![](\"images\/stories\/karl_marx.jpg\")
Kurucu Meclis ile cumhurba\u015fkan\u0131 aras\u0131ndaki anla\u015fmazl\u0131kta, Kurucu Meclis, \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 yere, kendi k\u00f6kenine d\u00f6ner gibi (sayfa 295) genel se\u00e7imlere gidemezdi, \u00e7\u00fcnk\u00fc, onu, genel oya havale ederlerdi. Kurucu Meclis, hi\u00e7 bir nizami iktidardan destek g\u00f6remezdi, \u00e7\u00fcnk\u00fc, yasal iktidara kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131m s\u00f6zkonusuydu. 6 ve 26 Ocakta yeniden denedi\u011fi gibi, kabineyi g\u00fcvensizlik oyu ile d\u00fc\u015f\u00fcremiyordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc kabine, ondan, g\u00fcven oyu istemiyordu. Geriye ona bir tek olanak kal\u0131yordu: ba\u015fkald\u0131rmak. Ba\u015fkald\u0131rman\u0131n silahl\u0131 kuvvetleri, ulusal muhaf\u0131z\u0131n cumhuriyet\u00e7i kesimi, gezgin muhaf\u0131z ve devrimci proletarya merkezleri olan kul\u00fcpleridi. Gezgin muhaf\u0131zlar, Haziran g\u00fcnlerinin bu kahramanlar\u0131, Aral\u0131kta, burjuvazinin cumhuriyet\u00e7i kesiminin \u00f6rg\u00fctl\u00fc silahl\u0131 kuvvetlerini meydana getiriyordu, t\u0131pk\u0131, Hazirandan \u00f6nce de, ulusal i\u015fliklerin, devrimci proletaryan\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fc silahl\u0131 kuvvetlerini olu\u015fturmalar\u0131 gibi. Kurucu Meclisin y\u00fcr\u00fctme komisyonu proletaryan\u0131n art\u0131k \u00e7ekilmez olan a\u015f\u0131r\u0131 isteklerinden kurtulmas\u0131 gerekti\u011fi zaman sert sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131 nas\u0131l ulusal i\u015fliklere y\u00f6nelttiyse, Bonaparte’\u0131n bakanlar kurulu da, burjuvazinin cumhuriyet\u00e7i kesimlerinin katlan\u0131lmaz hale gelen a\u015f\u0131r\u0131 isteklerinden kurtulmas\u0131 gerekti\u011finde gezgin muhaf\u0131z kuvvetine sald\u0131rd\u0131. Gezgin muhaf\u0131z kuvvetininda\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131n\u0131 emretti. Bir yar\u0131s\u0131na yol verilip soka\u011fa at\u0131ld\u0131; \u00f6teki yar\u0131s\u0131n\u0131n demokratik \u00f6rg\u00fctlenmesinin yerini kralc\u0131 bir \u00f6rg\u00fctlenme ald\u0131, ve \u00fccreti, piyade birliklerinin alelade \u00fccreti d\u00fczeyine indirildi. Gezgin muhaf\u0131z \u015fimdi Haziran isyanc\u0131lar\u0131n\u0131n durumuna d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc ve bas\u0131n, her g\u00fcn gezgin muhaf\u0131z\u0131n Hazirandaki yanl\u0131\u015f\u0131n\u0131 kabul etti\u011fi ve proletaryadan kendisini ba\u011f\u0131\u015flamas\u0131n\u0131 diledi\u011fi a\u00e7\u0131k itiraflar yay\u0131nl\u0131yordu.Ya kul\u00fcpler? Kurucu Meclis, Barrot’nun \u015fahs\u0131nda cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131, onun \u015fahs\u0131nda kurulu burjuva cumhuriyetini ve genellikle burjuva cumhuriyetinin \u015fahs\u0131nda ise \u015eubat cumhuriyetinin b\u00fct\u00fcn anayasal \u00f6\u011felerini tehlikeye soktu\u011fu, sarst\u0131\u011f\u0131 anda, mevcut cumhuriyeti devirmek isteyen b\u00fct\u00fcn partiler, ve mevcut cumhuriyeti, \u015fiddetli bir geriye gidi\u015f s\u00fcreci ile, kendi s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n ve kendi s\u0131n\u0131f ilkelerinin cumhuriyeti haline getirmek isteyenler, zorunlu olarak Kurucu Meclisin \u00e7evresinde yerlerini ald\u0131lar. Ama daha \u00f6nce yap\u0131lm\u0131\u015f olan \u015fey, yeniden yap\u0131lmas\u0131 gereken \u015fey durumundayd\u0131, devrimci hareketin billurla\u015fmalar\u0131 yeniden s\u0131v\u0131la\u015fmaktayd\u0131, u\u011fruna d\u00f6v\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015f olan cumhuriyet, yeniden, (sayfa 296) her partinin belirlemek i\u00e7in uygun bir an\u0131 kollad\u0131klar\u0131 \u015eubat g\u00fcnlerinin ne oldu\u011fu belirsiz cumhuriyeti idi. Partiler, bir an, yeniden \u015eubattaki eski tutumlar\u0131n\u0131 ald\u0131lar, ama \u015eubat\u0131n hayallerini payla\u015fmaks\u0131z\u0131n National’in \u00fc\u00e7renkli cumhurlyet\u00e7ileri, yeniden, Reforme’un demokrat cumhuriyet\u00e7ilerine yasland\u0131lar ve onlar\u0131, parlamento m\u00fccadelesinin \u00f6n saflar\u0131na \u00f6nc\u00fc olarak koydular. Cumhuriyet\u00e7i demokratlar ise, bir kez daha, sosyalist cumhuriyet\u00e7ilere dayand\u0131lar\u00a0 27 Ocakta, a\u00e7\u0131k bir bildiri, onlar\u0131n uzla\u015fmalar\u0131n\u0131 ve birle\u015fmelerini kamuya duyurdu\u00a0 ve ayaklanman\u0131n zeminini kul\u00fcplerde haz\u0131rlad\u0131lar. H\u00fck\u00fcmet bas\u0131n\u0131, hakl\u0131 olarak, National’in \u00fc\u00e7renkli cumhuriyet\u00e7ilerine kar\u015f\u0131 Haziran\u0131n yeniden dirilen isyanc\u0131lar\u0131 gibi davrand\u0131. Onlar, burjuva cumhuriyetin ba\u015f\u0131nda tutunabilmek i\u00e7in, cumhuriyetin kendisini tehlikeye sokuyorlard\u0131. 26 Ocakta, bakan Faucher dernek kurma hakk\u0131na ili\u015fkin bir yasa \u00f6nerdi. Yasan\u0131n birinci paragraf\u0131 \u015f\u00f6yle tasarlanm\u0131\u015ft\u0131: “Kul\u00fcpler yasaklanm\u0131\u015ft\u0131r.” Faucher, yasa tasar\u0131s\u0131n\u0131, \u00f6ncelikle ve ivedilikle g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmek \u00fczere \u00f6nermi\u015fti. Kurucu Meclis, \u00f6ncelik ve ivedilik \u00f6nerisini kabul etmedi, ve, 27 Ocakta, Ledru-Rollin, kabinenin, anayasay\u0131 \u00e7i\u011fnemekle su\u00e7lanmas\u0131n\u0131 isteyen 230 imzal\u0131 bir \u00f6neri sundu. B\u00f6yle bir davran\u0131\u015f\u0131n, yarg\u0131c\u0131n, yani Meclis \u00e7o\u011funlu\u011funun g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn acemice a\u00e7\u0131\u011fa vurulmas\u0131 ya da bu ayn\u0131 \u00e7o\u011funlu\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7lay\u0131c\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7s\u00fcz bir protestosu demek oldu\u011fu bir anda bakanlar kurulunun su\u00e7lanmas\u0131, i\u015fte bu, k\u00fc\u00e7\u00fck Montagne’\u0131n o zamandan beri, bunal\u0131m\u0131n doru\u011funda her kez oynad\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck devrimci koz oldu. Kendi ad\u0131n\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ezilen zavall\u0131 Montagne!
