![](\"http:\/\/www.makara.us\/04mdr\/01writing\/03tg\/bios\/Erasmus_files\/DesideriusErasmus6.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Ey ulu tanr\u0131lar! Kendilerine deli, ak\u0131ls\u0131z, budala, avanak gibi g\u00fczel adlar verilmesi adet olan kimselerden yery\u00fcz\u00fcnde daha mutlu insanlar var m\u0131? Belki burada ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm \u015feyleri, \u00e7\u0131lg\u0131nca ve g\u00fcl\u00fcn\u00e7 bulursunuz; fakat hi\u00e7bir \u015feyin bu kadar do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131na sizi temin edebilirim \u00d6nce, \u00f6l\u00fcmden hi\u00e7 korkmazlar; bu da ku\u015fkusuz ufak bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck de\u011fildir. Ne k\u00f6t\u00fc bir vicdan\u0131n kemirici azaplar\u0131n\u0131, ne ahiret masallar\u0131n\u0131n di\u011fer insanlara verdi\u011fi bo\u015f deh\u015fetleri, ne de hayallerle cad\u0131lar\u0131n sebep olduklar\u0131 b\u00fcy\u00fck korkular\u0131 tan\u0131rlar Onlar\u0131 tehdit eden dertlerin korkusu, onlara gelebilecek olan iyiliklerin \u00fcmidi, ruhlar\u0131n\u0131n dinginli\u011fini hi\u00e7bir zaman, hatta bir an i\u00e7in olsun, buland\u0131rmaz \u00d6zetle, onlar\u0131n y\u00fcrekleri, insan hayat\u0131n\u0131 durmaks\u0131z\u0131n saran bir y\u0131\u011f\u0131n derdin etkisiyle par\u00e7alanmaz Onlarda ne utanma, ne korku, ne h\u0131rs, ne k\u0131skan\u00e7l\u0131k, ne \u015fefkat vard\u0131r Hayvanlar\u0131n budalal\u0131\u011f\u0131na \u00e7ok yakla\u015facak kadar bahtiyar olduktan ba\u015fka, teologlara g\u00f6re hatadan korunmu\u015f olmak \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne bile sahiptirler<\/p>\n
Ey, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131n en delisi, sen ki bilgeli\u011fe ermek istersin! Gece g\u00fcnd\u00fcz ruhunu par\u00e7alayan b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7l\u00fckleri, b\u00fct\u00fcn kayg\u0131lar\u0131, rica ederim biraz tart! Bu bilgeli\u011fin \u00f6mr\u00fcn\u00fcn her an\u0131na serpti\u011fi dikenlere bir g\u00f6z at! O zaman tevecc\u00fch\u00fcm\u00fc kazananlar\u0131 ne kadar \u00e7ok dertten korudu\u011fumu nihayet anlayacaks\u0131n! Daima ne\u015feli ve memnun olan onlar, yaln\u0131z, durmadan \u00e7almak, \u015fark\u0131 s\u00f6ylemek, g\u00fclmek, e\u011flenmekle kalmazlar, g\u00fcl\u00fcp oynamalar\u0131, zevkleri b\u00fct\u00fcn \u00e7evrelerine de sa\u00e7arlar Sanki tanr\u0131lar onlar\u0131 ancak insan hayat\u0131n\u0131n gam\u0131n\u0131 gidermek i\u00e7in d\u00fcnyaya ba\u011f\u0131\u015flam\u0131\u015f! Bunun i\u00e7indir ki b\u00fct\u00fcn di\u011fer \u015feyler hakk\u0131nda ba\u015fka ba\u015fka hisseden insanlar deliler hakk\u0131nda birbirlerine uyarlar Onlar\u0131 ararlar, severler, ok\u015farlar, korurlar, beslerler, felaketlerinde yard\u0131m ederler nihayet onlara ceza g\u00f6rmeden her\u015feyi yapmaya ve s\u00f6ylemeye izin verirler B\u00fct\u00fcn do\u011fa onlara zarar vermekten o kadar uzakt\u0131r ki, en y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvanlar bile, sanki masum olduklar\u0131n\u0131 do\u011fal olarak hissediyorlarm\u0131\u015f