![](\"images\/stories\/karl_marx.jpg\")
ULUSLARARASI \u0130\u015e\u00c7\u0130 B\u0130RL\u0130\u011e\u0130 GENEL KONSEY\u0130N\u0130N \u00c7A\u011eRISI<\/p>\nULUSLARARASI \u0130\u015e\u00c7\u0130 B\u0130RL\u0130\u011e\u0130 GENEL KONSEY\u0130N\u0130N \u00c7A\u011eRISI<\/p>\n
AVRUPA VE B\u0130RLE\u015e\u0130K DEVLETLER’DEK\u0130 T\u00dcM B\u0130RL\u0130K \u00dcYELER\u0130NE<\/p>\n
4 Eyl\u00fcl 1870 g\u00fcn\u00fc, Paris i\u015f\u00e7ileri, hemen hemen bir anda Fransa’n\u0131n bir ucundan \u00f6b\u00fcr ucuna, bir tek uyumsuz ses \u00e7\u0131kmaks\u0131z\u0131n alk\u0131\u015flanan cumhuriyeti il\u00e2n ettikleri zaman, devlet adam\u0131 olarak Thiers ve general olarak Trochu ile birlikte, mevki pe\u015finde ko\u015fan bir entrikac\u0131 avukatlar toplulu\u011fu, Belediye Dairesini (Hotel de ville) ellerine ge\u00e7irdi. Bu adamlar, o s\u0131rada b\u00fct\u00fcn tarihsel bunal\u0131m d\u00f6nemlerinde Fransa’y\u0131 temsil bak\u0131m\u0131ndan Paris’e d\u00fc\u015fen g\u00f6reve \u00f6ylesine ba\u011fnaz bir inan\u00e7la dolu idiler ki, Fransa h\u00fck\u00fcmetinden d\u00fczenle kapt\u0131klar\u0131 g\u00f6rev sanlar\u0131n\u0131 hakl\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in, g\u00fcn\u00fc ge\u00e7mi\u015f Paris temsilcisi vek\u00e2letlerinin kopyas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karmay\u0131 yeterli g\u00f6rd\u00fcler. Son sava\u015f \u00fczerindeki ikinci \u00e7a\u011fr\u0131m\u0131zda, bu adamlar\u0131n ba\u015fa ge\u00e7i\u015flerinden be\u015f g\u00fcn sonra, onlar\u0131n kim olduklar\u0131n\u0131 size s\u00f6yl\u00fcyorduk. Bununla birlikte, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ger\u00e7ek (sayfa: 241) temsilcileri hen\u00fcz bonapart\u00e7\u0131 zindanlarda olduklar\u0131 ve Prusyal\u0131lar da kent \u00fczerine y\u00fcr\u00fcmekte bulunduklar\u0131 i\u00e7in, haz\u0131rl\u0131ks\u0131z yakalanan Paris, salt ulusal savunma erekleri bak\u0131m\u0131ndan kullan\u0131lmas\u0131 kesin ko\u015fuluna ba\u011fl\u0131 olarak, bu iktidar al\u0131n\u0131\u015f\u0131na g\u00f6zyumdu. Oysa, Paris i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131, silahland\u0131rmadan, onu ger\u00e7ek bir g\u00fc\u00e7 olarak \u00f6rg\u00fctleyip saflar\u0131n\u0131 sava\u015f\u0131n ta kendisi ile yeti\u015ftirmeden, Paris nas\u0131l savunulabilirdi? Ama silahland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f Paris demek, silahl\u0131 devrim demekti. Paris’in Prusyal\u0131 sald\u0131rgan \u00fczerindeki bir zaferi, Frans\u0131z i\u015f\u00e7isinin Frans\u0131z kapitalisti ve onun devlet asalaklar\u0131 \u00fczerindeki bir zaferi olurdu. Ulusal g\u00f6rev ile s\u0131n\u0131f \u00e7\u0131kar\u0131 aras\u0131ndaki bu \u00e7at\u0131\u015fmada, ulusal savunma h\u00fck\u00fcmeti bir an bile duraksamad\u0131: bir ulusal ihanet h\u00fck\u00fcmeti durumuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc.