Blanqui, Barb\u00e8s, Raspail vb. 15 May\u0131sta, Paris proletaryas\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda, toplant\u0131 salonuna girerek Kurucu Meclisi zorla da\u011f\u0131tmaya kalk\u0131\u015fm\u0131\u015flard\u0131. Barrot, bu ayn\u0131 meclise, kendisinin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 ve oturum salonunu kapamas\u0131n\u0131 zorla kabul ettirmek isteyerek, ona manevi bir 15 May\u0131s haz\u0131rlad\u0131.
Bu ayn\u0131 meclis, Barrot’yu, May\u0131s san\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 soru\u015fturmay\u0131 y\u00fcr\u00fctmekle g\u00f6revlendirmi\u015fti ve \u015fimdi Barrot’nun meclise kralc\u0131 bir Blanqui gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir s\u0131rada, meclisin ise kul\u00fcplerde, proleterler yan\u0131nda, Blanqui’nin partisinde Barrot’ya kar\u015f\u0131 m\u00fcttefikler arad\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131rada, tam (sayfa 297)
Bu ayn\u0131 meclis, Barrot’yu, May\u0131s san\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 soru\u015fturmay\u0131 y\u00fcr\u00fctmekle g\u00f6revlendirmi\u015fti ve \u015fimdi Barrot’nun meclise kralc\u0131 bir Blanqui gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bir s\u0131rada, meclisin ise kul\u00fcplerde, proleterler yan\u0131nda, Blanqui’nin partisinde Barrot’ya kar\u015f\u0131 m\u00fcttefikler arad\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131rada, tam (sayfa 297) bu s\u0131rada, o kat\u0131 y\u00fcrekli Barrot, May\u0131s san\u0131klar\u0131n\u0131 J\u00fcrinin huzuruna \u00e7\u0131karmay\u0131p, National’in partisinin icat etti\u011fi y\u00fcksek mahkemede, Haute Cour’da,[47*] yarg\u0131lamak \u00f6nerisi ile meclise i\u015fkence ediyordu. Bakanl\u0131k koltu\u011funu kaybetmenin amans\u0131z korkusunun, Barrot gibi bir adam\u0131n kafas\u0131ndan bir Beaumarchais’ye yara\u015f\u0131r sivrilikler \u00e7\u0131kartmas\u0131 ne dikkate de\u011fer bir \u015feydir? Uzun duraksamalardan sonra, Ulusal Meclis onun \u00f6nerisini kabul etti. May\u0131s sald\u0131r\u0131s\u0131n\u0131n san\u0131klar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda gene normal niteli\u011fine d\u00f6n\u00fcyordu.
Kurucu Meclis, cumhurba\u015fkan\u0131na ve bakanlara kar\u015f\u0131 ba\u015fkald\u0131rmak zorunda idiyse, cumhurba\u015fkan\u0131 ve bakanlar da Kurucu Meclise kar\u015f\u0131 h\u00fck\u00fcmet darbesi yapmak zorunda idiler, \u00e7\u00fcnk\u00fc Kurucu Meclisi da\u011f\u0131tmak i\u00e7in hi\u00e7 bir yasal yollar\u0131 yoktu. Ama Kurucu Meclis anayasan\u0131n, anayasa ise cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n anas\u0131 idi. Cumhurba\u015fkan\u0131, h\u00fck\u00fcmet darbesi ile, anayasay\u0131 y\u0131rt\u0131yordu ve kendi cumhuriyet\u00e7i unvanlar\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131yordu. O halde, imparatorluk unvanlar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak zorundayd\u0131; bu imparatorluk unvanlar\u0131, orleanc\u0131 unvanlar\u0131 akla getiriyordu ve her ikisi de me\u015fruiyet\u00e7i unvanlar\u0131n \u00f6n\u00fcnde solukla\u015f\u0131yordu. Orleanc\u0131 partinin hen\u00fcz sadece \u015eubat\u0131n yenileni oldu\u011fu bir anda, ve Bonaparte’\u0131n hen\u00fcz sadece 10 Aral\u0131\u011f\u0131n kazanan\u0131 oldu\u011fu bir anda, ve her ikisinin de cumhuriyet\u00e7i gaspa, hen\u00fcz sadece gene kendileri de gaspedilmi\u015f kralc\u0131 unvanlar\u0131 ile kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kabildikleri bir anda, yasal (me\u015fru) cumhuriyetin devrilmesi, ancak taban tabana kar\u015f\u0131t\u0131 olan me\u015fruiyet\u00e7i monar\u015fiyi ortaya \u00e7\u0131karabilirdi. Me\u015fruiyet\u00e7iler, zaman\u0131n elveri\u015fli oldu\u011funun bilincindeydiler, ve ayan beyan h\u00fck\u00fcmet aleyhtar\u0131 fesatlar haz\u0131rl\u0131yorlard\u0131. General Changarnier’nin ki\u015fili\u011finde, kendi Monk’lar\u0131n\u0131 bulacaklar\u0131n\u0131 umabiliyorlard\u0131. Onlar\u0131n me\u015fruiyet\u00e7i kul\u00fcplerinde beyaz monar\u015finin tahta \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, proletarya kl\u00fcplerinde k\u0131z\u0131l cumhuriyetin geli\u015fi kadar a\u00e7\u0131k\u00e7a il\u00e2n ediliyordu.
Uygun bir \u015fekilde bast\u0131r\u0131lan bir ayaklanma ile, kabine b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7l\u00fcklerden kurtar\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131. “Yasaya uyma bizi \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor” diye ba\u011f\u0131r\u0131yordu Odilon Barrot. Bir ayaklanma, salut public[48*] bahanesi ile, Kurucu Meclisin da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 (sayfa 298) ve bizzat anayasan\u0131n yarar\u0131na anayasay\u0131 \u00e7i\u011fneme olana\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131. Odilon Barrot’nun Ulusal Meclise kaba m\u00fcdahalesi, \u00fc\u00e7renkli elli valinin g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc bir bi\u00e7imde g\u00f6revlerinden al\u0131nmalar\u0131 ve yerlerine kralc\u0131lar\u0131n yerle\u015ftirilmesi, gezgin muhaf\u0131z birliklerinin da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131, liderlerine Changarnier’nin \u00e7ok sert bir bi\u00e7imde davranmas\u0131, Lerminier’nin, bu profes\u00f6r\u00fcn, Guizot zaman\u0131nda bile m\u00fcmk\u00fcn olmayan yeniden g\u00f6revine al\u0131nmas\u0131, me\u015fruiyet\u00e7ilerin palavrac\u0131l\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fc, hepsi, ayaklanma k\u0131\u015fk\u0131rtmalar\u0131 idi. Ama ayaklanma hi\u00e7 oral\u0131 de\u011fildi. O, kabinenin de\u011fil, Kurucu Meclisin i\u015faretini bekliyordu.
Nihayet, 29 Ocak, Rateau’nun \u00f6nerisinin kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z reddine ili\u015fkin Mathieu’n\u00fcn (Dr\u00f4me’lu) \u00f6nerisi \u00fczerinde g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclece\u011fi g\u00fcn geldi. Me\u015fruiyet\u00e7iler, orleanc\u0131lar, bonapart\u00e7\u0131lar, gezgin muhaf\u0131z, Montagne, kul\u00fcpler, herkes, o g\u00fcn, s\u00f6zde d\u00fc\u015fman\u0131na kar\u015f\u0131 oldu\u011fu kadar s\u00f6z\u00fcmona m\u00fcttefikine kar\u015f\u0131 da gizli i\u015fler \u00e7eviriyordu. Bonaparte, at\u0131n\u0131n \u00fczerinde, birliklerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 Concorde alan\u0131nda tefti\u015ften ge\u00e7iriyor, Changarnier ise b\u00fcy\u00fck bir g\u00f6steri\u015fle stratejik manevralar yap\u0131yordu. Kurucu Meclis, kendi toplant\u0131 salonunu askerler taraf\u0131ndan i\u015fgal edilmi\u015f buldu. O, b\u00fct\u00fcn umutlar\u0131n, korkular\u0131n, bekleyi\u015flerin, heyecanlar\u0131n, gerilimlerin, fesatlar\u0131n kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 merkez olan aslan y\u00fcrekli meclis, ruhunu teslim etmeye her zamandan daha yak\u0131n olunca, art\u0131k bir an bile duraksamad\u0131. Yaln\u0131z kendi silahlar\u0131n\u0131 kullanmaya korkmakla kalmay\u0131p, d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131n silahlar\u0131n\u0131 da elde\u011fmemi\u015f olarak saklamak zorunda oldu\u011funu sanan sava\u015f\u00e7\u0131ya benziyordu. \u00d6l\u00fcm\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fcmseyerek kendi \u00f6l\u00fcm h\u00fckm\u00fcn\u00fc imzalad\u0131 ve Rateau’nun \u00f6nerisinin kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z reddini reddetti. Kendisi s\u0131k\u0131y\u00f6netim alt\u0131nda bulunan Kurucu Meclis, anayasal bir eyleme, zorunlu \u00e7er\u00e7evesi Paris’in s\u0131k\u0131y\u00f6netim alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 demek olacak olan s\u0131n\u0131rlar koydu. Ertesi g\u00fcn, 29 Ocak g\u00fcn\u00fc kabinenin kendisine verdi\u011fi korku \u00fczerine bir soru\u015fturmaya karar vererek, kendine yara\u015f\u0131r bir bi\u00e7imde \u00f6c\u00fcn\u00fc ald\u0131. Montagne, National’in partisinin, kendisini, bu b\u00fcy\u00fck entrika komedisinde, bir sava\u015f \u00e7\u0131\u011f\u0131rtkan\u0131 yapmas\u0131na izin vermekle, siyasal anlay\u0131\u015f ve devrimci enerjiden yoksun oldu\u011funu ortaya koydu. Bu parti, burjuva cumhuriyetin kurulu\u015f d\u00f6neminde elinde tuttu\u011fu iktidar tekelini, kurulu (sayfa 299) cumhuriyette de yeniden do\u011frulamak i\u00e7in son bir giri\u015fimde bulunmu\u015ftu. Bu giri\u015fim ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011fram\u0131\u015ft\u0131.
