{"id":5772,"date":"2011-03-08T14:25:06","date_gmt":"2011-03-08T11:25:06","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wordpress\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/"},"modified":"2011-03-08T14:25:06","modified_gmt":"2011-03-08T11:25:06","slug":"fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/","title":{"rendered":"Fransa’da S\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131mlar\u0131 (5.B\u00f6l\u00fcm) | Karl Marks"},"content":{"rendered":"

K\u00f6yl\u00fclerde, kerte kerte alt\u00fcst olu\u015f, de\u011fi\u015fik belirtilerle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Daha, Yasama Meclisi se\u00e7imlerinde kendini g\u00f6sterdi, Lyon’a kom\u015fu be\u015f ilde ilan edilen s\u0131k\u0131y\u00f6netim i\u00e7inde kendini g\u00f6sterdi, 13 Hazirandan birka\u00e7 ay sonra, Gironde ili taraf\u0131ndan, Chambre introuvable’in[72*] eski ba\u015fkan\u0131 yerine bir Montagnard’\u0131n se\u00e7iminde kendini g\u00f6sterdi. 20 Aral\u0131k 1849’da, me\u015fruiyet\u00e7ilerin vaadedilmi\u015f topra\u011f\u0131, 1794’te ve 1795’te cumhuriyet\u00e7ilere kar\u015f\u0131 en korkun\u00e7, en b\u00fcy\u00fck cinayetlerin i\u015flendi\u011fi tiyatro sahnesi, 1815’te liberallerin ve protestanlar\u0131n g\u00f6z g\u00f6re g\u00f6re \u00f6ld\u00fcrd\u00fckleri beyaz ter\u00f6r\u00fcn merkezi Gard b\u00f6lgesinde bir k\u0131z\u0131l milletvekilinin \u00f6len bir me\u015fruiyet\u00e7inin yerine se\u00e7ilmesi[163] s\u0131ras\u0131nda kendini g\u00f6sterdi. \u0130\u00e7ki vergisinin yeniden konulmas\u0131ndan sonrad\u0131r ki, en dura\u011fan s\u0131n\u0131f\u0131n bu devrime do\u011fru gidi\u015fi, devrimcile\u015fmesi, en g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr bir bi\u00e7imde kendini ortaya koymu\u015ftu. H\u00fck\u00fcmet \u00f6nlemleri ve 1850 Ocak ve \u015eubat yasalar\u0131, hemen hemen yaln\u0131z ta\u015fra illerine ve k\u00f6yl\u00fclere kar\u015f\u0131 y\u00f6neltilmi\u015flerdir. Bu, onlar\u0131n ilerlemelerinin en \u00e7arp\u0131c\u0131 tan\u0131t\u0131d\u0131r.
Jandarmay\u0131, valinin, kaymakam\u0131n ve en ba\u015fta da belediye ba\u015fkan\u0131n\u0131n engizisyoncusu yapan, en uzak k\u00f6y topluluklar\u0131n\u0131n k\u00f6\u015fe buca\u011f\u0131na kadar casusluk \u015febekesini \u00f6rg\u00fctlendiren Hautpoul genelgesi; \u00f6\u011fretmenleri, k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bu yetenekli ki\u015filerini, s\u00f6zc\u00fclerini, e\u011fitimcilerini ve k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn sorunlar\u0131n\u0131 dile getiren bu adamlar\u0131, okumu\u015f adamlar (sayfa 336) s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n bu proleterlerini, bir av hayvan\u0131 gibi bir bucaktan \u00f6b\u00fcr buca\u011fa kovalayan valinin keyfine ba\u011fl\u0131 k\u0131lan ilkokul \u00f6\u011fretmenlerine kar\u015f\u0131 yasa;[164] belediye ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131 \u00fczerinde devrimin Demokles’in k\u0131l\u0131c\u0131 gibi as\u0131l\u0131 duran ve onlar\u0131, k\u00f6y belediyelerinin ba\u015fkanlar\u0131n\u0131 her an cumhuriyetin ba\u015fkan\u0131 ve d\u00fczen partisi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya getiren belediye ba\u015fkanlar\u0131na kar\u015f\u0131 yasa \u00f6nerisi; Fransa’n\u0131n 17 askeri b\u00f6lgesini d\u00f6rt pa\u015fal\u0131k haline sokan[165] ve Frans\u0131zlara ulusal salon diye k\u0131\u015flay\u0131 ve a\u00e7\u0131k ordug\u00e2h\u0131 ba\u011f\u0131\u015flayan buyrultu; d\u00fczen partisinin, Fransa’n\u0131n zorla bilin\u00e7sizle\u015ftirilmesinin ve al\u0131kla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n, genel oy sistemi alt\u0131nda onun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ko\u015fullar\u0131 oldu\u011funu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ilan etti\u011fi \u00f6\u011fretim yasas\u0131,[166] b\u00fct\u00fcn bu yasalar, b\u00fct\u00fcn bu \u00f6nlemlerin anlam\u0131 neydi? \u0130lleri ve illerin k\u00f6yl\u00fclerini d\u00fczen partisine yeniden kazand\u0131rma yolunda birtak\u0131m umutsuz giri\u015fimler!
Bunlar, bask\u0131 ara\u00e7lar\u0131 olarak dikkate al\u0131nd\u0131klar\u0131nda ac\u0131nacak \u015feylerdi ve kendi ama\u00e7lar\u0131n\u0131n tersine i\u015fliyorlard\u0131. \u0130\u00e7ki vergisinin kald\u0131r\u0131lmamas\u0131, 45 santimlik vergi, milyarlar\u0131n geri \u00f6denmesini isteyen k\u00f6yl\u00fc dilek\u00e7elerinin horg\u00f6r\u00fcc\u00fc bir tutumla reddedilmesi, vb. gibi b\u00fcy\u00fck \u00f6nlemler, b\u00fct\u00fcn bu yasama y\u0131ld\u0131r\u0131mlar\u0131 merkezden geldi\u011finden, k\u00f6yl\u00fc s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 bir tek kerede canevinden \u00e7arp\u0131yordu; ad\u0131 ge\u00e7en bu yasa ve \u00f6nlemler, sald\u0131r\u0131y\u0131 ve direnci, her kul\u00fcbenin g\u00fcnl\u00fck genel konu\u015fma konusu haline getirdiler, her k\u00f6ye devrimi a\u015f\u0131lad\u0131lar, devrimi yerelle\u015ftirdiler ve onu k\u00f6yl\u00fcle\u015ftirdiler.
\u00d6te yandan, Bonaparte’\u0131n bu \u00f6nerileri, onlar\u0131n Ulusal Meclis taraf\u0131ndan benimsenmeleri, me\u015fruti cumhuriyetin iki iktidar\u0131n\u0131n, hi\u00e7 de\u011filse anar\u015finin bast\u0131r\u0131lmas\u0131, yani burjuva diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kan b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131flar\u0131n bast\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u00f6zkonusu oldu\u011funda birlik olduklar\u0131n\u0131 tan\u0131tlamaz m\u0131? Soulouque, sert bildirisinin hemen ard\u0131ndan,[167] t\u0131pk\u0131 Louis Bonaparte’\u0131n Napol\u00e9on’un yavan bir karikat\u00fcr\u00fc olmas\u0131 gibi, Fouch\u00e9’nin baya\u011f\u0131, rezil bir karikat\u00fcr\u00fc olan Carlier’nin, hemen onunkini izleyen bildirisi ile[168] Yasama Meclisine, d\u00fczene ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda g\u00fcvence vermemi\u015f miydi?
\u00d6\u011fretim yasas\u0131, gen\u00e7 katoliklerle ya\u015fl\u0131 voltercilerin ittifak\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor bize. Birle\u015fmi\u015f burjuvalar\u0131n egemenli\u011fi, kendi bildi\u011fini okuyan, ba\u011f\u0131ms\u0131z ki\u015filik taslayan Temmuz monar\u015fisi ile cizvitlerin dostu Restorasyonun g\u00fc\u00e7birli\u011fi (sayfa 337) etmi\u015f egemenli\u011finden ba\u015fka bir \u015fey olabilir miydi? Burjuva kesimlerinden birinin, \u00fcst\u00fcnl\u00fck u\u011fruna kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sava\u015f\u0131mlar\u0131nda \u00f6teki kesime kar\u015f\u0131 halka da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131 silahlar\u0131, onlar\u0131n birle\u015fik diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131 durmaya ba\u015flayan halk\u0131n geri almas\u0131 gerekmez miydi? Hi\u00e7 bir \u015fey, hatta concordats \u00e0 l’amiable’\u0131n reddi bile, Parisli d\u00fckkanc\u0131y\u0131, cizvitli\u011fin bu kendini be\u011fendirme g\u00f6sterisinden daha \u00e7ok \u00f6fkelendirmemi\u015ftir.
Bu arada, \u00e7arp\u0131\u015fmalar, d\u00fczen partisinin \u00e7e\u015fitli kesimleri aras\u0131nda oldu\u011fu kadar Ulusal Meclis ile Bonaparte aras\u0131nda da s\u00fcr\u00fcp gidiyordu. Bonaparte’\u0131n, h\u00fck\u00fcmet darbesinin hemen arkas\u0131ndan, kendi bonapart\u00e7\u0131 bakanlar kurulunun kurulu\u015fundan sonra, \u015fimdi valili\u011fe atanan monar\u015fi mal\u00fcllerini huzuruna \u00e7a\u011f\u0131rmas\u0131 ve kendisinin yeniden ba\u015fkanl\u0131\u011fa se\u00e7ilmesi lehinde anayasaya kar\u015f\u0131 ajitasyon yapmalar\u0131n\u0131 g\u00f6revde kalmalar\u0131n\u0131n ko\u015fulu haline getirmesi, ve Carlier’nin i\u015fe ba\u015flay\u0131\u015f\u0131n\u0131 me\u015fruiyet\u00e7i bir kul\u00fcb\u00fcn kapat\u0131lmas\u0131 ile kutlamas\u0131, ve Bonaparte’\u0131n, bir yandan kendi bakanlar\u0131n\u0131n Yasama Meclisi k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnden yalanlamak zorunda kald\u0131klar\u0131 cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n gizli a\u015f\u0131r\u0131 isteklerini kamunun \u00f6n\u00fcnde a\u00e7\u0131\u011fa vuran kendi gazetesi le Napol\u00e9on’u[169] kurmas\u0131, Ulusal Meclisin hi\u00e7 de ho\u015funa gitmedi; gene, bir\u00e7ok g\u00fcvensizlik oylar\u0131na kar\u015f\u0131n k\u00fcstah\u00e7a kabineyi yerinde tutmas\u0131, gene g\u00fcnde d\u00f6rt kuru\u015fluk bir ek \u00f6deme ile assubaylar\u0131n sevgisini, ve Eug\u00e9ne Sue’n\u00fcn Myst\u00e8res kitab\u0131ndan a\u015f\u0131r\u0131lma bir \u00e7e\u015fit \u00f6denek bi\u00e7imi bor\u00e7 verme bankas\u0131[170] ile proletaryan\u0131n sevgisini kazanmaya kalk\u0131\u015fmas\u0131; son olarak da cumhurba\u015fkan\u0131 baz\u0131 ba\u011f\u0131\u015flama kararlar\u0131 ile halk\u0131n tek tek sempatisini kendisine ay\u0131r\u0131rken, halk\u0131n toptan antipatisini Yasama Meclisi temsilcilerinin \u00fczerine y\u0131kmak i\u00e7in Hazirandan kalma son isyanc\u0131lar\u0131n Cezayir’e s\u00fcr\u00fclmesi \u00f6nerisinin bakanlara yapt\u0131r\u0131lmas\u0131ndaki sayg\u0131s\u0131zl\u0131k, Ulusal Meclisin hi\u00e7 de ho\u015funa gitmedi. Thiers, h\u00fck\u00fcmet darbesi, ta\u015fk\u0131nca i\u015fler gibi tehdit edici s\u00f6zler etmekte sak\u0131nca g\u00f6rmedi ve Yasama Meclisi, Bonaparte’\u0131n bizzat kendisi i\u00e7in verdi\u011fi b\u00fct\u00fcn yasa \u00f6nerilerini geri \u00e7evirerek, ve genel \u00e7\u0131kar i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131 \u00f6nerilerin herbirini ise, y\u00fcr\u00fctme erkini g\u00fc\u00e7lendirmekle bizzat kendi ki\u015fisel kazanc\u0131n\u0131 ama\u00e7lay\u0131p ama\u00e7lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak i\u00e7in g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc ve g\u00fcvensizlik dolu bir soru\u015fturmaya t\u00e2bi tutarak ondan \u00f6\u00e7 ald\u0131. K\u0131sacas\u0131, meclis, ona kar\u015f\u0131 bir horg\u00f6r\u00fc kumpas\u0131 kurarak(sayfa 338) \u00f6c\u00fcn\u00fc al\u0131yordu. Me\u015fruiyet\u00e7i parti ise, kendi y\u00f6n\u00fcnden, orleanc\u0131lar\u0131n, hemen hemen b\u00fct\u00fcn mevkileri yeniden ele ge\u00e7irmede daha yetenekli olduklar\u0131n\u0131 ve kendisi, ilke olarak, kurtulu\u015funu ademi merkeziyet\u00e7ilikte arad\u0131\u011f\u0131 halde, merkeziyet\u00e7ili\u011fin artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ho\u015fnutsuzlukla g\u00f6r\u00fcyordu. Ve bu, ger\u00e7ekti. Kar\u015f\u0131-devrim, zor yoluyla, merkezi bir y\u00f6netim kuruyordu, yani devrimin mekanizmas\u0131n\u0131 haz\u0131rl\u0131yordu. Banknotlara zorunlu bir ge\u00e7erlik vererek Fransa’n\u0131n alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc Paris Bankas\u0131nda topluyor, merkezle\u015ftiriyordu, b\u00f6ylece devrimin emre haz\u0131r sava\u015f hazinesini yarat\u0131yordu.
Son olarak, orleanc\u0131lar, g\u00fcceniklik i\u00e7inde, me\u015fruiyet ilkesinin kendi pi\u00e7 hanedan ilkelerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorlar ve kendilerini, her an, soylu kocan\u0131n bir burjuva kad\u0131n\u0131 ile denksiz evlili\u011finin \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak kenara itilmi\u015f ve horlanm\u0131\u015f hissediyorlard\u0131.
