabilir. Olgulara ba\u011fl\u0131 olmayabilir. Felsefenin bir olanak ara\u015ft\u0131rmas\u0131 oldu\u011fu s\u00f6ylenmi\u015ftir. Bir \u00f6l\u00e7\u00fcde kat\u0131l\u0131yorum. Asl\u0131nda bu yaz\u0131da felsefe-bilim ili\u015fkisi \u00fcst\u00fcne tart\u0131\u015fmaya girmek istemiyordum. Eksik s\u00f6yleyece\u011fim i\u00e7in yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131ndan korkuyorum. Yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmak, bu alanlarda \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n s\u0131k ba\u015f\u0131na gelen bir \u015feydir. Bu konu \u00fcst\u00fcnde durdum, \u00e7\u00fcnk\u00fc gence katk\u0131da bulunacak olan felsefenin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bilim etkisi, bilimle olan ili\u015fkisi belirtilmeliydi.<\/p>\n
\u00d6zetleyeyim, yenileyeyim: Felsefe-ya\u015fama, dil-ya\u015fama, kavram-ya\u015fama, kesin ay\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 yapm\u0131yorum. Bu kavram \u00e7iftleri aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 bu yaz\u0131mda yapmayaca\u011f\u0131m. Felsefe kayna\u011f\u0131n\u0131 ya\u015famada kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z sorunlarda buluyor. Bu sorunlan anlama, yorumlama, kavramla\u015ft\u0131rma, bu kavramla\u015ft\u0131rmay\u0131 d\u00fczenleme, ele\u015ftirme \u00e7abas\u0131. Bu \u00e7abay\u0131 da inceleme \u00e7abas\u0131. \u00d6yleyse,ya\u015famadan gelen felsefe ya\u015famada uygulanabilir. Tek tek ya\u015fama sorunlar\u0131, belli felsefe \u00e7er\u00e7eveleri i\u00e7inde, kavramsal \u00e7al\u0131\u015fmalarla ele al\u0131nabilir. Gen\u00e7 de sorunlar yuma\u011f\u0131 gen\u00e7 de felsefeleyebilir ya\u015fay\u0131\u015f\u0131n\u0131.<\/p>\n
Kimdir gen\u00e7? \u00d6\u011frenendir. Kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc, k\u00fclt\u00fcrleri, do\u011fay\u0131, kendin g\u00f6vdesini, kendi ruhsal \u00f6zelliklerini. Bu \u00f6\u011frenme s\u00fcrecinde, kendini, toplumdaki yerini, d\u00fcnyadaki yerini sorgular. (Sorgulamal\u0131d\u0131r!) Kimisi \u00e7abucak bulur. Kocar. Kimisi arar. Bulan kocamayabilir. Buldu\u011fu inan\u00e7lar\u0131n\u0131, kafas\u0131nda olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6r\u00fc\u015fleri, s\u00fcrekli s\u0131n\u0131yo yarg\u0131l\u0131yor, di\u011fer g\u00f6r\u00fc\u015flerle hesapla\u015f\u0131yorsa, gen\u00e7 kal\u0131r. (Biyolojik ya\u015fla, d\u00fc\u015f\u00fcnce ya\u015f\u0131n\u0131 ay\u0131rabiliriz diyorum. Onbe\u015f ya\u015f\u0131nda ya\u015fl\u0131larla, yetmi\u015f ya\u015f\u0131nda gen\u00e7ler olabilir.) Aramak her zaman sa\u011fl\u0131kl\u0131 olmayabilir. \u015ea\u015fk\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmeyi, karars\u0131zl\u0131\u011f\u0131, arama saym\u0131yorum. Neyi, nas\u0131l aramas\u0131 gerekti\u011fini hi\u00e7 de\u011filse ge\u00e7i g\u00f6r\u00fc\u015fler i\u00e7inde bilmelidir.<\/p>\n
Gen\u00e7 umuttur da. Aramas\u0131nda, bulduklar\u0131, i\u00e7inde oldu\u011fu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn devinmesine, canlanmas\u0131na, di\u011fer k\u00fclt\u00fcrler i\u00e7inde etkin olmas\u0131na yol a\u00e7abilir. Kendini arayan gen\u00e7, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc de ar\u0131yordur. Tarihini, inan\u00e7lar\u0131n\u0131, gelece\u011fini ar\u0131yordur. Toplumunu ar\u0131yordur. Elbet bel\u00e2s\u0131n\u0131 de\u011fil, mevl\u00e2s\u0131n\u0131, inan\u00e7lar\u0131n\u0131, bu \u00f6l\u00e7\u00fcde tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k inan\u00e7lar\u0131n\u0131 bulacakt\u0131r. Do\u011frusu, felsefenin i\u015flevi bu olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Felsefe, bir hesapla\u015fma, a\u00e7\u0131klama, tart\u0131\u015fma, anlama \u00e7abas\u0131d\u0131r, dedik. Arayan gen\u00e7, bilimin verileriyle kendini rahats\u0131z eden sorunlara yakla\u015facakt\u0131r. Kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 durumlar\u0131n olgusal incelenmesini bilimle yapt\u0131ktan sonra k\u00fclt\u00fcr\u00fcn di\u011fer etkenlerini de, geleneklerini, tarihini, sanat\u0131n\u0131, dinini, siyasal tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131, felsefeyle ara\u015ft\u0131racakt\u0131r. Felsefe se\u00e7enekleri ara\u015ft\u0131rma olana\u011f\u0131n\u0131 verecektir ona. Ne gibi yollar \u00f6n\u00fcmde? Karar\u0131m\u0131 nas\u0131l vermeliyim? Yollar, de\u011fi\u015fik se\u00e7enekler bilimle t\u00fcketilemez. K\u00fclt\u00fcr\u00fcn de\u011fi\u015fik alanlar\u0131nda, ya\u015fama bi\u00e7imlerinden gelen se\u00e7enekler de vard\u0131r. Bunlar\u0131 a\u015fan olanaklar da vard\u0131r. Gen\u00e7 bu olanaklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinde tasarlayabilecektir. Felsefe, anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m anlamda, ona bu engin olanaklar evrenini a\u00e7acakt\u0131r.<\/p>\n
Nas\u0131l ba\u015faracakt\u0131r felsefe bu i\u015fi? B\u00fct\u00fcn bilimlere, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn di\u011fer alanlar\u0131n geni\u015flemesine ili\u015fkileriyle bakabildi\u011fi i\u00e7in, kavram \u00e7\u00f6z\u00fcmlemelerini, anlam ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 bilimler aras\u0131 ortamda, bilim – k\u00fclt\u00fcr, k\u00fclt\u00fcr – ya\u015fama ili\u015fkilerin
felsefe tarihinden gelen birikimiyle yapmaya \u00e7al\u0131\u015farak ba\u015faracakt\u0131r.<\/p>\n
Felsefeni insan\u0131n tarihinde \u00f6nemli bir ya\u015fama birikimi olu\u015fturdu\u011funu unutmayal\u0131m. Peki, gen\u00e7 bu birikimi nas\u0131l kavrayacakt\u0131r? Felsefeyi anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmak sorunlarla dolu gencin sorunlar\u0131n\u0131 daha da artt\u0131rmayacak m\u0131d\u0131r? Bir kez, gen\u00e7 felsefeyle sorunlar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zmeyi isteyecektir. Felsefeden beklentileri olacakt\u0131r. Felsefeyi anlayabilen bir kafa yap\u0131s\u0131 ta\u015f\u0131yacakt\u0131r. Bu nitelikleri yoksa, felsefe ona bekledi\u011fi anlamda yard\u0131ma olamaz. Yine de bu gencin felsefe \u00f6\u011frencisi olmak gerekmez. Binlerce y\u0131ll\u0131k felsefe tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 meslekten biri gibi kavram\u0131\u015f olmas\u0131 gerekmez. Felsefece d\u00fc\u015f\u00fcnme tavr\u0131m s\u0131n\u0131rl\u0131 bilgisiyle de edinebilir. Felsefeyi duyabilir. Sezebilir. Gen\u00e7 kalarak ya\u015f\u0131 ilerledik\u00e7e, gen\u00e7 bu duydu\u011funu, felsefeye yak\u0131\u015f\u0131r bi\u00e7imde yarg\u0131layabilir, temellendirebilir.<\/p>\n
Gen\u00e7 se\u00e7ecektir. Se\u00e7ti\u011fini yarg\u0131lamada, kavramsal temellendirmelerini atmada, kendi kendisiyle hesapla\u015fmada, yine felsefe, olgusal bilgiyi bilimden (\u00f6rne\u011fin, karar verme kuramlar\u0131ndan) almak \u00fczere yard\u0131ma olabilecektir. Gen\u00e7 bu aramas\u0131nda, se\u00e7melerinde, ayaklan \u00fcst\u00fcnde, kolay \u00e7\u00f6z\u00fcmleri ye\u011flemeden, y\u0131lmadan, diren\u00e7le y\u00fcr\u00fcyecektir. Ele\u015ftiriye a\u00e7\u0131kl\u0131k kadar, belki \u00e7eli\u015fkili g\u00f6r\u00fcnecek ama, buldu\u011funda, sezdi\u011finde \u0131srar, gencin kendini sa\u011fl\u0131kl\u0131 bi\u00e7imde aramas\u0131nda \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n