E\u011fer, Ocak bunal\u0131m\u0131nda, Kurucu Meclisin varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zkonusu ise, 21 Mart bunal\u0131m\u0131nda da, anayasan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zkonusudur. O zaman National’in partisinin personeli s\u00f6zkonusu idiyse, \u015fimdi onun \u00fclk\u00fcs\u00fc s\u00f6zkonusudur. Sayg\u0131de\u011fer cumhuriyet\u00e7ilerin, kendi ideolojileri hakk\u0131ndaki y\u00fcksek duygular\u0131n\u0131, h\u00fck\u00fcmet iktidar\u0131n\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 d\u00fcnya zevklerinden daha ucuza teslim ettiklerini belirtmemizin gere\u011fi yoktur.
21 Martta, Ulusal Meclisin g\u00fcndeminde, dernek kurma hakk\u0131na kar\u015f\u0131 Faucher yasas\u0131 tasar\u0131s\u0131, yani kul\u00fcplerin yasaklanmas\u0131 vard\u0131. Anayasan\u0131n 8. maddesi, b\u00fct\u00fcn Frans\u0131zlar i\u00e7in dernek kurma hakk\u0131n\u0131 g\u00fcven alt\u0131na al\u0131yordu. \u015eu halde, kul\u00fcplerin yasaklanmas\u0131, anayasaya apa\u00e7\u0131k bir sald\u0131r\u0131yd\u0131, ve Kurucu Meclis, kendi azizlerinin sayg\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa, k\u00fcfre u\u011framas\u0131n\u0131 kendisi yasala\u015ft\u0131rmak zorundayd\u0131. Ama kul\u00fcpler, devrimci proletaryan\u0131n toplanma noktalar\u0131, gizli eylem merkezleri idi. Bizzat Ulusal Meclis, i\u015f\u00e7ilerin, burjuvalar\u0131na kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7birli\u011fini yasaklam\u0131\u015ft\u0131. Ve kul\u00fcpler, t\u00fcm i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n t\u00fcm burjuva s\u0131n\u0131f\u0131na kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7birli\u011finden, burjuva devletine kar\u015f\u0131 bir i\u015f\u00e7i devletinin olu\u015fturulmas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey miydi? Kul\u00fcpler, proletaryan\u0131n Kurucu Meclisi oldu\u011fu kadar, isyan ordusunun haz\u0131r kuvvetleri de\u011fil miydi? Anayasan\u0131n her \u015feyden \u00f6nce sa\u011flamas\u0131 gereken \u015fey, burjuvazinin egemenli\u011fi idi. \u015eu halde, anayasa, dernek kurma hakk\u0131ndan, a\u00e7\u0131k\u00e7a, yaln\u0131z burjuvazinin egemenli\u011fiyle, yani burjuva d\u00fczeni ile ba\u011fda\u015fan dernekleri anl\u0131yor olabilirdi. Anayasa, teorisi gere\u011fi, meram\u0131n\u0131 genel bir bi\u00e7imde anlat\u0131yorsa da, anayasay\u0131 yorumlamak ve tek tek \u00f6zel durumlara uygulamak i\u00e7in Ulusal Meclis gibi h\u00fck\u00fcmet de ne g\u00fcne duruyordu? Ve e\u011fer cumhuriyetin tufan-\u00f6ncesi d\u00f6neminde, kul\u00fcpler, s\u0131k\u0131y\u00f6netim taraf\u0131ndan ger\u00e7ekten yasakland\u0131 iseler, \u015fimdi kurulu, nizami cumhuriyette onlar\u0131 yasal yoldan da yasaklamak gerekmez miydi? \u00dc\u00e7renkli cumhuriyet\u00e7ilerin, anayasan\u0131n bu baya\u011f\u0131 yorumuna kar\u015f\u0131, anayasan\u0131n tumturakl\u0131 palavrac\u0131 s\u00f6zlerinden ba\u015fka kar\u015f\u0131 koyacak bir \u015feyleri yoktu. Bunlardan bir k\u0131sm\u0131, Pagnerre, Duclere vb. h\u00fck\u00fcmet lehinde oy verdiler ve b\u00f6ylece ona \u00e7o\u011funlu\u011fu sa\u011flad\u0131lar. \u00d6teki k\u0131s\u0131m, ba\u015f melek Cavaignac ve kilisenin babas\u0131 Marrast ba\u015fta olmak \u00fczere, kul\u00fcplerin (sayfa 300) yasaklanmas\u0131na ili\u015fkin madde ge\u00e7erken ba\u015fkanl\u0131k divan\u0131n\u0131n bir salonuna \u00e7ekildiler ve Ledru-Rollin ve Montagne ile “meclis kurdular”. Ulusal Meclis felce u\u011fram\u0131\u015ft\u0131, gerekli \u00e7o\u011funlu\u011fa sahip de\u011fildi. Cr\u00e9mieux, ba\u015fkanl\u0131k divan\u0131 salonunda, o andan itibaren, bu yolun dosdo\u011fru soka\u011fa gitti\u011fini ve art\u0131k 1848 \u015eubat\u0131nda de\u011fil, 1849 Mart\u0131nda bulundu\u011funu tam zaman\u0131nda hat\u0131rlad\u0131. Birdenbire ayd\u0131nlanan National’in partisi, Ulusal Meclisin toplant\u0131 salonuna d\u00f6nd\u00fc. Ve, durmadan devrimci isteklerle k\u0131vran\u0131p duran, ve durmadan da anayasal olanaklar ara\u015ft\u0131r\u0131p duran ve her zaman, devrimci proletaryan\u0131n \u00f6n\u00fcnde olmaktansa, burjuva cumhuriyet\u00e7ilerinin ard\u0131nda kendini daha iyi hisseden Montagne, bir kez daha aldat\u0131lm\u0131\u015f olarak onlar\u0131 izledi. Oyun oynanm\u0131\u015ft\u0131. Ve anayasan\u0131n metninin bozulmas\u0131n\u0131n, anayasan\u0131n ruhuna uygun tek uygulama oldu\u011funu karar alt\u0131na alm\u0131\u015f olan gene Kurucu Meclisin kendisi idi.
