![](\"images\/stories\/karl_marx.jpg\")
II. 13 HAZ\u0130RAN 1849<\/p>\nII. 13 HAZ\u0130RAN 1849<\/p>\n
25 \u015eubat 1848 Fransa’ya cumhuriyeti getirdi, 25 Haziran ise, ona devrimi zorla kabul ettirdi. Ve, \u015eubattan \u00f6nce, devrim, devlet bi\u00e7iminin y\u0131k\u0131lmas\u0131 burjuva toplumun alt\u00fcst olmas\u0131, y\u0131k\u0131lmas\u0131 demeye geliyordu.
Haziran \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 burjuvazinin cumhuriyet\u00e7i kesimi y\u00f6netmi\u015fti, zaferle birlikte devlet iktidar\u0131 da zorunlu olarak anlam\u0131na geldi\u011fi halde, Hazirandan sonra devrim, (sayfa 276) ona d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. S\u0131k\u0131y\u00f6netim, Paris’i, diren\u00e7siz, burjuvazinin ayaklar\u0131 alt\u0131na seriyordu ve ta\u015frada manevi bir s\u0131k\u0131y\u00f6netim, burjuvalarda, g\u00f6z y\u0131ld\u0131ran bir hoyratl\u0131kla dolu bir zafer k\u00fcstahl\u0131\u011f\u0131, k\u00f6yl\u00fclerde ise alabildi\u011fine, ipini koparm\u0131\u015f ba\u011fnaz bir m\u00fclkiyet a\u015fk\u0131 h\u00fck\u00fcm s\u00fcr\u00fcyordu. Demek ki, a\u015fa\u011f\u0131dan gelen hi\u00e7 bir tehlike yoktu.
\u0130\u015f\u00e7ilerin devrimci iktidar\u0131 ile birlikte, demokrat cumhuriyet\u00e7ilerin, yani Y\u00fcr\u00fctme Komisyonunda Ledru-Rollin taraf\u0131ndan, Kurucu Ulusal Mecliste Montagne[136] taraf\u0131ndan, bas\u0131nda ise R\u00e9forme[70] taraf\u0131ndan temsil edilen k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva anlam\u0131nda cumhuriyet\u00e7ilerin siyasal etkisi de y\u0131k\u0131ld\u0131. Bunlar, 16 Nisanda, burjuva cumhuriyet\u00e7ileri ile elbirli\u011fi ederek, proletaryaya kar\u015f\u0131 gizli fesat kurmu\u015flard\u0131,[137] Haziran g\u00fcnlerinde birlikte d\u00f6v\u00fc\u015fm\u00fc\u015flerdi. B\u00f6yle yapmakla, kendi partilerinin, \u00fczerinde bir g\u00fc\u00e7 halinde belirginle\u015fti\u011fi arka plan\u0131n\u0131 kendi elleriyle y\u0131k\u0131yorlard\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazi, burjuvazi kar\u015f\u0131s\u0131nda devrimci bir tutumu ancak arkas\u0131nda proletarya oldu\u011fu zaman s\u00fcrd\u00fcrebilir. Evet, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6rd\u00fcler. Kendileri ile, Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet ve Y\u00fcr\u00fctme Komisyonu zaman\u0131nda istemeye istemeye, gizlice yap\u0131lan s\u00f6z\u00fcmona ittifak, burjuva cumhuriyet\u00e7ileri taraf\u0131ndan bozuldu.
Demokrat cumhuriyet\u00e7iler, horg\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f ve bir kenara itilmi\u015f m\u00fcttefikler olarak, kendisinden hi\u00e7 bir \u00f6d\u00fcn koparamad\u0131klar\u0131, ama egemenli\u011fi ve onunla birlikte cumhuriyet ne zaman burjuvazinin cumhuriyete kar\u015f\u0131 kesimi taraf\u0131ndan tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fcnse desteklemek zorunda kald\u0131klar\u0131 \u00fc\u00e7renkli cumhuriyetin birer uydusu olmak gibi a\u015fa\u011f\u0131 bir derekeye d\u00fc\u015ft\u00fcler. Cumhuriyete kar\u015f\u0131 bu kesimler, yani orleanc\u0131lar ve me\u015fruiyet\u00e7iler, daha ba\u015f\u0131ndan, Kurucu Ulusal Mecliste az\u0131nl\u0131kta idiler. Haziran g\u00fcnlerinden \u00f6nce, bunlar, ancak, burjuva cumhuriyet\u00e7ili\u011fi maskesi alt\u0131nda hareket etmeye cesaret edebiliyorlard\u0131. Haziran zaferi, bir an i\u00e7in b\u00fct\u00fcn burjuva Fransa’n\u0131n, Cavaignac’\u0131, bir kurtar\u0131c\u0131 olarak selamlamas\u0131na neden oldu, ve Haziran g\u00fcnlerinden k\u0131sa bir s\u00fcre sonra, kar\u015f\u0131-cumhuriyet\u00e7i parti ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yeniden ele ge\u00e7irince, askeri diktat\u00f6rl\u00fck ve Paris’teki s\u0131k\u0131y\u00f6netim, onun, ancak \u00e7ok \u00e7ekinerek ve b\u00fcy\u00fck bir ihtiyatla boynuzlar\u0131n\u0131 g\u00f6stermesine izin verdi.[138] (sayfa 277)
1830’dan beri, burjuva cumhuriyet\u00e7iler kesimi, bu kesimin yazarlar\u0131n\u0131n, s\u00f6zc\u00fclerinin, “yeteneklerinin”, tutkular\u0131n\u0131n, milletvekillerinin, generallerinin, bankerlerinin ve avukatlar\u0131n\u0131n \u015fahs\u0131nda, bir Paris gazetesi olan National’in \u00e7evresinde toplanm\u0131\u015ft\u0131. National’in ta\u015fra bask\u0131lar\u0131 vard\u0131. National y\u00e2ran\u0131 \u00fc\u00e7renklicumhuriyet hanedan\u0131 idi. Bu hanedan, hi\u00e7 zaman yitirmeden, devletin b\u00fct\u00fcn y\u00fcksek makamlar\u0131n\u0131, bakanl\u0131klar\u0131, emniyet m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, posta y\u00f6netimini, valilikleri, ordudaki b\u00fct\u00fcn a\u00e7\u0131k y\u00fcksek r\u00fctbeleri eline ge\u00e7irdi. Y\u00fcr\u00fctme g\u00fcc\u00fcn\u00fcn ba\u015f\u0131nda, bu hanedan\u0131n generali Cavaignac bulunuyordu. Ba\u015fyazar\u0131 Marrast, Kurucu Ulusal Meclisin de\u011fi\u015fmez ba\u015fkan\u0131 oldu. Ayn\u0131 zamanda, salonlar\u0131nda, protokol \u015fefi gibi, hilesiz cumhuriyetin te\u015frifat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 yap\u0131yordu.
Devrimci Frans\u0131z yazarlar\u0131 bile, cumhuriyet\u00e7i gelene\u011fe kar\u015f\u0131 bir \u00e7e\u015fit sayg\u0131lar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc, Kurucu Ulusal Mecliste, kralc\u0131lar\u0131n egemen olmu\u015f olduklar\u0131 yanl\u0131\u015f\u0131na arka \u00e7\u0131kt\u0131lar. Haziran g\u00fcnlerinden bu yana, Kurucu Meclis, tam tersine, yaln\u0131z burjuva cumhuriyet\u00e7ili\u011finin temsilcisi olarak kalm\u0131\u015ft\u0131 ve meclisin bu niteli\u011fi, \u00fc\u00e7renkli cumhuriyet\u00e7ilerin meclis d\u0131\u015f\u0131ndaki etkileri y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde gitgide daha kesinlikle belirginle\u015fti. Burjuva cumhuriyetinin bi\u00e7imini savunmak m\u0131 s\u00f6zkonusuydu, demokrat cumhuriyet\u00e7ilerin oylar\u0131 onlar\u0131n emrindeydi, cumhuriyetin i\u00e7eri\u011fi mi s\u00f6zkonusuydu, onlar\u0131n konu\u015fma tarzlar\u0131 bile onlar\u0131 kralc\u0131 burjuva kesimlerinden ay\u0131rdetmiyordu art\u0131k, \u00e7\u00fcnk\u00fc art\u0131k, burjuva cumhuriyetinin i\u00e7eri\u011fini, kesinlikle burjuvazinin \u00e7\u0131karlar\u0131, onun s\u0131n\u0131f egemenli\u011finin ve s\u0131n\u0131f s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fcn maddi ko\u015fullar\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.
Demek ki, sonunda, \u00f6lerek, \u00f6ld\u00fcr\u00fclerek de\u011fil de, \u00e7\u00fcr\u00fcyerek son bulan bu Kurucu Meclisin ya\u015fant\u0131s\u0131nda, eylemlerinde ger\u00e7ekle\u015fen \u015fey krall\u0131k de\u011fil, burjuva cumhuriyet\u00e7ili\u011fi idi.
B\u00fct\u00fcn egemenli\u011fi boyunca, sahne \u00f6n\u00fcnde binbir \u015fatafatla esas temsili oynarken (Haupt-und Staats-action), arka planda hi\u00e7 aras\u0131 kesilmeden bir kurban yakma merasimi temsil ediliyordu\u00a0\u00a0 askeri yasa gere\u011fince, esir al\u0131nm\u0131\u015f Haziran isyanc\u0131lar\u0131n\u0131n s\u00fcrekli mahkum edilmesi ya da onlar\u0131n yarg\u0131lanmadan s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderilmeleri. Kurucu Meclis, (sayfa 278) Haziran isyanc\u0131lar\u0131n\u0131n \u015fahs\u0131nda su\u00e7lular\u0131 yarg\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ama d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 ezdi\u011fini itiraf etmek dirayetini g\u00f6stermi\u015ftir.