Burada, “felsefe” s\u00f6z\u00fcn\u00fc belirsiz b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131klama yapmam gerek. Felsefenin ya\u015famada i\u015fe yaramayaca\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcren “felsefeler” de vard\u0131r. Ba\u015ftaki varsay\u0131m\u0131m felsefenin i\u015fe yarayaca\u011f\u0131 idi. Bu inanc\u0131m, felsefenin ba\u015fka g\u00f6r\u00fc\u015flere, kendi \u00e7\u00f6z\u00fcm bi\u00e7imimizden ba\u015fka \u00e7\u00f6z\u00fcm bi\u00e7imlerine duyulan ho\u015fg\u00f6r\u00fcden, onlar\u0131 anlama \u00e7abam\u0131zdan kaynaklan\u0131yor. Felsefe, tarihinde ve h\u00e2li haz\u0131rda t\u00fcm\u00fcyle \u00f6yle olmasa bile, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 konu\u015fma, tart\u0131\u015f\u0131na, diyolog, etkile\u015fme, haberle\u015fme olana\u011f\u0131n\u0131 veren bir k\u00fclt\u00fcr etkinli\u011fidir. B\u00f6yle anla\u015f\u0131lan felsefe, de\u011fi\u015fik g\u00f6r\u00fc\u015flere, ya\u015fama sorunlar\u0131na sevgiyle yakla\u015fan (\u00e7\u00fcnk\u00fc, bir anlam\u0131yla,sevmek anlamakt\u0131r.), eksik ve \u00f6z\u00fcrlerini d\u00fczelten, \u00f6zellikle gencin en \u00e7ok gereksinme duydu\u011fu ya\u015fama sevincini veren bir u\u011fra\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n
Bilimle ya da felsefeyle u\u011fra\u015fanlar\u0131n ya\u015faman\u0131n \u00e7etin sorunlanndan ka\u00e7anlar oldu\u011fu da ileri s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Felsefe \u00e7al\u0131\u015fmak, bu anlamda, koruyucu bir s\u0131\u011f\u0131nak m\u0131d\u0131r? Ka\u00e7\u0131\u015f m\u0131d\u0131r? \u00d6yleyse, felsefe ya\u015fama sorunlar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne gidemeyecek demektir. Demi\u015ftim. Bu bir tav\u0131r, belki de bir ki\u015filik sorunudur. Kendinin \u00fcst\u00fcne gitmek istemeyene, s\u0131\u011f\u0131nak arayana, ruh hekimli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan “y\u00fcceltmeler” sa\u011flamas\u0131, ana rahmi \u00f6zlemiyle \u00f6zde\u015fle\u015ftiribilece\u011fimiz, kavramlar d\u00fcnyas\u0131ndan yarat\u0131labilecek “kuruntu” d\u00fcnyas\u0131 ortaya koymas\u0131yla felsefe b\u00f6yle yorumlanabilir. Benim bu yaz\u0131da kayg\u0131m, zaman zaman s\u0131\u011f\u0131nsa da, s\u0131\u011fma\u011f\u0131n\u0131n i\u00e7inde bulundu\u011fu g\u00fcnl\u00fck ya\u015faman\u0131n dertlerine-, ac\u0131lar\u0131na, onlan- anlayarak, yorumlayarak, y\u00fcreklili\u011fiyle \u00fcst\u00fcne \u00fcst\u00fcne gidebilen gencin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 felsefe etkinli\u011fini vurgulamak.<\/p>\n
Yine, felsefenin ya\u015faman\u0131n uza\u011f\u0131nda, bir “uyduruk”, bir “yan\u0131lsama” oldu\u011funu ileri s\u00fcren g\u00f6r\u00fc\u015fler var. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fe g\u00f6re felsefe sorunlar\u0131, ya\u015fama sorunlar\u0131ndan kopuktur. Felsefeciler, ya\u015famda hi\u00e7 i\u015flevi, yeri, i\u015flerli\u011fi olmayan bu “oyunlar\u0131nda”, dilin “hapisanesinde” \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131p dururlar. Dili, “yanl\u0131\u015f”, ya\u015famada yeri olmayan, \u00e7arp\u0131k kulland\u0131klar\u0131 i\u00e7in, kendi kendilerine sorunlar \u00e7\u0131kar\u0131rlar. Dilin ya\u015fama i\u00e7inde kullan\u0131\u015flar\u0131n\u0131 g\u00f6stererek, onlan, felsefe denilen “bel\u00e2”dan kurtarm\u0131\u015f, tedavi etmi\u015f olursunuz. Ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na, nedenlerine girmedi\u011fim bu anlay\u0131\u015f\u0131n ruh hekimli\u011fi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla ilintileri var. Aynca, felsefe “aldatmaca” s\u0131n\u0131n siyasal yan\u0131n\u0131n da vurguland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda.<\/p>\n