gibi, onlara sayg\u0131 g\u00f6sterir ve hi\u00e7bir fenal\u0131k yapmazlar Delilere b\u00f6ylece sayg\u0131 g\u00f6stermek pek yerindedir; zira onlar, tanr\u0131lara ve \u00f6zellikle bana adanm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Zaten, en b\u00fcy\u00fck krallar, delilerle ya\u015famaktan o kadar haz duyarlar ki, krallar aras\u0131nda, deliler olmadan ne yiyebilen, ne gezebilen, ne de bir an ya\u015fayabilen birka\u00e7 tane vard\u0131r Onlara, g\u00f6steri\u015f i\u00e7in yanlar\u0131nda bulundurduklar\u0131, tats\u0131z ve a\u015f\u0131k suratl\u0131 filozoflardan \u00e7ok daha fazla de\u011fer verirler Bu tercih, bence ne \u015fa\u015f\u0131las\u0131 ne de anla\u015f\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7t\u00fcr Bu bilgeler prenslere s\u00f6ylenebilecek yaln\u0131z gaml\u0131 ve naho\u015f \u015feyler bulurlar Bilgileri ile \u00f6v\u00fcnd\u00fcklerinden, bazen onlar\u0131n nazik kulaklar\u0131n\u0131 sert ve dokunakl\u0131 ger\u00e7eklerle tahri\u015f etmek c\u00fcretinde bile bulunurlar Deliler, tersine, binbir \u00e7e\u015fit haz bulur bulu\u015fturur; her an onlar\u0131 e\u011flendirir, avutur, kahkahalarla g\u00fcld\u00fcr\u00fcrler.<\/p>\n
Fakat benim delilerimin muhakkak hor g\u00f6r\u00fclmeye lay\u0131k, ba\u015fka bir iyi niyetleri de, b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131 biricik samimi ve do\u011fru s\u00f6zl\u00fcleri olduklar\u0131d\u0131r Oysa ger\u00e7ekten daha g\u00fczel ne vard\u0131r? Alkibiades, Platon\u2019da, ger\u00e7e\u011fi \u00e7ocuklu\u011fun ve \u015farab\u0131n s\u00f6yletti\u011fini, istedi\u011fi kadar desin; Euripides\u2019in \u015fu g\u00fczel s\u00f6zde: Deli, delilikler s\u00f6yler, gayet iyi dile getirdi\u011fi gibi, bu \u015feref yaln\u0131z bana aittir Delinin ruhunda ne varsa y\u00fcz\u00fcnde yaz\u0131l\u0131d\u0131r, a\u011fz\u0131 bunu gizlemeden s\u00f6yler; oysa, ayn\u0131 Euripides\u2019e g\u00f6re, bilgenin iki dili vard\u0131r, biri ger\u00e7e\u011fi s\u00f6ylemek, \u00f6teki gerekirse gizlemek i\u00e7in Bilge, beyaz\u0131 siyahla, siyah\u0131 beyaza \u00e7evirmek h\u00fcnerine sahiptir; a\u011fz\u0131 hem so\u011fu\u011fu hem s\u0131ca\u011f\u0131 \u00fcfler, s\u00f6zleri de genellikle d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden pek uzakt\u0131r.<\/p>\n
\u00c7evrelerini saran b\u00fct\u00fcn debdebeye ra\u011fmen, prensler, kendilerine ger\u00e7e\u011fi s\u00f6yleyecek kimseleri bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan ve ger\u00e7e\u011fi gizleyen yaltak\u00e7\u0131lar\u0131 dost edinmeye mecbur olduklar\u0131ndan, bana bahts\u0131z g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorlar \u201cFakat, denecek, prensler ger\u00e7ekleri duymay\u0131 sevmezler, bunun i\u00e7in kendilerine ho\u015f \u015feylerden ziyade do\u011fru \u015feyleri s\u00f6ylemeye c\u00fcret edecek bir tak\u0131m bilgelere rastlamak korkusuyla, bilgelerin meclisinden ka\u00e7\u0131n\u0131rlar\u201d bunda sizinle beraberim, krallar ger\u00e7e\u011fi sevmezler Fakat bu, delilerimin a\u011fz\u0131ndan yaln\u0131z ger\u00e7ekleri de\u011fil, en a\u00e7\u0131k hakaretleri