Kurucu Ulusal Meclisin ilk i\u015fi, Haziran ve 15 May\u0131s olaylar\u0131n\u0131 ve sosyalist ve demokrat parti liderlerinin bu olaylara kat\u0131l\u0131p kat\u0131lmad\u0131klar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak i\u00e7in bir soru\u015fturma komisyonu kurmak oldu. Soru\u015fturma do\u011frudan do\u011fruya Louis Blanc’a, Ledru-Rollin ve Caussidi\u00e8re’e y\u00f6neltilmi\u015fti. Burjuva cumhuriyet\u00e7ileri bu rakiplerinden kurtulmak i\u00e7in sab\u0131rs\u0131zl\u0131kla yan\u0131p tutu\u015fuyorlard\u0131. Onlar h\u0131n\u00e7lar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131 i\u015fini, hanedan muhalefetinin eski lideri, insan k\u0131l\u0131\u011f\u0131nda liberalizm olan, bu “nullit\u00e9 grave”,[30*] bu s\u0131rs\u0131klam yavanl\u0131k, bu en niteliklileri olan Odilon Barrot’dan ba\u015fkas\u0131na emanet edemezlerdi; o Odilon Barrot ki, yaln\u0131z bir hanedan\u0131n intikam\u0131n\u0131 almakla kalmayacak, devrimcilerden elinden ka\u00e7\u0131rmas\u0131na neden olduklar\u0131 bir kabine ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n hesab\u0131n\u0131 da soracakt\u0131. \u0130\u015fte onun amans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n en sa\u011flam g\u00fcvencesi. Soru\u015fturma komisyonu ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na atanan i\u015fte bu Barrot oldu ve \u015eubat devrimine kar\u015f\u0131, d\u00f6rtba\u015f\u0131 mamur bir davay\u0131 hi\u00e7 yoktan var etti; bu dava \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir: 17 Mart, g\u00f6steri; 16 Nisan, komplo; 15 May\u0131s, suikast; 23 Haziran, i\u00e7sava\u015f! Neden Barrot bu bilgince, kriminalist\u00e7e ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n\u0131 24 \u015eubata kadar geni\u015fletmiyor? Journal des D\u00e9bats[139] kar\u015f\u0131l\u0131k veriyor: 24 \u015eubat Roma’n\u0131n temelinin at\u0131l\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Devletlerin k\u00f6keni, tart\u0131\u015f\u0131lmamas\u0131, yaln\u0131zca inan\u0131lmas\u0131 gereken bir mit i\u00e7inde karanl\u0131klara g\u00f6m\u00fcl\u00fcr. Louis Blane ve Caussidi\u00e8re, mahkemeye verildiler. Ulusal Meclis, 15 May\u0131sta ba\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu kendini temizleme i\u015fini tamamlad\u0131.
Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan tasarlanan ve Goudehaux’nun\u00a0 bir ipotek vergisi bi\u00e7iminde\u00a0 yeniden ele ald\u0131\u011f\u0131 sermayenin vergilendirilmesi i\u015fi Kurucu Meclis taraf\u0131ndan geri \u00e7evrildi; \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresini on saat olarak s\u0131n\u0131rland\u0131ran yasa kald\u0131r\u0131ld\u0131, bor\u00e7 y\u00fcz\u00fcnden hapis cezas\u0131 yeniden kondu; Frans\u0131z n\u00fcfusunun \u00e7o\u011funlu\u011fu, yani okuma yazma bilmeyenler j\u00fcriye kabul edilmez oldular. Peki neden oy verme hakk\u0131 da kald\u0131r\u0131lmad\u0131? Gazetelerin teminat ak\u00e7esi yeniden kondu; demek kurma hakk\u0131 k\u0131s\u0131tland\u0131. (sayfa 279)
Ama eski burjuva ili\u015fkilerine eski g\u00fcvencelerini vermekteki ve devrimci dalgalar\u0131n b\u0131rakt\u0131klar\u0131 b\u00fct\u00fcn izleri yoketmekteki ivecenliklerinde beklenmedik bir tehlike tehdidi yaratan bir direni\u015fle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar.
Haziran g\u00fcnlerinde, hi\u00e7 kimse, m\u00fclkiyeti kurtarma u\u011fruna ve krediyi yeniden tesis etme u\u011fruna, Paris k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvalar\u0131, kahveciler, lokantac\u0131lar, marchands de vin,[31*] k\u00fc\u00e7\u00fck tacirler, d\u00fckkanc\u0131lar, zanaat\u00e7\u0131lar vb. kadar ba\u011fnazca sava\u015fmam\u0131\u015ft\u0131. D\u00fckkan, b\u00fct\u00fcn kuvvetini toplayarak sokaktan d\u00fckkana ge\u00e7i\u015fi yeniden sa\u011flamak i\u00e7in barikata kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fc. Ama barikat\u0131n ard\u0131nda d\u00fckkan\u0131n m\u00fc\u015fterileri ve bor\u00e7lular\u0131, \u00f6n\u00fcnde ise alacakl\u0131lar\u0131 vard\u0131. Ve barikatlar devrilip i\u015f\u00e7iler ezildi\u011finde, ve ma\u011fazalar\u0131n bek\u00e7ileri zafer sarho\u015flu\u011fu i\u00e7inde yeniden d\u00fckkanlar\u0131na ko\u015fu\u015ftuklar\u0131 zaman, d\u00fckkan kap\u0131s\u0131n\u0131n, m\u00fclkiyetin bir bek\u00e7isi taraf\u0131ndan, kendilerine birtak\u0131m g\u00f6zkorkutucu ka\u011f\u0131tlar\u0131 uzatan resmi bir kredi memuru taraf\u0131ndan kesilmi\u015f oldu\u011funu g\u00f6rd\u00fcler: vadesi ge\u00e7mi\u015f poli\u00e7e, vadesi dolmu\u015f senet, vadesi gelmi\u015f bono, batm\u0131\u015f d\u00fckkan ve batm\u0131\u015f d\u00fckkanc\u0131 buldular.
M\u00fclkiyetin korunmas\u0131! Ama onlar\u0131n oturduklar\u0131 ev kendi m\u00fclkleri de\u011fildi, ba\u015f\u0131nda bekledikleri d\u00fckkan kendi m\u00fclkleri de\u011fildi; satt\u0131klar\u0131 mallar kendi m\u00fclkleri de\u011fildi. Art\u0131k ne ticaretleri, ne i\u00e7inde yemek yedikleri tabak, ne yat\u0131p uyuduklar\u0131 yatak kendilerinindi. Asl\u0131nda tam da kendilerine, onlara kar\u015f\u0131, evini kiraya vermi\u015f olan mal sahibinin, poli\u00e7eyi k\u0131rm\u0131\u015f olan bankerin, pe\u015fin avanslar vermi\u015f olan kapitalistin, meta\u0131n\u0131 sat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bu d\u00fckkanc\u0131lara emanet etmi\u015f olan fabrikat\u00f6r\u00fcn, hammaddeleri bu zanaat\u00e7\u0131lara krediyle vermi\u015f olan toptanc\u0131 t\u00fcccar\u0131n yarar\u0131na bu m\u00fclkiyeti kurtarmak s\u00f6zkonusuydu. Kredinin yenidenkalk\u0131nd\u0131r\u0131lmas\u0131! Ama kredi bir kez sa\u011flamla\u015f\u0131nca, yeniden korku veren bir deh\u015fetle Haziran isyanc\u0131lar\u0131n\u0131n cesetleri ba\u015f\u0131na dikilen bor\u00e7lar y\u00fcz\u00fcnden, borcunu \u00f6deyemeyen bor\u00e7luyu kar\u0131s\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131yla birlikte bar\u0131nd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6rt duvardan \u00e7\u0131kar\u0131p atan, s\u00f6zde servetini sermayeye teslim eden ve kendisini de hapse t\u0131kan etkin ve gayretke\u015f bir tanr\u0131 oldu\u011funu ortaya koydu.
K\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvalar, i\u015f\u00e7ileri yenmekle, kendilerini kuzu (sayfa 280) kuzu alacakl\u0131lar\u0131n\u0131n ellerine teslim etmi\u015f olduklar\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir deh\u015fetle anlad\u0131lar. \u015eubattan beri m\u00fczmin bir \u015fekilde s\u00fcr\u00fcklenip giden ve g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte bilmemezlikten gelinen iflaslar\u0131, Hazirandan sonra, ayan beyan ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.
Onlar\u0131n saymaca (itibari) m\u00fclklerine, yaln\u0131zca kendileri m\u00fclkiyet ad\u0131na sava\u015f alan\u0131na s\u00fcr\u00fcld\u00fckleri zaman s\u00fcresince ili\u015filmedi. Ama \u015fimdi proletarya ile b\u00fcy\u00fck hesap g\u00f6r\u00fcld\u00fckten sonra, art\u0131k bakkal\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck hesab\u0131 da g\u00f6r\u00fclebilirdi. Paris’te vadesi ge\u00e7mi\u015f senet de\u011ferleri toplam\u0131 21 milyon frank\u0131n \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131k\u0131yordu, ta\u015frada ise 11 milyon frank\u0131n. Paris’teki 7.000 i\u015fyerinin sahibi, \u015eubat ay\u0131ndan beri kiralar\u0131n\u0131 \u00f6dememi\u015fti.
Nas\u0131l Ulusal Meclis, siyasal bor\u00e7lar \u00fczerine, \u015eubata kadar uzanan bir soru\u015fturma yapt\u0131 ise, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvalar da, \u015fimdi, kendi a\u00e7\u0131lar\u0131ndan 24 \u015eubata kadar olan medeni bor\u00e7lar \u00fczerine soru\u015fturma istiyorlard\u0131. Bunlar, y\u0131\u011f\u0131n halinde, borsan\u0131n b\u00fcy\u00fck salonunda topland\u0131lar ve devrim y\u00fcz\u00fcnden i\u015flerin durmas\u0131 sonucu iflas etti\u011fini, 24 \u015eubata kadar i\u015flerinin iyi gitti\u011fini tan\u0131tlayabilen her t\u00fcccar i\u00e7in, \u00f6deme vadelerinin bir ticaret mahkemesi karar\u0131yla uzat\u0131lmas\u0131n\u0131 ve alacakl\u0131 i\u00e7in alaca\u011f\u0131n\u0131, hafifletilmi\u015f \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc bir faizle tasfiye etmesi zorunlulu\u011funu tehditler savurarak talep ettiler. Bu sorun, bir yasa \u00f6nerisi olarak, concordats \u00e0l’aimable[32*] bi\u00e7iminde Ulusal Mecliste tart\u0131\u015fmaya kondu. Meclis karar veremiyordu, ama i\u015fte o anda, Saint-Denis kap\u0131s\u0131nda ayaklananlar\u0131n binleri bulan kanlar\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n af lehinde bir dilek\u00e7e haz\u0131rlad\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendi.