Art\u0131k yoluna koyulmas\u0131 gereken bir tek nokta kal\u0131yordu: kurulu cumhuriyetin Avrupa devrimi ile ili\u015fkileri, yani d\u0131\u015f politikas\u0131 konusu. 8 May\u0131s 1849 g\u00fcn\u00fc, g\u00f6rev s\u00fcresi birka\u00e7 g\u00fcn i\u00e7inde sona erecek olan Kurucu Mecliste al\u0131\u015f\u0131lmad\u0131k bir heyecan h\u00fck\u00fcm s\u00fcr\u00fcyordu. Frans\u0131z ordusunun Roma \u00fczerine sald\u0131r\u0131s\u0131, Romal\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda geri \u00e7ekilmesi, siyasal bak\u0131mdan namus lekesi, askeri bak\u0131mdan y\u00fczkaras\u0131, Frans\u0131z Cumhuriyetinin, Roma Cumhuriyetinin can\u0131na k\u0131ymas\u0131, ikinci Bonaparte’\u0131n birinci \u0130talya seferi, hepsi g\u00fcndemdeydi. Montagne, bir kez daha b\u00fcy\u00fck kozunu oynam\u0131\u015ft\u0131, Ledru-Rollin, h\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131, ve bu kez Bonaparte’a da kar\u015f\u0131 olmak \u00fczere, anayasan\u0131n \u00e7i\u011fnenmesi nedeniyle, ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz su\u00e7lama \u00f6nergesini ba\u015fkanl\u0131k k\u00fcrs\u00fcs\u00fcne b\u0131rakt\u0131.
8 May\u0131staki neden, daha sonra, 13 Haziran\u0131n nedeni olarak da yinelendi. Biz, Roma seferi \u00fczerinde biraz dural\u0131m.
Cavaignac, daha 1848 Kas\u0131m\u0131 ortalar\u0131nda, papay\u0131[49*] korumak, onu gemiye al\u0131p Fransa’ya getirmek \u00fczere, Civita-Vecchia’ya[146] bir sava\u015f filosu g\u00f6ndermi\u015fti. Papa, hilesiz Cumhuriyeti kutsayacak ve Cavaignac’\u0131n cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ilmesini g\u00fcven alt\u0131na alacakt\u0131. Cavaignac, papa ile k\u00f6y papazlar\u0131n\u0131, k\u00f6y papazlar\u0131 ile k\u00f6yl\u00fcleri, k\u00f6yl\u00fclerle de (sayfa 301) cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 elde etmek istiyordu. K\u0131sa vadeli amac\u0131 se\u00e7im reklam\u0131 olan Cavaignac’\u0131n seferi, ayn\u0131 zamanda, Roma devrimine kar\u015f\u0131 bir protesto ve ayr\u0131ca bir tehdit niteli\u011finde idi. Papa lehinde Fransa’n\u0131n m\u00fcdahalesini ilke olarak i\u00e7inde ta\u015f\u0131yordu.
Papa lehinde, Roma Cumhuriyetine kar\u015f\u0131, Avusturya ve Napoli ile birlikte m\u00fcdahale, Bonaparte’\u0131n bakanlar kurulunun 23 Aral\u0131k tarihli ilk oturumunda karar alt\u0131na al\u0131nd\u0131. Bakanlar kurulunda bir Falloux, Roma’da ve papan\u0131n Roma’s\u0131nda papa demekti. Bonaparte’\u0131n, k\u00f6yl\u00fclerin cumhurba\u015fkan\u0131 olmak i\u00e7in art\u0131k papaya gereksinmesi yoktu, ama ba\u015fkan\u0131n, k\u00f6yl\u00fclerini elinde tutmak i\u00e7in papay\u0131 da elinde tutmaya gereksinmesi vard\u0131. Bonaparte’\u0131 bir cumhurba\u015fkan\u0131 yapan, k\u00f6yl\u00fclerin safl\u0131\u011f\u0131yd\u0131. Ve k\u00f6yl\u00fcler, imanla bu safl\u0131klar\u0131n\u0131 ve papa ile de imanlar\u0131n\u0131 yitiriyorlard\u0131. Ve, Bonaparte ad\u0131na h\u00fck\u00fcm s\u00fcren orleanc\u0131larla me\u015fruiyet\u00e7iler, g\u00fc\u00e7birli\u011fi yapm\u0131\u015flard\u0131! Krallar\u0131 yeniden tahta ge\u00e7irmeden \u00f6nce, krallar\u0131 kutsalla\u015ft\u0131ran g\u00fcc\u00fc diriltmek, canland\u0131rmak gerekiyordu. Kralc\u0131klar\u0131 bir yana: papan\u0131n fani erkine boyun e\u011fmi\u015f eski Roma olmadan, papa olmazd\u0131; papa olmadan, katoliklik olmazd\u0131; katoliklik olmadan, Frans\u0131z dini olmazd\u0131; peki din olmay\u0131nca eski Frans\u0131z toplumunun hali nice olurdu? K\u00f6yl\u00fcn\u00fcn g\u00f6ky\u00fcz\u00fc servetleri \u00fczerinde sahip oldu\u011fu ipotek, burjuvan\u0131n, k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn servetleri \u00fczerinde sahip oldu\u011fu ipote\u011fi g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131r. \u015eu halde, Roma devrimi, m\u00fclkiyete kar\u015f\u0131, burjuva d\u00fczenine kar\u015f\u0131 Haziran devrimi kadar korkun\u00e7 bir suikastti. Fransa’da yeniden canlan\u0131p g\u00f6nenen burjuva egemenli\u011fi, Roma’da papan\u0131n egemenli\u011finin yeniden kurulmas\u0131n\u0131 ill\u00e2 gerekli g\u00f6r\u00fcyordu. Son olarak da, Romal\u0131 devrimcilerin \u015fahs\u0131nda, Frans\u0131z devrimcilerinin m\u00fcttefiklerine vurulmu\u015f oluyordu. Frans\u0131z Cumhuriyetinde kar\u015f\u0131-devrimci s\u0131n\u0131flar\u0131n ittifak\u0131, bu cumhuriyetin, Kutsal ittifakla, Napoli ve Avusturya ile ittifak\u0131nda zorunlu tamamlay\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 buluyordu. Bakanlar kurulunun 23 Aral\u0131k tarihli karar\u0131, Kurucu Meclis i\u00e7in bir giz de\u011fildi. Daha 8 Ocakta, Ledru-Rollin, kabineden bu konuda a\u00e7\u0131klama istemi\u015fti. Bakanlar kurulu bunu yalanlam\u0131\u015f; Ulusal Meclis ise konuyu tart\u0131\u015fmaya koymay\u0131p ge\u00e7i\u015ftirmi\u015fti. Ulusal Meclisin kabinenin s\u00f6zlerine g\u00fcveni mi vard\u0131? Biliyoruz ki, meclis, b\u00fct\u00fcn Ocak ay\u0131n\u0131, (sayfa 302) h\u00fck\u00fcmete g\u00fcvensizlik oyu vermekle ge\u00e7irmi\u015fti. Ama, kabinenin rol\u00fc yalan s\u00f6ylemek idiyse, meclisin kendi rol\u00fc de, kabinenin yalan\u0131na inanm\u0131\u015f gibi yapmak ve b\u00f6ylece cumhuriyet\u00e7i d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc korumakt\u0131.
Bu arada Piemonte yenilmi\u015fti. Charles-Albert, taht\u0131 b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131. Avusturya ordusu Fransa’n\u0131n kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7al\u0131yordu. Ledru-Rollin sert bir gensoru \u00f6nergesi verdi. Kabine, Kuzey \u0130talya’da Cavaignac’\u0131n politikas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekten ba\u015fka bir \u015fey yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, Cavaignac ise sadece Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmetin, yani Ledru-Rollin’in siyasetini izledi\u011fini tan\u0131tlad\u0131. \u00dcstelik, bu kez, h\u00fck\u00fcmet, Ulusal Meclisten bir de g\u00fcvenoyu ald\u0131 ve Avusturya ile Sardinya’n\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve Roma sorunu konusunda yap\u0131lacak bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerini desteklemek \u00fczere Yukar\u0131-\u0130talya’da uygun bir noktay\u0131 ge\u00e7ici olarak i\u015fgal etme yetkisi kendisine verildi. Bilindi\u011fi gibi, \u0130talya’n\u0131n kaderi, Kuzey \u0130talya’n\u0131n sava\u015f alanlar\u0131nda belirlenir. \u0130\u015fte bu y\u00fczden Roma, Lombardi ve Piemonte ile birlikte d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc, ya da Fransa’n\u0131n Avusturya’ya, yani giderek Avrupa kar\u015f\u0131-devrimine sava\u015f a\u00e7mas\u0131 gerekirdi. Acaba Ulusal Kurucu Meclis, Barrot kabinesini, birdenbire eski Halk Kurtulu\u015f Komitesi mi san\u0131yordu? Ya da kendi kendisini Konvansiyon yerine mi koyuyordu? \u00d6yleyse Yukar\u0131-\u0130talya’da bir noktan\u0131n askeri i\u015fgalinin nedeni neydi? Bu saydam perdenin ard\u0131nda Roma seferi gizleniyordu.