zevkle dinlediklerinde, bir filozofu asmaya yeten bir s\u00f6z\u00fcn, delinin a\u011fz\u0131nda onlar\u0131 e\u011flendirdi\u011fine \u015fa\u015fmak i\u00e7in ayr\u0131ca bir sebeptir Ger\u00e7e\u011fin, a\u015fa\u011f\u0131lamazsa, ho\u015fa giden safdil bir yan\u0131 vard\u0131r; tanr\u0131lar, a\u015fa\u011f\u0131lamaks\u0131z\u0131n onu s\u00f6ylemek kabiliyetini delilere vermi\u015flerdir A\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131 ayn\u0131 sebepledir ki zevklere ve sa\u00e7malara do\u011fal olarak \u00e7ok e\u011filimi olan kad\u0131nlar, genellikle delilerle beraber olmaktan pek ho\u015flan\u0131rlar; bunda bulduklar\u0131 ba\u015fka bir fayda da delilerle yapt\u0131klar\u0131 her \u015feyi -\u00e7o\u011fu zaman ciddiyet i\u015fin i\u00e7ine epeyce kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 halde oyun ve \u015faka diye kabul ettirmekten ibarettir Fakat kad\u0131nlar, bilhassa budalal\u0131klar\u0131n\u0131 boyayarak \u00f6rtmek s\u00f6z konusu olunca ne kadar marifetlidirler!<\/p>\n
Delilerin bahtiyarl\u0131\u011f\u0131na d\u00f6nelim; hayatlar\u0131n\u0131 sevin\u00e7 ve zevk i\u00e7inde ge\u00e7irdikten sonra, \u00f6l\u00fcmden korkmadan, onu hissetmeden, bu d\u00fcnyadan \u00e7\u0131k\u0131p dosdo\u011fru cennete giderler; orada da bahtl\u0131 ruhlar\u0131 s\u0131hhatli bir i\u015fsizlik i\u00e7inde en nefis hazlar\u0131 tadar \u015eimdi bana tasarlayabilece\u011finiz en bilge adam\u0131 veriniz; onu benim delilerimden biriyle\u00a0 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131ral\u0131m Bu adam, \u00e7ocuklu\u011funu ve gen\u00e7li\u011fini binbir t\u00fcrl\u00fc bilimi \u00f6\u011frenmek i\u00e7in eziyet \u00e7ekmekle ge\u00e7irir; en g\u00fczel g\u00fcnlerini, uykusuz gecelerde, zahmetlerde, i\u015flerde ziyan eder \u00d6mr\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn geri kalan k\u0131sm\u0131nda en ufak bir haz duymaz Her zaman fakir, sefil, gaml\u0131, ne\u015fesiz; kendi kendine bir y\u00fckt\u00fcr, ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in de katlan\u0131lmazd\u0131r; renksizlik, zay\u0131fl\u0131k, ihtiyarl\u0131k, ve her nevi sakatl\u0131klar, mesle\u011finin ortas\u0131nda gelip \u00fczerine y\u00fcklenir, nihayet o ba\u015fka insanlar\u0131n ya\u015famaya ba\u015flad\u0131klar\u0131 ya\u015fta \u00f6l\u00fcr Ger\u00e7i do\u011frusunu s\u00f6ylemek gerekirse, hi\u00e7 ya\u015fanmam\u0131\u015f bir insan i\u00e7in \u00f6l\u00fcm saatlerinin hepsi e\u015fittir \u0130\u015fte, \u00fcnl\u00fc bilgenin g\u00f6rkemli tasviri Fakat Stoa kurba\u011falar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131rt\u0131lar\u0131n\u0131 i\u015fitiyorum:<\/p>\n