Haziran\u0131n yeniden dirilen hayaleti kar\u015f\u0131s\u0131nda, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvalar korkudan titrediler ve Ulusal Meclis, ba\u015fe\u011fmezli\u011fini yeniden tak\u0131nd\u0131. Bor\u00e7lular ile alacakl\u0131lar aras\u0131ndaki concordats \u00e0 l’aimable ba\u015fl\u0131ca noktalar\u0131nda reddedildi.
O zaman, Ulusal Meclisin ba\u011fr\u0131nda, uzun zamandan beri k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvalar\u0131n demokrat temsilcilerinin burjuvazinin cumhuriyet\u00e7i temsilcileri taraf\u0131ndan itelendikleri, parlamentodaki bu kopu\u015f, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva bor\u00e7lular\u0131n burjuva alacakl\u0131lara teslim edilmesi ile ger\u00e7ek burjuva ekonomik anlam\u0131n\u0131 kazand\u0131. K\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvalar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc tepeden (sayfa 281) t\u0131rna\u011fa y\u0131k\u0131ld\u0131lar, geri kalan\u0131na ise, ancak, kendilerini, kaderleri sermayenin merhametine kalm\u0131\u015f birer k\u00f6le haline getiren ko\u015fullar alt\u0131nda ticaretlerini s\u00fcrd\u00fcrme izni verildi. 22 A\u011fustos 1848’de Ulusal Meclis concordats de l’aimable’i reddediyordu, 19 Eyl\u00fcl 1848’de ise, s\u0131k\u0131y\u00f6netimin g\u00f6be\u011finde, Prens Louis Bonaparte ile Vincennes mahpusu, kom\u00fcnist Raspail, Paris temsilcisi se\u00e7iliyordu. Burjuvaziye gelince, o, Yahudi sarraf ve orleanc\u0131 Fould’u se\u00e7ti. B\u00f6ylece, herbir yandan, ayn\u0131 anda, Kurucu Ulusal Mecliste, burjuva cumhuriyet\u00e7ili\u011fine ve Cavaignac’a kar\u015f\u0131 sava\u015f il\u00e2n ediliyordu.
Paris k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvalar\u0131n\u0131n kitle halinde iflaslar\u0131n\u0131n, ondan do\u011frudan do\u011fruya zarar g\u00f6renler \u00e7emberinin \u00e7ok \u00f6tesine ta\u015fan yank\u0131lar\u0131 oldu\u011funu, ve zorunlu olarak, burjuva al\u0131\u015fveri\u015fini yeniden aksatmak durumunda oldu\u011funu, ve ayn\u0131 zamanda Haziran ayaklanmas\u0131n\u0131n neden oldu\u011fu, masraflar y\u00fcz\u00fcnden ve \u00fcretimin durmas\u0131, t\u00fcketimin azalmas\u0131, ithalat\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131 sonucu devlet gelirlerinin durmadan d\u00fc\u015fmesi y\u00fcz\u00fcnden b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir kez daha kapanmaz u\u00e7urumlar a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 uzun uzun a\u00e7\u0131klaman\u0131n gere\u011fi yoktur. Cavaignac ve Ulusal Meclis, kendilerini daha a\u011f\u0131r bir bi\u00e7imde mali aristokrasinin boyunduru\u011fu alt\u0131na sokan yeni bir bor\u00e7lanmadan (istikraz) ba\u015fka bir \u00e7areye ba\u015fvuram\u0131yorlard\u0131.
E\u011fer k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazi Haziran zaferinin meyvesi olarak iflas\u0131 ve icra yoluyla tasfiyeyi bi\u00e7mi\u015fse, Cavaignac’\u0131n yeni\u00e7erileri, gezgin muhaf\u0131zlar, yosmalar\u0131n yumu\u015fak kollar\u0131 aras\u0131nda \u00f6d\u00fcllerini buldular ve “toplumun gen\u00e7 kurtar\u0131c\u0131lar\u0131”, hilesiz cumhuriyetin ayn\u0131 zamanda hem amphitryon’u[33*] hem de troubadour’u[34*] rol\u00fcn\u00fc oynayan \u00fc\u00e7renklilerin gentilhomme’u[35*] Marrast’\u0131n salonlar\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc sayg\u0131y\u0131 g\u00f6rd\u00fcler. Bununla birlikte, sosyetenin bu gezgin muhaf\u0131zlar\u0131 ye\u011flemesi, ve onlar\u0131n k\u0131yaslanamayacak kadar y\u00fcksek maa\u015flar\u0131 orduyu \u00e7ileden \u00e7\u0131kar\u0131rken, bir yandan da, burjuva cumhuriyet\u00e7ili\u011finin, gazetesi National’in arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla, Louis-Philippe d\u00f6neminde ordunun ve k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ayartmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan ulusal hayaller de a\u00e7\u0131l\u0131p geli\u015fiyordu. Cavaignac ile Ulusal Meclisin Kuzey \u0130talya’da, (sayfa 282) Kuzey \u0130talya’y\u0131, \u0130ngiltere ile anla\u015fm\u0131\u015f olan Avusturya’ya teslim etmek \u00fczere oynad\u0131klar\u0131 arac\u0131l\u0131k rol\u00fc,\u00a0\u00a0 iktidar\u0131n\u0131n bu bir tek g\u00fcn\u00fc, National’in onsekiz y\u0131ll\u0131k muhalefetini s\u0131f\u0131ra indirdi. Louis-Philippe zaman\u0131nda her g\u00fcn Caton’un \u00fcnl\u00fc: Carthaginem essedelendam[36*] slogan\u0131n\u0131n[140] a\u00e7\u0131klamas\u0131yla ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 halde, National (“ulusal”) h\u00fck\u00fcmetinden daha az ulusal bir h\u00fck\u00fcmet, \u0130ngiltere’ye ondan daha ba\u011f\u0131ml\u0131 bir h\u00fck\u00fcmet olamazd\u0131; bir Guizot’nun a\u011fz\u0131ndan Viyana antla\u015fmalar\u0131n\u0131n y\u0131rt\u0131lmas\u0131n\u0131 istemesine kar\u015f\u0131n, Kutsal \u0130ttifaka, National’in h\u00fck\u00fcmetinden daha k\u00f6lece ba\u011fl\u0131 bir h\u00fck\u00fcmet olamazd\u0131. Tarihin ac\u0131 alay\u0131na bak\u0131n\u0131z ki, National’in eski d\u0131\u015f politika yazar\u0131n\u0131, herbir makalesini, resmi yaz\u0131lar\u0131n\u0131n herbiri ile yalanlas\u0131n diye, Fransa’n\u0131n d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131 yapt\u0131.
Bir an i\u00e7in, ordu ve k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131, askeri diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn, yabanc\u0131 \u00fclke ile sava\u015f\u0131 ve “\u00f6v\u00fcnc\u00fc” ayn\u0131 zamanda Fransa’n\u0131n g\u00fcndemine getirdi\u011fine inanm\u0131\u015ft\u0131. Ama Cavaignac, burjuva toplum \u00fczerinde k\u0131l\u0131c\u0131n diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc de\u011fil, burjuvazinin k\u0131l\u0131\u00e7 yard\u0131m\u0131yla diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc idi. Ve asker olarak ona, o an i\u00e7in sadece jandarma gerekliydi. Cavaignac, cumhuriyet d\u00fc\u015fman\u0131 tevekk\u00fcl\u00fcn sert \u00e7izgileri alt\u0131nda kendi burjuva i\u015flevinin a\u015fa\u011f\u0131lat\u0131c\u0131 ko\u015fullar\u0131na baya\u011f\u0131, k\u00f6lece ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 gizliyordu. L’argent n’a pas de maitre![37*] Cavaignac da genellikle Kurucu Meclis gibi, tiers \u00e9tat’n\u0131n[38*] bu slogan\u0131n\u0131 siyasal dile aktararak \u00fclk\u00fcle\u015ftiriyordu: burjuvazinin kral\u0131 yoktur, onun egemenli\u011finin ger\u00e7ek bi\u00e7imi cumhuriyettir.
Bu bi\u00e7imi haz\u0131rlay\u0131p geli\u015ftirmek, cumhuriyet\u00e7i bir anayasa yapmak, i\u015fte Kurucu Ulusal Meclisin “b\u00fcy\u00fck \u00f6rg\u00fctsel i\u015fi” bundan ibaretti. H\u0131ristiyan takviminin ad\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftirmek, yerine yeni bir cumhuriyet takvimi yapmak, Aziz Bartholom\u00ea’nin yerine Aziz Robespierre’i getirmek nas\u0131l havay\u0131 ve r\u00fczgar\u0131 de\u011fi\u015ftirmezse, bu anayasa da, burjuva toplumunu de\u011fi\u015ftirmiyordu, ya da de\u011fi\u015ftirmemeliydi. Bir k\u0131l\u0131k de\u011fi\u015fikli\u011finin \u00f6tesine gitti\u011fi zaman da, bu mevcut olgular\u0131 dikkate almak i\u00e7indi. Cumhuriyet olgusunu, genel oy olgusunu, yetkileri s\u0131n\u0131rl\u0131 iki me\u015fruti meclis yerine bir tek egemen Ulusal Meclis olgusunu i\u015fte b\u00f6ylece kayda ge\u00e7irdi. \u0130\u015fte b\u00f6ylece, (sayfa 283) kurulu, babadan o\u011fula ge\u00e7en, sorumsuz krall\u0131\u011f\u0131n yerine, se\u00e7ime ba\u011fl\u0131, de\u011fi\u015fen, sorumlu bir krall\u0131k, d\u00f6rt y\u0131ll\u0131k bir ba\u015fkanl\u0131k getirerek Cavaignac’\u0131n diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc bir olgu olarak kaydetti ve d\u00fczene ba\u011flad\u0131. \u0130\u015fte b\u00f6ylece, anayasa, Ulusal Meclisin, 15 May\u0131s ve 25 Haziran felaketlerinden sonra, gene kendi \u00f6z g\u00fcvenli\u011fi bak\u0131m\u0131ndan ihtiyat \u00f6nlemi olarak kendi ba\u015fkan\u0131ndan esirgedi\u011fi ola\u011fan\u00fcst\u00fc yetkiler olgusunu, bir anayasa yasas\u0131 payesine y\u00fckseltecek kadar ileri gitti. Anayasan\u0131n gerisi bir terminoloji sorunu oldu. Eski monar\u015finin \u00e7arklar\u0131ndan kralc\u0131 etiketler \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131, yerine cumhuriyet\u00e7i etiketler yap\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131. National’in eski ba\u015fyazar\u0131 iken, bundan b\u00f6yle, anayasan\u0131n ba\u015f yazar\u0131 olan Marrast, bu akademik g\u00f6revi, pek de ba\u015far\u0131s\u0131z denilemeyecek bir \u015fekilde yerine getirdi.