Resmi cumhuriyete kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k muhalefete itilen ve ondan has\u0131m muamelesi g\u00f6ren k\u00f6yl\u00fclerin, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvalar\u0131n, genellikle orta tabakalar\u0131n yava\u015f yava\u015f proletaryadan yana ge\u00e7tiklerini g\u00f6rd\u00fck. Burjuva diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131 ayaklanma, toplumda bir de\u011fi\u015fiklik yapma gereksinmesi, kendi devindirici organlar\u0131 olarakcumhuriyet\u00e7i-demokratik kurumlar\u0131n korunmas\u0131, kesin ve kararl\u0131 devrimci g\u00fc\u00e7 olarak proletaryan\u0131n \u00e7evresinde toplanmak\u00a0\u00a0 i\u015fte sosyal-demokrasi partisinin, k\u0131z\u0131l cumhuriyet partisi denen partinin, ortak, ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zellikleri bunlard\u0131r. D\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n takt\u0131klar\u0131 adla, bu anar\u015fi partisi de, d\u00fczen partisi kadar de\u011fi\u015fik \u00e7\u0131karlar\u0131n bir g\u00fc\u00e7birli\u011fidir. Eski toplumsal d\u00fczensizli\u011fin en ufak reformundan, eski toplumsal d\u00fczenin y\u0131k\u0131lmas\u0131na kadar, burjuva liberalizminden devrimci ter\u00f6rizme kadar, bunlar, “anar\u015fi” partisinin \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131n\u0131 ve var\u0131\u015f noktas\u0131n\u0131 olu\u015fturan birbirine uzak a\u015f\u0131r\u0131 u\u00e7lar\u0131d\u0131r.
Himayeci vergilerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131\u00a0\u00a0 sosyalizmdir! \u00c7\u00fcnk\u00fc, d\u00fczen partisinin sanayici kesiminin tekeline dokunur. Devlet b\u00fct\u00e7esinin ayarlanmas\u0131\u00a0\u00a0 sosyalizmdir! \u00c7\u00fcnk\u00fc d\u00fczen partisinin mali kesiminin tekeline dokunur. Yabanc\u0131 \u00fclkelerden gelen etin ve tah\u0131l\u0131n serbest\u00e7e i\u00e7eri girmesi sosyalizmdir! \u00c7\u00fcnk\u00fc, d\u00fczen partisinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kesiminin, yani b\u00fcy\u00fck toprak m\u00fclkiyetinin tekeline dokunur. Serbest ticaret\u00e7i partinin, yani en ileri \u0130ngiliz burjuva partisinin hak istemleri, (sayfa 339)katolik kesimine dokunur. Bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, dernek kurma hakk\u0131, halk\u0131n genel e\u011fitimi sosyalizmdir! B\u00fct\u00fcn\u00fcyle d\u00fczen partisinin tekeline dokunurlar.
Devrimin ilerleyi\u015fi, durumu \u00f6yle bir h\u0131zla olgunla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131 ki, her dereceden reform yanl\u0131lar\u0131, orta s\u0131n\u0131flar\u0131n en al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fc istekleri en a\u015f\u0131r\u0131 y\u0131k\u0131c\u0131 partinin bayra\u011f\u0131 \u00e7evresinde, k\u0131z\u0131l bayra\u011f\u0131n \u00e7evresinde toplanmak zorundayd\u0131.
Onun i\u00e7in, anar\u015fi partisinin \u00e7e\u015fitli b\u00fcy\u00fck kesimlerinin sosyalizmi, ekonomik ko\u015fullara g\u00f6re ve kendi s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn devrimci gereksinmelerine ya da bunlardan ileri gelen s\u0131n\u0131f kesimlerinin devrimci gereksinmelerine g\u00f6re, birbirinden ne kadar de\u011fi\u015fik olursa olsun, bir noktada hepsi uyu\u015fuyorlard\u0131: yani sosyalizmin proletaryan\u0131n kurtulu\u015funun arac\u0131, yolu oldu\u011funu ve proletaryan\u0131n kurtulu\u015funun sosyalizmin amac\u0131 oldu\u011funu bildirmek. Kimilerindeki bilerek aldatma, kimilerindeki yan\u0131lsama, kendi gereksinmelerine g\u00f6re de\u011fi\u015ftirilmi\u015f d\u00fcnyay\u0131 herkes i\u00e7in d\u00fcnyalar\u0131n en iyisi olarak, b\u00fct\u00fcn devrimci istemlerin ger\u00e7ekle\u015fmesi ve b\u00fct\u00fcn devrimci \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ortadan kalkmas\u0131 olarak g\u00f6steriyor.
Anar\u015fi partisininkilere olduk\u00e7a benzeyen genel sosyalist s\u00f6zlerin gerisinde, az\u00e7ok tutarl\u0131 bir bi\u00e7imde, mali aristokrasinin egemenli\u011fini devirmek ve sanayi ve ticareti daha \u00f6nceki zincirlerinden kurtarmak isteyen National’in, Presse’in ve Si\u00e8cle’in sosyalizmi gizleniyor. Bu, sanayiin, ticaretin ve tar\u0131m\u0131n sosyalizmidir; bunlar\u0131n d\u00fczen partisi i\u00e7indeki vekilleri, art\u0131k kendi \u00f6zel tekelleri ile uyu\u015fmaz oldu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcde bu sosyalizmin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 yads\u0131yorlar. As\u0131l anlam\u0131yla k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvasosyalizmi, en \u00fcst\u00fcn sosyalizm, do\u011fal olarak, t\u0131pk\u0131 sosyalizm \u00e7e\u015fitlerinin herbiri gibi, i\u015f\u00e7ilerin ve k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvalar\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kendi \u00e7evresinde toplayan buburjuva sosyalizminden ayr\u0131l\u0131r. Sermaye, alacakl\u0131 olarak, \u00f6zellikle bu k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva s\u0131n\u0131f\u0131n yakas\u0131n\u0131 b\u0131rakmaz, bu s\u0131n\u0131f ise kredi kurumlar\u0131 ister; sermaye, rekabet yoluyla onu ezer, o ise devletten yard\u0131m g\u00f6ren ortakl\u0131klar ister; sermaye, bir merkezde yo\u011funla\u015fmas\u0131 ile k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazinin belini b\u00fcker, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazi ise artanoranl\u0131 (m\u00fcterakki) vergiler ister, miras\u0131n s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ister, b\u00fcy\u00fck i\u015flerin devlet (sayfa 340) taraf\u0131ndan \u00fcstlenmesini ve sermayenin b\u00fcy\u00fcmesini zorlaengelleyen ba\u015fka \u00f6nlemler ister. Kendi sosyalizminin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 bir yolla ger\u00e7ekle\u015fmesini d\u00fc\u015fledi\u011finden\u00a0 belki de birka\u00e7 g\u00fcnl\u00fck bir ikinci \u015eubat devrimine raz\u0131d\u0131r sadece\u00a0 \u00f6n\u00fcndeki tarihsel s\u00fcre\u00e7, ona, do\u011fal olarak, toplumsal d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin ister birlikte, ister tek tek t\u00fcreticiler olarak kafalar\u0131nda tasarlad\u0131klar\u0131 ya da tasarlam\u0131\u015f olduklar\u0131 sistemlerin uygulamas\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. K\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvalar, b\u00f6ylece, se\u00e7meci (\u00e9clectique) olurlar ya da ancak, proletarya, hen\u00fcz, \u00f6zg\u00fcr, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir tarihsel hareket olacak kadar yeterince geli\u015fmemi\u015f oldu\u011fu s\u00fcrece onun teorik ifadesi olmu\u015f olan doktriner sosyalizmi, mevcut sosyalist sistemleri tutarlar.
Demek ki, b\u00f6ylece, hareketin t\u00fcm\u00fcn\u00fc, onun anlar\u0131ndan birine ba\u011f\u0131ml\u0131 k\u0131lan, ortak, toplumsal \u00fcretimin yerine, k\u00fc\u00e7\u00fck hilelerle ya da b\u00fcy\u00fck duygusall\u0131klarla devrimci s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcn gerekleriyle ortadan kald\u0131ran sivrilikleri ile bireysel bir ukal\u00e2n\u0131n kafa eylemini koyan \u00fctopya, doktriner sosyalizm bunu yaparken, bug\u00fcnk\u00fc toplumu asl\u0131nda idealize etmekle ve toplumun g\u00f6lgesiz, p\u00fcr\u00fczs\u00fcz bir imgesini yaratmakla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalan ve kendi \u00fclk\u00fcs\u00fcn\u00fc toplumsal ger\u00e7e\u011fe kar\u015f\u0131 \u00fcst\u00fcn k\u0131lmak isteyen bu doktriner sosyalizm b\u00f6yle s\u00fcrerken, proletarya bu sosyalizmi k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvaziye b\u0131rak\u0131rken, ayr\u0131 ayr\u0131 sistemlerin kendi aralar\u0131ndaki sava\u015f\u0131m, bu s\u00f6zde sistemlerin herbirini, toplumsal alt\u00fcst olu\u015fun ge\u00e7i\u015f noktalar\u0131ndan birinin ba\u015fka bir ge\u00e7i\u015f noktas\u0131na kar\u015f\u0131 iddial\u0131 bir bi\u00e7imde tutulmas\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kart\u0131rken, proletarya, gitgide devrimci sosyalizmin \u00e7evresinde, bizzat burjuvazinin Blanqui ad\u0131n\u0131 takt\u0131\u011f\u0131 kom\u00fcnizmin \u00e7evresinde toplan\u0131yor. Bu sosyalizm genel olarak, s\u0131n\u0131f farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, s\u0131n\u0131f farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n dayand\u0131klar\u0131 b\u00fct\u00fcn \u00fcretim ili\u015fkilerinin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, bu \u00fcretim ili\u015fkilerine uygun d\u00fc\u015fen b\u00fct\u00fcn toplumsal ba\u011f\u0131nt\u0131lar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, bu toplumsal ba\u011f\u0131nt\u0131lardan do\u011fan b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcncelerin alt\u00fcst edilmesine varmak \u00fczere, devrimin s\u00fcreklili\u011finin il\u00e2n\u0131d\u0131r, zorunlu bir ge\u00e7i\u015f noktas\u0131 olarak proletaryan\u0131n s\u0131n\u0131f diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr.
Bu a\u00e7\u0131klamaya ayr\u0131lm\u0131\u015f olan yerimiz, bu konuyu daha fazla geli\u015ftirmemize izin vermiyor.
G\u00f6rd\u00fck ki, d\u00fczen partisinde, zorunlu olarak ba\u015f\u0131\u00e7eken (sayfa 341) mali aristokrasi olduysa, “anar\u015fi” partisinde de ba\u015f\u0131\u00e7eken proletarya olmu\u015ftur. Bir yandan, bir devrimci \u00e7izgi \u00fczerinde birle\u015fmi\u015f \u00e7e\u015fitli s\u0131n\u0131flar proletaryan\u0131n \u00e7evresinde toplan\u0131rken, ta\u015fra illeri gitgide daha g\u00fcvenilmez olurken ve Yasama Meclisinin kendisi bile Frans\u0131z Soulouque’unun[73*] iddialar\u0131na kar\u015f\u0131 gittik\u00e7e daha \u00e7ok \u00f6fkelenirken, 13 Haziran s\u00fcrg\u00fcnleri Montagnard’lar\u0131n yerlerini doldurmak i\u00e7in uzun s\u00fcredir ertelenen ve geciktirilen ara se\u00e7imleri yakla\u015f\u0131yordu.
D\u00fc\u015fmanlar\u0131 taraf\u0131ndan horg\u00f6r\u00fclen, s\u00f6zde dostlar\u0131n\u0131n da h\u0131rpalad\u0131klar\u0131 ve hakaret ettikleri h\u00fck\u00fcmet, i\u00e7inde bulundu\u011fu tiksin\u00e7 ve katlan\u0131lmaz durumdan kurtulmak i\u00e7in ancak bir tek \u00e7are g\u00f6r\u00fcyordu: ayaklanma. Paris’te bir ayaklanma, ba\u015fkentte ve ta\u015fra illerinde bir s\u0131k\u0131y\u00f6netim il\u00e2n\u0131na ve b\u00f6ylelikle se\u00e7imlere egemen olmaya olanak haz\u0131rlayacakt\u0131. Beri yandan, d\u00fczenin dostlar\u0131, anar\u015fiye kar\u015f\u0131 zaferi kazanan bir h\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131, kendileri de anar\u015fist g\u00f6r\u00fcnmek istemiyorlarsa, \u00f6d\u00fcnler vermek zorunda olurlard\u0131.
H\u00fck\u00fcmet i\u015fe koyuldu. 1850 y\u0131l\u0131 \u015eubat ay\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck a\u011fa\u00e7lar\u0131[171] kesilerek halk k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131ld\u0131. Bu bo\u015fa gitti. \u00d6zg\u00fcrl\u00fck a\u011fa\u00e7lar\u0131 yerlerinden edilince, \u015fa\u015fk\u0131na d\u00f6nen, gerileyen ve kendi k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131 sonunda kendi korkuya kap\u0131lan h\u00fck\u00fcmet oldu. Ama Ulusal Meclis Bonaparte’\u0131n bu acemice ba\u015f\u0131na buyruk olma giri\u015fimini buz gibi bir g\u00fcvensizlikle kar\u015f\u0131lad\u0131. Temmuz an\u0131t\u0131ndan \u00f6l\u00fcms\u00fczlerin \u00e7elenklerinin a\u015f\u0131r\u0131lmas\u0131[172] daha fazla bir ba\u015far\u0131 sa\u011flamad\u0131. Ordunun bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne devrimci g\u00f6steriler yapma f\u0131rsat\u0131n\u0131 ve Ulusal Meclise de kabineye az\u00e7ok k\u0131l\u0131k de\u011fi\u015ftirmi\u015f bir g\u00fcvensizlik oyu verme bahanesini sa\u011flad\u0131. H\u00fck\u00fcmet bas\u0131n\u0131n\u0131n, genel oy sisteminin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve Kazaklar\u0131n istil\u00e2s\u0131 yolundaki tehditleri bo\u015fa gitti. D’Hautpoul, Yasama Meclisinin ortas\u0131nda, onu kar\u015f\u0131lamaya haz\u0131r oldu\u011funu a\u00e7\u0131klayarak solu soka\u011fa inmeye bo\u015funa davet etti. D’Hautpoul, meclis ba\u015fkan\u0131n\u0131n konuya d\u00f6nmesi i\u00e7in uyarmas\u0131ndan ba\u015fka hi\u00e7 bir \u015fey elde edemedi ve d\u00fczen partisi, bir sol milletvekilinin Bonaparte’\u0131n kapka\u00e7\u00e7\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 istekleriyle ac\u0131 ac\u0131 alay etmesine gizli, hain bir sevin\u00e7le g\u00f6zyumdu. Nihayet, 24 \u015eubattaki devrim kehaneti de bo\u015funayd\u0131. H\u00fck\u00fcmet \u00f6yle yapt\u0131 ki, halk\u0131n 24 \u015eubattan (sayfa 342) haberi bile olmad\u0131.