Ald\u0131\u011f\u0131 ilk \u00f6nlem, cumhuriyetin bir kral ile trampa edilmesi kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, arac\u0131l\u0131k dilemek \u00fczere, Thiers’yi t\u00fcm Avrupa saraylar\u0131n\u0131 dola\u015fmaya g\u00f6ndermek oldu. Ku\u015fatman\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan d\u00f6rt ay sonra, teslim s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ilk kez olarak s\u00f6ylemek i\u00e7in uygun zaman\u0131n geldi\u011fine inand\u0131klar\u0131nda, Trochu, Jules Favre ve meslekta\u015flar\u0131ndan birka\u00e7\u0131n\u0131n da huzurunda, toplanm\u0131\u015f bulunan Paris belediye ba\u015fkanlar\u0131na \u015f\u00f6yle bir s\u00f6ylev \u00e7ekti:<\/p>\n
“Daha 4 Eyl\u00fcl ak\u015fam\u0131 meslekta\u015flar\u0131m\u0131n bana y\u00f6nelttikleri ilk soru \u015fu oldu: Paris, herhangi bir ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131 ile, bir ku\u015fatmaya dayanabilir ve Prusya ordusuna direnebilir mi? Olumsuz yan\u0131tlamada duraksamad\u0131m. Beni dinleyen meslekta\u015flar\u0131mdan baz\u0131lar\u0131, do\u011fru s\u00f6yledi\u011fime ve kan\u0131m\u0131 de\u011fi\u015ftirmedi\u011fime tan\u0131kl\u0131k edebilirler. Onlara, bu ayn\u0131 terimlerle, i\u015flerin g\u00fcncel durumunda, Prusya ordusuna kar\u015f\u0131 bir ku\u015fatmaya dayanmaya kalk\u0131\u015fman\u0131n bir \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131k olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledim. Ku\u015fkusuz, diye ekledim, bu kahramanca bir \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131k olurdu, ama i\u015fte hepsi o kadar… Olaylar (onun kendisinin y\u00f6netti\u011fi olaylar) \u00f6ng\u00f6r\u00fclerimi yalanlamad\u0131.”<\/p>\n
Trochu’n\u00fcn bu g\u00f6n\u00fcl al\u0131c\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck s\u00f6ylevi, sonradan orada bulunan belediye ba\u015fkanlar\u0131ndan biri olan Bay Corbon taraf\u0131ndan yay\u0131mland\u0131.
B\u00f6ylece, daha cumhuriyetin il\u00e2n edildi\u011fi ak\u015fam Trochu’n\u00fcn plan\u0131, meslekta\u015flar\u0131n\u0131n bildi\u011fi gibi, Paris’in teslimi idi. E\u011fer ulusal savunma, Thiers, Favre ve hempalar\u0131n\u0131n ki\u015fisel h\u00fck\u00fcmetleri i\u00e7in bir bahaneden daha \u00e7ok bir \u015fey olmu\u015f (sayfa: 242) olayd\u0131, 4 Eyl\u00fcl t\u00fcredileri, 5 Eyl\u00fclde h\u00fck\u00fcmetten el\u00e7eker, Paris halk\u0131n\u0131 Trochu “plan”\u0131ndan haberdar ederlerdi; onu ya hemen teslim olmas\u0131, ya da kendi yazg\u0131s\u0131n\u0131 kendi eline almas\u0131 i\u00e7in zorlarlard\u0131. Ama bunun yerine, al\u00e7ak sahtek\u00e2rlar Parislilerin kahramanca \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmeyi kararla\u015ft\u0131rd\u0131lar: bir a\u00e7l\u0131k rejiminden ge\u00e7irilecek, kafalar\u0131 \u015fi\u015firilecek ve bu arada g\u00fcr\u00fclt\u00fcl\u00fc g\u00f6sterilerle aldat\u0131lacaklard\u0131: Trochu, “Paris valisi, hi\u00e7 bir zaman teslim olmayacak”; Jules Favre, d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131, “topraklar\u0131m\u0131zdan bir santim, kalelerimizden tek ta\u015f” vermeyecek! Gambetta’ya yazd\u0131\u011f\u0131 bir mektupta, bu ayn\u0131 Jules Favre, kendilerini kendisine kar\u015f\u0131 “savunduklar\u0131” \u015feyin Prusya askerleri de\u011fil, ama Paris i\u015f\u00e7ileri oldu\u011funu itiraf eder. T\u00fcm ku\u015fatma s\u00fcresince, Trochu’n\u00fcn Paris ordusunun komutas\u0131n\u0131 bilgece kendilerine verdi\u011fi bonapart\u00e7\u0131 haydutlar, kendi aralar\u0131ndaki yaz\u0131\u015fmalar\u0131nda, bu savunma g\u00fcld\u00fcr\u00fcs\u00fc \u00fczerine kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u0131rg\u0131r ge\u00e7tiler. (\u00d6rne\u011fin, Paris Savunma Ordusu top\u00e7u ba\u015fkomutan\u0131 ve L\u00e9gion d’honneur b\u00fcy\u00fck-ha\u00e7 ni\u015fan\u0131na sahip Alphonse Simon Guiod’nun, top\u00e7u t\u00fcmgenerali Suzane ile, Kom\u00fcn Journal Officiell [145] taraf\u0131ndan yay\u0131mlanm\u0131\u015f bulunan yaz\u0131\u015fmas\u0131na bak\u0131n\u0131z.) Sahtek\u00e2rl\u0131k maskesi ensonu 28 Ocak 1871 g\u00fcn\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcld\u00fc. [146] Sonuna kadar al\u00e7almakta ger\u00e7ek bir kahramanl\u0131k g\u00f6steren ulusal savunma h\u00fck\u00fcmeti, Paris’in tesliminde, Louis Bonaparte’\u0131n bile Sedan’da [101] tiksinti i\u00e7inde kabule yana\u015fmad\u0131\u011f\u0131 kadar a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k bir rolde, Bismarck’\u0131n ruhsat\u0131 ile Fransa h\u00fck\u00fcmeti olarak g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. 18 Mart olaylar\u0131ndan sonra, Versailles’a \u00e7\u0131lg\u0131n ka\u00e7\u0131\u015flar\u0131nda, capitulards [147] ihanetlerinin yaz\u0131l\u0131 kan\u0131tlar\u0131n\u0131 Paris’in ellerinde b\u0131rakt\u0131lar, ve, bu kan\u0131tlar\u0131 yoketmek i\u00e7in, Kom\u00fcn\u00fcn illere \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda dedi\u011fi gibi, “bu adamlar Paris’i bir kan denizi i\u00e7inde bir y\u0131k\u0131nt\u0131lar y\u0131\u011f\u0131n\u0131 durumuna getirmekte duraksamazlard\u0131”.
Ama bu ere\u011fe eri\u015fme bak\u0131m\u0131ndan b\u00f6ylesine bir istekle sald\u0131rmak i\u00e7in, savunma h\u00fck\u00fcmeti y\u00f6netici \u00fcyelerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131n ayr\u0131ca kendilerine \u00f6zg\u00fc nedenleri de vard\u0131.