Stoac\u0131lar \u015f\u00f6yle derler: \u201cHi\u00e7bir \u015fey bunakl\u0131k kadar yas\u0131zlan\u0131las\u0131 de\u011fildir Halbuki b\u00fcy\u00fck delilik bunakl\u0131\u011fa yak\u0131\u015f\u0131r, daha do\u011frusu, bunakl\u0131\u011f\u0131n ta kendisidir Bir bunak nedir? Zihni \u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015f bir insan de\u011fil mi?\u201d B\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnmek, sa\u00e7malamakt\u0131r Bu itiraz\u0131 da tuzla buz etmeye \u00e7al\u0131\u015fal\u0131m; fakat Musalar beni terketmemek \u015fart\u0131yla \u0130leri s\u00fcr\u00fclen delil son derece ince, fakat sa\u011fduyu sahibi ge\u00e7inmeyi o kadar isteyen tart\u0131\u015fmac\u0131lar hi\u00e7 olmazsa Sokrates\u2019in Platon\u2019da, bir Ven\u00fcs\u2019\u00fc ikiye b\u00f6lmekle iki Ven\u00fcs; bir Cupido\u2019yu, ikiye b\u00f6lmekle, iki Cupido yap\u0131l\u0131r dedi\u011fi hat\u0131rlanmal\u0131, dolay\u0131s\u0131yla ba\u015fka bunakl\u0131klar olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmeliydiler Ger\u00e7ekten, b\u00fct\u00fcn bunakl\u0131klar u\u011fursuz de\u011fildir B\u00f6yle olmasayd\u0131 Horatius, sevimli delili\u011fe tutulmu\u015f de\u011fil miyim? demezdi, Platon, hayat\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck nimetleri aras\u0131nda, \u015fairlerin, peygamberlerin ve a\u015f\u0131klar\u0131n deliliklerini saymazd\u0131; Sibylla, dindar Aeneas\u2019\u0131n giri\u015fimini delice diye nitelendirmezdi Demek ki iki t\u00fcr bunakl\u0131k var Bir tanesi vard\u0131r ki, bu, ahretin lanetli k\u0131z\u0131d\u0131r Zalim Furia\u2019lar, korkun\u00e7 y\u0131lanlar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00fcml\u00fclerin kalplerine at\u0131p sava\u015f\u0131n \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131klar\u0131n\u0131, doymaz bir alt\u0131n h\u0131rs\u0131n\u0131, ay\u0131p ve canice a\u015fk\u0131, baba katlini, aile i\u00e7i \u00e7eli\u015fkiyi ve bu t\u00fcrden b\u00fct\u00fcn di\u011fer cinayetleri \u00fcfledikleri zaman, ya da m\u00fcthi\u015f me\u015falelerini su\u00e7lu \u00f6l\u00fcml\u00fclerin cani ruhlar\u0131nda \u00e7\u0131lg\u0131ncas\u0131na sallayarak, onlara eziyet ettikleri zaman, bunakl\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnya y\u00fcz\u00fcne yayarlar Ba\u015fka bir tanesi vard\u0131r ki bu, birincisinden pek farkl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
G\u00f6revi b\u00fct\u00fcn insanlara mutluluk vermek olan bu t\u00fcr, varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 benden al\u0131r Bu bunakl\u0131k ruhu kavrayan hayat\u0131n b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7lerini, b\u00fct\u00fcn kayg\u0131lar\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn ac\u0131lar\u0131n\u0131, unutturan, \u00f6mr\u00fc bir haz deryas\u0131na dald\u0131ran tatl\u0131 bir h\u00fclyadan ibarettir Cicero\u2019nun, Atticus\u2019a yazd\u0131\u011f\u0131 bir mektupta, pek \u00e7ok ho\u015f belan\u0131n naho\u015f bilincini i\u00e7imizden kovmak g\u00fcc\u00fcne sahip oldu\u011fundan, tanr\u0131lar\u0131n en b\u00fcy\u00fck arma\u011fan\u0131 sayd\u0131\u011f\u0131 \u015fey, i\u015fte bu tatl\u0131 h\u00fclyad\u0131r Bilgelerin h\u00fcneriyle deliliklerin en ho\u015fundan yoksun k\u0131l\u0131nan bir Grek\u2019in aram\u0131\u015f oldu\u011fu, i\u015fte bu h\u00fclyad\u0131r Tiyatroda g\u00fcnlerce yaln\u0131z oturmu\u015f, d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fczel komedyalar\u0131n\u0131 dinliyormu\u015f gibi g\u00fcl\u00fcyor, el \u00e7\u0131rp\u0131yordu Oysa bir \u015fey