Proletarya hi\u00e7 bir ayaklanma k\u0131\u015fk\u0131rtmas\u0131na kap\u0131lmad\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc bir devrim yapmak \u00fczereydi.
Tamam\u0131yla i\u015f\u00e7ilerin etkisi alt\u0131nda bulunan se\u00e7im komitesi, e\u015fyan\u0131n mevcut durumuna kar\u015f\u0131 genel \u00f6fkeyi art\u0131rmaktan ba\u015fka bir \u015fey yapmayan h\u00fck\u00fcmetin k\u0131\u015fk\u0131rtmalar\u0131n\u0131n kendisine engel olmas\u0131na meydan vermeksizin Paris i\u00e7in \u00fc\u00e7 aday g\u00f6sterdi: Deflotte, Vidal ve Carnot. Deflotte, Bonaparte’\u0131n halk\u0131n sevgisini kazanma n\u00f6betlerinden birinde aftan yararlanm\u0131\u015f bir Haziran s\u00fcrg\u00fcn\u00fc idi, Blanqui’nin bir dostu idi ve 15 May\u0131s hareketine kat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131; Zenginliklerin \u00dcle\u015ftirilmesi\u00dczerine adl\u0131 kitab\u0131 ile bir kom\u00fcnist yazar olarak tan\u0131nan Vidal, Louis Blanc’\u0131n, Luxembourg Komisyonunda eski sekreteri idi; Carnot, zaferi \u00f6rg\u00fctlendiren bir Konvansiyon \u00fcyesinin o\u011flu idi, National’in partisi \u00fcyelerinin en az y\u0131pranm\u0131\u015f\u0131yd\u0131, Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmette ve Y\u00fcr\u00fctme Komisyonunda E\u011fitim Bakan\u0131 olmu\u015ftu, Carnot’nun halk e\u011fitimi konusunda demokratik yasa tasar\u0131s\u0131 cizvitlerin e\u011fitim yasas\u0131na kar\u015f\u0131 \u015fanl\u0131 bir protesto niteli\u011findeydi. Bu \u00fc\u00e7 adam, \u00fc\u00e7 m\u00fcttefik s\u0131n\u0131f\u0131 temsil ediyorlard\u0131: ba\u015fta bir Haziran isyanc\u0131s\u0131 olan devrimci proletaryan\u0131n temsilcisi; onun yan\u0131nda sosyalist k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazinin temsilcisi bir doktriner sosyalist; \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc ise demokratik form\u00fclleri uzun zamandan beri ger\u00e7ek anlamlar\u0131n\u0131 yitirmi\u015f bulunan ve d\u00fczen partisine kar\u015f\u0131 sosyalist bir anlam kazanmakta olan cumhuriyet\u00e7i burjuva partisinin temsilcisi. Bu, t\u0131pk\u0131 \u015eubattaki gibi, burjuvaziye kar\u015f\u0131 ve h\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131 genel bir g\u00fc\u00e7birli\u011fi idi. Ama bu kez proletarya devrimcibirli\u011fin ba\u015f\u0131ndayd\u0131.
B\u00fct\u00fcn \u00e7abalara kar\u015f\u0131n, sosyalist adaylar ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131lar. Ordu bile kendi Sava\u015f Bakan\u0131 Lahitte’e kar\u015f\u0131 Haziran isyanc\u0131s\u0131na oy verdi. D\u00fczen partisi y\u0131ld\u0131r\u0131m \u00e7arpm\u0131\u015fa d\u00f6nd\u00fc. Ta\u015fra illeri se\u00e7imleri de onu avutamad\u0131, bu se\u00e7imlerin sonu\u00e7lar\u0131 Montagnard’\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funu sa\u011flad\u0131.
10 Mart 1850 se\u00e7imi[173] 1848 Haziran\u0131n\u0131n geri \u00e7ekilmesi idi. Haziran isyanc\u0131lar\u0131n\u0131 k\u0131l\u0131\u00e7tan ge\u00e7irenler ve s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6nderenler Ulusal Meclise yeniden girdiler, ama Haziran s\u00fcrg\u00fcnlerinin pe\u015fis\u0131ra ve dudaklar\u0131nda onlar\u0131n ilkeleri olmak \u00fczere s\u00fcng\u00fcs\u00fc d\u00fc\u015f\u00fck girdiler. 10 Mart se\u00e7imi, 13 Haziran 1849’un gerilemesi idi: Ulusal Meclisin s\u00fcrg\u00fcn etti\u011fi (sayfa 343) Montagne, yeniden Ulusal Meclise giriyordu, ama art\u0131k devrimin lideri olarak de\u011fil de, \u00f6nden giden borazanc\u0131s\u0131 olarak giriyordu. Bu se\u00e7im, 10 Aral\u0131\u011f\u0131n geri \u00e7ekilmesi idi: Napol\u00e9on, bakan\u0131 Lahitte’le ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011fram\u0131\u015ft\u0131. Fransa’n\u0131n parlamento tarihinde buna benzer yaln\u0131z bir tek olay vard\u0131: 1830’da Charles X’un bakan\u0131 Haussy’nin ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131, 10 Mart 1850 se\u00e7imi, son olarak, \u00e7o\u011funlu\u011fu d\u00fczen partisine veren 13 May\u0131s se\u00e7iminin h\u00fck\u00fcms\u00fcz k\u0131l\u0131nmas\u0131, bozulmas\u0131 idi. 10 Mart se\u00e7imi, 13 May\u0131s\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funu protesto ediyordu. 10 Mart bir devrimdi. Oy pusulalar\u0131n\u0131n gerisinde kald\u0131r\u0131m ta\u015flar\u0131 vard\u0131.
D\u00fczen partisinin en ileri gelen \u00fcyelerinden biri olan S\u00e9gur d’Aguesseau, “10 Mart oylamas\u0131 sava\u015f demektir” diye hayk\u0131rm\u0131\u015ft\u0131.
10 Mart 1850 ile anayasal cumhuriyet yeni bir d\u00f6neme, kendi da\u011f\u0131lma d\u00f6nemine girer. \u00c7o\u011funlu\u011fun \u00e7e\u015fitli kesimleri kendi aralar\u0131nda ve Bonaparte’la yeniden birle\u015firler. Bunlar, yeni ba\u015ftan d\u00fczenin \u015f\u00f6valyeleridirler, ve Napol\u00e9on gene onlar\u0131n yans\u0131z adam\u0131d\u0131r. Ve bu kesimler, yaln\u0131z cumhuriyetin ya\u015fama olana\u011f\u0131ndan umutlar\u0131n\u0131 kestikleri zaman kralc\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ak\u0131llar\u0131na getirmektedirler ve Bonaparte sadece cumhurba\u015fkan\u0131 kalmaktan umudunu kesti\u011fi zaman cumhurba\u015fkan\u0131 oldu\u011funu akl\u0131na getirmektedir.
Haziran isyanc\u0131s\u0131 Deflotte’un se\u00e7ilmesine, Bonaparte, d\u00fczen partisinin de i\u015fareti ile, Blanqui ve Barb\u00e8s’e, Ledru-Rollin ve Guinard’a kar\u015f\u0131 savc\u0131l\u0131k yapm\u0131\u015f olan Baroche’un i\u00e7i\u015fleri bakanl\u0131\u011f\u0131na atanmas\u0131 ile kar\u015f\u0131l\u0131k veriyor. Carnot’nun se\u00e7ilmesine Yasama Meclisi, \u00f6\u011fretim yasas\u0131n\u0131n oylanmas\u0131 ile kar\u015f\u0131l\u0131k veriyor, ve Vidal’\u0131n se\u00e7ilmesine ise sosyalist bas\u0131n\u0131n susturulmas\u0131 ile kar\u015f\u0131l\u0131k veriyor. D\u00fczen partisi, kendi bas\u0131n\u0131n\u0131n kopard\u0131\u011f\u0131 yaygara ile kendi korkusunu gidermeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. D\u00fczen partisinin organlar\u0131ndan biri “K\u0131l\u0131\u00e7 kutsald\u0131r!” diye ba\u011f\u0131r\u0131yor. “D\u00fczenin savunucular\u0131 k\u0131z\u0131l partiye kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7melidirler” diyor bir ba\u015fkas\u0131. D\u00fczenin bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc horozu “Sosyalizm ile toplum aras\u0131nda \u00f6lesiye bir d\u00fcello, ac\u0131mas\u0131z dur durak bilmez bir sava\u015ft\u0131r gidiyor; bu umutsuz d\u00fcelloda, ya birinin ya da \u00f6tekinin yok olmas\u0131 gerek, e\u011fer toplum sosyalizmi ortadan kald\u0131ramazsa sosyalizm toplumu ortadan kald\u0131racakt\u0131r” diye \u00f6t\u00fcyor. (sayfa 344) Kurulu d\u00fczenin barikatlar\u0131n\u0131, dinin barikatlar\u0131n\u0131 ve ailenin barikatlar\u0131n\u0131! Paris’in 127.000 se\u00e7meninden kurtulmak gerekir![174] Sosyalistler i\u00e7in bir Saint-Barth\u00e9lemy gecesi![175] Ve d\u00fczen partisi, bir an kendi zaferinin kesinli\u011fine inan\u0131yor. D\u00fczen partisinin organlar\u0131, en ba\u011fnaz bi\u00e7imde “Paris d\u00fckkanc\u0131lar\u0131na” kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131rp\u0131n\u0131yorlar. Paris d\u00fckkanc\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan se\u00e7ilen temsilci, Haziran isyanc\u0131s\u0131! Bu demektir ki, bir ikinci 1848 olanak d\u0131\u015f\u0131d\u0131r, bu demektir ki, bir ikinci 13 Haziran olamaz, bu demektir ki, sermayenin manevi etkisi, n\u00fcfuzu k\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, bu demektir ki, burjuva meclis art\u0131k yaln\u0131zca burjuvaziyi temsil ediyor, bu demektir ki, b\u00fcy\u00fck toprak m\u00fclkiyeti y\u0131k\u0131ld\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc onun vasal\u0131, ona ba\u011f\u0131ml\u0131 olan k\u00fc\u00e7\u00fck m\u00fclkiyet, kendi kurtulu\u015funu m\u00fclks\u00fczler kamp\u0131nda ar\u0131yor.
D\u00fczen partisi, ister istemez, o ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz beylik d\u00fc\u015f\u00fcncesine d\u00f6n\u00fcyor. “Daha \u00e7ok bask\u0131” diye hayk\u0131r\u0131yor, “daha \u00e7ok bask\u0131!”, ama diren\u00e7 y\u00fcz kat artt\u0131\u011f\u0131 halde, onun bask\u0131 kuvveti on kat zay\u0131flam\u0131\u015f durumda. Bask\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca arac\u0131n\u0131, yani orduyu da bask\u0131 alt\u0131nda tutmak gerekmez mi? Ve d\u00fczen partisi, son s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6yl\u00fcyor: “Bo\u011fucu legalitenin demir \u00e7emberini k\u0131rmak gerekir. Anayasal cumhuriyet olanak d\u0131\u015f\u0131d\u0131r. Bizim kendi ger\u00e7ek silahlar\u0131m\u0131zla sava\u015fmam\u0131z gerek, 1848 \u015eubat\u0131ndan beri Devrime kar\u015f\u0131, onun kendi silahlar\u0131 ile ve onun kendi alan\u0131nda sava\u015ft\u0131k, onun kendi kurumlar\u0131n\u0131 kabul ettik, anayasa \u00f6yle bir kaledir ki, yaln\u0131z sald\u0131ranlar\u0131 korur, ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f olanlar\u0131 de\u011fil! Truva at\u0131n\u0131n karn\u0131na, kutsal \u0130lion’un i\u00e7ine gizlenerek, atalar\u0131m\u0131z Grekler [74*] gibi davranarak, d\u00fc\u015fman kenti ele ge\u00e7iremedik, tam tersine, kendi kendimizi tutsak ettik.”
Ama anayasan\u0131n temeli, genel oy sistemidir. Genel oyun kald\u0131r\u0131lmas\u0131, burjuva diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn d\u00fczen partisinin son s\u00f6z\u00fc olacakt\u0131r.
Genel oy, 24 May\u0131s 1848’de, 20 Aral\u0131k 1848’de, 13 Haziran 1849’da, 8 Temmuz 1849’da onlara hak vermi\u015fti. Genel oyun, 10 Mart 1850’de kendine zarar\u0131 dokundu. Genel oydan \u00e7\u0131kma ve genel oyun sonucu olarak, egemenli\u011fin sahibi halk\u0131n iradesinin ifadesi olarak, burjuva egemenli\u011fi\u00a0\u00a0 i\u015fte burjuva anayasas\u0131n\u0131n anlam\u0131 budur. Ama, bu genel oy hakk\u0131n\u0131n, (sayfa 345) bu egemen iradenin i\u00e7eri\u011finin, art\u0131k burjuvazinin egemenli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131 andan bu yana anayasan\u0131n h\u00e2l\u00e2 bir anlam\u0131 var m\u0131d\u0131r? Oy verme hakk\u0131n\u0131, akla-uygun olan\u0131, yani burjuvazinin egemenli\u011fini sa\u011flayacak bi\u00e7imde d\u00fczenlemek, burjuvazinin g\u00f6revi de\u011fil midir? Genel oy sistemi, mevcut devlet erkini boyuna yeni ba\u015ftan ortadan kald\u0131rarak ve gene yeni ba\u015ftan devlet erkini kendi ba\u011fr\u0131ndan \u00e7\u0131kartarak, b\u00fct\u00fcn dengeyi bozmuyor mu, her an b\u00fct\u00fcn kurulu, yerle\u015fmi\u015f g\u00fc\u00e7leri sarsm\u0131yor mu, otoriteyi yok etmiyor mu, bizzat anar\u015fiyi otorite haline getirmek gibi bir tehlike yaratm\u0131yor mu? 10 Mart 1850’den sonra bundan kim \u015f\u00fcphe edebilir art\u0131k? Burjuvazi \u015fimdiye kadar hep b\u00f6b\u00fcrlenmi\u015f oldu\u011fu ve b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc kendisinden ald\u0131\u011f\u0131 genel oyu bir yana iterek, art\u0131k geri d\u00f6n\u00fc\u015fe olanak b\u0131rakmayacak bir \u015fekilde \u015funu a\u00e7\u0131\u011fa vuruyor: “Zaferimiz \u015fimdiye kadar halk\u0131n iradesi ile tutundu, \u015fimdi ise, onu, halk\u0131n iradesine kar\u015f\u0131 sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak gerek.” Ve, tutarl\u0131 bir bi\u00e7imde, dayanaklar\u0131n\u0131 art\u0131k Fransa’da de\u011fil, d\u0131\u015far\u0131da, istilada ar\u0131yor.