Kurucu Meclis, yeralt\u0131ndan gelen g\u00fcrlemelerin, kendi ayaklar\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki topra\u011f\u0131 bile ta uzaklara f\u0131rlatacak olan bir volkan p\u00fcsk\u00fcrmesini haber verdi\u011fi anda bile, kadastro d\u00fczenlemesi ile toprak m\u00fclkiyeti ili\u015fkilerini sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak isteyen \u015eilili memura benziyordu. Kurucu Meclis, teoride, burjuvazinin egemenli\u011finin cumhuriyete uygun olarak ifadesini buldu\u011fu bi\u00e7imleri pergelle s\u0131n\u0131rlarken, ger\u00e7ekte, ancak, sans phrase[39*] bir kuvvetle, s\u0131k\u0131y\u00f6netimle, b\u00fct\u00fcn form\u00fcllerin y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ile yerinde tutunabiliyordu. Anayasa \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na ba\u015flamadan iki g\u00fcn \u00f6nce s\u0131k\u0131y\u00f6netimin uzat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 il\u00e2n etti. Eskiden, anayasalar, toplumsal alt\u00fcst olu\u015f s\u00fcreci bir durgunluk noktas\u0131na var\u0131nca, s\u0131n\u0131flar aras\u0131nda yeni olu\u015fan ili\u015fkiler sa\u011flamla\u015f\u0131nca, iktidardaki s\u0131n\u0131f\u0131n rakip kesimleri, aralar\u0131nda, kendi aralar\u0131nda, sava\u015f\u0131m\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmelerini ve ayn\u0131 zamanda g\u00fcc\u00fc t\u00fckenmi\u015f halk y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131 bu sava\u015f\u0131m\u0131n d\u0131\u015f\u0131na atmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak bir uzla\u015fmaya vard\u0131klar\u0131 zaman yap\u0131l\u0131r ve kabul edilirdi. Bu anayasa, tersine, hi\u00e7 bir toplumsal devrimi berkitmiyordu. Eski toplumun devrim \u00fczerindeki ge\u00e7ici zaferini ger\u00e7ekliyordu.
Haziran g\u00fcnlerinden \u00f6nce kaleme al\u0131nan ilk anayasa tasar\u0131s\u0131nda,[141] “droit au travail”[40*] proletaryan\u0131n devrimci isteklerinin \u00f6zetlendi\u011fi bu ilk acemice form\u00fcl hen\u00fcz bulunuyordu. Bunu droit \u00e0 l’asistance’a[41*] \u00e7evirdiler, oysa, hangi (sayfa 284) modern devlet yoksullar\u0131n\u0131 \u015fu ya da bu bi\u00e7imde beslemez! \u00c7al\u0131\u015fma hakk\u0131, burjuva anlamda, mant\u0131ks\u0131zl\u0131kt\u0131r, bo\u015f, ac\u0131nacak bir istektir. Ama \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131n\u0131n gerisinde, sermaye \u00fczerindeki iktidar vard\u0131r, sermaye \u00fczerindeki iktidar\u0131n gerisinde \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131na sahip \u00e7\u0131kmak, onlar\u0131 birle\u015fmi\u015f i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na ba\u011f\u0131ml\u0131 k\u0131lmak, yani \u00fccretli eme\u011fin, sermayenin ve bu ikisi aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ili\u015fkilerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 vard\u0131r. “\u00c7al\u0131\u015fma hakk\u0131”n\u0131n arkas\u0131nda Haziran ayaklanmas\u0131 vard\u0131. Ger\u00e7ekte devrimci proletaryay\u0131 hors la loi[42*] k\u0131lan bu Kurucu Meclis, ilke olarak, anayasan\u0131n bir form\u00fcl\u00fcn\u00fc, yasalar\u0131n yasas\u0131n\u0131 reddetmek, ve “\u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131”n\u0131 aforoz etmek zorundayd\u0131. Orada da kalmad\u0131. Nas\u0131l, Platon, \u015fairleri cumhuriyetinden kovuyorduysa, bu anayasa da, kendi cumhuriyetinden artanoranl\u0131 (m\u00fcterakki) vergiyi sonsuza de\u011fin bir daha geri gelmemecesine \u00e7\u0131kar\u0131p at\u0131yor. Oysa, artanoranl\u0131 vergi, yaln\u0131z mevcut \u00fcretim ili\u015fkileri i\u00e7inde olduk\u00e7a b\u00fcy\u00fck bir \u00f6l\u00e7\u00fcde uygulanabilir bir burjuva \u00f6nlemi de\u011fildir, artanoranl\u0131 vergi, ayr\u0131ca, toplumun orta tabakalar\u0131n\u0131, “hilesiz” cumhuriyete ba\u011flaman\u0131n, devlet bor\u00e7lar\u0131n\u0131 azaltman\u0131n ve burjuvazinin cumhuriyete-kar\u015f\u0131 \u00e7o\u011funlu\u011funu ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011fratman\u0131n biricik \u00e7aresidir.
Concordats \u00e0 l’aimable vesilesiyle, \u00fc\u00e7renkli cumhuriyet\u00e7iler ger\u00e7ekten k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvaziyi b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcne feda etmi\u015flerdi. Ve onlar, artanoranl\u0131 vergiyi yasa yolu ile yasaklamakla, tek ba\u015f\u0131na bu olguyu bir ilke derecesine y\u00fckselttiler. \u00dc\u00e7renkli cumhuriyet\u00e7iler burjuva reformu ile proletarya devrimini ayn\u0131 plana koyuyorlard\u0131. Peki ama hangi s\u0131n\u0131f kal\u0131yordu geriye o zaman bu cumhuriyetin dayanak noktas\u0131 olarak? B\u00fcy\u00fck burjuvazi. Oysa onun \u00e7o\u011funlu\u011fu cumhuriyete kar\u015f\u0131yd\u0131. B\u00fcy\u00fck burjuvazi, ekonomik ya\u015fam\u0131n eski ko\u015fullar\u0131n\u0131 sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in National’in cumhuriyet\u00e7ilerini kullan\u0131yorduysa da, beri yandan, sa\u011flamla\u015fm\u0131\u015f toplumsal ko\u015fullar\u0131 da eksiksiz siyasal bi\u00e7imler kurmak i\u00e7in kullanmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Daha ekimin ba\u015f\u0131nda, Cavaignac, Louis-Philippe’in eski bakanlar\u0131 olan Dufaure ve Vivien’i, kendi partisinin beyinsiz koyu ilkecilerinin g\u00fcr\u00fclt\u00fcs\u00fcne ve h\u0131n\u00e7lar\u0131na kar\u015f\u0131n, gene de bakan yapmak zorunda g\u00f6rd\u00fc kendisini. (sayfa 285)
\u00dc\u00e7renkli anayasa, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazi ile her t\u00fcrl\u00fc uzla\u015fmay\u0131 reddeder, toplumun hi\u00e7 bir yeni \u00f6tesini yeni devlet bi\u00e7imine ba\u011flamay\u0131 bilemezken, eski devletin, i\u00e7inde, en yaman, en zorlu, en ba\u011fnaz savunucular\u0131n\u0131 buldu\u011fu bir b\u00fcnyeye geleneksel dokunulmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 geri vermekte acele ediyordu. Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan sars\u0131lan yarg\u0131\u00e7 g\u00fcvencesini, bir anayasal yasa d\u00fczeyine \u00e7\u0131kartt\u0131. Taht\u0131ndan indirdi\u011fi kral, b\u00f6ylece, yasall\u0131\u011f\u0131n g\u00fcvenceli engizisyoncular\u0131n\u0131n ki\u015fili\u011finde binlerle \u00e7o\u011falarak hortluyordu.
Frans\u0131z bas\u0131n\u0131, s\u0131k s\u0131k, Bay Marrast’\u0131n anayasas\u0131n\u0131n \u00e7eli\u015fkilerini, \u00f6rne\u011fin iki egemen g\u00fcc\u00fcn, yani Ulusal Meclis ile cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n ayni zamanda egemen olu\u015flar\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkiyi, vb., vb. tart\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.