14 Nisanda, 14.000 ki\u015fi, Oudinot’nun emri ile Civita-Veechia’ya gitmek \u00fczere gemilere bindirildiler. 16 Nisanda, Ulusal Meclis, bakanlar kuruluna, Akdeniz’de boy g\u00f6sterecek bir filonun \u00fc\u00e7 ayl\u0131k bak\u0131m masraflar\u0131 i\u00e7in 1.200.000 frankl\u0131k bir \u00f6denek verdi. B\u00f6ylece, meclis, kabineyi, Avusturya’ya m\u00fcdahale ettiriyormu\u015f gibi yaparak asl\u0131nda Roma’ya kar\u015f\u0131 m\u00fcdahale etmesi i\u00e7in b\u00fct\u00fcn olanaklar\u0131 kendisine veriyordu. Bakanlar kurulunun ne yapt\u0131\u011f\u0131na bakm\u0131yordu, sadece s\u00f6ylediklerine kulak veriyordu. B\u00f6yle bir iman Yakup peygamberde bile bulunamazd\u0131, Kurucu Meclis, kurulu cumhuriyetin ne yapmak y\u00fck\u00fcm\u00fcnde oldu\u011funu bilemeyecek duruma gelmi\u015fti.
Nihayet, 8 May\u0131sta, komedinin son sahnesi oynand\u0131. Kurucu Meclis, bakanlar kurulunu, \u0130talya seferini, bu sefer i\u00e7in saptanm\u0131\u015f olan amaca y\u00f6neltmek \u00fczere h\u0131zl\u0131 \u00f6nlemler (sayfa 303) almaya \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Bonaparte, ayn\u0131 ak\u015fam, Moniteur’de, Oudinot’ya en candan kutlamalar\u0131n\u0131 yollad\u0131\u011f\u0131 mektubunu yay\u0131nlatt\u0131. 11 May\u0131sta, Ulusal Meclis, bu ayn\u0131 Bonaparte ve onun bakanlar kurulu hakk\u0131ndaki su\u00e7lama belgesini geri \u00e7eviriyordu. Ve, bu yalan dokusunu y\u0131rt\u0131p ataca\u011f\u0131 yerde, FouquierTinville rol\u00fcn\u00fc kendisi oynamak \u00fczere bu parlamento komedisini dram gibi anlayan Montagne, Konvansiyondan \u00f6d\u00fcn\u00e7 ald\u0131\u011f\u0131 aslan postunun alt\u0131nda, kendi do\u011fal k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva dana g\u00f6n\u00fcn\u00fcn g\u00f6r\u00fcnmesine hi\u00e7 mi f\u0131rsat vermiyordu sanki!
Kurucu Meclisin \u00f6mr\u00fcn\u00fcn ikinci yar\u0131s\u0131 \u015f\u00f6ylece \u00f6zetlenir: Kurucu Meclis, 29 Ocakta, kralc\u0131 burjuva kesimlerinin, kendisi taraf\u0131ndan kurulan cumhuriyetin do\u011fal liderleri olduklar\u0131n\u0131; 21 Martta, anayasan\u0131n \u00e7i\u011fnenmesinin gene anayasan\u0131n uygulanmas\u0131 demek oldu\u011funu; 11 May\u0131sta, Frans\u0131z Cumhuriyetinin sava\u015f halindeki halklarla yapt\u0131\u011f\u0131 ve tumturakl\u0131 bir bi\u00e7imde il\u00e2n edilen pasif ittifak\u0131n, Avrupa kar\u015f\u0131-devrimi ile aktif ittifak\u0131 anlam\u0131na geldi\u011fini itiraf eder.
Bu bi\u00e7are meclis, do\u011fumunun ikinci y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnden iki g\u00fcn \u00f6nce, 4 May\u0131sta, Haziran isyanc\u0131lar\u0131 lehindeki af \u00f6nerisini reddetme zevkini de tatt\u0131ktan sonra sahneden \u00e7ekildi. \u0130ktidar\u0131 par\u00e7alanm\u0131\u015f, halk\u0131n \u00f6lesiye nefret etti\u011fi, bir aleti oldu\u011fu burjuvazi taraf\u0131ndan k\u00fc\u00e7\u00fcmsenerek itelermi\u015f, hor g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015f, bir kenara at\u0131lm\u0131\u015f, \u00f6mr\u00fcn\u00fcn ikinci yar\u0131s\u0131nda birincisini yads\u0131mak zorunda kalm\u0131\u015f, cumhuriyet\u00e7i kuruntular\u0131n\u0131 \u00fczerinden atm\u0131\u015f, ge\u00e7mi\u015fte hi\u00e7 bir b\u00fcy\u00fck uygulamas\u0131 olmayan, gelece\u011finde hi\u00e7 bir umut bulunmayan, daha canl\u0131 iken bedeni par\u00e7a par\u00e7a k\u00f6relen bu meclis, ancak durmadan Haziran zaferini an\u0131msayarak ve i\u015f i\u015ften ge\u00e7tikten sonra onu yeniden ya\u015fayarak kendi cesedini ge\u00e7ici bir co\u015fku ile k\u0131p\u0131rdatmaktan ba\u015fka bir \u015fey beceremiyordu; lanetlileri her g\u00fcn yeniden lanetleyerek kendini ortaya koyuyor, kendini ger\u00e7ekliyordu. Haziran isyanc\u0131lar\u0131n\u0131n kan\u0131yla ya\u015fayan vampirdi o!
Bu meclis, gerisinde, Haziran ayaklanmas\u0131n\u0131n masraflar\u0131 ile, tuz vergisinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ile, k\u00f6leli\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda plantasyon sahiplerine verdi\u011fi zarar \u00f6dentileri ile, Roma seferinin do\u011furdu\u011fu harcamalarla, ve, bu k\u00f6t\u00fc y\u00fcrekli kocakar\u0131, son nefesinde, sevin\u00e7li varisinin omuzlar\u0131na, ba\u015f\u0131n\u0131 belaya sokacak bir \u015feref borcu y\u00fcklemenin (sayfa 304) mutlulu\u011fu i\u00e7inde karar verdi\u011fi i\u00e7ki vergilerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ile kabaran bir b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131 b\u0131rak\u0131yordu.