i\u015fitmiyordu Toplum hayat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn g\u00f6revlerini yerine getiriyordu; iyi dost, izin verici bir koca, hizmetkarlar\u0131na ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc bir efendi olan bu adam, t\u0131pas\u0131z bir \u015fi\u015fe i\u00e7in \u00f6fkeye kap\u0131lanlardan de\u011fildi \u201cZalim dostlar! Bana iyilik etmek \u015f\u00f6yle dursun, beni zevklerimden ay\u0131rarak, mutlulu\u011fumu olu\u015fturan bir hayalden yoksun b\u0131rakarak, beni \u00f6ld\u00fcr\u00fcyorsunuz!\u201d B\u00f6yle konu\u015fmakta \u00e7ok hakk\u0131 vard\u0131; bu mutlu ve tatl\u0131 delili\u011fe, t\u0131p taraf\u0131ndan mahvedilmesi laz\u0131m gelen bir hastal\u0131k g\u00f6z\u00fc ile bakanlar, pek kabaca yan\u0131l\u0131yorlard\u0131; bunlar \u00e7\u00f6pleme otuna, kendilerine bu ot verilmekte olan bir kimseden daha ziyade muhta\u00e7t\u0131lar<\/p>\n
Zaten duygularla, zihin b\u00fct\u00fcn hayallerinin birer delilik oldu\u011funu kesip atmad\u0131m S\u00f6zgelimi, \u015fa\u015f\u0131 oldu\u011fundan bir kat\u0131r\u0131 e\u015fek sanan, ya da en berbat destana y\u00fcce bir \u015fiirmi\u015f gibi hayran olan adam, ilk\u00f6nce bir deli say\u0131lmayacakt\u0131r Oysa, d\u00fc\u015f\u00fcncesi, duygular\u0131 kadar kar\u0131\u015fm\u0131\u015f oldu\u011fundan al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f \u00f6rf ve adetlere ters d\u00fc\u015fen bir bozuklu\u011fu s\u00fcrekli olarak koruyan bir kimseye bu unvan kolayca bah\u015folunacakt\u0131r S\u00f6zgelimi, bir e\u015fe\u011fin an\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ne zaman duyarsa, nefis bir senfoni dinledi\u011fini hayal eden, ya da sefalet ve a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k i\u00e7inde do\u011fmu\u015f oldu\u011fu halde kendini Craesus kadar zengin ve kudretli sayan bir insan i\u015fte b\u00f6yledir, denebilirdi Bu cins delilik, \u00e7o\u011fu zaman oldu\u011fu gibi, ne\u015fe ile beraber olunca, hem onu duyanlar\u0131, hem de kendileri deli olduklar\u0131 halde ba\u015fkalar\u0131nda g\u00f6renleri, \u00e7ok e\u011flendirir Kudretimin \u00e7o\u011fu zaman san\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7ok daha geni\u015f oldu\u011fu i\u015fte bundan anla\u015f\u0131l\u0131r Her tarafta delilerin birbirlerine g\u00fcld\u00fckleri ve b\u00f6ylece kendilerine kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 haz sa\u011flad\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr \u00c7o\u011fu zaman en delisi daha az deli olana, daha samimiyetle g\u00fcler.<\/p>\n
Bence, ne kadar delilik cinsine sahipsek, o nispette daha mutluyuz -fakat bana \u00f6zg\u00fc olan delilik cinsinden d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmamak \u015fart\u0131yla- bu cins o kadar genel ve o kadar yayg\u0131nd\u0131r ki, \u00f6mr\u00fcn\u00fcn her saatinde bilge olan ve kudretimin herhangi bir etkisi aras\u0131ra duymayan bir insan\u0131n, d\u00fcnya y\u00fcz\u00fcnde bulundu\u011fundan \u015f\u00fcpheliyim B\u00fct\u00fcn fark \u015fudur ki, \u00f6rne\u011fin bir helvac\u0131 kaba\u011f\u0131n\u0131 bir kad\u0131n sanan kimseye her