B\u0131rak\u0131\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131ndan az sonra, \u015fimdi Jules Favre’\u0131n verdi\u011fi kesin buyruk \u00fczerine kur\u015funa dizilmi\u015f bulunan, Ulusal Meclisteki Paris temsilcilerinden biri olan Bay Milli\u00e8re, Cezayir’de oturan bir ayya\u015f\u0131n kar\u0131s\u0131 ile nik\u00e2hs\u0131z ya\u015fayan Jules Favre’\u0131n, bir\u00e7ok y\u0131llar\u0131 kapsayan en g\u00f6z\u00fcpek (sayfa: 243) sahte belgelerin haz\u0131rlanmas\u0131 sayesinde, nik\u00e2hs\u0131z kar\u0131s\u0131ndan olan \u00e7ocuklar\u0131 ad\u0131na, onu zengin bir adam durumuna getiren \u00f6nemli bir miras elde etmeyi ba\u015fard\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve, yasal miras\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131lan bir davada, ancak bonapart\u00e7\u0131 yarg\u0131 kurullar\u0131n\u0131n su\u00e7 ortakl\u0131\u011f\u0131 sayesinde bir skandaldan kurtulabildi\u011fini tan\u0131tlayan bir ger\u00e7ek hukuksal belgeler dizisi yay\u0131ml\u0131yordu. Bu kuruluk dolu hukuksal belgelerden, b\u00fcy\u00fck bir s\u00f6z sanat\u0131 yard\u0131m\u0131 ile de kurtulamayaca\u011f\u0131ndan, o zaman Paris halk\u0131n\u0131, aileye, dine, d\u00fczen ve m\u00fclkiyete kar\u015f\u0131 ba\u015fkald\u0131rma i\u00e7inde bulunan bir k\u00fcrek ka\u00e7k\u0131nlar\u0131 \u00e7etesi olarak \u00f6fkeli bir bi\u00e7imde su\u00e7lamak i\u00e7in i\u00e7 sava\u015f\u0131n patlamas\u0131n\u0131 sessiz sedas\u0131z bekleyen Jules Favre, ya\u015fam\u0131nda ilk kez olarak, dilini tuttu. Bu ayn\u0131 d\u00fczmeci, 4 Eyl\u00fclden sonra, iktidara daha yeni ge\u00e7mi\u015fti ki, Etendard [148] kepazeli\u011fi i\u015finde imparatorluk d\u00f6neminde bile d\u00fczmecilikten i\u00e7eri at\u0131lm\u0131\u015f bulunan Pic ve Taillefer’i, duyguda\u015fl\u0131k sonucu \u00f6zg\u00fcr b\u0131rak\u0131yordu. Bu adamlardan biri, Taillefer, Kom\u00fcn d\u00f6neminde Paris’e d\u00f6nmeye c\u00fcret etti\u011finden, hemen i\u00e7eri at\u0131ld\u0131; ve bunun \u00fczerine, Jules Favre, Ulusal Meclis k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnden, Paris’in t\u00fcm kendi ipten kaz\u0131ktan kurtulmu\u015flar\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe kavu\u015fturdu\u011funu hayk\u0131rmaya koyuldu.
\u0130mparatorluk i\u00e7i\u015fleri bakan\u0131 olmak i\u00e7in bo\u015f yere \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7abalad\u0131ktan sonra, kendi kendini cumhuriyetin i\u00e7i\u015fleri bakan\u0131 atayan Ernest Picard, ulusal savunma h\u00fck\u00fcmetinin bu Falstaff’\u0131,[11*] Paris borsas\u0131ndan doland\u0131r\u0131c\u0131 olarak kovulmu\u015f (13 Temmuz 1867 tarihli polis m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc raporuna bak\u0131n\u0131z), ve 5, rue Palestro adresindeki Soci\u00e9t\u00e9 g\u00e9n\u00e9rale [149] \u015fubelerinden birinin m\u00fcd\u00fcr\u00fc oldu\u011fu s\u0131rada, 300.000 frankl\u0131k bir h\u0131rs\u0131zl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131, kendi itiraf\u0131 \u00fczerine ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bulunan (11 Aral\u0131k 1868 tarihli polis m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc raporuna bak\u0131n\u0131z) Arthur Picard adl\u0131 birinin karde\u015fidir. Bu Arthur Picard, Ernest Picard taraf\u0131ndan, kendi Electeur librel[150] gazetesinin m\u00fcd\u00fcr\u00fc yap\u0131ld\u0131. Borsa simsarlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu, bakan\u0131n gazetesinin resmi yalanlar\u0131 ile \u015fa\u015f\u0131rt\u0131l\u0131rken, Arthur, Frans\u0131z ordular\u0131n\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131ndan \u00e7\u0131kar sa\u011flamak \u00fczere i\u00e7i\u015fleri ile borsa aras\u0131nda mekik dokuyordu. Bu iki sayg\u0131de\u011fer karde\u015fin t\u00fcm mali yaz\u0131\u015fmalar\u0131 Kom\u00fcn\u00fcn eline ge\u00e7ti. (sayfa: 244)
4 Eyl\u00fclden \u00f6nce meteliksiz bir avukat olan Jules Ferry, ku\u015fatma s\u0131ras\u0131nda Paris belediye ba\u015fkan\u0131 olarak doland\u0131r\u0131c\u0131l\u0131k yolu ile k\u0131tl\u0131ktan bir servet \u00e7\u0131karmay\u0131 ba\u015fard\u0131. K\u00f6t\u00fc y\u00f6netiminin hesab\u0131n\u0131 verece\u011fi g\u00fcn, ayn\u0131 zamanda mahk\u00fcm edildi\u011fi g\u00fcn de olacakt\u0131r.