Mart\u0131n ba\u015f\u0131ndan beri, Ulusal Yasama Meclisi lehinde se\u00e7im propagandalar\u0131 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Belliba\u015fl\u0131 iki grup \u00e7arp\u0131\u015f\u0131yordu: d\u00fczen partisi[147] ve demokrat-sosyalist parti, yani k\u0131z\u0131l parti. Bu ikisi aras\u0131nda, Anayasan\u0131n Dostlar\u0131 bulunuyordu; National’in \u00fc\u00e7renkli cumhuriyet\u00e7ileri bu adla bir parti ortaya \u00e7\u0131karmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. D\u00fczen partisi, hemen Haziran g\u00fcnlerinin arkas\u0131ndan kuruldu; ama bu ancak, 10 Aral\u0131k ona National y\u00e2ran\u0131n\u0131, yani burjuva cumhuriyet\u00e7ilerini uzakla\u015ft\u0131rma olana\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131ktan sonra ve onun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n s\u0131rr\u0131, orleanc\u0131larla me\u015fruiyet\u00e7ilerin bir parti halindeki g\u00fc\u00e7birli\u011fi olarak a\u00e7\u0131\u011fa vurulduktan sonra oldu. Burjuva s\u0131n\u0131f\u0131 iki b\u00fcy\u00fck kesime ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131; bunlar, s\u0131ras\u0131yla, Restorasyon d\u00f6neminde[148] b\u00fcy\u00fck toprak m\u00fclkiyeti, Temmuz monar\u015fisi d\u00f6neminde ise maliaristokrasi ve sanayi burjuvazisi iktidar tekelini ellerinde tuttular. Bourbon, bu kesimlerden birinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n a\u011f\u0131r basan etkisini kapsayan ad idi, Orl\u00e9ans ise, \u00f6teki kesimin a\u011f\u0131r basan \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n etkisini kapsayan bir ad idi. Cumhuriyetin anonim egemenli\u011fi, her iki kesimin, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 rekabetlerinden vazge\u00e7meksizin ortak s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 e\u015fit g\u00fc\u00e7te tutabildikleri tek h\u00fck\u00fcmranl\u0131k bi\u00e7imi idi. E\u011fer burjuva cumhuriyeti, b\u00fct\u00fcn burjuva s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n, a\u00e7\u0131k\u00e7a belirginle\u015fmi\u015f ve tamamlanm\u0131\u015f egemenli\u011finden ba\u015fka bir \u015fey olamad\u0131ysa, orleanc\u0131lar\u0131n me\u015fruiyet\u00e7iler taraf\u0131ndan tamamlanan ve me\u015fruiyet\u00e7ilerin orleanc\u0131lar taraf\u0131ndan tamamlanan egemenli\u011finden, Restorasyon ile Temmuz monar\u015fisinin sentezinden ba\u015fka bir \u015fey olabilir miydi? National’in burjuva cumhuriyet\u00e7ileri, kendi s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n, ekonomik temellere dayanan b\u00fcy\u00fck bir kesimini temsil etmiyorlard\u0131. Onlar\u0131n tek \u00f6nemli yanlar\u0131, tek tarihsel s\u0131fatlar\u0131, monar\u015fi y\u00f6netiminde, ancak kendi \u00f6zel rejimlerini anlayabilen iki burjuva kesimine kar\u015f\u0131, burjuva s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n genel rejimini, yani \u00fclk\u00fcle\u015ftirdikleri, ve antik arabesklerle s\u00fcsledikleri, ama gene de her \u015feyden \u00f6nce kendi y\u00e2ranlar\u0131n\u0131n egemenli\u011fi olarak selamlad\u0131klar\u0131 anonim cumhuriyet y\u00f6netimini \u00f6v\u00fcp y\u00fckseltmeleriydi. National’in partisi, kendi kurmu\u015f oldu\u011fu cumhuriyetin tepesinde g\u00fc\u00e7birli\u011fi etmi\u015f kralc\u0131lar\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, nas\u0131l kendi akl\u0131ndan \u015f\u00fcphe etmi\u015fse, kralc\u0131lar\u0131n kendileri de, (sayfa 305) birle\u015fik egemenlikleri konusunda daha az yan\u0131lmad\u0131lar. \u015eunu anlayam\u0131yorlard\u0131: kendi kesimlerinden herbiri tek ba\u015f\u0131na ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 zaman kralc\u0131 oldu\u011fu halde, onlar\u0131n kimyasal bile\u015fmelerinin \u00fcr\u00fcn\u00fc zorunlu olarak cumhuriyet\u00e7i olmal\u0131d\u0131r ve beyaz monar\u015fi ile mavi monar\u015fi, zorunlu olarak, \u00fc\u00e7renkli cumhuriyetin i\u00e7inde etkisizle\u015ftirilmelidir. Devrimci proletaryaya kar\u015f\u0131 ve proletaryan\u0131n \u00e7evresinde gitgide daha \u00e7ok toplan\u0131p s\u0131k\u0131\u015fan ara s\u0131n\u0131flara kar\u015f\u0131 muhalefetleri ile, birle\u015fik kuvvetlerini birle\u015ftirmek ve bu birle\u015fik kuvvetlerin \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fc muhafaza etmek zorunda olan d\u00fczen partisi kesimlerinden herbiri, \u00f6tekinin krall\u0131\u011f\u0131 yeniden diriltme ve hegemonya isteklerine kar\u015f\u0131, ortak egemenli\u011fi \u00fcst\u00fcn k\u0131lmak, yani burjuva egemenli\u011finin cumhuriyet\u00e7i bi\u00e7imini \u00fcst\u00fcnle\u015ftirmek y\u00fck\u00fcm\u00fc alt\u0131ndayd\u0131. \u0130\u015fte b\u00f6ylece, ba\u015flang\u0131\u00e7ta krall\u0131\u011f\u0131n hemen yeniden dirilmesine inanan, daha sonra, bir yandan cumhuriyet\u00e7i bi\u00e7imi elden b\u0131rakmadan, cumhuriyete kar\u015f\u0131 a\u011f\u0131zlar\u0131 k\u00f6p\u00fcrerek, korkun\u00e7 k\u00fcf\u00fcrleri dudaklar\u0131ndan eksik olmayan kralc\u0131lar, bak\u0131n g\u00f6r\u00fcn ki, sonunda ancak cumhuriyet y\u00f6netiminde uyu\u015fabildiklerini a\u00e7\u0131kl\u0131yorlar ve restorasyonu, krall\u0131\u011f\u0131n geri getirilmesini, belli olmayan bir tarihe at\u0131yorlar. \u0130ktidardan ortakla\u015fa yararlanma, bu iki kesimin herbirini g\u00fc\u00e7lendiriyordu ve onu, \u00f6teki kesime boyun etmeye, yani krall\u0131\u011f\u0131 geri getirmeye daha elveri\u015fsiz ya da daha az istekli bir duruma getiriyordu.
D\u00fczen partisi se\u00e7im program\u0131nda, do\u011frudan do\u011fruya burjuva s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n egemenli\u011fini, yani kendi egemenli\u011finin varl\u0131k ko\u015fullar\u0131n\u0131n, m\u00fclkiyetin, ailenin, dinin, d\u00fczenin korunmas\u0131n\u0131 il\u00e2n etti. Do\u011fal olarak, kendi s\u0131n\u0131f egemenli\u011fini, uygarl\u0131\u011f\u0131n egemenli\u011fi gibi ve maddi \u00fcretimin ve bundan do\u011fan toplumsal ili\u015fkilerin zorunlu ko\u015fullar\u0131 gibi sunuyordu. D\u00fczen partisi, muazzam kaynaklardan istedi\u011fi gibi yararlanabiliyordu. B\u00fct\u00fcn Fransa’da \u015fubelerini \u00f6rg\u00fctledi, eski toplumun b\u00fct\u00fcn ideologlar\u0131n\u0131 \u00fccretle sat\u0131n ald\u0131, mevcut h\u00fck\u00fcmet iktidar\u0131n\u0131n etkisini istedi\u011fi gibi kullan\u0131yordu, devrimci hareketin h\u00e2l\u00e2 uza\u011f\u0131nda duran, m\u00fclkiyetin b\u00fcy\u00fck ulu ki\u015filerinin \u015fahs\u0131nda kendi k\u00fc\u00e7\u00fck m\u00fclkiyetlerinin ve k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n\u0131n temsilcilerini g\u00f6ren b\u00fct\u00fcn k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvalar ve k\u00f6yl\u00fcler y\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7inde bir g\u00f6n\u00fcll\u00fc vasallar ordusuna sahip bulunuyordu; b\u00fct\u00fcn \u00fclkede bir s\u00fcr\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck kralc\u0131klar taraf\u0131ndan (sayfa 306) temsil edildi\u011finden, adaylar\u0131n\u0131n reddini bir ayaklanma gibi cezaland\u0131rabilir, ba\u015fkald\u0131ran i\u015f\u00e7ileri, \u00e7iftlik u\u015faklar\u0131n\u0131, ev hizmetkarlar\u0131n\u0131, ticarethane g\u00f6revlilerini, demiryolu memurlar\u0131n\u0131, dikkafal\u0131 b\u00fcrokratlar\u0131, d\u00fcped\u00fcz buyru\u011fu alt\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn g\u00f6revlileri, i\u015flerinden atabilirdi. Ve nihayet, orada burada, Cumhuriyet\u00e7i Kurucu Meclisin, 10 Aral\u0131kta Bonaparte’\u0131n mucizevi kuvvetlerini g\u00f6stermesine engel oldu\u011fu yan\u0131lsamas\u0131n\u0131n tutunmas\u0131n\u0131 sa\u011flayabilirdi. D\u00fczen partisi i\u00e7inde bonapart\u00e7\u0131lar\u0131n ad\u0131n\u0131 anmad\u0131k. Bunlar, burjuvazinin ciddi bir kesimi de\u011fildi, ama birtak\u0131m saplant\u0131lar\u0131 olan ya\u015fl\u0131 sava\u015f malulleri ve inan\u00e7s\u0131z gen\u00e7 doland\u0131r\u0131c\u0131lar koleksiyonu idi. D\u00fczen partisi, se\u00e7imleri kazand\u0131, Yasama Meclisine b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funluk g\u00f6nderdi.