yerde deli nazariyle bak\u0131l\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu cins delili\u011fe al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir; oysa Penelope\u2019den daha iffetli bir kar\u0131s\u0131 oldu\u011funa inanmakla mutlu olan ve kad\u0131n bir\u00e7ok a\u015f\u0131\u011fa olduk\u00e7a iyi davrand\u0131\u011f\u0131 halde, tatl\u0131 aymazl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde ya\u015fayan bir insan, hi\u00e7bir zaman deli olarak g\u00f6r\u00fclmez, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu ola\u011fan bir \u015feydir; denebilir ki her kocan\u0131n ba\u015f\u0131na gelir<\/p>\n
Avdan ba\u015fka \u015fey sevmeyen \u015fu kimseler ayn\u0131 s\u0131n\u0131fa konabilirler; onlarca borular\u0131n sert ve naho\u015f sesini, k\u00f6peklerin pek \u00e7irkin ulumalar\u0131n\u0131 i\u015fitmek pek b\u00fcy\u00fck bir zevktir.<\/p>\n
San\u0131r\u0131m bunlar, k\u00f6peklerinin sidi\u011fini, sanki misk imi\u015f gibi, \u015fehvetle koklarlar Bir vah\u015fi hayvan par\u00e7alamak ne zevktir! \u00d6k\u00fczlerin ve koyunlar\u0131n uzuvlar\u0131n\u0131 kesmek, koparmak, ayak tak\u0131m\u0131na b\u0131rak\u0131lan a\u015fa\u011f\u0131 ve d\u00fc\u015fk\u00fcn bir u\u011fra\u015f\u0131d\u0131r; fakat vah\u015fi bir hayvan\u0131n titreyen uzuvlar\u0131n\u0131 koparmak, ancak kahramanlara mahsus soylu ve \u015fanl\u0131 bir etkinliktir Bu heybetli t\u00f6ren, diz \u00e7\u00f6kerek, ba\u015f a\u00e7\u0131\u015f, bu i\u015fe tahsis edilmi\u015f bir b\u0131\u00e7akla (zira bir ba\u015fkas\u0131n\u0131 kullanmak cinayet olurdu), belirli hareketlerle, bir \u00e7e\u015fit dini sayg\u0131yla yap\u0131l\u0131r; o s\u0131rada haz\u0131r olanlar\u0131n hepsi, kurban kesenin etraf\u0131nda s\u0131ralanm\u0131\u015f olarak sayg\u0131l\u0131 bir sessizlik i\u00e7inde, belki bin defadan fazla g\u00f6rm\u00fc\u015f olduklar\u0131 bu sahneyi, fevkal\u00e2de g\u00fczel ve yeni bir \u015fey imi\u015f gibi hayranl\u0131kla seyreder Ne mutlu o \u00f6l\u00fcml\u00fcye ki, hayvan\u0131n etinden bir par\u00e7a tatmas\u0131na izin verilmi\u015ftir Bu, ailesinin en \u015fanl\u0131 lakaplar\u0131ndan biri gibi bakt\u0131\u011f\u0131 bir onurdur Bu gibi azimli avc\u0131lar\u0131n b\u00fct\u00fcn kazand\u0131klar\u0131, sonunda, takip ettikleri ve yedikleri hayvanlara yak\u0131n derecede vah\u015fi olmalar\u0131d\u0131r Buna ra\u011fmen ger\u00e7ek krallara l\u00e2y\u0131k bir hayat s\u00fcrd\u00fcklerine pek inan\u0131rlar<\/p>\n
Kitap Hakk\u0131nda:<\/strong><\/p>\n Delili\u011fe \u00d6vg\u00fc (\u00f6zg\u00fcn ad\u0131yla: Morias enkomion seu laus stultitiae),Erasmus’un canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, ge\u00e7erlili\u011fini ve \u00e7ekicili\u011fini g\u00fcn\u00fcm\u00fcze de\u011fin de\u011fi\u015fmeden koruyabilmi\u015f tek yap\u0131t\u0131d\u0131r. Bu k\u00fc\u00e7\u00fck kitab\u0131n tasla\u011f\u0131n\u0131 1509 yaz\u0131nda, \u0130talya’dan \u0130ngiltere’ye yapt\u0131\u011f\u0131 yolculuk s\u0131ras\u0131nda \u00e7\u0131karan Erasmus, yazma i\u015fini \u0130ngiltere’de, dostu Thomas More’nin evine vard\u0131ktan k\u0131sa s\u00fcre sonra ger\u00e7ekle\u015ftirdi; kitab\u0131 da Thomas More’a adad\u0131. Yap\u0131t\u0131n\u0131 birka\u00e7 g\u00fcn gibi k\u0131sac\u0131k bir s\u00fcrede tamamlayan Erasmus, bu arada hi\u00e7bir kitaptan yararlanmad\u0131.