\u0130kinci Koblenz[176] merkezini ta Fransa’n\u0131n ortas\u0131na kurmu\u015f oldu\u011fundan, burjuvazi, istila ile, b\u00fct\u00fcn ulusal tutkular\u0131 kendisine kar\u015f\u0131 aya\u011fa kald\u0131r\u0131yor. Genel oya kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131s\u0131 ile, yeni devrime genel bir bahane sa\u011flam\u0131\u015f oluyor ve devrimin de b\u00f6yle genel bir bahaneye gereksinmesi vard\u0131r. B\u00fct\u00fcn \u00f6zelGenel bahane, yar\u0131-devrimci s\u0131n\u0131flar\u0131 sersemletir, gelecek devrimin belirli niteli\u011fi \u00fczerinde, kendi eylemlerinin sonu\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde, birtak\u0131m kuruntulara kap\u0131lmalar\u0131na meydan verir. Her devrimin bir \u015f\u00f6lenler sorununa gereksinmesi vard\u0131r. Genel oy sistemi de, yeni devrimin \u015f\u00f6lenler sorunudur.
Ama g\u00fc\u00e7birli\u011fi etmi\u015f burjuva kesimleri, ortak iktidarlar\u0131n\u0131n olana\u011f\u0131 bulunan tek bi\u00e7iminden, s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc ve en tamamlanm\u0131\u015f bi\u00e7imi anayasal cumhuriyetten, monar\u015finin alt bi\u00e7imine, tamamlanmam\u0131\u015f, eksik ve zay\u0131f bi\u00e7imine do\u011fru geri \u00e7ekilmek ve ona s\u0131\u011f\u0131nmakla, daha \u015fimdiden mahk\u00fcm olmu\u015flard\u0131r. Bu kesimler, gen\u00e7likteki g\u00fcc\u00fcn\u00fc yeniden elde etmek i\u00e7in g\u00fczel \u00e7ocukluk giysilerini giyen ve bir hayli g\u00fc\u00e7l\u00fck \u00e7ekerek p\u00f6rs\u00fcm\u00fc\u015f kollar\u0131n\u0131, bacaklar\u0131n\u0131, bu giysilerle \u00f6rtmeye \u00e7al\u0131\u015fan ya\u015fl\u0131 adama benziyorlar. (sayfa 346) Cumhuriyetin bir tek erdemi, bir tek de\u011feri vard\u0131r, o da devrimin seras\u0131 olmas\u0131d\u0131r.
10 Mart 1850 \u015fu yaz\u0131t\u0131 ta\u015f\u0131r aln\u0131nda:
“Apres moi le d\u00e9luge!”[75*]<\/p>\n

IV. 1850 YILINDA GENEL OY S\u0130STEM\u0130N\u0130N
Y\u00dcR\u00dcRL\u00dcKTEN KALDIRILMASI<\/p>\n

(Bundan \u00f6nceki \u00fc\u00e7 b\u00f6l\u00fcm\u00fcn devam\u0131, Neue Rheinische Zeitung’da yay\u0131nlanan derginin son iki fasik\u00fcl\u00fcnde (5 ve 6) yer almaktad\u0131r.
Marx, bu yaz\u0131da, ilkin 1847’de \u0130ngiltere’de patlak veren b\u00fcy\u00fck ticaret bunal\u0131m\u0131n\u0131 betimledikten ve Avrupa k\u0131tas\u0131 \u00fczerindeki yans\u0131lar\u0131 ile, 1848 \u015eubat ve Mart devrimlerine kadar giden siyasal kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6zelli\u011fi a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra, 1848 y\u0131l\u0131 boyunca geri gelen ve 1849 y\u0131l\u0131nda daha da artan ticaret ve sanayideki refah\u0131n, devrimci at\u0131l\u0131m\u0131 nas\u0131l felce u\u011fratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve gericili\u011fin zamanda\u015f zaferini nas\u0131l olanakl\u0131 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131r. Sonra \u00f6zellikle Fransa’dan s\u00f6zederek \u015f\u00f6yle der:)[76*]
1849’dan ba\u015flayarak ve \u00f6zellikle 1850’den bu yana, ayn\u0131 belirtiler, Fransa’da da kendilerini g\u00f6sterdiler. Paris sanayileri tam bir h\u0131zla \u00e7al\u0131\u015fmakta, ve Rouen ve Mulhouse fabrikalar\u0131, her ne kadar y\u00fcksek hammadde fiyatlar\u0131, \u0130ngiltere’de de oldu\u011fu gibi engelleyici bir etki yap\u0131yorsa da, olduk\u00e7a iyi i\u015flemektedir. Fransa’da, g\u00f6nencin geli\u015fmesi, ayr\u0131ca, \u0130spanya’da g\u00fcmr\u00fck tarifelerinde yap\u0131lan geni\u015f reformdan ve Meksika’daki \u00e7e\u015fitli l\u00fcks maddeler \u00fczerindeki g\u00fcmr\u00fck vergilerinin indirilmesinden \u00f6zellikle yararlanm\u0131\u015ft\u0131r; bu iki pazara do\u011fru Frans\u0131z metalar\u0131n\u0131n ihrac\u0131, \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde artm\u0131\u015ft\u0131r. Sermayelerin \u00e7o\u011falmas\u0131, Fransa’da, Kaliforniya alt\u0131n madenlerinin b\u00fcy\u00fck \u00e7apta i\u015fletilmesi bahanesi ile birtak\u0131m spek\u00fclasyonlara yola\u00e7t\u0131. Hisse senetleri tutar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck olu\u015fu ile ve sosyalizm kokan tan\u0131tma bildirileri ile do\u011frudan do\u011fruya k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvalar\u0131n ve i\u015f\u00e7ilerin keselerine hitap eden ve hepsi, \u015fu \u00f6zellikle Frans\u0131zlara ve \u00c7inlilere (sayfa 347) \u00f6zg\u00fc kat\u0131ks\u0131z doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131kla sonu\u00e7lanan bir s\u00fcr\u00fc ortakl\u0131k (\u015firket) t\u00fcredi. Hatta bu ortakl\u0131lardan biri, do\u011frudan do\u011fruya h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan korunmaktad\u0131r. Fransa’da, ithalattan al\u0131nan g\u00fcmr\u00fck vergileri, 1848’in ilk dokuz ay\u0131nda 63 milyon franka, 1849’da 95 milyon franka ve 1850’de ise 93 milyon franka y\u00fckseldi. 1850 Eyl\u00fcl\u00fcnde, ayr\u0131ca, 1849’un ayn\u0131 ay\u0131na oranla bir milyonluk bir fazlal\u0131kla y\u00fckselmeye devam etti. \u0130hracat da, ayn\u0131 \u015fekilde, 1849’da ve, daha \u00e7ok olmak \u00fczere, 1850’de artt\u0131.
Yeniden kavu\u015fulan refah\u0131n en \u00e7arp\u0131c\u0131 tan\u0131t\u0131, 6 Eyl\u00fcl 1850 yasas\u0131 ile bankan\u0131n madeni para olarak \u00f6demeler yapmas\u0131n\u0131n yeniden kabul edilmesidir. 15 Mart 1848’de, Bankaya madeni para ile \u00f6deme yapmay\u0131 durdurma izni verilmi\u015fti. O zaman, ta\u015fra bankalar\u0131n\u0131nki de i\u00e7inde olmak \u00fczere ka\u011f\u0131t para dola\u015f\u0131m\u0131 373 milyon franka (14.920.000 sterline) y\u00fckseliyordu. 2 Kas\u0131m 1849’da bu dola\u015f\u0131m, 4.360.000 sterlinlik bir art\u0131\u015fla 482 milyon franka, yani 19.280.000 sterline ula\u015f\u0131yordu; ve 2 Eyl\u00fcl 1850’de, gene yakla\u015f\u0131k olarak 5 milyon sterlinlik bir art\u0131\u015fla, 496 milyon franka, yani 19.840.000 sterline ula\u015f\u0131yordu. Bunun sonucu olarak, ka\u011f\u0131t paralar\u0131n de\u011ferinde hi\u00e7 bir d\u00fc\u015fme olmad\u0131; tam tersine, ka\u011f\u0131t paralar\u0131n artan dola\u015f\u0131m\u0131 yan\u0131nda, alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn de, banka mahzenlerinde gittik\u00e7e artan miktarlarla birikti\u011fi g\u00f6r\u00fcld\u00fc, o kadar ki, 1850 yaz\u0131nda, madeni para rezervleri Fransa i\u00e7in duyulmad\u0131k bir rakam olan yakla\u015f\u0131k 14 milyon sterline y\u00fckseliyordu. Bankan\u0131n, b\u00f6yle dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131 y\u00fckseltmek durumuna getirilmesi ve giderek aktif sermayesini 123 milyon frank, yani 5 milyon sterlin y\u00fckseltmesi, daha \u00f6nceki bir fasik\u00fclde mali aristokrasinin devrimle yaln\u0131z devrilmemi\u015f olmakla kalmay\u0131p, \u00fcstelik g\u00fc\u00e7lenmi\u015f bile oldu\u011funu s\u00f6ylemekte ne kadar hakl\u0131 oldu\u011fumuzu \u00e7arp\u0131c\u0131 bir bi\u00e7imde tan\u0131tlar. Bu sonu\u00e7, \u015fu son y\u0131llar\u0131n, Frans\u0131z banka mevzuat\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan genel bir g\u00f6zden ge\u00e7irili\u015fle daha da apa\u00e7\u0131k ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. 10 Haziran 1847’de, Banka, 200 frankl\u0131k ka\u011f\u0131t paralar\u0131 (banknotlar\u0131) piyasaya \u00e7\u0131karmak yetkisi ald\u0131, o zamana kadar en k\u00fc\u00e7\u00fck ka\u011f\u0131t para 500 frankl\u0131kt\u0131. 15 Mart 1848 tarihli bir kararname, Banque de France’\u0131n ka\u011f\u0131t paralar\u0131n\u0131, yasal para ilan etti ve bir yandan da bankay\u0131 bu ka\u011f\u0131t paralar\u0131 madeni para olarak \u00f6deme y\u00fck\u00fcm\u00fcnden ba\u011f\u0131\u015f\u0131k k\u0131ld\u0131. (sayfa 348) Bankan\u0131n ka\u011f\u0131t para emisyonu, 350 milyon frank olarak s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131ld\u0131, ayn\u0131 zamanda, bankaya 100 frankl\u0131k ka\u011f\u0131t paralar \u00e7\u0131karma yetkisi verildi. 27 Nisan tarihli bir kararname ta\u015fra bankalar\u0131n\u0131n Banque de France ile birle\u015fmelerini emretti; 2 May\u0131s 1848 tarihli bir ba\u015fka kararname, bankan\u0131n ka\u011f\u0131t para emisyonunu, 442 milyon franka y\u00fckseltti. 22 Aral\u0131k 1849 tarihli bir kararname, ka\u011f\u0131t para emisyonunun en yukar\u0131 s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 525 milyon franka \u00e7\u0131kard\u0131. Sonunda, 6 Eyl\u00fcl 1850 yasas\u0131, ka\u011f\u0131t paran\u0131n madeni para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda de\u011fi\u015ftirilmesini yeniden getirdi. Bu olaylar, dola\u015f\u0131m\u0131n durmadan artmas\u0131, b\u00fct\u00fcn Frans\u0131z kredilerinin Bankan\u0131n elinde toplanmas\u0131, ve b\u00fct\u00fcn Frans\u0131z alt\u0131n ve g\u00fcm\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn Bankan\u0131n mahzenlerinde birikmesi Bay Proudhon’u, Bankan\u0131n \u015fimdi eski y\u0131lan derisini soyunup ataca\u011f\u0131 ve prudoncu bir halk bankas\u0131 olmak \u00fczere de\u011fi\u015fime u\u011frayaca\u011f\u0131 varg\u0131s\u0131na g\u00f6t\u00fcrd\u00fc. Oysa, 1797-1819 aras\u0131 \u0130ngiliz banka k\u0131s\u0131tlamas\u0131n\u0131n[177] tarihini bilmesine bile gerek yoktu, kendisi i\u00e7in burjuva toplumunun tarihinde hi\u00e7 duyulmad\u0131k bir olgu olan bu olay\u0131n ba\u015ftan sona ola\u011fan, ama \u015fimdi Fransa’da ilk kez meydana gelmekte olan burjuva nitelikte bir olay oldu\u011funu g\u00f6rmesi i\u00e7in Man\u015f’\u0131n \u00f6tesine bir bakmas\u0131 yeterdi. G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki, Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmetten sonra Paris’e \u00f6nayak olan s\u00f6zde devrimci teorisyenler, al\u0131nan \u00f6nlemlerin niteli\u011fi ve sonu\u00e7lar\u0131 konusunda, Ge\u00e7ici H\u00fck\u00fcmetin kendi \u00fcyeleri kadar bilgisizdiler. Fransa’n\u0131n birdenbire tad\u0131n\u0131 tatt\u0131\u011f\u0131 sanayi ve ticaretteki refaha kar\u015f\u0131n, halk y\u0131\u011f\u0131n\u0131, 25 milyon k\u00f6yl\u00fc, b\u00fcy\u00fck bir \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcn\u00fcn ac\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7ekmektedir. Son y\u0131llarda iyi \u00fcr\u00fcn al\u0131nmas\u0131n\u0131n, Fransa’da, tah\u0131l fiyatlar\u0131 \u00fczerinde, \u0130ngiltere’dekinden daha y\u0131k\u0131c\u0131 bir etkisi oldu ve bor\u00e7 i\u00e7inde y\u00fczen, tefecili\u011fin ili\u011fine kadar s\u00f6m\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, vergiler alt\u0131nda ezilen k\u00f6yl\u00fclerin durumu, hi\u00e7 mi hi\u00e7 parlak de\u011fildir. Son \u00fc\u00e7 y\u0131l\u0131n tarihi, halk\u0131n bu s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci bir giri\u015fkenlikten kesin olarak yoksun oldu\u011funu zaten g\u00f6stermi\u015ftir.