Oysa bu anayasan\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7eli\u015fkisi \u015furadad\u0131r: bu anayasan\u0131n toplumsal k\u00f6leli\u011fini sonsuzla\u015ft\u0131rmak durumunda oldu\u011fu s\u0131n\u0131flar, proletarya, k\u00f6yl\u00fcler, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvalar, gene bu anayasa taraf\u0131ndan ve genel oy yoluyla siyasal iktidara sahip k\u0131l\u0131nm\u0131\u015flard\u0131r. Ve ayn\u0131 anayasa, eski toplumsal g\u00fcc\u00fcn\u00fc berkitti\u011fi, onaylad\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131f\u0131n elinden, yani burjuvazinin elinden bu g\u00fcc\u00fcn siyasal g\u00fcvencelerini \u00e7ekip almaktad\u0131r. Anayasa, bu s\u0131n\u0131f\u0131n siyasal egemenli\u011fini, d\u00fc\u015fman s\u0131n\u0131flar\u0131n her an zafer kazanmalar\u0131na yard\u0131m eden ve bizzat burjuva toplumunun temellerini sarsan demokratik ko\u015fullar i\u00e7ine s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Baz\u0131lar\u0131ndan, siyasal kurtulu\u015flar\u0131n\u0131 toplumsal kurtulu\u015fa kadar g\u00f6t\u00fcrmemelerini istiyor, \u00f6teki baz\u0131lar\u0131ndan ise toplumsal anlamda yeniden kazand\u0131klar\u0131 g\u00fcc\u00fc, siyasal anlamda yeniden g\u00fc\u00e7lenmeye, dirilmeye vard\u0131rmamalar\u0131n\u0131 istiyor.
Bu \u00e7eli\u015fkiler burjuva cumhuriyet\u00e7ileri i\u00e7in o kadar \u00f6nemli de\u011fildi. Cumhuriyet\u00e7i burjuvalar\u0131n varl\u0131klar\u0131n\u0131n gere\u011fi azald\u0131k\u00e7a, vazge\u00e7ilmez olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde, zaten yaln\u0131z devrimci proletaryaya kar\u015f\u0131 eski toplumun savunucular\u0131 olarak vazge\u00e7ilmez olmu\u015flard\u0131, daha zaferlerinden birka\u00e7 hafta sonra, parti olma kat\u0131ndan y\u00e2ran olma d\u00fczeyine d\u00fc\u015f\u00fcyorlard\u0131. Anayasaya gelince, bunlar, anayasaya bir b\u00fcy\u00fck entrika g\u00f6z\u00fcyle bak\u0131yorlard\u0131. Anayasada kurulmas\u0131, olu\u015fturulmas\u0131 gereken \u015fey, her \u015feyden \u00f6nce y\u00e2ran\u0131n egemenli\u011fi idi. Cumhurba\u015fkan\u0131 ile, Cavaignac’\u0131n yetkilerini uzatmak, Yasama Meclisi ile de Kurucu Meclisin yetkilerini (sayfa 286) uzatmak isteniyordu. Halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n siyasal iktidar\u0131n\u0131, sadece g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte bir iktidar durumuna indirmeyi umuyorlar ve burjuvazinin \u00e7o\u011funlu\u011funun ba\u015f\u0131 \u00fczerinde Haziran g\u00fcnlerinin ikilemini: ya National h\u00fck\u00fcm s\u00fcrecek, ya da anar\u015fi h\u00fck\u00fcm s\u00fcrecek ikilemini as\u0131l\u0131 tutmak i\u00e7in bizzat bu iktidar g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc ile yeterince oynayabileceklerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131.
4 Eyl\u00fclde ba\u015flanan anayasa i\u015fi, 23 Ekimde tamamland\u0131. 2 Eyl\u00fclde, Kurucu Meclis, anayasan\u0131n ilkelerini geli\u015ftiren tamamlay\u0131c\u0131 yasalar yay\u0131nlanmad\u0131k\u00e7a kendi kendini da\u011f\u0131tmamaya karar vermi\u015fti. Bununla birlikte, daha kendi eylem alan\u0131n\u0131 tamamlamadan \u00e7ok \u00f6nce, 10 Aral\u0131kta, kendi \u00f6z yarat\u0131\u011f\u0131n\u0131, yani Ba\u015fkan\u0131, d\u00fcnyaya getirmeye karar vermi\u015fti, anayasan\u0131n homonculus’unda, anas\u0131n\u0131n o\u011flunu selamlayaca\u011f\u0131ndan o kadar emindi. \u0130htiyat \u00f6nlemi olarak, \u00f6yle haz\u0131rland\u0131 ki, e\u011fer adaylardan hi\u00e7 biri iki milyon oy alamazsa, se\u00e7im, ulustan Kurucu Meclise ge\u00e7ecekti.
Yarars\u0131z \u00f6nlemler! Anayasan\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesinin ilk g\u00fcn\u00fc, Kurucu Meclisin egemenli\u011finin son g\u00fcn\u00fc oldu. Se\u00e7im sand\u0131\u011f\u0131n\u0131n dipsizli\u011finde, onun \u00f6l\u00fcm karar\u0131 vard\u0131. Kurucu Meclis, “anas\u0131n\u0131n o\u011flunu” ar\u0131yordu, ama bula bula “amcas\u0131n\u0131n ye\u011fenini” buldu. Saul Cavaignac, bir milyon oy kazand\u0131, David Napol\u00e9on ise alt\u0131 milyon. Saul Cavaignac, alt\u0131 kez yenilmi\u015fti.[142]
10 Aral\u0131k 1848 g\u00fcn\u00fc, k\u00f6yl\u00fclerin ba\u015fkald\u0131rma g\u00fcn\u00fc oldu. Frans\u0131z k\u00f6yl\u00fclerinin \u015eubat\u0131 i\u015fte bu g\u00fcnden ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r, ba\u015fka de\u011fil. Onlar\u0131n devrimci harekete giri\u015flerini ifade eden simge, hem beceriksiz hem kurnaz, hem anas\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fc hem b\u00f6n, hem kabasaba hem y\u00fcce hesapl\u0131 hurafecilik, g\u00fcl\u00fcn\u00e7 duygusall\u0131k, hem dahice hem sarsak\u00e7a \u00e7a\u011fa uymazl\u0131k, d\u00fcnya tarihinin afacanl\u0131\u011f\u0131, uygar ki\u015filerin akl\u0131 i\u00e7in \u00e7\u00f6z\u00fclmesi olanaks\u0131z hiyeroglif\u00a0\u00a0 bu simge, yan\u0131lmaya yer b\u0131rakmayacak bir bi\u00e7imde, uygarl\u0131\u011f\u0131n ba\u011fr\u0131nda barbarl\u0131\u011f\u0131 temsil eden s\u0131n\u0131f\u0131n fizyonomisini belirtiyordu. Cumhuriyet bu s\u0131n\u0131fa kendini icra memuru ile haber vermi\u015fti; o, cumhuriyete kendini bir imparatorla bildirdi. Napol\u00e9on, 1789’un yaratm\u0131\u015f oldu\u011fu yeni k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n imgelemini ve \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 sonuna kadar temsil eden tek adamd\u0131. Bu s\u0131n\u0131f, cumhuriyetin aln\u0131na kendi ad\u0131n\u0131 yazarken d\u0131\u015farda sava\u015f il\u00e2n ediyor, i\u00e7erde (sayfa 287) ise kendi s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n hak davas\u0131n\u0131 g\u00fcd\u00fcyordu. Napol\u00e9on, k\u00f6yl\u00fcler i\u00e7in bir adam de\u011fil, bir programd\u0131. Bayraklarla, \u015fark\u0131l\u0131 \u00e7alg\u0131l\u0131 gittiler sand\u0131k ba\u015f\u0131na, plus d’imp\u00f4ts, \u00e0 bas les riches, \u00e0 bas la R\u00e9publique, vivel’Empereur[43*] \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131 ile. \u0130mparatorun ard\u0131nda k\u00f6yl\u00fc ayaklanmas\u0131 gizliydi. Onlar\u0131n oylar\u0131 ile yere serdikleri cumhuriyet, zenginlerin cumhuriyeti idi.
10 Aral\u0131k, mevcut h\u00fck\u00fcmeti deviren k\u00f6yl\u00fclerin h\u00fck\u00fcmet darbesi oldu. Ve Fransa’n\u0131n elinden bir h\u00fck\u00fcmeti al\u0131p ona ba\u015fka bir h\u00fck\u00fcmet verdikleri bu g\u00fcnden sonra k\u00f6yl\u00fclerin g\u00f6zleri inatla hep Paris \u00fczerine dikili kald\u0131. Bir an devrimci dram\u0131n aktif kahramanlar\u0131 olduktan sonra, art\u0131k yeniden pasif ve k\u00f6lece bir koro rol\u00fcne itilemezlerdi.
\u00d6teki s\u0131n\u0131flar, k\u00f6yl\u00fclerin se\u00e7im zaferlerini tamamlamada katk\u0131da bulundular. Napol\u00e9on’un se\u00e7ilmesi, proletarya i\u00e7in, Cavaignac’\u0131n g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131, Kurucu Meclisin devrilmesi, cumhuriyet\u00e7i burjuvalara yol verilmesi, Haziran zaferinin h\u00fck\u00fcms\u00fcz k\u0131l\u0131nmas\u0131 demekti. K\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazi i\u00e7in, Napol\u00e9on, bor\u00e7lunun alacakl\u0131ya kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc demekti. B\u00fcy\u00fck burjuvazinin \u00e7o\u011funlu\u011fu i\u00e7in, Napol\u00e9on’un se\u00e7imi, bir an i\u00e7in devrime kar\u015f\u0131 kullanmak gere\u011fini duymu\u015f oldu\u011fu, ama \u015fimdi, bir anl\u0131k durumunu bir anayasal durum haline getirmeye kalk\u0131\u015f\u0131nca art\u0131k \u00e7ekilmez olan kesim ile a\u00e7\u0131k\u00e7a ba\u011flar\u0131 koparmak demekti. Ona g\u00f6re, Cavaignac’\u0131n yerinde Napol\u00e9on, cumhuriyetin yerinde krall\u0131k demekti, krall\u0131k kurumunun yeniden canlanmas\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 demekti, \u00e7ekingen imalarda bulunulan Orl\u00e9ans s\u00fclalesi demekti ve menek\u015fenin alt\u0131nda gizli zambak demekti.[143] Son olarak Ordu da, gezgin muhaf\u0131zlara kar\u015f\u0131 Napol\u00e9on’a, bar\u0131\u015f idiline kar\u015f\u0131 sava\u015fa oy verdi.