G\u00fc\u00e7birli\u011fi etmi\u015f kar\u015f\u0131-devrimci burjuva s\u0131n\u0131f\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazinin ve k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n daha \u015fimdiden devrimci olan partileri, do\u011fal olarak, devrimci \u00e7\u0131karlar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6nderine, devrimci proletaryaya ba\u011flanmak zorundayd\u0131lar. Daha \u00f6nce g\u00f6rd\u00fck ki, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazinin pariamentodaki demokrat s\u00f6zc\u00fcleri, yani Montagne, parlamentodaki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar, bozgunlar y\u00fcz\u00fcnden, proletaryan\u0131n sosyalist s\u00f6zc\u00fclerine do\u011fru itilmi\u015flerdi, ve parlamentonun d\u0131\u015f\u0131ndaki ger\u00e7ek k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazi ise, uzla\u015fma konkordatolar\u0131 ile, burjuva \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n birdenbire i\u015flerlik kazanmas\u0131 ile, iflas ile, ger\u00e7ek proleterlere do\u011fru s\u00fcr\u00fcklenmi\u015flerdi. 27 Ocakta, Montagne ile sosyalistler, bar\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 kutlam\u0131\u015flard\u0131, 1849 \u015eubat\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u015f\u00f6leninde, birlik ba\u011f\u0131tlar\u0131n\u0131 yenilediler. Sosyal parti ile demokratik parti, i\u015f\u00e7ilerin partisi ile k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazinin partisi, sosyal-demokrat partide, yani k\u0131z\u0131l partide birle\u015ftiler.
Haziran g\u00fcnlerini izleyen bir can\u00e7eki\u015fme ile bir an i\u00e7in felce u\u011fram\u0131\u015f olan Frans\u0131z Cumhuriyeti, s\u0131k\u0131y\u00f6netimin kalk\u0131\u015f\u0131ndan beri, 14 Ekimden beri, pe\u015fpe\u015fe bir s\u00fcr\u00fc b\u00fcy\u00fck heyecanlar ge\u00e7irmi\u015fti. \u0130lk\u00f6nce cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 sava\u015f\u0131m\u0131, sonra cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n Kurucu Meclise kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131m\u0131; kul\u00fcpler i\u00e7in sava\u015f\u0131m; cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n, kralc\u0131lar g\u00fc\u00e7birli\u011finin, hilesiz cumhuriyet\u00e7ilerin, demokratik Montagne’\u0131n, proletaryan\u0131n sosyalist doktrinerlerinin k\u00fc\u00e7\u00fck adamlar\u0131na kar\u015f\u0131, proletaryan\u0131n ger\u00e7ek devrimcilerini, bir tufan\u0131n toplumun y\u00fczeyinde b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 tufan-\u00f6ncesi garip yarat\u0131klar gibi, ya da (sayfa 307) toplumsal bir tufandan \u00f6nce gelebilecek tek yarat\u0131klar gibi ortaya \u00e7\u0131kartan Bourges davas\u0131;[149] se\u00e7im kampanyas\u0131; Br\u00e9a’n\u0131n katillerinin idam\u0131;[150] s\u00fcrekli bas\u0131n davalar\u0131; h\u00fck\u00fcmetin, polis y\u00f6ntemleriyle, zor kullanarak toplant\u0131 basmalar\u0131; kralc\u0131lar\u0131n hayas\u0131zca tahrikleri; Louis Blanc ve Caussidiare’in proterlerinin halka te\u015fhir edilmesi;[151] kurulu cumhuriyet ile Kurucu Meclis aras\u0131nda, her an devrimi \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131na do\u011fru iten, her an yeneni yenilen, yenileni ise yenen durumuna getiren, bir g\u00f6z a\u00e7\u0131p kapay\u0131ncaya kadar partilerin ve s\u0131n\u0131flar\u0131n konumlar\u0131n\u0131, aralar\u0131nda bile\u015fmelerini ve ayr\u0131lmalar\u0131n\u0131 alt\u00fcst eden ard\u0131 arkas\u0131 kesilmeyen sava\u015f\u0131m; Avrupa kar\u015f\u0131-devriminin h\u0131zla ilerleyi\u015fi; Macaristan’\u0131n \u015fanl\u0131 sava\u015f\u0131m\u0131, Almanya’daki silahl\u0131 ayaklanmalar, Roma seferi, Frans\u0131z ordusunun Roma kar\u015f\u0131s\u0131ndaki y\u00fczkaras\u0131 bozgunu bu hareket i\u00e7inde, bu katlan\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 tarihsel karga\u015fal\u0131k i\u00e7inde, bu devrimci tutkular, umutlar ve umutsuzluklar\u0131n dramatik y\u00fckseli\u015fi ve al\u00e7al\u0131\u015f\u0131 i\u00e7inde bir burga\u00e7 gibi d\u00f6n\u00fcp duran Frans\u0131z toplumunun \u00e7e\u015fitli s\u0131n\u0131flar\u0131 eskiden yar\u0131m y\u00fczy\u0131llarla sayd\u0131klar\u0131 geli\u015fme d\u00f6nemlerini, \u015fimdi ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak haftalarla saymak zorundayd\u0131lar. K\u00f6yl\u00fclerin ve ta\u015fran\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, devrimci bir tutumu benimsemi\u015flerdi. Yaln\u0131zca, Napol\u00e9on kendilerini hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fratm\u0131\u015f de\u011fildi, k\u0131z\u0131l parti, onlara, ad\u0131n yerine i\u00e7eri\u011fi, yalanc\u0131 vergi muafiyeti yerine me\u015fruiyet\u00e7ilere \u00f6denmi\u015f milyar\u0131n \u00f6detilmesini, ipoteklerin d\u00fczenlenmesini, tefecili\u011fin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sunuyordu.
Orduya bile devrim ate\u015fi, devrim heyecan\u0131 bula\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Ordu Bonaparte’a oy verirken zafere oy vermi\u015fti, Bonaparte ise ona yenilgi veriyordu. Ordu Bonaparte’\u0131n ki\u015fili\u011finde, ard\u0131nda b\u00fcy\u00fck devrimci bir komutan\u0131n gizlendi\u011fi k\u00fc\u00e7\u00fck onba\u015f\u0131ya oy vermi\u015fti. Bonaparte ise, ona, arkalar\u0131nda tozluk d\u00fc\u015fmelerinde uzman onba\u015f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcnmez oldu\u011fu b\u00fcy\u00fck generalleri veriyordu. Hi\u00e7 ku\u015fkusuz, k\u0131z\u0131l parti, yani demokratik g\u00fc\u00e7birli\u011fi partisi, kesin zafer olmasa da hi\u00e7 de\u011filse Paris’i, ordunun, ta\u015fran\u0131n b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn kendisine oy vermesi ile b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lar\u0131 kutlamak durumunda olacakt\u0131.