Nas\u0131l ki, bunal\u0131m d\u00f6nemi K\u0131taya, \u0130ngiltere’den sonra \u00e7\u0131kageldiyse, refah d\u00f6nemi i\u00e7in de ayn\u0131 \u015fey olmu\u015ftur. Her zaman ilk ba\u015flang\u0131\u00e7 s\u00fcreci \u0130ngiltere’de meydana geliyor; \u0130ngiltere burjuva Cosmos’unun (Aleminin) Demiurgos’udur (Yaradan\u0131d\u0131r). Burjuva toplumunun hep yeniden doland\u0131\u011f\u0131 \u00e7evrimin de\u011fi\u015fik evreleri, K\u0131ta \u00fczerinde ikincil ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcl (sayfa 349) bi\u00e7imlerine girerler. \u0130lk\u00f6nce, K\u0131ta, herhangi ba\u015fka bir \u00fclkeye ihra\u00e7 etti\u011fiyle \u00f6l\u00e7\u00fclemeyecek kadar fazlas\u0131n\u0131, \u0130ngiltere’ye ihra\u00e7 etmi\u015ftir. Ama \u0130ngiltere’ye yap\u0131lan bu ihracat da, \u0130ngiltere’nin, \u00f6zellikle, deniza\u015f\u0131r\u0131 pazara oranla durumuna ba\u011fl\u0131d\u0131r. Sonra, \u0130ngiltere, K\u0131taya yapt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm ihracatla k\u0131yaslanamayacak kadar fazlas\u0131n\u0131, Atlantik-\u00f6tesi \u00fclkelere ihra\u00e7 eder, \u00f6yle ki, bu \u00fclkelere, K\u0131ta taraf\u0131ndan ihra\u00e7 edilen miktarlar, her zaman, \u0130ngiltere’nin deniza\u015f\u0131r\u0131 ihracat\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu bak\u0131mdan, e\u011fer bunal\u0131mlar, ilk\u00f6nce K\u0131ta \u00fczerinde devrimler do\u011furuyorsa da, bu devrimlerin nedeni, her zaman, gene de \u0130ngiltere’dedir. Elbette ki, \u015fiddetli patlamalar, burjuva g\u00f6vdesinin y\u00fcre\u011fine, merkezine vurmadan \u00f6nce u\u00e7 b\u00f6l\u00fcmlerinde meydana gelmek zorundad\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc merkezde denge olana\u011f\u0131 u\u00e7 b\u00f6lgelerdekinden daha fazlad\u0131r. Beri yandan, bu, K\u0131ta \u00fczerindeki devrimlerin, \u0130ngiltere’ye hangi \u00f6l\u00e7\u00fcler i\u00e7inde yans\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131, ayn\u0131 zamanda, bu devrimlerin, burjuvazinin varl\u0131k ko\u015fullar\u0131n\u0131 ne \u00f6l\u00e7\u00fcde sarst\u0131\u011f\u0131n\u0131, zarara u\u011fratt\u0131\u011f\u0131n\u0131, ya da bu devrimlerin politik olu\u015fumlar\u0131n\u0131 ancak hangi noktaya kadar ula\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6steren bir termometredir.
Burjuva toplumunun \u00fcretici g\u00fc\u00e7lerinin, burjuva ko\u015fullar\u0131n kendilerine izin verdikleri \u00f6l\u00e7\u00fcde, g\u00fcr bir \u015fekilde geli\u015febildikleri b\u00f6yle bir refah nedeniyle, ger\u00e7ek devrimden s\u00f6zedilemez. B\u00f6yle bir devrim, ancak, bu iki etkenin, yani modern \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ve burjuva \u00fcretim bi\u00e7imlerinin birbirleri ile \u00e7at\u0131\u015fma haline geldikleri evrelerde olanak kazan\u0131r. Bug\u00fcn, K\u0131tan\u0131n d\u00fczen partisinin de\u011fi\u015fik temsilcilerinin kendilerini kapt\u0131rd\u0131klar\u0131 ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak birbirlerini y\u0131pratt\u0131klar\u0131 \u00e7e\u015fitli \u00e7eki\u015fmeler, yeni devrimlere f\u0131rsat haz\u0131rlamaktan \u00e7ok uzakt\u0131rlar, tam tersine, ili\u015fkilerin temeli, \u015fu an i\u00e7in ge\u00e7ici olarak \u00e7ok g\u00fcvenilir ve, gerici g\u00fc\u00e7lerin bilmedikleri bir \u015fey, \u00e7ok burjuvaca oldu\u011fu i\u00e7indir ki, bu \u00e7eki\u015fmeler m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.
Burjuva geli\u015fmeyi durdurma yolundaki b\u00fct\u00fcn gerici giri\u015fimler de, demokratlar\u0131n b\u00fct\u00fcn ahlaki \u00f6fkeleri ve b\u00fct\u00fcn co\u015fku dolu bildirileri gibi, burjuva ili\u015fkilere \u00e7arp\u0131p k\u0131r\u0131lacakt\u0131r. Yeni bir devrim, ancak yeni bir bunal\u0131m\u0131n ard\u0131ndan gelebilir. Ama biri ne kadar kesinse, \u00f6teki de o kadar kesindir.
\u015eimdi Fransa’ya ge\u00e7elim. (sayfa 350)
Halk\u0131n, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvalarla birli\u011fi i\u00e7inde, 10 Mart se\u00e7imlerinde kazand\u0131\u011f\u0131 zaferi, gene halk, kendisi, 28 Nisan se\u00e7imlerine yola\u00e7arak ortadan kald\u0131rd\u0131. Vidal, yaln\u0131z Paris’te de\u011fil ayn\u0131 zamanda, Bas-Rhin’de de se\u00e7ilmi\u015fti. Montagne’\u0131n ve k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazinin g\u00fc\u00e7l\u00fc bir bi\u00e7imde temsil edildikleri Paris Komitesi, onun Bas-Rhin temsilcili\u011fini se\u00e7meye karar verdi. B\u00f6ylece, 10 Mart zaferi kesin olmaktan \u00e7\u0131k\u0131yordu; karar\u0131n vadesi bir kez daha erteleniyordu, halk\u0131n potansiyel g\u00fcc\u00fc gev\u015fetiliyordu, halk, devrimci zaferler yerine, yasal zaferlere al\u0131\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yordu. Nihayet, 10 Mart\u0131n devrimci anlam\u0131, Haziran ayaklanmas\u0131n\u0131n yeniden sayg\u0131nl\u0131k kazanmas\u0131, b\u00f6ylece proletaryan\u0131n ancak olsa olsa yosma i\u015f\u00e7i k\u0131zlar\u0131n\u0131n ho\u015funa gidecek bir \u015faka diye kabul edebilece\u011fi, fantezist-toplumcu, duygusal k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva Eug\u00e9ne Sue’n\u00fcn adayl\u0131\u011f\u0131 ile ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 y\u0131k\u0131l\u0131yordu. \u0130yi niyetli bu adayl\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda, d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131n karars\u0131z politikas\u0131ndan y\u00fcreklenen d\u00fczen partisi, Haziran zaferini temsil edecek olan bir aday g\u00f6sterdi. Bu g\u00fcl\u00fcn\u00e7 aday, Ispartal\u0131vari bir aile babas\u0131 olan, bununla birlikte bas\u0131n\u0131n o kahramanl\u0131k z\u0131rh\u0131n\u0131 par\u00e7a par\u00e7a \u00e7ekip \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ve se\u00e7imlerde, bana kal\u0131rsa, parlak bir bozguna u\u011frayan Leclerc oldu. 28 Nisan\u0131n yeni se\u00e7im zaferi, Montagne’\u0131 ve k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvaziyi b\u00f6b\u00fcrlendirdi. K\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazinin, yeni bir devrimle proletaryay\u0131 \u00f6n plana itmeksizin salt yasal yoldan isteklerinin sonuna varabilmek d\u00fc\u015f\u00fcncesi ile daha \u015fimdiden a\u011fz\u0131 kulaklar\u0131na var\u0131yordu; 1852’de, yeni se\u00e7imlerde, genel oy ile Bay Ledru-Rollin’i cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 koltu\u011funa oturtmay\u0131 ve meclise de bir Montagnard \u00e7o\u011funlu\u011fu getirmeyi kesinlikle hesapl\u0131yordu. Yeni se\u00e7imler y\u00fcz\u00fcnden, Sue’n\u00fcn adayl\u0131\u011f\u0131ndan, ve Montagne ile k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvazinin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc\u015f tarzlar\u0131ndan, bunlar\u0131n, her ko\u015fulda, rahat durmaya kararl\u0131 olduklar\u0131na iyice g\u00fcvenen d\u00fczen partisi, iki se\u00e7im zaferine, genel oyu kald\u0131ran se\u00e7im yasas\u0131 ile kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. H\u00fck\u00fcmet, bu yasa tasar\u0131s\u0131n\u0131 kendi sorumlulu\u011fu alt\u0131na almaktan sak\u0131nd\u0131. Bu tasar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131, \u00e7o\u011funlu\u011fun ileri gelen b\u00fcy\u00fcklerine, onyedi burgrava[178] emanet ederek, \u00e7o\u011funlu\u011fa a\u00e7\u0131k bir \u00f6d\u00fcn verdi. Dolay\u0131s\u0131yla, genel oyun kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 meclise \u00f6neren h\u00fck\u00fcmet olmad\u0131, meclis, bunu, kendi kendine \u00f6nerdi.
8 May\u0131s g\u00fcn\u00fc tasar\u0131 meclise getirildi. B\u00fct\u00fcn (sayfa 351) sosyal-demokrat bas\u0131n, halka a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131 bir tutum, calme majestueux,[77*] pasiflik, ve temsilcilerine g\u00fcvenme \u00f6\u011f\u00fctlemek i\u00e7in tek v\u00fccut aya\u011fa kalkt\u0131. Sosyal-demokrat gazetelerin her yaz\u0131s\u0131, bir devrimin her \u015feyden \u00f6nce s\u00f6zde-devrimci bas\u0131n\u0131 yoketmekten ba\u015fka bir \u015fey yapamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve \u015fimdi bu yaygarada as\u0131l bu bas\u0131n\u0131n kendini korumas\u0131n\u0131n s\u00f6zkonusu oldu\u011funu a\u00e7\u0131\u011fa vuruyordu. Sahte-devrimci bas\u0131n, b\u00fct\u00fcn gizini ortaya koyuyordu. Kendi \u00f6l\u00fcm ferman\u0131n\u0131 imzal\u0131yordu.
21 May\u0131sta, Montagne, haz\u0131rl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sorununu tart\u0131\u015fmaya getirdi ve anayasaya ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu gerek\u00e7esi ile b\u00fct\u00fcn tasar\u0131n\u0131n geri \u00e7evrilmesini \u00f6nerdi. D\u00fczen partisi, gerekirse anayasan\u0131n \u00e7i\u011fnenece\u011fini, ama bununla birlikte \u015fimdilik buna gerek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc anayasan\u0131n her t\u00fcrl\u00fc yoruma elveri\u015fli oldu\u011funu ve yaln\u0131z \u00e7o\u011funlu\u011fun do\u011fru yorumu yapmaya yetkili bulundu\u011funu s\u00f6yleyerek kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. Thiers ve Montalembert’\u0131n kudurgan, kaba sald\u0131r\u0131lar\u0131na, Montagne \u00e7ok \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc ve \u00e7ok efendice bir h\u00fcmanizmle kar\u015f\u0131 koydu. Montagne t\u00fczel alandan medet umdu, d\u00fczen partisi ise, onu, hukukun as\u0131l ye\u015ferip bitti\u011fi alana, burjuva m\u00fclkiyetine \u00e7ekti. Montagne, inleyerek, b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7leri ile devrimleri savu\u015fturmak isteyip istemediklerini sordu. D\u00fczen partisi devrimleri bekliyoruz diye yan\u0131tlad\u0131.
22 May\u0131s g\u00fcn\u00fc, haz\u0131rl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sorunu 227 oya kar\u015f\u0131 462 oyla kestirilip at\u0131ld\u0131. Ulusal Meclisin ve tek tek her milletvekilinin, halk\u0131n elinden kendi vekilini se\u00e7me hakk\u0131n\u0131 almakla, kendi kendilerini g\u00f6revden ald\u0131klar\u0131n\u0131 o kadar g\u00f6steri\u015fli bir derinlikle tan\u0131tlam\u0131\u015f olan ayn\u0131 adamlar yerlerinde kald\u0131lar ve birdenbire, kendileri yerine, \u00fclkeyi, hem de dilek\u00e7eler yoluyla harekete ge\u00e7irmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar; ve 31 May\u0131sta, yasa, parlak bir ba\u015far\u0131yla meclisten ge\u00e7erken onlar h\u00e2l\u00e2 kayg\u0131s\u0131z, umursamazl\u0131kla yerlerinde oturuyorlard\u0131. Anayasan\u0131n \u00e7i\u011fnenmesinde su\u00e7suz olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6steren tutanak olarak haz\u0131rlad\u0131klar\u0131 bir protesto ile, a\u00e7\u0131k\u00e7a sunmaktan bile ka\u00e7\u0131n\u0131p geriden usulca ba\u015fkan\u0131n cebine sokuverdikleri protesto ile \u00f6\u00e7 almaya kalk\u0131\u015ft\u0131lar.
Paris’te 150.000 ki\u015filik bir ordu, karar\u0131n uzun s\u00fcre ertelenmesi, bas\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131na kilit vurulmas\u0131, Montagne’\u0131n ve yeni (sayfa 352) se\u00e7ilen temsilcilerin korkakl\u0131\u011f\u0131, k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvalar\u0131n g\u00f6rkemli serinkanl\u0131l\u0131\u011f\u0131, ama \u00f6zellikle sanayi ve ticaretteki refah, proletarya y\u00f6n\u00fcnden her t\u00fcrl\u00fc devrimci giri\u015fimi \u00f6nledi.
Genel oy sistemi, g\u00f6revini yerine getirip tamamlam\u0131\u015ft\u0131. Halk\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu, devrimci bir d\u00f6nemde yaln\u0131z genel oyun verebilece\u011fi olgunla\u015fma okulundan ge\u00e7mi\u015fti. Genel oyun bir devrimle ya da gericiler taraf\u0131ndan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyordu.