\u00d6yleyse bu adamlar, tickets-of-leave’lerini[12*] ancak Paris’in y\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131 i\u00e7inde bulabilirlerdi, Bismarck’a gerekli olan adamlar\u0131n ta kendileri idiler. Birka\u00e7 d\u00fczenbazl\u0131k, ve o g\u00fcne de\u011fin h\u00fck\u00fcmetin gizli dan\u0131\u015fman\u0131 olan Thiers, bakan olarak kendi tickets-of-leave men’leri ile birlikte, hop h\u00fck\u00fcmemetin ba\u015f\u0131nda g\u00f6r\u00fcnd\u00fc.
Thiers, bu bi\u00e7imsiz b\u00fcc\u00fcr, yar\u0131m y\u00fczy\u0131la yak\u0131n bir s\u00fcreden beri Frans\u0131z burjuvazisini b\u00fcy\u00fcledi, \u00e7\u00fcnk\u00fc Frans\u0131z burjuvazisinin kendi \u00f6z s\u0131n\u0131f bozulmu\u015flu\u011funun en geli\u015fmi\u015f entelekt\u00fcel d\u0131\u015favurumudur o. Devlet adam\u0131 olmadan \u00f6nce, tarih\u00e7i olarak, yalandaki ustal\u0131\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131t\u0131n\u0131 vermi\u015f bulunuyordu. Onun devlet ya\u015fam\u0131n\u0131n g\u00fcnl\u00fck olgular defteri, Fransa’n\u0131n mutsuzluklar\u0131n\u0131n tarihidir. 1830’dan \u00f6nce cumhuriyet\u00e7ilerin m\u00fcttefi\u011fi olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, koruyucusu Laffitte’e ihanet ederek, Louis-Philippe d\u00f6neminde ustaca h\u00fck\u00fcmete sokulur. Din adamlar\u0131na kar\u015f\u0131, Saint-Germain-l’Auxerrois kilisesi ile ba\u015fpiskoposlu\u011fun ya\u011fma edildikleri kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131 k\u0131\u015fk\u0131rtarak, ve d\u00fc\u015fes de Berry’nin, \u00f6nce espiyon-bakan\u0131, sonra da ebe-gardiyan\u0131 olarak, kral\u0131n g\u00f6z\u00fcne girer. [151] Cumhuriyet\u00e7ilerin Transnonain soka\u011f\u0131ndaki \u00f6ld\u00fcr\u00fclmeleri ve ondan sonra da bas\u0131n ve dernek kurma hakk\u0131na kar\u015f\u0131 i\u011fren\u00e7 eyl\u00fcl yasalar\u0131, onun yap\u0131t\u0131 oldu. [152] Mart 1840’ta h\u00fck\u00fcmet ba\u015fkan\u0131 olarak suyun \u00fcst\u00fcne yeniden \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 zaman, Paris istihk\u00e2mlar\u0131 plan\u0131 ile Fransa’y\u0131 \u015fa\u015f\u0131rtt\u0131. [153] Bu plan\u0131, Paris’in \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne kar\u015f\u0131 kalle\u015f\u00e7e bir plan olarak ele\u015ftiren cumhuriyet\u00e7ileri, Milletvekilleri Meclisi k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnde \u015f\u00f6yle yan\u0131tlad\u0131:<\/p>\n
“Ne! \u0130stihk\u00e2mlar\u0131n, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc tehlikeye d\u00fc\u015f\u00fcrebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek, ha! Ve ilkin, hangisi olursa olsun, h\u00fck\u00fcmetin bir g\u00fcn ba\u015fkenti bombalayarak kendini ayakta tutmaya (sayfa: 245) giri\u015febilece\u011fi varsay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman, bir h\u00fck\u00fcmete kara\u00e7al\u0131nm\u0131\u015f olunur. … Ama b\u00f6yle bir h\u00fck\u00fcmet, zaferinden sonra y\u00fcz kez daha g\u00fc\u00e7s\u00fcz olacakt\u0131r.”<\/p>\n
Ku\u015fkusuz, bu kaleleri \u00f6nceden Prusyal\u0131lara teslim etmi\u015f bulunan bu h\u00fck\u00fcmetten ba\u015fka hi\u00e7 bir h\u00fck\u00fcmet, kendi kalelerinin ate\u015fini Paris’e kar\u015f\u0131 \u00e7evirmeyi hi\u00e7 bir zaman g\u00f6ze alamazd\u0131.