\u0130\u015fte, Neue Rheinische Zeitung’un dedi\u011fi gibi, Fransa’n\u0131n en yal\u0131n adam\u0131n\u0131n en karma\u015f\u0131k bir \u00f6nem kazanmas\u0131 b\u00f6yle oldu.[144] O, tam olarak hi\u00e7 bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in her anlama gelebiliyor, kendinden ba\u015fka her \u015feyi anlatabiliyordu. Bununla birlikte, ba\u015fka ba\u015fka s\u0131n\u0131flar\u0131n a\u011fz\u0131nda Napol\u00e9on s\u00f6z\u00fcn\u00fcn anlam\u0131 ne kadar de\u011fi\u015fik olursa olsun, bu s\u0131n\u0131flar\u0131n herbiri oy pusulas\u0131na bu adla birlikte \u015funlar\u0131 yaz\u0131yordu: (sayfa 288) Kahrolsun National’in partisi, Kahrolsun Cavaignac, Kahrolsun Kurucu Meclis, Kahrolsun Burjuva Cumhuriyeti. Bakan Dufaure, \u015funu a\u00e7\u0131k\u00e7a Kurucu Meclise il\u00e2n etti: 10 Aral\u0131k, ikinci bir 24 \u015eubatt\u0131r.
K\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazi ve proletarya, Cavaignac’a kar\u015f\u0131 oy vermek i\u00e7in, oylar\u0131n\u0131n birli\u011fi ile son karar\u0131 Kurucu Meclisin elinden \u00e7ekip almak i\u00e7in, en bloc[44*]ortakla\u015fa destekledikleri add\u0131. Ledru-Rollin ile Raspail \u00f6zel adlard\u0131, biri demokratik k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazinin, \u00f6teki ikincisi devrimci proletaryan\u0131n. Raspail lehindeki oylar\u00a0 proleterler ve onlar\u0131n sosyalist s\u00f6zc\u00fcleri bunu y\u00fcksek sesle a\u00e7\u0131kl\u0131yorlard\u0131\u00a0 basit bir g\u00f6steri, her t\u00fcrl\u00fc ba\u015fkanl\u0131k sistemine kar\u015f\u0131, yani anayasan\u0131n kendisine kar\u015f\u0131 bir protesto oldu\u011fu kadar, Ledru-Rollin’e kar\u015f\u0131 da kar\u015f\u0131-oy olacakt\u0131; bu, proletaryan\u0131n, ba\u011f\u0131ms\u0131z siyasal parti olarak, Demokratik Partiden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ilk davran\u0131\u015f\u0131 idi. Bu parti, tam tersine,\u00a0 demokratik k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazi ve onun parlamentodaki temsilcisi Montagne\u00a0 Ledru-Rollin’in adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u015fimdiye kadar kendi kendini aldatmada g\u00f6stermeyi al\u0131\u015fkanl\u0131k haline getirdi\u011fi gibi tam bir ciddiyetle ve tam bir resmiyetle ele al\u0131yordu. Zaten, bu, onun, ba\u011f\u0131ms\u0131z parti olarak proletaryan\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda yer almaya kalk\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 son deneyi oldu. Yaln\u0131z cumhuriyet\u00e7i burjuva partisi de\u011fil, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva demokratik partisi ve onun Montagne’\u0131 da 10 Aral\u0131kta yenilmi\u015flerdi.
Fransa’n\u0131n \u015fimdi Montagne’\u0131n yan\u0131nda bir de Napol\u00e9on’u vard\u0131, bu da, her ikisinin, ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 b\u00fcy\u00fck ger\u00e7ekliklerin birer cans\u0131z karikat\u00fcr\u00fcnden ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131klar\u0131n\u0131n tan\u0131t\u0131d\u0131r. Louis-Napol\u00e9on, imparator \u015fapkas\u0131 ve kartal\u0131yla, eski Napoleon’u yans\u0131lay\u0131\u015f\u0131, Montagne’\u0131n, 1793’ten al\u0131nma s\u00f6zlerle ve demagojik pozlarla eski Montagne’\u0131 yans\u0131lay\u0131\u015f\u0131ndan daha az zavall\u0131ca de\u011fildi. \u0130\u015fte b\u00f6yle, 1793’e geleneksel derin ba\u011fl\u0131l\u0131k, ayn\u0131 zamanda, Napol\u00e9on’a geleneksel deren ba\u011fl\u0131l\u0131kla birlikte y\u0131k\u0131ld\u0131 gitti. Devrim, ancak kendi \u00f6zel ve k\u00f6kten gelen as\u0131l ad\u0131n\u0131 kazand\u0131ktan sonrad\u0131r ki, Napol\u00e9on lehinde oy verdiler. Bununla birlikte, bu iki s\u0131n\u0131f\u0131n en ileri k\u0131sm\u0131 kendi adaylar\u0131n\u0131 sundular. Napol\u00e9on, Burjuva Cumhuriyetine kar\u015f\u0131 elbirli\u011fi yapm\u0131\u015f b\u00fct\u00fcn partilerin (sayfa 289) kendi kendini bulmu\u015ftu ve bunu, modern devrimci s\u0131n\u0131f olan sanayi proletaryas\u0131, kendisini tamamen kabul ettiren g\u00f6rkemi ile devrimin \u00f6n saf\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra yapabilmi\u015fti ancak. Denilebilir ki, 10 Aral\u0131k, daha \u015fimdiden Montagne’\u0131n b\u00fct\u00fcn hesaplar\u0131n\u0131 bozuyor, akl\u0131n\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131yordu ve onu, kendi akl\u0131ndan ku\u015fkuya d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc 10 Aral\u0131k, k\u00f6t\u00fc bir k\u00f6yl\u00fc oyunuyla, eski devrimle klasik benzerli\u011fi g\u00fclerek bozmaktayd\u0131.
20 Aral\u0131kta, Cavaignac, g\u00f6revlerini b\u0131rakt\u0131 ve Kurucu Meclis, Louis Napol\u00e9on’u cumhuriyetin ba\u015fkan\u0131 il\u00e2n etti. 19 Aral\u0131kta, mutlak egemenli\u011finin son g\u00fcn\u00fc, Kurucu Meclis, Haziran ba\u015fkald\u0131ranlar\u0131 lehinde bir af \u00f6nerisini geri \u00e7evirdi. B\u00fct\u00fcn adli kararlardan ustal\u0131kla s\u0131yr\u0131larak, ba\u015fkald\u0131ranlardan 15.000 ki\u015fiyi s\u00fcrg\u00fcne mahk\u00fcm eden 27 Haziran kararnamesini yok saymak, Haziran sava\u015f\u0131n\u0131n kendisini yok saymak demek de\u011fil miydi?
Louis-Philippe’in son ba\u015fkan\u0131 olan Odilon Barrot, Louis Napol\u00e9on’un ilk ba\u015fbakan\u0131 oldu. Louis Napol\u00e9on, nas\u0131l, 10 Aral\u0131k tarihini de\u011fil de, 1806 tarihli bir senato karar\u0131n\u0131 iktidar\u0131n\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 sayd\u0131 ise, kendisine de, bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131, 20 Aral\u0131ktan de\u011fil de, 24 \u015eubat tarihli bir krall\u0131k kararnamesi ile ba\u015flatan bir kabine ba\u015fkan\u0131 buldu.[121] Louis Napol\u00e9on, Louis-Philippe’in me\u015fru olarak, zaten d\u00fcnyaya gelecek vakit bulamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in y\u0131pranmaya da vakti olmam\u0131\u015f olan eski bakanlar kurulunu elde tutarak h\u00fck\u00fcmet de\u011fi\u015fikli\u011finin etkisini hafifletti.
Kralc\u0131 burjuva kesimlerin liderleri, ona bu se\u00e7imi \u00f6\u011f\u00fctlediler. National’in cumhuriyet\u00e7ilerine do\u011fru bilin\u00e7sizce bir ge\u00e7i\u015f yapm\u0131\u015f olan eski hanedan muhalefetinin ba\u015f\u0131, \u015fimdi burjuva cumhuriyetinden krall\u0131\u011fa ge\u00e7i\u015fi tam bilin\u00e7le bi\u00e7imlendirmek i\u00e7in daha da yetenekliydi.
Odilon Barrot, eski muhalefet partisinin, bir bakanl\u0131k koltu\u011fu u\u011fruna hep sonu\u00e7suz kalan sava\u015f\u0131m\u0131nda hen\u00fcz y\u0131pranmam\u0131\u015f olan tek lideriydi. Devrim, yaln\u0131zca eylemde de\u011fil, ama s\u00f6z olarak da eski s\u00f6zlerini yalanlas\u0131nlar ve yads\u0131s\u0131nlar, ve hepsi i\u011fren\u00e7 bir bulama\u00e7 halinde biraraya gelip sonunda tarihin \u00e7\u00f6pl\u00fc\u011f\u00fcne at\u0131ls\u0131nlar diye, b\u00fct\u00fcn eski muhalefet partilerini, birbiri ard\u0131ndan \u00e7abuk \u00e7abuk devletin tepelerine f\u0131rlat\u0131yordu. Ve hi\u00e7 bir d\u00f6neklik, bu Barrot’yu, onsekiz (sayfa 290) y\u0131l boyunca kafas\u0131n\u0131n ac\u0131nas\u0131 bo\u015flu\u011fun sahte bir a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131l\u0131k tavr\u0131 alt\u0131nda gizlemi\u015f olan burjuva liberalizminin bu t\u00fczel temsilcisini kurtaramad\u0131. Bazan, cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n dikenleri ile ge\u00e7mi\u015fin defne dallar\u0131 aras\u0131ndaki g\u00f6ze iyice batan kar\u015f\u0131tl\u0131k onu \u00fcrk\u00fctse bile, aynaya \u015f\u00f6yle bir g\u00f6zatmas\u0131, bakanca davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 ve \u00e7ok insani olan kendine kar\u015f\u0131 hayranl\u0131k duygusunu yeniden kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yordu. Aynada yans\u0131yan \u015fey, onun her zaman imrenip k\u0131skand\u0131\u011f\u0131 ve her zaman kendisine \u00fcst\u00fcn gelen Guizot’ydu, ama Olimposlu Odilon al\u0131nl\u0131 Guizot’nun ta kendisiydi. O, Midas’\u0131n[45*] kulaklar\u0131n\u0131 g\u00f6remiyordu.