Montagne, k\u0131sa bir s\u00fcre sonra \u00e7\u0131kagelen bir f\u0131rsatla daha da b\u00fcy\u00fck bir enerjiyle g\u00f6steri\u015fe ba\u015flad\u0131. K\u00fcrs\u00fcn\u00fcn tepesinden, Sava\u015f Bakan\u0131 d’Hautpoul, \u015eubat devrimini, u\u011fursuzluk getiren bir felaket diye adland\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Her zamanki gibi erdemli bir \u00f6fkeyle dolu g\u00fcr\u00fclt\u00fcc\u00fcl\u00fckle ay\u0131rdedilen Montagne’\u0131n konu\u015fmac\u0131lar\u0131, Ba\u015fkan Dupin’in kendilerine s\u00f6z vermedi\u011fini g\u00f6rd\u00fcler. Girardin, Montagne’a derhal toplu halde d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmay\u0131 \u00f6nerdi. Sonu\u00e7: Montagne yerinde kald\u0131, ama Girardin, Montagne’a yara\u015fm\u0131yor diye partiden kovuldu.
Se\u00e7im yasas\u0131na bir de tamamlay\u0131c\u0131, yeni bir bas\u0131n yasas\u0131 gerekliydi. Bu yeni yasa \u00f6yle uzun zaman kendini beklettirmedi. D\u00fczen partisinin getirdi\u011fi de\u011fi\u015fikliklerle iyice a\u011f\u0131rla\u015fan bir h\u00fck\u00fcmet tasar\u0131s\u0131, teminat ak\u00e7elerini y\u00fckseltti, tefrika romanlara ek bir damga vurulmas\u0131n\u0131 zorunlu k\u0131ld\u0131 (Eug\u00e9ne Sue’n\u00fcn se\u00e7ilmesine yan\u0131t), belirli bir yapra\u011fa kadar bas\u0131lm\u0131\u015f olan haftal\u0131k ya da ayl\u0131k b\u00fct\u00fcn yay\u0131n\u0131 vergiye ba\u011flad\u0131 ve, son olarak da, her gazete makalesinin yazar\u0131n\u0131n imzas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131 buyurdu. Teminat ak\u00e7esi y\u00f6nergesi s\u00f6zde-devrimci bas\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fc. Halk, bu bas\u0131n\u0131n ortadan kaybolmas\u0131n\u0131, genel oy sisteminin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n bir kefareti sayd\u0131. Bununla birlikte, yeni yasan\u0131n ne e\u011filimi, ne de yans\u0131lar\u0131, bas\u0131n\u0131n bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden daha \u00f6telere yay\u0131ld\u0131. Gazete bas\u0131n\u0131, imzas\u0131z kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, say\u0131s\u0131z, kimli\u011fi bilinmeyen kamuoyunun ortak organ\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu, devlet i\u00e7inde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc kuvvetti. Her makaleye konulan imza, bir gazeteyi, az ya da \u00e7ok tan\u0131nm\u0131\u015f bireylerden gelen edebi katk\u0131lar dermesi haline getirdi. Her yaz\u0131, bir haber, bir bildiri d\u00fczeyine d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f oldu. O zamana kadar gazeteler, kamuoyunun ka\u011f\u0131t paralar\u0131 gibi elden ele dola\u015fm\u0131\u015ft\u0131, ama \u015fimdi, de\u011feri ve dola\u015f\u0131m\u0131 yaln\u0131z \u00e7ekicisinin de\u011fil, ciro edenin de itibar\u0131na (kredisine) ba\u011fl\u0131 az ya da \u00e7ok makbul poli\u00e7eler durumuna indirgeniyorlard\u0131. D\u00fczen partisinin bas\u0131n\u0131, genel oy (sayfa 353) sisteminin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, k\u00f6t\u00fc bas\u0131na kar\u015f\u0131 en a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6nlemler al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in de k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131l\u0131k yap\u0131yordu. Bununla birlikte, iyi bas\u0131n\u0131n kendisi de, ku\u015fku verici imzas\u0131z yaz\u0131 yay\u0131nlama tutumu ile d\u00fczen partisi i\u00e7in ve daha da \u00e7ok d\u00fczen partisinin ta\u015fra temsilcileri i\u00e7in tedirgin edici idi. Onun yerine, parti, art\u0131k, ad\u0131n\u0131, adresini, k\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi, para ile tutulmu\u015f yazardan ba\u015fkas\u0131n\u0131 istemiyordu. \u0130yi bas\u0131n, hizmetlerine kar\u015f\u0131 g\u00f6sterilen nank\u00f6rl\u00fckten bo\u015funa yak\u0131nd\u0131 durdu. Yasa ge\u00e7ti ve her \u015feyden \u00f6nce ona darbe indiren, yaz\u0131lara imza koyma zorunlulu\u011fu oldu. Cumhuriyet\u00e7i gazetecilerin adlar\u0131, olduk\u00e7a tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131, ama Journal des d\u00e9bats’in, Assembl\u00e9e nationale’in,[179]Constitutionnel’in[180] vb. sayg\u0131de\u011fer firmalar\u0131, esrarengiz kumpanya birdenbire da\u011f\u0131l\u0131p da, Granier de Cassagnac gibi uzun meslek ya\u015fant\u0131lar\u0131nda, akla gelebilecek her t\u00fcrl\u00fc davay\u0131 savunmu\u015f olan sat\u0131r\u0131 \u015fu kadara (penny-a-liners) sat\u0131l\u0131k gazeteciler olarak, Capefigue gibi kendi kendilerine devlet adaml\u0131\u011f\u0131 payesini yak\u0131\u015ft\u0131ran eski bula\u015f\u0131k bezleri olarak, D\u00e9bats’dan Bay Lemoinne gibi g\u00f6n\u00fcl avc\u0131l\u0131\u011f\u0131 taslayan f\u0131nd\u0131kk\u0131ranlar olarak teker teker ufaland\u0131\u011f\u0131 zaman, y\u00fcksek sayg\u0131de\u011fer siyasal bilgelikleri ile pek ac\u0131kl\u0131 bir duruma d\u00fc\u015ft\u00fcler.
Bas\u0131n yasas\u0131 tart\u0131\u015fmalar\u0131nda, Montagne, daha i\u015fin ba\u015f\u0131nda \u00f6yle bir y\u0131lg\u0131nl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc ki, Louis-Philippe zaman\u0131n\u0131n eski bir \u00f6nemli adam\u0131 olan Bay Victor Hugo’nun parlak uzun s\u00f6ylevlerini alk\u0131\u015flamakla yetinmek zorunda kald\u0131.
Se\u00e7im yasas\u0131 ve bas\u0131n yasas\u0131 ile, devrimci ve demokrat parti, resmi sahneden \u00e7ekiliyordu. Yeniden kendi ocaklar\u0131na d\u00f6nmeden \u00f6nce, toplant\u0131 d\u00f6neminin kapanmas\u0131ndan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra, Montagne’\u0131n iki kesimi, sosyalist-demokratlar ve demokrat-sosyalistler, iki bildiri, iki testimonia paupertatis[78*]
\u015eimdi d\u00fczen partisini dikkate alal\u0131m. Neue Rheinische Zeitung, 3. fasik\u00fcl 16. sayfas\u0131nda \u015f\u00f6yle diyordu:
“G\u00fc\u00e7birli\u011fi halindeki orleanc\u0131larla me\u015fruiyet\u00e7ilerin krall\u0131\u011f\u0131 (sayfa 354) yenden diriltme yolundaki h\u0131rslar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, Bonaparte, kendi ger\u00e7ek iktidar\u0131n\u0131n san\u0131n\u0131, yani cumhuriyeti temsil eder; Bonaparte’\u0131n kendi krall\u0131\u011f\u0131n\u0131 geri getirme h\u0131rs\u0131 konusunda da d\u00fczen partisi, kendi ortak egemenliklerinin san\u0131n\u0131, yani cumhuriyeti temsil eder; orleanc\u0131lar kar\u015f\u0131s\u0131nda me\u015fruiyet\u00e7iler, me\u015fruiyet\u00e7iler kar\u015f\u0131s\u0131nda da orleanc\u0131lar statu quo’yu, yani cumhuriyeti temsil ederler. Herbirinin in petto[79*] derken sand\u0131\u011f\u0131ndan daha do\u011fru konu\u015fuyordu.”
Bu, r\u00e9publicains malgr\u00e9 eux[80*] komedisi, statu quo’ya ve onun sa\u011flamla\u015fmas\u0131na kar\u015f\u0131 duyulan nefret, Bonaparte ile Ulusal Meclis aras\u0131ndaki bitmek t\u00fckenmek bilmez s\u00fcrt\u00fc\u015fmeler, d\u00fczen partisinin, durmadan yenilenen, kendisini olu\u015fturan \u00e7e\u015fitli b\u00f6l\u00fcmlere b\u00f6l\u00fcnmesi tehlikesi ve hiziplerinin hep yeni ba\u015ftan biraraya gelmeleri, her kesimin, ortak d\u00fc\u015fmana kar\u015f\u0131 kazan\u0131lan her zaferi m\u00fcttefiklerin ani bozgununa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme \u00e7abas\u0131, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 k\u0131skan\u00e7l\u0131k, h\u0131n\u00e7 ve k\u0131yas\u0131ya ele\u015ftiri, her keresinde yeni bir basier Lamourette[181] ile sona eren durmadan kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 k\u0131l\u0131\u00e7 sallamalar, b\u00fct\u00fcn bu cans\u0131k\u0131c\u0131 yanl\u0131\u015fl\u0131klar komedisi, \u015fu son alt\u0131 ay boyunca oldu\u011fu kadar hi\u00e7 bir zaman b\u00f6ylesine klasik bir bi\u00e7imde s\u00fcr\u00fcp gitmedi.
D\u00fczen partisi, se\u00e7im yasas\u0131n\u0131 ayn\u0131 zamanda Bonaparte’a kar\u015f\u0131 bir zafer say\u0131yordu. H\u00fck\u00fcmet, kendi \u00f6nerisinin kaleme al\u0131nmas\u0131n\u0131 ve sorumlulu\u011funu onyediler komisyonuna b\u0131rakarak, g\u00f6revden el \u00e7ekmemi\u015f miydi? Ve Bonaparte’\u0131n meclise kar\u015f\u0131 ba\u015fl\u0131ca g\u00fcc\u00fc alt\u0131 milyon taraf\u0131ndan se\u00e7ilmi\u015f olmas\u0131na dayanm\u0131yor muydu? Bonaparte, kendi y\u00f6n\u00fcnden, se\u00e7im yasas\u0131na, meclise verilmi\u015f ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yasama erki ile y\u00fcr\u00fctme erki aras\u0131ndaki uyumu sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131 bir \u00f6d\u00fcn (sayfa 355) olarak bak\u0131yordu. Bu baya\u011f\u0131 ser\u00fcvenci, \u00fccret olarak, kendi h\u00fck\u00fcmdar \u00f6dene\u011finin 3 milyon art\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 istedi. Ulusal Meclisin Frans\u0131zlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011funu yurtta\u015fl\u0131ktan \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 bir s\u0131rada, y\u00fcr\u00fctme ile \u00e7at\u0131\u015fmaya girmeye hakk\u0131 var m\u0131yd\u0131? Meclis \u00f6fkeyle yerinden f\u0131rlad\u0131, i\u015fleri iyice ileriye g\u00f6t\u00fcrmek ister g\u00f6r\u00fcnd\u00fc, meclis komisyonu \u00f6neriyi geri \u00e7evirdi, bonapart\u00e7\u0131 bas\u0131n tehditler savurdu ve elinden bir \u015fey gelmez, oy hakk\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f halk\u0131 yard\u0131ma \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131, bir s\u00fcr\u00fc g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc uzla\u015fma giri\u015fimleri oldu ve sonunda meclis, temelde boyun e\u011fdi, ama ayn\u0131 zamanda ilkede \u00f6c\u00fcn\u00fc almak \u00fczere. H\u00fck\u00fcmdarl\u0131k \u00f6dene\u011finin, ilke olarak, 3 milyon art\u0131r\u0131lmas\u0131 yerine, Bonaparte’a 2.160.000 frankl\u0131k bir yard\u0131m verdi. Bu kadar\u0131yla da yetinmeyerek, ancak d\u00fczen partisinin generali, Bonaparte’a kabul ettirilen koruyucu Changarnier’nin desteklemesinden sonra bu \u00f6d\u00fcn\u00fc verdi. Do\u011frusunu s\u00f6ylemek gerekirse, bu iki milyonu Bonaparte’a de\u011fil, Changarnier’ye veriyordu.
\u0130stemeye istemeye \u00f6n\u00fcne at\u0131lan bu arma\u011fan\u0131, Bonaparte da tam ba\u011f\u0131\u015fta bulunan\u0131n havas\u0131yla kabul etti. Bonapart\u00e7\u0131 bas\u0131n yeniden Ulusal Meclise kar\u015f\u0131 parlad\u0131. Bas\u0131n yasas\u0131 \u00fczerine tart\u0131\u015fmalar s\u0131ras\u0131nda, \u00f6zellikle, Bonarparte’\u0131n \u00f6zel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 temsil eden k\u00fc\u00e7\u00fck gazetelere y\u00f6nelik bulunan yaz\u0131lara imza konulmas\u0131na ili\u015fkin de\u011fi\u015fiklik yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman en belliba\u015fl\u0131 bonapart\u00e7\u0131 gazete Pouvoir,[182] Ulusal Meclise kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k ve \u015fiddetli bir sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7ti. Bakanlar, Ulusal Meclis kar\u015f\u0131s\u0131nda gazeteye arka \u00e7\u0131kmamak zorunda kald\u0131lar. Pouvoir sorumlu y\u00f6netmeni Ulusal Meclisin san\u0131k sandalyesine oturtuldu ve en b\u00fcy\u00fck para cezas\u0131na, be\u015f bin frank \u00f6demeye mahk\u00fcm oldu. Ertesi g\u00fcn, Pouvoir, meclise kar\u015f\u0131 daha da sayg\u0131s\u0131z bir yaz\u0131 yay\u0131nl\u0131yordu ve savc\u0131l\u0131k, h\u00fck\u00fcmetin misillemesi olarak, derhal, bir\u00e7ok me\u015fruiyet\u00e7i gazete hakk\u0131nda anayasay\u0131 \u00e7i\u011fnemekten kovu\u015fturma a\u00e7t\u0131.