Kral Bomba[13*] 1848 Oca\u011f\u0131nda Palermo’yu bombalad\u0131\u011f\u0131 zaman, [154] o s\u0131rada uzun s\u00fcredir h\u00fck\u00fcmet d\u0131\u015f\u0131 bulunan Thiers, Milletvekilleri Meclisinde yeniden ortaya \u00e7\u0131karak \u015f\u00f6yle demi\u015fti:<\/p>\n
“Baylar, Palermo’da olup bitenleri biliyorsunuz; k\u0131rksekiz saat boyunca b\u00fcy\u00fck bir kentin bombaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenince hepiniz (parlamenter olarak konu\u015fmak gerekirse) deh\u015fetten titrediniz. Kim taraf\u0131ndan? Sava\u015f haklar\u0131n\u0131 kullanan yabanc\u0131 bir d\u00fc\u015fman taraf\u0131ndan mi? Hay\u0131r baylar, kendi \u00f6z h\u00fck\u00fcmetiniz taraf\u0131ndan. Peki neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc bu bahts\u0131z kent kendi haklar\u0131n\u0131 istiyordu. Evet, kendi haklar\u0131n\u0131 istemi\u015f oldu\u011fu i\u00e7in, Palermo k\u0131rksekiz saat bombaland\u0131! Bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc Avrupa kamuoyuna ba\u015fvurmama izin verin. Avrupa’n\u0131n belki de en b\u00fcy\u00fck k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnden, bu t\u00fcrl\u00fc davran\u0131\u015flara kar\u015f\u0131 tiksinti s\u00f6zleri (ger\u00e7ekten sadece s\u00f6zler) yank\u0131latmak, insanl\u0131\u011fa bir hizmette bulunmakt\u0131r. … \u00dclkesine hizmetlerde bulunmu\u015f olan (Bay Thiers’nin hi\u00e7 yapmad\u0131\u011f\u0131 \u015fey) naip Espartero, Barselona’y\u0131, ayaklanmay\u0131 bast\u0131rmak i\u00e7in bombalad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc zaman d\u00fcnyan\u0131n her yan\u0131ndan bir \u00f6fke \u00e7\u0131\u011fl\u0131\u011f\u0131 y\u00fckselmi\u015fti.”<\/p>\n
Onsekiz ay sonra, Bay Thiers, Roma’n\u0131n bir Frans\u0131z ordusu taraf\u0131ndan bombalanmas\u0131n\u0131n en yaman savunucular\u0131 aras\u0131nda idi. [155] Ger\u00e7ekte, kral Bomba’n\u0131n, bombalamas\u0131n\u0131 k\u0131rksekiz saatle s\u0131n\u0131rlamaktan ba\u015fka bir su\u00e7u olmasa gerek.