24 \u015eubat\u0131n Barrot’su, 20 Aral\u0131\u011f\u0131n Barrot’sunda i\u00e7y\u00fcz\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131\u011fa vurdu. Orleanc\u0131 ve volterci Barrot, Diyanet \u0130\u015fleri Bakan\u0131 olarak, kendisine, me\u015fruiyet\u00e7i ve cizvit Falloux’yu yard\u0131mc\u0131 se\u00e7mi\u015fti.
Birka\u00e7 g\u00fcn sonra i\u00e7i\u015fleri bakanl\u0131\u011f\u0131, maltus\u00e7u L\u00e9on Faucher’ye verildi. Hukuk, din, ekonomi politik! Barrot kabinesi b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 i\u00e7ine al\u0131yordu, bundan ba\u015fka, bir me\u015fruiyet\u00e7iler ve orleanc\u0131lar kayna\u015fmas\u0131 idi. Bonapart\u00e7\u0131lar eksikti. Bonaparte, hen\u00fcz, Napol\u00e9on olma iste\u011fini gizli tutuyordu. Soulouque[145], Toussaint Louverture’ler rol\u00fc oynam\u0131yordu hen\u00fcz.
Ve hemen, National’in partisi postu serdi\u011fi b\u00fct\u00fcn y\u00fcksek g\u00f6revlerden kap\u0131 d\u0131\u015far\u0131 edildi: polis m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, posta y\u00f6netimini, genel savc\u0131l\u0131\u011f\u0131, Paris belediye ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131, krall\u0131\u011f\u0131n eski yarat\u0131klar\u0131 ele ge\u00e7irdi. Changarnier, bu me\u015fruiyet\u00e7i, Seine b\u00f6lgesi ulusal muhaf\u0131z kuvvetleri, gezgin muhaf\u0131z kuvvetleri ve birinci t\u00fcmenin piyade birliklerinin birle\u015fik y\u00fcksek komutanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ald\u0131. Orleanc\u0131 Bugeaud, Alp ordular\u0131 komutanl\u0131\u011f\u0131na atand\u0131. Bu g\u00f6revlileri de\u011fi\u015ftirme i\u015flemleri, Barrot h\u00fck\u00fcmeti zaman\u0131nda kesintisiz olarak s\u00fcr\u00fcp gitti. Barrot kabinesinin ilk i\u015fi, eski kralc\u0131 y\u00f6netim mekanizmas\u0131n\u0131n yeniden canland\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu. Bir g\u00f6za\u00e7\u0131p kapay\u0131ncaya kadar resmi sahne\u00a0\u00a0 kulisler, k\u0131l\u0131klar, dil, akt\u00f6rler, fig\u00fcranlar, ad\u0131 ve s\u00f6z\u00fc olmayan g\u00f6stermelik oyuncular, sufl\u00f6rler, partilerin durumlar\u0131, dram\u0131n motifleri, \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n i\u00e7eri\u011fi, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle durum, hepsi de\u011fi\u015fiverdi. Yaln\u0131z (sayfa 291) tarih-\u00f6ncesinin Kurucu Meclisi h\u00e2l\u00e2 yerinde duruyordu. Ama Ulusal Meclisin Bonaparte’\u0131, Bonaparte’\u0131n Barrot’yu, Barrot’nun Changarnier’yi g\u00f6reve atad\u0131\u011f\u0131 andan itibaren Fransa, cumhuriyetin kurulu\u015fu d\u00f6neminden \u00e7\u0131k\u0131yor, kurulu cumhuriyet d\u00f6nemine giriyordu. Ve kurulmu\u015f cumhuriyette bir Kurucu Meclisin ne i\u015fi vard\u0131? Yery\u00fcz\u00fc bir kere yarat\u0131ld\u0131ktan sonra, onun yarat\u0131c\u0131s\u0131na art\u0131k g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnde kendi k\u00f6\u015fesine \u00e7ekilmekten ba\u015fka yapacak bir \u015fey kalmad\u0131. Kurucu Meclis, yarat\u0131c\u0131n\u0131n \u00f6rne\u011fine uymamakta kararl\u0131yd\u0131, Ulusal Meclis burjuva cumhuriyet\u00e7ilerinin partisinin son s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131 idi. Y\u00fcr\u00fctme g\u00fcc\u00fcn\u00fcn b\u00fct\u00fcn yetkileri elinden al\u0131n\u0131yorduysa da, geriye ona tam kuruculuk yetki ve g\u00fcc\u00fc kalm\u0131yor muydu? Her ne pahas\u0131na olursa olsun, elinde bulundurdu\u011fu y\u00fcksek yerde tutunmak ve buradan yitirilmi\u015f alan\u0131 yeniden kazanmak\u00a0\u00a0 onun ilk d\u00fc\u015f\u00fcncesi bu oldu i\u015fte. Bir kez bir National kabinesi Barrot kabinesinin aya\u011f\u0131n\u0131 kayd\u0131rd\u0131 m\u0131, kralc\u0131 personel derhal b\u00fct\u00fcn y\u00f6netim saraylar\u0131n\u0131 b\u0131rak\u0131p gitmek zorunda kal\u0131rd\u0131 ve \u00fc\u00e7renkli personel, zafer \u015fenli\u011fi ile buralara geri d\u00f6nerdi. Ulusal Meclis, bakanlar kurulunun devrilmesine karar verdi, ve bakanlar kurulunun kendisi, Kurucu Meclisin daha elveri\u015flisini akl\u0131ndan bile ge\u00e7iremeyece\u011fi cinsten bir sald\u0131r\u0131 f\u0131rsat\u0131 yaratt\u0131.
Bonaparte’\u0131n, k\u00f6yl\u00fcler i\u00e7in “art\u0131k vergi yok!” anlam\u0131na geldi\u011fi an\u0131lardad\u0131r. Bonaparte ba\u015fanl\u0131k koltu\u011funa otural\u0131 hen\u00fcz alt\u0131 g\u00fcn olmu\u015ftu ki, yedinci g\u00fcnde, yani 27 Aral\u0131kta, kabinesi, Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmetin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 karar alt\u0131na alm\u0131\u015f bulundu\u011fu tuz vergisinin kald\u0131r\u0131lmamas\u0131n\u0131 \u00f6nerdi. \u00d6zellikle k\u0131r halk\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcnde, tuz vergisi, i\u00e7ki vergisi ile, eski Frans\u0131z maliye sisteminin b\u00fct\u00fcn k\u00f6t\u00fcl\u00fcklerini y\u00fcklenmi\u015f olmak ayr\u0131cal\u0131\u011f\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131r. Barrot kabinesi, k\u00f6yl\u00fclerin se\u00e7tikleri adam\u0131n a\u011fz\u0131na, se\u00e7menleri i\u00e7in, bu tuz vergisinin yeniden konmas\u0131 s\u00f6z\u00fcnden daha bat\u0131c\u0131, daha k\u00f6t\u00fc bir s\u00f6z koyamazd\u0131. Bonaparte, tuz vergisi ile devrimci tuzunu yitirdi. K\u00f6yl\u00fc ayaklanmas\u0131n\u0131n Napol\u00e9on’u bir bulut gibi da\u011f\u0131ld\u0131 ve geriye kralc\u0131 burjuva entrikas\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck bilinmeyeninden ba\u015fka bir \u015fey kalmad\u0131. Ve Barrot kabinesinin, kaba ve baya\u011f\u0131ca hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratan bu eyleminin, ba\u015fkan\u0131n ilk h\u00fck\u00fcmet eylemi olmas\u0131 bo\u015funa de\u011fildi.
Kurucu Meclis, kendi y\u00f6n\u00fcnden, bakanlar kurulunu (sayfa 292) devirmek ve k\u00f6yl\u00fclerin se\u00e7tiklerinin kar\u015f\u0131s\u0131na, k\u00f6yl\u00fc \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n savunucusu olarak \u00e7\u0131kmak gibi \u00e7ifte bir f\u0131rsata a\u00e7g\u00f6zl\u00fcl\u00fckle sar\u0131ld\u0131. Maliye bakan\u0131n\u0131n \u00f6nerisini geri \u00e7evirdi ve tuz vergisini, \u00f6nceden verginin \u00fc\u00e7te-birine indirdi, b\u00f6ylece 500 milyonluk devlet b\u00fct\u00e7esi a\u00e7\u0131\u011f\u0131n\u0131 60 milyon daha y\u00fckseltti ve bu g\u00fcvensizlik oyundan sonra sakin sakin bakanlar kurulunun \u00e7ekilmesini bekledi. Kendisini \u00e7evreleyen yeni alemi ve kendi durumunda meydana gelen de\u011fi\u015fikli\u011fi ne kadar da anlam\u0131yordu! Bakanlar kurulunun arkas\u0131nda cumhurba\u015fkan\u0131 vard\u0131, ve cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n arkas\u0131nda da, se\u00e7im sand\u0131\u011f\u0131nda Kurucu Meclise kar\u015f\u0131 6 milyon g\u00fcvensizlik oyu demek olan alt\u0131 milyon yurtta\u015f vard\u0131. Kurucu Meclis, kendi verdi\u011fi g\u00fcvensizlik oyu ile ulusa geri d\u00f6necekti: g\u00fcl\u00fcn\u00e7 bir de\u011fi\u015ftoku\u015f! Kurucu Meclis, kendi g\u00fcvensizlik oylar\u0131n\u0131n zorunlu ge\u00e7erliklerini yitirmi\u015f olduklar\u0131n\u0131 unutuyordu. Tuz vergisinin geri \u00e7evrilmesi, Bonaparte’\u0131n ve bakanlar kurulunun, Kurucu Meclisi “ba\u015f\u0131ndan atmak” karar\u0131n\u0131 olgunla\u015ft\u0131rmaktan ba\u015fka bir i\u015fe yaramad\u0131. Kurucu Meclisin \u00f6mr\u00fcn\u00fcn tam yar\u0131s\u0131n\u0131 dolduran bu uzun d\u00fcello b\u00f6ylece ba\u015flad\u0131. 29 Ocak, 21 Mart, 3 May\u0131s, bu bunal\u0131m\u0131n b\u00fcy\u00fck journdes’si[46*] oldu\u011fu kadar, 13 Haziran\u0131n\u0131n da habercileridir.