E\u011fer felsefe bir aldatmaca, bir kuruntu, bir yan\u0131lsama ise, felsefeden ka\u00e7mak de\u011fil, bu durumu ortaya \u00e7\u0131karan etkilerin irdelenmesiyle felsefeye felsefeyle yakla\u015fmak gerekir. Dert feisefenin derman da felsefenindir. Gence ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131, co\u015fku, heyecan verecek felsefe, kendi i\u00e7 son\u0131nlann\u0131 saklamayacak, bu i\u00e7 sorunlar\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00e7abalar\u0131yla gence ula\u015facakt\u0131r.<\/p>\n
Dikkat : Felsefe her derde deva Lokman Hekim’L\u0131 ilac\u0131 depdir. Her sorunu da \u00e7\u00f6zmez. \u00c7\u00f6z\u00fcm, ya\u015fama ustal\u0131\u011f\u0131nda, yasama becerisinde ya\u00fcyor. Ya\u015fama ustal\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, bilime, felsefeye, k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze, k\u00fclt\u00fcrlere duydu\u011fumuz duyarl\u0131\u011f\u0131n yan\u0131nda, ba\u015fka erdemler de gerekiyor. Gen\u00e7, bilge felsefecilerin ya\u015famalar\u0131n\u0131 \u00f6rnek alabilir, burada. Do\u011frusu, felsefenin ya\u015famada nas\u0131l kullanabilece\u011fini bu i\u015fi becerebilmi\u015f ya\u015fama ustas\u0131 felsefeci b\u00fcy\u00fcklerinden g\u00f6recektir. Yoksa, felsefe i\u00e7 karart\u0131c\u0131 kavram tart\u0131\u015fmalar\u0131ndan \u00f6teye gidemez. \u00c7oklar\u0131n\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi, ya\u015famayla ilgisi olmayan kuru bir meslek alam olur. T\u00fcrk k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde gen\u00e7lerimizin \u00f6rnek alabilece\u011fi ya\u015fama ustas\u0131, bilge felsefecilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131, kendini arayan gen\u00e7lerimize felsefenin \u00f6nemini anlatmada en b\u00fcy\u00fck destek olacakt\u0131r. Bu konuda umutsuz de\u011filim.<\/p>\n
Ya\u015fama ustal\u0131\u011f\u0131, felsefesiz de edinilebilir; ben, felsefeyle nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir, bunu tart\u0131\u015f\u0131yorum. Bu “fe!sefe”ye hangi felsefe olursa olsun diyorum ya, belli bir anlay\u0131\u015f, tutum, \u00e7aba i\u00e7indeki felsefenin yard\u0131m\u0131ndan s\u00f6z ediyorum. \u00c7ok “teknik”, kavram \u00e7\u00f6z\u00fcmlemeleriyle, mant\u0131ksal cambazl\u0131klarla dolu, k\u0131l\u0131 k\u0131rk yarmalar ta\u015f\u0131yan belli bir felsefe yapma bi\u00e7imi bile, anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m bir tav\u0131r ve ya\u015fama tutumu ile, \u015fu ya da bu bi\u00e7imde dayand\u0131\u011f\u0131 somut, tarihsel kayg\u0131lar belirtilerek, gencin d\u00fc\u015f\u00fcnmesine, bir d\u00fc\u015f\u00fcnce esnekli\u011fi kazanmas\u0131na, bununla kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kan de\u011fi\u015fik durumlan tartmas\u0131na, de\u011ferlendirmesine, edindi\u011fi bilimsel, k\u00fct\u00fcrel, e\u011fitimi yorumlay\u0131p, ele\u015ftirmesine yard\u0131ma olabilir. Ya\u015famada bizim yan\u0131m\u0131zda olacak felsefe, bize ba\u015fka felsefelerin varl\u0131\u011f\u0131m unutturmayacak felsefe olmal\u0131d\u0131r. Do\u011frusu, hangi felsefeyi savunursak savunal\u0131m, savundu\u011fumuzun se\u00e7eneklerini, savundu\u011fumuza ayk\u0131r\u0131 yollar\u0131, farkl\u0131 yakla\u015f\u0131mlar\u0131 \u00f6rtbas etmemelidir. De\u011fi\u015fik felsefe yapma bi\u00e7imleriyle tan\u0131\u015f\u0131kl\u0131k, ufkumuzun geni\u015flemesine, hayal g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fcn geli\u015fmesine katk\u0131da bulunabilir.<\/p>\n