\u015eubat devriminden birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce, Guizot’nun onu mahk\u00fcm etmi\u015f bulundu\u011fu iktidardan ve onun nimetlerinden uzaktaki uzun s\u00fcrg\u00fcnden \u00f6t\u00fcr\u00fc \u00f6fkelenmi\u015f bulunan ve havada yak\u0131n bir halk ayaklanmas\u0131n\u0131n kokusunu alan Thiers, ona Mirabeau- mouche[14*] takma ad\u0131n\u0131 kazand\u0131ran o s\u00f6zde kahramanca \u00fcslup ile, Milletvekilleri Meclisinde \u015f\u00f6yle dedi: (sayfa: 246)<\/p>\n
“Ben sadece Fransa’da de\u011fil, ama Avrupa’da da devrim partisindenim. Dilerim ki devrim h\u00fck\u00fcmeti \u0131l\u0131ml\u0131lar\u0131n ellerinde kals\u0131n; ama e\u011fer h\u00fck\u00fcmet ate\u015fli kimselerin, hatta radikallerin bile eline ge\u00e7se, ben gene de davam\u0131 b\u0131rakmayaca\u011f\u0131m. Her zaman devrim partisinden olaca\u011f\u0131m.”<\/p>\n
\u015eubat devrimi geldi \u00e7att\u0131. Devrim, k\u00fc\u00e7\u00fck adam\u0131n d\u00fc\u015fledi\u011fi gibi, Guizot kabinesini bir Thiers kabinesi ile de\u011fi\u015ftirecek yerde, Louis-Philippe’i cumhuriyet ile de\u011fi\u015ftirdi. Halk zaferinin birinci g\u00fcn\u00fc, emek\u00e7ilerin \u00f6nemsememesinin kendisini onlar\u0131n nefretinden korudu\u011funu unutan Thiers, \u00f6zene bezene sakland\u0131. Gene de, dillere destan cesareti ile, haziran insan k\u0131r\u0131mlar\u0131 kamu alan\u0131n\u0131 onun etkinlik t\u00fcr\u00fc i\u00e7in temizleyinceye de\u011fin, bu alandan ka\u00e7makta devam etti. O zaman, “d\u00fczen partisi”nin” [156] ve y\u00f6netici s\u0131n\u0131f\u0131n t\u00fcm d\u00fc\u015fman fesat komitelerinin, halk\u0131 ezmek i\u00e7in birlikte, ve krall\u0131\u011f\u0131 herbiri kendi g\u00f6nl\u00fcne g\u00f6re yeniden kurmak i\u00e7in de birbirlerine kar\u015f\u0131 komplolar d\u00fczenledikleri o anonim saltanat fas\u0131las\u0131 olan parlamenter cumhuriyetin y\u00f6netici beyni durumuna geldi. Bug\u00fcn oldu\u011fu gibi o zaman da, Thiers, cumhuriyet\u00e7ileri, cumhuriyetin g\u00fc\u00e7lenmesine kar\u015f\u0131 tek engel olarak ele\u015ftiriyordu; bug\u00fcn oldu\u011fu gibi o zaman da, cumhuriyet ile, cell\u00e2d\u0131n Don Carlos ile konu\u015ftu\u011fu gibi konu\u015fuyordu: “Seni \u00f6ld\u00fcrece\u011fim, ama senin kendi iyili\u011fin i\u00e7in.” O zaman oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de, zaferinin ertesi g\u00fcn\u00fc \u015f\u00f6yle hayk\u0131rabilecektir: “L’Empire est fait!” [15*] Zorunlu \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler \u00fczerindeki ikiy\u00fczl\u00fc \u00f6\u011f\u00fctlerine ve onu aldatm\u0131\u015f ve parlamentarizm d\u0131\u015f\u0131na f\u0131rlat\u0131p atm\u0131\u015f bulunan Louis Bonaparte’a kar\u015f\u0131 ki\u015fisel h\u0131nc\u0131na kar\u015f\u0131n ve parlamentarizmin yapay havas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, k\u00fc\u00e7\u00fck adam, onun \u00e7ok iyi bildi\u011fi gibi, p\u00f6rs\u00fcr ve hi\u00e7li\u011fe d\u00f6ner, Roma’n\u0131n Frans\u0131z birliklerince i\u015fgalinden, Alman birli\u011fine kar\u015f\u0131, bu birlik Prusya despotizmine aldat\u0131c\u0131 bir g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f hizmeti g\u00f6rece\u011fi i\u00e7in de\u011fil, ama Almanya’n\u0131n b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fc\u011f\u00fc \u00fczerindeki Fransa’n\u0131n geleneksel hakk\u0131na bir sald\u0131r\u0131 