<\/p>\n Erasmus bu yap\u0131t\u0131 sadece Sir Thomas More’u e\u011flendirmek amac\u0131yla bir haftada yazm\u0131\u015f oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr; fakat hem \u015faka yoluyla sunulan \u00e7eli\u015fkilerin hayranl\u0131k uyand\u0131r\u0131c\u0131 nitelikte olu\u015fu hem de alimane \u00e7o\u015fkular i\u00e7eriyor olu\u015fu bu eserin \u00e7ok daha ciddi ama\u00e7lar\u0131 oldu\u011fu ger\u00e7e\u011fini ortaya koyar. Delilik, yarat\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n de\u011ferli g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc her \u015feyi ele\u015ftirerek ve gen\u00e7li\u011fi, hazlar\u0131, sarho\u015flu\u011fu ve hepimizin d\u00fcnyaya gelmesini sa\u011flayan ba\u015f d\u00f6nd\u00fcr\u00fcc\u00fc cinsel arzular\u0131 takdir ederrek s\u00f6z\u00fcne ba\u015flar. Sonraki b\u00f6l\u00fcmlerde insanlar\u0131n haks\u0131z iddialar\u0131ndan, zaaflar\u0131ndan, sahte teolog ve ke\u015fi\u015flerden bahseder ve H\u0131ristiyanl\u0131ktaki “delili\u011fe” \u00f6vg\u00fcler ya\u011fd\u0131r\u0131r. Erasmus’un ak\u0131ll\u0131l\u0131\u011f\u0131, n\u00fckteleri ve tarz\u0131ndaki ustal\u0131\u011f\u0131 bu kitab\u0131n hakl\u0131 bir ba\u015far\u0131 kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r; d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin ve y\u00f6ntemlerinin canl\u0131 bir savunmas\u0131n\u0131 yapm\u0131\u015f oldu\u011fu Maarten Van Dorp’a yaz\u0131lan mektup da bu kitaba dahil edilmi\u015ftir. Betty Radice’in muhte\u015fem \u00e7evirisi ve A.H.T. Levi’nin nitelikli giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fc ve metin \u00fczerine yazm\u0131\u015f oldu\u011fu notlar\u0131n hepsi daha sonra yap\u0131lacak olan ara\u015ft\u0131rmalar da g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak g\u00fcncelle\u015ftirilmi\u015ftir. Beraber yapt\u0131klar\u0131 bu \u00e7al\u0131\u015fma, 16. y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015fyap\u0131tlar\u0131ndan birini, inceli\u011fine var\u0131labilir hale getirmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ey ulu tanr\u0131lar! Kendilerine deli, ak\u0131ls\u0131z, budala, avanak gibi g\u00fczel adlar verilmesi adet olan kimselerden yery\u00fcz\u00fcnde daha mutlu insanlar var m\u0131? Belki burada ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm \u015feyleri, \u00e7\u0131lg\u0131nca ve g\u00fcl\u00fcn\u00e7 bulursunuz; fakat hi\u00e7bir \u015feyin bu kadar do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131na sizi temin edebilirim \u00d6nce, \u00f6l\u00fcmden hi\u00e7 korkmazlar; bu da ku\u015fkusuz ufak bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck de\u011fildir. Ne k\u00f6t\u00fc bir vicdan\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[138],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5156","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-edebiyat-dunya"},"yoast_head":"\n