Montagne’\u0131n lideri Ledru-Rollin be\u015f y\u00f6netim b\u00f6lgesince se\u00e7ildi. D\u00fczen partisinin liderlerinden hi\u00e7 biri, as\u0131l proleter partisinden hi\u00e7 bir ad. bu \u00f6l\u00e7\u00fcde bir zafer kazanamad\u0131. Bu (sayfa 308) se\u00e7im, bize, demokrat-sosyalist partinin s\u0131rr\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131yor. Demokrat k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazinin parlamenter \u00f6nc\u00fcs\u00fc Montagne, bir yandan, proletaryan\u0131n sosyalist doktrincileriyle birle\u015fmek zorunda idiyse, beri yandan Haziran\u0131n korkun\u00e7 maddi yenilgisi dolay\u0131s\u0131yla, entelekt\u00fcel zaferlerle yeniden aya\u011fa kalkmak zorunda olan, \u00f6teki s\u0131n\u0131flar\u0131n geli\u015fmesi y\u00fcz\u00fcnden hen\u00fcz devrimci diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc ele ge\u00e7irecek durumda bulunmayan proletarya da beri yandan, kendi kurtulu\u015funun doktrincilerinin, yani sosyalist mezhebin kurucular\u0131n\u0131n kollar\u0131na at\u0131lmak zorunda idi, devrimci k\u00f6yl\u00fcler, ordu, ta\u015fra illeri b\u00f6ylece devrimci ordu kamp\u0131n\u0131n lideri olan ve sosyalistlerle anla\u015fmas\u0131 sonucu devrimci parti i\u00e7inde b\u00fct\u00fcn uzla\u015fmaz \u00e7eli\u015fkileri uzakla\u015ft\u0131rm\u0131\u015f olan Montagne’\u0131n arkas\u0131nda yer ald\u0131lar. Kurucu Meclisin \u00f6mr\u00fcn\u00fcn ikinci yar\u0131s\u0131nda, Montagne, mecliste cumhuriyet\u00e7i co\u015fkuyu temsil ediyordu ve Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmet zaman\u0131nda, Y\u00fcr\u00fctme Komisyonu ve Haziran g\u00fcnleri s\u0131ras\u0131nda i\u015fledi\u011fi g\u00fcnahlar\u0131 unutturmu\u015ftu. National’in partisi, belirsiz, karars\u0131z mahiyetine uygun olarak, kralc\u0131 kabinenin kendisini ezmesine g\u00f6zyumduk\u00e7a, National’in mutlak iktidar\u0131 boyunca uzakta tutulmu\u015f olan Montagne, devrimin, parlamentodaki temsilcisi olarak y\u00fckseliyor ve a\u011f\u0131r bas\u0131yordu. Ger\u00e7ekte, National’in partisinin, \u00f6teki kralc\u0131 kesimlerin kar\u015f\u0131s\u0131na koyacak, h\u0131rsl\u0131 ki\u015filiklerden ve idealist\u00e7e zevzekliklerden ba\u015fka bir \u015feyi yoktu. Montagne partisi ise, tersine, maddi \u00e7\u0131karlar\u0131 demokratik kurumlar\u0131 gerektiren proletarya ile burjuvazi aras\u0131nda gidip gelen karars\u0131z bir y\u0131\u011f\u0131n\u0131 temsil ediyordu. Cavaignac’lann ve Marrast’lann kar\u015f\u0131s\u0131nda, Ledru-Rollin ve Montagne, bu bak\u0131mdan, devrimin ger\u00e7e\u011fi i\u00e7inde bulunuyorlard\u0131 ve bu a\u011f\u0131r durum i\u00e7inde bulunman\u0131n verdi\u011fi bilin\u00e7ten, b\u00fcy\u00fck bir cesaret kazan\u0131yorlard\u0131 ve bu cesaret, devrimci enerji g\u00f6sterisi, yaln\u0131z parlamentodaki \u00e7\u0131k\u0131\u015flarla, su\u00e7lama \u00f6nergeleri sunmakla, tehditlerle, ba\u011f\u0131r\u0131p \u00e7a\u011f\u0131rmalarla, g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc konu\u015fmalarla, s\u00f6zlerden ileri gitmeyen a\u015f\u0131r\u0131l\u0131klarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kald\u0131\u011f\u0131ndan daha da b\u00fcy\u00fckl\u00fck kazan\u0131yordu. K\u00f6yl\u00fcler de hemen hemen k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvalarla ayn\u0131 durumda bulunuyorlard\u0131, hemen hemen ayn\u0131 toplumsal hak iddialar\u0131na sahiptiler. Toplumun b\u00fct\u00fcn orta tabakalar\u0131, devrimci harekete s\u00fcr\u00fcklendikleri \u00f6l\u00e7\u00fcde, demek ki zorunlu olarak kahramanlar\u0131n\u0131 Ledru-Rollin’de bulacaklard\u0131. (sayfa 309) Ledru-Rollin, demokratik k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazinin \u00f6nemli adam\u0131 idi. D\u00fczen partisine kar\u015f\u0131 ilk\u00f6nce \u00f6ne s\u00fcr\u00fclecek, ba\u015fa ge\u00e7irilecek olanlar, elbette ki, bu d\u00fczenin yar\u0131-tutucu, yar\u0131-devrimci ve ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 \u00fctopyac\u0131 reform yap\u0131c\u0131lar\u0131 idi.
National’in partisi, “Anayasan\u0131n Dostlar\u0131 quand m\u00eame”[50*] “pures et simples[51*] cumhuriyet\u00e7iler” se\u00e7imlerde tamam\u0131yla yenildiler. Aralar\u0131ndan pek k\u00fc\u00e7\u00fck bir az\u0131nl\u0131k Yasama Meclisine g\u00f6nderilebildi. En ileri gelen liderleri, hatta hilesiz cumhuriyetin en chef’i[52*] ve Orfe’si Marrast bile sahneden silindiler.
28 May\u0131sta Yasama Meclisi topland\u0131; 11 Haziranda 8 May\u0131s \u00e7arp\u0131\u015fmas\u0131 yenilendi. Ledru-Rollin, Montagne ad\u0131na Roma’n\u0131n bombalanmas\u0131 nedeniyle cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n ve kabinenin su\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 isteminde bulundu. 12 Haziranda, Yasama Meclisi su\u00e7land\u0131rma istemini reddetti, t\u0131pk\u0131 Kurucu Meclisin de 11 May\u0131sta geri \u00e7evirmi\u015f oldu\u011fu gibi, ama bu kez proletarya Montagne’\u0131 soka\u011fa itti, sokak kavgas\u0131 i\u00e7in de\u011fil de, sokak g\u00f6sterisi i\u00e7in. Hareketin yenilgiye u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Haziran 1849’un, Haziran 1848’in g\u00fcl\u00fcn\u00e7 oldu\u011fu kadar yak\u0131\u015f\u0131ks\u0131z bir karikat\u00fcr\u00fc oldu\u011funu anlamak i\u00e7in, bu hareketin ba\u015f\u0131nda Montagne’\u0131n bulundu\u011funu s\u00f6ylemek yeter. B\u00fcy\u00fck 13 Haziran geri \u00e7ekili\u015fi, ancak, d\u00fczen partisinin hi\u00e7 yoktan var etti\u011fi Changarnier’nin daha b\u00fcy\u00fck sava\u015f anlat\u0131s\u0131 ile \u00f6rt\u00fcl\u00fcp kapat\u0131ld\u0131. Her toplumsal \u00e7a\u011f\u0131n, Helv\u00e9tius’un dedi\u011fi gibi kendi, b\u00fcy\u00fck adamlar\u0131na gereksinmesi vard\u0131r, ve e\u011fer onlar\u0131 bulamazsa, kendisi yarat\u0131r, icat eder.
20 Aral\u0131k g\u00fcn\u00fc, kurulu burjuva cumhuriyetin art\u0131k sadece bir yar\u0131s\u0131, cumhurba\u015fkan\u0131 vard\u0131; 29 May\u0131sta ilk yar\u0131, ikinci yar\u0131 ile, Yasama Meclisi ile tamamland\u0131. Haziran 1848’de, kurulmakta olan burjuva cumhuriyeti, proletaryaya kar\u015f\u0131 verdi\u011fi s\u00f6zle anlat\u0131lmaz bir sava\u015fla tarihin yapraklar\u0131na do\u011fumunun belgesini kaz\u0131m\u0131\u015ft\u0131. Haziran 1849’da, kurulu burjuva cumhuriyeti, bunu, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazi ile birlikte oynanan anlat\u0131lmaz bir komedi ile yapt\u0131. 1849 Haziran\u0131, 1848 Haziran\u0131n\u0131n Nemesis’i[53*] oldu. 1849’da yenik d\u00fc\u015fenler i\u015f\u00e7iler (sayfa 310) de\u011fildi, ama i\u015f\u00e7ilerle devrim aras\u0131na giren k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvalar bozguna u\u011frad\u0131lar. 1849 Haziran\u0131 \u00fccretli emek ile sermaye aras\u0131ndaki kanl\u0131 trajedi de\u011fildi, ama hapsetme sahneleri ile dolu, bor\u00e7lu ile alacakl\u0131 aras\u0131ndaki ac\u0131kl\u0131 sahnelerle dolu bir temsildi. D\u00fczen partisi kazanm\u0131\u015ft\u0131, yenmi\u015fti, g\u00fc\u00e7l\u00fcyd\u00fc ve \u015fimdi ne oldu\u011funu g\u00f6stermesi gerekiyordu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"