Felsefenin haz\u0131r \u00e7\u00f6z\u00fcmleri yok. Re\u00e7eteler veremez. Konu\u015fur. Konu\u015fturur. Dinler. S\u00f6yler. De\u011fi\u015fik se\u00e7enekler \u00f6nerir. Peki, d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc – felsefe ay\u0131r\u0131m\u0131 yapmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorum, oysa, d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015flerinin mutluluk re\u00e7eteleri yok mudur? Re\u00e7etenizin fark\u0131nda m\u0131s\u0131n\u0131z? Ba\u015fka re\u00e7etelerle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabiliyor musunuz? Var olan re\u00e7etelerden farkl\u0131 re\u00e7eteler de verilebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnerek, bu re\u00e7etelerle de hesapla\u015fabiliyor musunuz? Re\u00e7etenizi buland\u0131rmadan, a\u00e7\u0131k se\u00e7ik, sevab\u0131 ve g\u00fcnah\u0131 ile ortaya koyup, tart\u0131\u015farak, buna inan\u0131yorum diyebiliyor musunuz? \u0130\u015fte, tarihsel birikimiyle felsefe, bu hesapla\u015fman\u0131zda, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rman\u0131zda, inan\u00e7lar\u0131n\u0131z\u0131n bedelini \u00f6deyerek, yani, onlar\u0131n g\u00f6rebildi\u011finizce di\u011fer inan\u00e7lar i\u00e7indeki yerini g\u00f6rebilerek, g\u00f6r\u00fc\u015flerinizi ortaya kovu\u015funuzda sizinle olacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00d6zledi\u011fim felsefe, de\u011fi\u015fik felsefelerle beslenen, tart\u0131\u015fan, eksik ve gediklerini g\u00f6ren, buna ra\u011fmen inanan ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan bir felsefedir. A\u00e7\u0131kt\u0131r. Saklamaz, i\u00e7tendir. Bu tav\u0131r, de\u011fi\u015fik ya\u015fama durumlar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015fan gencin ya\u015fama ustas\u0131 olmas\u0131na yard\u0131ma olabilir, ama, ya\u015fama ustal\u0131\u011f\u0131n\u0131 garantileyemez. “Neden garantileyemez?” sorusuna, bu tav\u0131rla kendini arayan gencin kendisi yan\u0131t bulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bitirirken, biraz duygulu bi\u00e7imde de olsa, g\u00f6r\u00fc\u015flerimi yineleyeyim :<\/p>\n
Felsefe ne i\u015fe yarar? Sorunlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00fcst\u00fcnde konu\u015fabilmeye, sorunlar\u0131m\u0131z\u0131n kavramlarla ilgili k\u00f6klerine inmeye, kavramlarla ya\u015fama aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi anlamaya, kendimizi aramaya, bu aray\u0131\u015fta, bilimin bize s\u00f6ylediklerini ara\u015ft\u0131r\u0131p, tart\u0131\u015fmaya, k\u0131sacas\u0131 kendimizle, d\u00fcnyayla a\u00e7\u0131k se\u00e7ik hesaplayabilmeye, konu\u015fabilmeye yarar.<\/p>\n
Felsefe gen\u00e7 kalmaya yarar.<\/p>\n
Felsefe D\u00fcnyas\u0131, say\u0131: 1, 1991, s. 12-17<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Daha yaz\u0131m\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan dayand\u0131\u011f\u0131m temel varsay\u0131mlar ortaya konabilir : 1. Felsefe, ya\u015famada bir i\u015f g\u00f6r\u00fcr, ya\u015famaya uygulan\u0131r.2. Gen\u00e7 kendini arayan bir insand\u0131r.3. Felsefe, kendini arayan gence yard\u0131mc\u0131 olur. \u015eimdi, g\u00f6r\u00fc\u015flerimi, bu k\u0131sa yaz\u0131m\u0131n s\u0131n\u0131rlan i\u00e7inde a\u00e7\u0131klay\u0131p, tart\u0131\u015farak savunmaya \u00e7al\u0131\u015fay\u0131m. Gence katk\u0131da bulunacak felsefe nas\u0131l bir felsefedir? \u00c7ok engin bir y\u00fcrek ya\u015f\u0131yorum burada, neredeyse, “hangi felsefe […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5028","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-felsefe-genel"},"yoast_head":"\n