Sonunda, meclisin tatil edilmesi sorununa gelindi. Bonaparte meclis taraf\u0131ndan rahats\u0131z edilmeden i\u015f g\u00f6rebilmek i\u00e7in bunu istiyordu. D\u00fczen partisi, k\u0131smen kendi hizipleri entrikalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctebilsinler diye, k\u0131smen de \u00e7e\u015fitli milletvekilleri kendi \u00f6zel \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n pe\u015fine ko\u015fabilsinler diye istiyordu. Her ikisinin de, ta\u015fra illerinde, gericilerin zaferlerinden yararlanmak ve bu zaferleri daha da \u00f6telere g\u00f6t\u00fcrmek (sayfa 356) i\u00e7in meclis tatiline gereksinmeleri vard\u0131. B\u00f6ylece, meclis, 11 A\u011fustostan 11 Kas\u0131ma kadar tatile girdi. Ama Bonaparte, kendisi i\u00e7in sadece Ulusal Meclisin cans\u0131kan denetiminden kurtulman\u0131n s\u00f6zkonusu oldu\u011funu hi\u00e7 de gizlemedi\u011fi i\u00e7in, meclis, g\u00fcvenoyuna bile cumhurba\u015fkan\u0131na kar\u015f\u0131 g\u00fcvensizlik damgas\u0131n\u0131 bast\u0131. Tatil s\u0131ras\u0131nda cumhuriyetin iffetinin bek\u00e7ileri olarak g\u00f6revde kalan yirmiyedi \u00fcyeli s\u00fcrekli komisyondan b\u00fct\u00fcn bonapart\u00e7\u0131lar uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131.[183] Onlar\u0131n yerine, cumhurba\u015fkan\u0131na, \u00e7o\u011funlu\u011fun anayasal cumhuriyete ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131tlamak i\u00e7in hatta Si\u00e8cle’den ve National’den birka\u00e7 cumhuriyet\u00e7i bile se\u00e7ildi.
Meclisin tatile girmesinden az \u00f6nce ve \u00f6zellikle tatile giri\u015finden hemen sonra d\u00fczen partisinin iki kesimi, orleanc\u0131larla me\u015fruiyet\u00e7iler, bayraklar\u0131 alt\u0131nda d\u00f6v\u00fc\u015ft\u00fckleri iki kral ailesinin birle\u015fmesi yoluyla uzla\u015fmak ister g\u00f6r\u00fcnd\u00fcler. Louis-Philippe’in \u00f6l\u00fcm\u00fc, sorunu birdenbire kolayla\u015ft\u0131r\u0131nca, gazeteler, Saint-L\u00e9onard’da hasta Louis-Philippe’in ba\u015f\u0131 ucunda tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f olan uzla\u015fma \u00f6nerileriyle doluydu. Louis-Philippe gaspedendi, zorla aland\u0131, Henri V ise gaspedilen, zorla soyulan. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, Paris Kontu, Henri V’in \u00e7ocu\u011fu olmad\u0131\u011f\u0131ndan taht\u0131n me\u015fru varisiydi. \u015eimdi iki hanedan \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131n birle\u015fmesi i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc engel ortadan kalk\u0131yordu. Ama i\u015fte burjuvazinin bu iki kesimi, kendilerini ay\u0131ran \u015feyin belirli bir kral ailesine kar\u015f\u0131 duyduklar\u0131 co\u015fkulu ba\u011fl\u0131l\u0131k de\u011fil, daha \u00e7ok bu iki hanedan\u0131 da birbirinden uzak tutan ayr\u0131 ayr\u0131 s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131karlar\u0131 oldu\u011funu kesinlikle ancak o zaman anlad\u0131lar. T\u0131pk\u0131 rakipleri orleanc\u0131lar\u0131n Saint-L\u00e9onard’a gitmesi gibi, Wiesbaden’e Henri V’in saray\u0131na hac ziyaretine giden me\u015fruiyet\u00e7iler, orada, Louis-Philippe’in \u00f6l\u00fcm haberini ald\u0131lar. Hemen, \u00f6zellikle cumhuriyetin iffetinin bek\u00e7ileri komisyon \u00fcyelerinden olu\u015fmu\u015f ve parti i\u00e7inde ortaya \u00e7\u0131kan bir \u00e7eki\u015fme dolay\u0131s\u0131yla tanr\u0131sal hakk\u0131n en kesin ilan\u0131 ile kendini g\u00f6steren in partibusinfidelium[98] bir kabine[184] kurdular. Orleanc\u0131lar, bu bildirinin[185] bas\u0131nda yaratt\u0131\u011f\u0131 sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 k\u0131r\u0131c\u0131 skandala \u00e7ok sevindiler ve hi\u00e7 bir an me\u015fruiyet\u00e7ilere kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k d\u00fc\u015fmanl\u0131klar\u0131n\u0131 gizlemediler.
Ulusal Meclisin tatili s\u0131ras\u0131nda \u0130l Meclisleri topland\u0131. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu, anayasan\u0131n az\u00e7ok yumu\u015fat\u0131lm\u0131\u015f bir revizyonundan yana oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131, yani daha fazla (sayfa 357) belirtmeksizin, krall\u0131\u011f\u0131n yeniden diriltilmesi lehinde bir “\u00e7\u00f6z\u00fcmden” yana oldu\u011funu bildirdi, ama ayn\u0131 zamanda bu \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc bulamayacak kadar yeteneksiz ve korkak oldu\u011funu itiraf etti. Bonapart\u00e7\u0131 kesim, bu anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fi iste\u011fini, hemen Bonaparte’\u0131n cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n uzat\u0131lmas\u0131 anlam\u0131nda yorumlad\u0131.
Anayasal \u00e7\u00f6z\u00fcm: Bonaparte’\u0131n 1852 May\u0131s\u0131nda g\u00f6revi b\u0131rakmas\u0131, \u00fclkenin b\u00fct\u00fcn se\u00e7menleri taraf\u0131ndan yeni bir cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n ayn\u0131 g\u00fcnde se\u00e7ilmesi, yeni ba\u015fkan\u0131n ilk aylar\u0131nda anayasay\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irmekle g\u00f6revli \u00f6zel bir meclisin anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fini yapmas\u0131, egemen s\u0131n\u0131f i\u00e7in kesin olarak kabul edilmez bir \u015feydi. Yeni ba\u015fkan\u0131n se\u00e7im g\u00fcn\u00fc, me\u015fruiyet\u00e7i, orleanc\u0131, burjuva cumhuriyet\u00e7i, devrimci, b\u00fct\u00fcn d\u00fc\u015fman partilerin randevu g\u00fcn\u00fc olacakt\u0131. Zorunlu olarak, \u00e7e\u015fitli kesimler aras\u0131nda sert nitelikte bir karara var\u0131lacakt\u0131. E\u011fer d\u00fczen partisi, hanedan ailelerinin d\u0131\u015f\u0131ndan gelme tarafs\u0131z bir adam\u0131n, adayl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde birle\u015filmesini sa\u011flamay\u0131 ba\u015farsa bile, bu adam, yeniden Bonaparte’\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda bulacakt\u0131. D\u00fczen partisi \u00fclke ile sava\u015f\u0131m\u0131nda, y\u00fcr\u00fctme erkinin g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rmak zorundad\u0131r. Y\u00fcr\u00fctmenin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn her art\u0131\u015f\u0131nda onun ulu ki\u015fisi Bonaparte’\u0131n g\u00fcc\u00fc de artar. Bu bak\u0131mdan, d\u00fczen partisi ortakla\u015fa kulland\u0131klar\u0131 iktidar\u0131n\u0131 kuvvetlendirdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, Bonaparte’\u0131n hanedana ili\u015fkin iddialar\u0131n\u0131n sava\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131n\u0131 da o kadar kuvvetlendirmi\u015f olur, onun, karar g\u00fcn\u00fc, anayasal \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc zor yoluyla ortadan kald\u0131rma \u015fans\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendirir. D\u00fczen partisi, halk y\u00f6n\u00fcnden se\u00e7im yasas\u0131 ile anayasan\u0131n ba\u015fl\u0131ca temel direklerinden birine ne kadar \u00e7arpmam\u0131\u015fsa, Bonaparte da, d\u00fczen partisi y\u00f6n\u00fcnden, anayasan\u0131n bir ba\u015fka belliba\u015fl\u0131 temel dire\u011fine daha fazla ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7arpm\u0131\u015f olmayacakt\u0131r. Hatta olabilir ki, meclise kar\u015f\u0131 genel oya bile ba\u015fvurabilir. Bir s\u00f6zc\u00fckle, anayasal \u00e7\u00f6z\u00fcm, b\u00fct\u00fcn siyasal statu quo’yu tehlikeye sokuyor, ve yurtta\u015f, statu quo’yu tehdit eden tehlikenin gerisinde, kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131, anar\u015fiyi, i\u00e7sava\u015f\u0131 g\u00f6r\u00fcyor. Yurtta\u015f, 1852 May\u0131s\u0131n\u0131n ilk pazar\u0131 i\u00e7in al\u0131mlar\u0131n\u0131n, sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n, poli\u00e7elerinin, evlenmelerinin, noter mukavelelerinin, ipoteklerinin, toprak gelirlerinin, kiralar\u0131n\u0131n, k\u00e2rlar\u0131n\u0131n, b\u00fct\u00fcn s\u00f6zle\u015fmelerinin ve b\u00fct\u00fcn gelir kaynaklar\u0131n\u0131n tehlikeye d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6r\u00fcyor ve bu tehlikeyi g\u00f6ze alam\u0131yor. Statu quo’yu tehdit eden tehlikenin (sayfa 358) ard\u0131nda b\u00fct\u00fcn burjuva toplumun y\u0131k\u0131lmas\u0131 tehlikesi gizleniyor. Burjuva anlamda tek \u00e7\u00f6z\u00fcm, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn ertelenmesidir. \u00c7\u00f6z\u00fcm, anayasal cumhuriyeti, ancak anayasan\u0131n \u00e7i\u011fnenmesi ile, cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n iktidar\u0131n\u0131n uzat\u0131lmas\u0131 ile kurtarabilir. \u0130l Meclislerinin toplant\u0131lar\u0131n\u0131n kapanmas\u0131ndan sonra, “\u00e7\u00f6z\u00fcmler” konusunda giri\u015fti\u011fi yorucu ve derin tart\u0131\u015fmalardan sonra, d\u00fczen bas\u0131n\u0131n\u0131n son s\u00f6z\u00fc de buydu. D\u00fczenin \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc partisi, b\u00f6ylece, kendini, utan\u00e7 i\u00e7inde, sahte Bonaparte’\u0131n g\u00fcl\u00fcn\u00e7, s\u0131radan, tiksinilesi ki\u015fili\u011fini ciddiye almak zorunda g\u00f6r\u00fcyor.
Bu kirli ki\u015fi, kendisine gittik\u00e7e daha \u00e7ok gerekli adam niteli\u011fi veren nedenler \u00fcst\u00fcne de kuruntulara kap\u0131lmaktayd\u0131. Kendi partisi, Bonaparte’\u0131n giderek artan \u00f6nemini ko\u015fullara y\u00fckleyecek kadar bir zeka belirtisi g\u00f6sterirken, o, bu \u00f6nemini, yaln\u0131z ad\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fcleyici erdemine ve ya\u015fam\u0131 boyu Napol\u00e9on’un karikat\u00fcr\u00fc olu\u015funa bor\u00e7lu oldu\u011funa inan\u0131yordu. Her g\u00fcn daha bir giri\u015fken oluyordu. Saint-L\u00e9onard’a ve Wiesbaden’e yap\u0131lan hac ziyaretlerine, Fransa’daki turneleri ile kar\u015f\u0131l\u0131k verdi. Onun ki\u015fili\u011finin b\u00fcy\u00fcleyici etkisine bonapart\u00e7\u0131lar\u0131n o kadar az g\u00fcveni vard\u0131 ki, her gitti\u011fi yere Paris lumpen-proletaryas\u0131n\u0131n \u00f6rg\u00fct\u00fc On-Aral\u0131k Derne\u011finin[186] adamlar\u0131n\u0131 trenlerle, t\u0131kl\u0131m t\u0131kl\u0131m posta arabalar\u0131 ile \u015fak\u015fak\u00e7\u0131 olarak g\u00f6nderiyorlard\u0131. S\u00f6yleyece\u011fi s\u00f6zleri, kuklalar\u0131n\u0131n a\u011fz\u0131na \u00f6nceden koyuyorlard\u0131, bu s\u00f6ylevler, ba\u015fka ba\u015fka illerin kar\u015f\u0131lay\u0131\u015f\u0131na g\u00f6re, ya cumhuriyet u\u011fruna \u00f6zden ge\u00e7erli\u011fin (feragat) ya da dire\u015fken caymaz dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 politikas\u0131n\u0131n se\u00e7im slogan\u0131 oldu\u011funu a\u00e7\u0131kl\u0131yorlard\u0131. B\u00fct\u00fcn manevralara kar\u015f\u0131n, bu geziler zafer turneleri olmaktan \u00e7ok uzakt\u0131lar.
B\u00f6ylece halkta co\u015fkulu bir hayranl\u0131k yaratt\u0131\u011f\u0131 san\u0131s\u0131na kap\u0131lan Bonaparte, orduyu kazanmak i\u00e7in harekete ge\u00e7ti. Versailles yak\u0131nlar\u0131ndaki Satory ovas\u0131nda b\u00fcy\u00fck tefti\u015fler yapt\u0131rtt\u0131, bu tefti\u015fler s\u0131ras\u0131nda sarm\u0131sakl\u0131 sucuklarla, \u015fampanyalarla ve yaprak sigaralar\u0131 ile askerleri sat\u0131n almaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ger\u00e7ek Napol\u00e9on, uzun fetih y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerinin b\u00fcy\u00fck yorgunluklar\u0131yla bitkin d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f askerlerini, bir anl\u0131k babacan bir i\u00e7tenlikle canland\u0131rmas\u0131n\u0131 biliyorduysa, d\u00fczmece Napol\u00e9on da, birliklerin, “Ya\u015fas\u0131n Napol\u00e9on! Ya\u015fas\u0131n sucuklar!” diye ba\u011f\u0131rarak kendisine te\u015fekk\u00fcr ettiklerini (sayfa 359) san\u0131yordu.