Frans\u0131zlar, \u00f6rne\u011fin Louis Blanc, 29 Oca\u011f\u0131, bir anayasal \u00e7eli\u015fkinin, yani genel oylamadan do\u011fan, feshedilemez ve egemen bir Ulusal Meclis ile, bu meclise kar\u015f\u0131 sorumlu, ama ger\u00e7ekte, yaln\u0131z genel oy taraf\u0131ndan onaylanmakla kalmay\u0131p, ayr\u0131ca, Ulusal Meclisin de\u011fi\u015fik \u00fcyeleri aras\u0131nda payla\u015f\u0131lan ve onlara da\u011f\u0131lan b\u00fct\u00fcn oylar\u0131 kendi \u015fahs\u0131 \u00fczerinde toplam\u0131\u015f bulunan, ama Ulusal Meclisin ancak bir manevi g\u00fc\u00e7 s\u0131fat\u0131yla \u00fczerinde havada durdu\u011fu y\u00fcr\u00fctme g\u00fcc\u00fcne tam bir yetki ile sahip olan bir cumhurba\u015fkan\u0131 aras\u0131ndaki \u00e7eli\u015fkinin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 bi\u00e7iminde anlad\u0131lar. 29 Oca\u011f\u0131n bu yorumu, k\u00fcrs\u00fcden yap\u0131lan, bas\u0131n yoluyla ve kul\u00fcplerde yap\u0131lan sava\u015f\u0131m\u0131n dili ile bu sava\u015f\u0131m\u0131n ger\u00e7ek i\u00e7eri\u011fini kar\u0131\u015ft\u0131rmakt\u0131r. Ulusal Kurucu Meclis kar\u015f\u0131s\u0131nda Louis Bonaparte\u00a0\u00a0 bu, anayasal iktidar\u0131n bir yan\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00f6teki yan\u0131 demek de\u011fildi; bu, yasama erki kar\u015f\u0131s\u0131nda y\u00fcr\u00fctme erki de de\u011fildi; bu, cumhuriyeti kurmu\u015f olan, ve \u015fimdi, kendi kurulu (sayfa 293)
Bonaparte’\u0131n se\u00e7ilmesi, ancak, bir tek ad\u0131n yerine, o ad\u0131n bir\u00e7ok anlam\u0131 konarak, yeni Ulusal Meclis se\u00e7imlerini, onun yinelenmesi gibi g\u00f6rerek a\u00e7\u0131klanabilirdi. 10 Aral\u0131k se\u00e7imi eskisinin g\u00f6rev yetkisini y\u00fcr\u00fcrl\u00fckten kald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. O halde, 29 Ocakta kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelenler ayn\u0131 cumhuriyetin cumhurba\u015fkan\u0131 ile Ulusal Meclisi de\u011fildi, kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelenler, g\u00fc\u00e7 (kuvve) halindeki cumhuriyetin Ulusal Meclisi ile edim halindeki (fiili) cumhuriyetin ba\u015fkan\u0131 idiler, cumhuriyetin varl\u0131k s\u00fcrecinin tamam\u0131yla ayr\u0131 ayr\u0131 d\u00f6nemlerini cisimle\u015ftiren bu iki g\u00fc\u00e7t\u00fc; kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya gelenler, bir yanda, cumhuriyeti yaln\u0131z kendisi il\u00e2n edebilen, sokak kavgalar\u0131 ve ter\u00f6rle cumhuriyeti proletaryan\u0131n elinden kopar\u0131p alabilen, ve anayasada temel \u00e7izgileri ile \u00fclk\u00fcs\u00fcn\u00fcn tasla\u011f\u0131n\u0131 \u00e7izebilen burjuvazinin k\u00fc\u00e7\u00fck cumhuriyet\u00e7i kesimi ile, \u00f6te yanda, bu kurulu burjuva cumhuriyetinde yaln\u0131z kendisi h\u00fck\u00fcm s\u00fcrebilen, ideolojik nitelikteki ekleri, katk\u0131lar\u0131 anayasadan \u00e7\u0131karabilen ve yasama ve y\u00f6netim eylemi ile proletaryan\u0131n k\u00f6lele\u015ftirilmesi i\u00e7in zorunlu ko\u015fullar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilen burjuvazinin b\u00fct\u00fcn kralc\u0131 kitlesi idi.
29 Ocakta patlayan f\u0131rt\u0131na b\u00fct\u00fcn ocak ay\u0131 boyunca toplan\u0131p birikti. Kurucu Meclis, g\u00fcvensizlik oylamas\u0131 ile Barrot kabinesini istifaya zorlamak istiyordu. Barrot kabinesi ise, tersine, Kurucu Meclise, kendi kendisine kesin bir g\u00fcvensizlik oyu vermesini, kendi kendinin intihar\u0131na karar vermesini, kendinin da\u011f\u0131lmas\u0131(sayfa 294) g\u00fcn\u00fc, bakanlar kurulunun emri \u00fczerine Kurucu Meclise, daha A\u011fustosta, anayasay\u0131 tamamlayan b\u00fct\u00fcn bir dizi yasay\u0131 \u00e7\u0131karmadan \u00f6nce kendi kendini da\u011f\u0131tmamaya karar vermi\u015f olan o Kurucu Meclise bu \u00f6neriyi yapt\u0131. Bakan Fould, Kurucu Meclise, “sars\u0131lm\u0131\u015f olan krediyi yeniden tesis etmek” i\u00e7in da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131n gerekli oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a il\u00e2n etti. Acaba Kurucu Meclis, bu ge\u00e7ici durumu uzatmakla, Barrot ile Bonaparte’\u0131, Bonaparte ile de kurulu cumhuriyeti yeniden tehlikeye sokarak krediyi sarsm\u0131yor muydu? Neden sonra eline ge\u00e7irdi\u011fi, cumhuriyet\u00e7ilerin daha \u00f6nce bir on ay boyunca geriye att\u0131klar\u0131 bu kabine ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ancak onbe\u015f g\u00fcnl\u00fck keyfini s\u00fcrd\u00fckten sonra yeniden elinden gitti\u011fini g\u00f6rmek korkusuyla bir \u00f6fkeli Roland olup \u00e7\u0131kan Olimposlu Barrot, bu zavall\u0131 meclise kar\u015f\u0131, zorbal\u0131ktan yana, zorbalar\u0131 g\u00f6lgede b\u0131rakt\u0131. S\u00f6zlerinin en yumu\u015fa\u011f\u0131, “Bu meclisin hi\u00e7 bir gelece\u011fi olamaz” oldu. Ve ger\u00e7ekte de, meclis, art\u0131k ge\u00e7mi\u015ften ba\u015fka bir \u015feyi temsil etmiyordu. \u015e\u00f6yle ekliyordu alayla: “Cumhuriyeti, sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in, gerekli kurumlarla ku\u015fatmak onun elinden gelmez.” Ger\u00e7ekten de \u00f6yle! Meclisin, proletaryaya kar\u015f\u0131 tekelci muhalefeti ile burjuva enerjisi k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bulunurken, ayn\u0131 zamanda, kralc\u0131lara kar\u015f\u0131 muhalefeti ile de cumhuriyet\u00e7i co\u015fkunlu\u011fu yeniden alevlendirmi\u015fti. Demek ki, art\u0131k anlamad\u0131\u011f\u0131 burjuva cumhuriyetini, gerekli kurumlarla sa\u011flamla\u015ft\u0131rmada iki kere yeteneksizdi.
Rateau’nun \u00f6nerisi ile birlikte, kabine de b\u00fct\u00fcn \u00fclkede bir dilek\u00e7e kas\u0131rgas\u0131 \u00e7\u0131kard\u0131 ortaya, Fransa’n\u0131n herbir k\u00f6\u015fesinden, her g\u00fcn, Kurucu Meclisin surat\u0131n\u0131n tam ortas\u0131na olduk\u00e7a kesin bir dille kendi kendini da\u011f\u0131tmas\u0131n\u0131 ve vasiyetini yazmas\u0131n\u0131 dileyen tomar tomar a\u015fk mektup\u00e7uklar\u0131 f\u0131rlat\u0131l\u0131yordu. Kurucu Meclise gelince, o da beri yandan hayatta kalmas\u0131n\u0131 \u00f6\u011f\u00fctleyerek kendisini y\u00fcreklendiren kar\u015f\u0131-dilek\u00e7elerin yaz\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yordu. Bonaparte ile Cavaignac aras\u0131ndaki se\u00e7im sava\u015f\u0131m\u0131, Ulusal Meclisin da\u011f\u0131lmas\u0131ndan yana ve ona kar\u015f\u0131 bir dilek\u00e7eler sava\u015f\u0131m\u0131 bi\u00e7iminde yenileniyordu. Dilek\u00e7eler, 10 Aral\u0131\u011f\u0131n, i\u015f i\u015ften ge\u00e7tikten sonra yap\u0131lan yorumlar\u0131 olsa gerekti. Bu \u00e7alkalanma b\u00fct\u00fcn Ocak ay\u0131 boyunca s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
II. 13 HAZ\u0130RAN 1849 25 \u015eubat 1848 Fransa’ya cumhuriyeti getirdi, 25 Haziran ise, ona devrimi zorla kabul ettirdi. Ve, \u015eubattan \u00f6nce, devrim, devlet bi\u00e7iminin y\u0131k\u0131lmas\u0131 burjuva toplumun alt\u00fcst olmas\u0131, y\u0131k\u0131lmas\u0131 demeye geliyordu. Haziran \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 burjuvazinin cumhuriyet\u00e7i kesimi y\u00f6netmi\u015fti, zaferle birlikte devlet iktidar\u0131 da zorunlu olarak anlam\u0131na geldi\u011fi halde, Hazirandan sonra devrim, (sayfa 276) ona d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5770","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-fransa-da-sinif-savasimlari-karl-marx"},"yoast_head":"\n