Bu tefti\u015fler, Bonaparte ile bir yandan Sava\u015f Bakan\u0131 d’Hautpoul aras\u0131ndaki, \u00f6te yandan da Changarnier aras\u0131ndaki uzun zaman gizli kalm\u0131\u015f ge\u00e7imsizli\u011fin patlak vermesine yola\u00e7t\u0131. D\u00fczen partisi, Changarnier’de, ger\u00e7ekten tarafs\u0131z adam\u0131n\u0131 bulmu\u015ftu, Changarnier’de hanedana ili\u015fkin \u00f6zel iddialar bulunmas\u0131 s\u00f6zkonusu olamazd\u0131. Onu, Bonaparte’\u0131n ard\u0131l\u0131 olarak se\u00e7mi\u015f olan d\u00fczen partisiydi. \u00dcstelik Changarnier, 29 Ocak ve 13 Haziran 1849 m\u00fcdahaleleriyle, d\u00fczen partisinin b\u00fcy\u00fck komutan\u0131, korkak burjuvazinin g\u00f6z\u00fcnde hoyrat\u00e7a bir darbeyle devrimin Gordiyom d\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00e7\u00f6zen \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u0130skender’i olmu\u015ftu. Asl\u0131nda Bonaparte kadar g\u00fcl\u00fcn\u00e7 olan Changarnier, b\u00f6ylece, bedavadan bir g\u00fc\u00e7 haline gelmi\u015fti ve Ulusal Meclis, cumhurba\u015fkan\u0131na g\u00f6zkulak olmas\u0131 i\u00e7in, onu, ba\u015fkan\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131yordu. Kendisi, \u00f6rne\u011fin \u00f6denek sorununda, Bonaparte’a g\u00f6sterdi\u011fi kay\u0131r\u0131c\u0131l\u0131kla g\u00f6steri\u015f yapt\u0131 ve Bonaparte’a kar\u015f\u0131 ve onun bakanlar\u0131na kar\u015f\u0131 daha \u00fcst\u00fcn olan erkini her zaman daha \u00e7ok ortaya koyuyordu. Se\u00e7im yasas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla bir ayaklanma beklendi\u011fi zaman, subaylar\u0131na, sava\u015f bakan\u0131ndan ve cumhurba\u015fkan\u0131ndan herhangi bir emir almalar\u0131n\u0131 yasaklam\u0131\u015ft\u0131. Bas\u0131n, Changarnier’nin ki\u015fili\u011finin b\u00fcy\u00fcmesine daha da yard\u0131m ediyordu. B\u00fcy\u00fck adam eksikli\u011fi oldu\u011fundan, d\u00fczen partisi, kendini, do\u011fal olarak, s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcnde bulunmayan kuvveti bir tek bireye y\u00fcklemek ve b\u00f6ylece onu bir canavar haline getirinceye kadar \u015fi\u015firmek zorunda g\u00f6r\u00fcyordu. \u0130\u015fte b\u00f6yle do\u011fdu Changarnier, “‘toplumun kalesi” efsanesi. \u0130ddial\u0131 \u015farlatanl\u0131\u011f\u0131, d\u00fcnyay\u0131 omuzlar\u0131nda ta\u015f\u0131ma al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6steri\u015findeki \u00f6nemli adam edas\u0131 ve esrarl\u0131 hava, Satory tefti\u015fi s\u0131ras\u0131nda ve ondan sonra olup bitenlerle, burjuva \u00f6dlekli\u011finin bu asl\u0131 astar\u0131 olmayan yarat\u0131\u011f\u0131n, bu dev Changarnier’yi aleladelik boyutlar\u0131na indirmek ve onu, o toplumun kurtar\u0131c\u0131 kahraman\u0131, emekli bir generali haline getirivermek i\u00e7in Bonaparte’\u0131n ufac\u0131k bir kalem oynatmas\u0131n\u0131n yetece\u011fini tan\u0131tlayan olaylarla d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fcl\u00fcn\u00e7 kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131 meydana getiriyordu.
Bonaparte, sava\u015f bakan\u0131n\u0131, disiplin alan\u0131nda, cans\u0131k\u0131c\u0131 koruyucusu ile h\u0131r \u00e7\u0131karmaya k\u0131\u015fk\u0131rtarak, Changarnier’den \u00e7oktan \u00f6c\u00fcn\u00fc alm\u0131\u015ft\u0131. Son Satory tefti\u015fi, nihayet eski h\u0131nc\u0131n (sayfa 360) ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden oldu. S\u00fcvari alaylar\u0131n\u0131n, anayasaya ayk\u0131r\u0131 olarak, “Ya\u015fas\u0131n \u0130mparator” hayk\u0131r\u0131\u015flar\u0131 ile ge\u00e7it yapt\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc zaman Changarnier’nin anayasal \u00f6fkesi art\u0131k kab\u0131na s\u0131\u011fmaz oldu. Meclisin gelecek toplant\u0131s\u0131nda, bu ba\u011f\u0131r\u0131\u015flar konusunda ho\u015fa gitmeyecek her t\u00fcrl\u00fc tart\u0131\u015fmay\u0131 \u00f6nlemek i\u00e7in, Bonaparte, Sava\u015f Bakan\u0131 d’Hautpoul’u, Cezayir’e vali atayarak uzakla\u015ft\u0131rd\u0131. Onun yerine, kabal\u0131k ve sertlik konusunda Changarnier’den hi\u00e7 mi hi\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131 kalmayan imparatorluk zaman\u0131n\u0131n eski bir generalini getirdi. Ama, d’Hautpoul’un uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, Changarnier’ye verilmi\u015f bir \u00f6d\u00fcn gibi g\u00f6r\u00fcnmesin diye, ayn\u0131 zamanda, toplumun b\u00fcy\u00fck kurtar\u0131c\u0131s\u0131n\u0131n sa\u011fkolu olan general Neumeyer’i de Paris’ten Nantes’a nakletti. Son tefti\u015fte, b\u00fct\u00fcn piyade birliklerine, Napol\u00e9on’un ard\u0131l\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde kaskat\u0131 bir sessizlik i\u00e7inde ge\u00e7it resmi yapt\u0131rtan bu Neumeyer idi. Neumeyer’in \u015fahs\u0131nda yaralanan Changamier, protesto etti, tehdit etti. Bo\u015funa. \u0130ki g\u00fcn s\u00fcren g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden sonra, Neumeyer’in nakli konusundaki kararname Moniteur’de yay\u0131nland\u0131 ve bundan b\u00f6yle d\u00fczenin kahraman\u0131na, art\u0131k, disipline boyun e\u011fmekten ya da istifa etmekten ba\u015fka bir yol kalm\u0131yordu.
Bonaparte’\u0131n Changarnier ile sava\u015f\u0131m\u0131, d\u00fczen partisi ile yapt\u0131\u011f\u0131 sava\u015f\u0131m\u0131n bir devam\u0131d\u0131r. Bu bak\u0131mdan, 11 Kas\u0131mda Ulusal Meclis toplant\u0131lar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 tehdit dolu bir hava i\u00e7inde yap\u0131l\u0131r. Bir bardak suda f\u0131rt\u0131na kopar\u0131lacakt\u0131r. Asl\u0131nda eski oyunu s\u00fcrd\u00fcrmek zorunludur. Bununla birlikte, d\u00fczen partisinin \u00e7o\u011funlu\u011fu, \u00e7e\u015fitli kesimlerin ilkelere s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131 olan adamlar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131r\u0131p \u00e7a\u011f\u0131rmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n yetkilerini uzatmak zorunda kalacakt\u0131r. \u00d6nceden yapt\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn protestolar\u0131na kar\u015f\u0131n, zaten paras\u0131zl\u0131ktan bunalm\u0131\u015f olan Bonaparte, basit bir yetkilendirme bi\u00e7imindeki bu iktidar uzat\u0131lmas\u0131n\u0131 Ulusal Meclisin elinden hi\u00e7 istifini bozmadan kabul edecektir. \u0130\u015fte b\u00f6ylece \u00e7\u00f6z\u00fcm ertelenmi\u015f, statu quo korunmu\u015f, d\u00fczen partisinin bir hizbi \u00f6teki hizip taraf\u0131ndan y\u0131prat\u0131lm\u0131\u015f, zay\u0131flat\u0131lm\u0131\u015f, olanaks\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f, ortak d\u00fc\u015fmana, ulusun kitlesine kar\u015f\u0131 bask\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve ekonomik ili\u015fkiler, yeni bir patlama gelip de, b\u00fct\u00fcn bu kavgac\u0131 partileri, anayasal cumhuriyetleri ile birlikte, havaya f\u0131rlataca\u011f\u0131 bir geli\u015fme noktas\u0131na yeniden (sayfa 361) ula\u015f\u0131ncaya kadar son kertesine vard\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olur.
Ayr\u0131ca, burjuvay\u0131 yat\u0131\u015ft\u0131rmak i\u00e7in \u015funu da s\u00f6ylemek gerekir ki, Bonaparte ile d\u00fczen partisi aras\u0131ndaki skandal, bir y\u0131\u011f\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck kapitalisti borsada y\u0131k\u0131ma u\u011fratmak ve onlar\u0131n servetini b\u00fcy\u00fck borsa kurtlar\u0131n\u0131n cebine ge\u00e7irmek gibi bir sonu\u00e7 do\u011furur. (sayfa 362)<\/p>\n

Ocak ve 1 Kas\u0131m 1850 tarihleri
aras\u0131nda Marx taraf\u0131ndan yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n

\u00d6zg\u00fcn bas\u0131m\u0131 Neue Rheinische
Zeitung, Politisch-\u00d6konomische
Revue, 1850, n\u00b0 1, 2, 3, 5-6’da
yay\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

K\u00f6yl\u00fclerde, kerte kerte alt\u00fcst olu\u015f, de\u011fi\u015fik belirtilerle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Daha, Yasama Meclisi se\u00e7imlerinde kendini g\u00f6sterdi, Lyon’a kom\u015fu be\u015f ilde ilan edilen s\u0131k\u0131y\u00f6netim i\u00e7inde kendini g\u00f6sterdi, 13 Hazirandan birka\u00e7 ay sonra, Gironde ili taraf\u0131ndan, Chambre introuvable’in[72*] eski ba\u015fkan\u0131 yerine bir Montagnard’\u0131n se\u00e7iminde kendini g\u00f6sterdi. 20 Aral\u0131k 1849’da, me\u015fruiyet\u00e7ilerin vaadedilmi\u015f topra\u011f\u0131, 1794’te ve 1795’te cumhuriyet\u00e7ilere kar\u015f\u0131 en […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5772","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-fransa-da-sinif-savasimlari-karl-marx"},"yoast_head":"\nFransa'da S\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131mlar\u0131 (5.B\u00f6l\u00fcm) | Karl Marks - narteks.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Fransa'da S\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131mlar\u0131 (5.B\u00f6l\u00fcm) | Karl Marks\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"K\u00f6yl\u00fclerde, kerte kerte alt\u00fcst olu\u015f, de\u011fi\u015fik belirtilerle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Daha, Yasama Meclisi se\u00e7imlerinde kendini g\u00f6sterdi, Lyon’a kom\u015fu be\u015f ilde ilan edilen s\u0131k\u0131y\u00f6netim i\u00e7inde kendini g\u00f6sterdi, 13 Hazirandan birka\u00e7 ay sonra, Gironde ili taraf\u0131ndan, Chambre introuvable’in[72*] eski ba\u015fkan\u0131 yerine bir Montagnard’\u0131n se\u00e7iminde kendini g\u00f6sterdi. 20 Aral\u0131k 1849’da, me\u015fruiyet\u00e7ilerin vaadedilmi\u015f topra\u011f\u0131, 1794’te ve 1795’te cumhuriyet\u00e7ilere kar\u015f\u0131 en […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"narteks.net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-03-08T11:25:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"90\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"51 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tar\u0131k\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\"},\"headline\":\"Fransa’da S\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131mlar\u0131 (5.B\u00f6l\u00fcm) | Karl Marks\",\"datePublished\":\"2011-03-08T11:25:06+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/\"},\"wordCount\":10157,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Fransa'da S\u0131n\u0131f Sava\u015f\u0131mlar\u0131 - Karl Marx\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/\",\"name\":\"Fransa'da S\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131mlar\u0131 (5.B\u00f6l\u00fcm) | Karl Marks - narteks.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\"},\"datePublished\":\"2011-03-08T11:25:06+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/narteks.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Fransa’da S\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131mlar\u0131 (5.B\u00f6l\u00fcm) | Karl Marks\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"name\":\"narteks.net\",\"description\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"alternateName\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\",\"name\":\"narteks.net\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"width\":300,\"height\":90,\"caption\":\"narteks.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/narteks\",\"https:\/\/instagram.com\/narteksnet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\",\"name\":\"Tar\u0131k\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tar\u0131k\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/narteks.net\"],\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Fransa'da S\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131mlar\u0131 (5.B\u00f6l\u00fcm) | Karl Marks - narteks.net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Fransa'da S\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131mlar\u0131 (5.B\u00f6l\u00fcm) | Karl Marks","og_description":"K\u00f6yl\u00fclerde, kerte kerte alt\u00fcst olu\u015f, de\u011fi\u015fik belirtilerle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Daha, Yasama Meclisi se\u00e7imlerinde kendini g\u00f6sterdi, Lyon’a kom\u015fu be\u015f ilde ilan edilen s\u0131k\u0131y\u00f6netim i\u00e7inde kendini g\u00f6sterdi, 13 Hazirandan birka\u00e7 ay sonra, Gironde ili taraf\u0131ndan, Chambre introuvable’in[72*] eski ba\u015fkan\u0131 yerine bir Montagnard’\u0131n se\u00e7iminde kendini g\u00f6sterdi. 20 Aral\u0131k 1849’da, me\u015fruiyet\u00e7ilerin vaadedilmi\u015f topra\u011f\u0131, 1794’te ve 1795’te cumhuriyet\u00e7ilere kar\u015f\u0131 en […]","og_url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/","og_site_name":"narteks.net","article_published_time":"2011-03-08T11:25:06+00:00","og_image":[{"width":300,"height":90,"url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","type":"image\/png"}],"author":"Tar\u0131k","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@narteks","twitter_site":"@narteks","twitter_misc":{"Yazan:":"Tar\u0131k","Tahmini okuma s\u00fcresi":"51 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/"},"author":{"name":"Tar\u0131k","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca"},"headline":"Fransa’da S\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131mlar\u0131 (5.B\u00f6l\u00fcm) | Karl Marks","datePublished":"2011-03-08T11:25:06+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/"},"wordCount":10157,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"articleSection":["Fransa'da S\u0131n\u0131f Sava\u015f\u0131mlar\u0131 - Karl Marx"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/","url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/","name":"Fransa'da S\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131mlar\u0131 (5.B\u00f6l\u00fcm) | Karl Marks - narteks.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#website"},"datePublished":"2011-03-08T11:25:06+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/03\/08\/fransada-sinif-savasimlari-5bolum-karl-marks\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/narteks.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Fransa’da S\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131mlar\u0131 (5.B\u00f6l\u00fcm) | Karl Marks"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/narteks.net\/#website","url":"https:\/\/narteks.net\/","name":"narteks.net","description":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"alternateName":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization","name":"narteks.net","url":"https:\/\/narteks.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","width":300,"height":90,"caption":"narteks.net"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/narteks","https:\/\/instagram.com\/narteksnet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca","name":"Tar\u0131k","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tar\u0131k"},"sameAs":["http:\/\/narteks.net"],"url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5772","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5772"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5772\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5772"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5772"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5772"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}