olaca\u011f\u0131 i\u00e7in sert s\u00f6v\u00fcp-saymalar\u0131 ile k\u0131\u015fk\u0131rtt\u0131\u011f\u0131 Prusya sava\u015f\u0131na de\u011fin, \u0130kinci \u0130mparatorlu\u011fun b\u00fct\u00fcn al\u00e7akl\u0131klar\u0131na batm\u0131\u015ft\u0131. C\u00fcce kollar\u0131 ile, tarihsel \u00e7izme boyac\u0131s\u0131 oldu\u011fu Napol\u00e9on I’in k\u0131l\u0131c\u0131n\u0131 Avrupa’n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda sallamas\u0131n\u0131 sevdi\u011finden, d\u0131\u015f (sayfa: 247)[157] 1871’deki Paris’in teslimine ve Paris’e kar\u015f\u0131, Bismarck’\u0131n y\u00fcksek izni ile Sedan ve Metz [158] tutsaklar\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc bug\u00fcnk\u00fc i\u00e7 sava\u015fa de\u011fin, her zaman Fransa’n\u0131n b\u00fct\u00fcnsel al\u00e7almas\u0131 ile ta\u00e7land\u0131. Yetene\u011finin b\u00fck\u00fclgenli\u011fine ve izledi\u011fi ereklerin de\u011fi\u015fkenli\u011fine kar\u015f\u0131n, bu adam t\u00fcm ya\u015fam\u0131 boyunca en geri kafal\u0131 g\u00f6rene\u011fe ba\u011fl\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131. Modern toplumdaki derin ak\u0131mlar\u0131n ona her zaman sa\u011fl\u0131 kalacaklar\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r; ama hatta onun y\u00fczeyindeki en g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr de\u011fi\u015fiklikler bile, t\u00fcm dirili\u011fi dile s\u0131\u011f\u0131nm\u0131\u015f bulunan bir kafay\u0131 tiksindiriyorlard\u0131. Bundan \u00f6t\u00fcr\u00fc, g\u00fcn\u00fc ge\u00e7mi\u015f Frans\u0131z koruyuculuk sisteminden her sapmay\u0131 bir sayg\u0131s\u0131zl\u0131k olarak g\u00f6stermekten hi\u00e7 yorulmad\u0131. Louis-Philippe’in bakan\u0131 iken, demiryollar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131lg\u0131nca bir kuruntu olarak yerdi; ve, daha sonra, Louis Bonaparte d\u00f6neminde muhalefette iken, \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f Frans\u0131z ordu sistemini her d\u00fczeltme giri\u015fimini, kutsal \u015feylere kar\u015f\u0131 bir sayg\u0131s\u0131zl\u0131k olarak k\u0131nad\u0131. Uzun siyasal ya\u015fam\u0131nda, ne kadar \u00f6nemsiz olursa olsun, kendini herhangi bir pratik yarar ta\u015f\u0131yan bir tek \u00f6nlemden bile su\u00e7lu k\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Thiers sadece zenginlik doymazl\u0131\u011f\u0131nda ve zenginlik \u00fcreten insanlara kar\u015f\u0131 besledi\u011fi d\u00fc\u015fmanl\u0131kta tutarl\u0131 olmu\u015ftur. Louis-Philippe d\u00f6nemindeki ilk bakanl\u0131\u011f\u0131na Ey\u00fcp peygamber kadar yoksul girmi\u015f, oradan milyoner olarak \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 kral d\u00f6nemindeki son bakanl\u0131\u011f\u0131 (1 Mart 1840 g\u00fcnl\u00fc olan\u0131), onu Milletvekilleri Meclisinde zimmetine para ge\u00e7irme su\u00e7lamalar\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakt\u0131 ve o, bu su\u00e7lamalara, Jules Favre ya da herhangi bir ba\u015fka timsah kadar b\u00fcy\u00fck bir kolayl\u0131kla sa\u00e7\u0131p savurdu\u011fu bir \u015fey olan g\u00f6zya\u015flar\u0131 ile yan\u0131t vermekle yetindi. Bordeaux’da,[16*] Fransa’y\u0131 yak\u0131n bir mali y\u0131k\u0131mdan kurtarmak i\u00e7in ald\u0131\u011f\u0131 ilk \u00f6nlem, 1869 y\u0131l\u0131nda Paris’teki se\u00e7menleri kendine \u00e7ekmek i\u00e7in s\u00f6z\u00fcn\u00fc etmi\u015f bulundu\u011fu “tutumlu cumhuriyet”in ilk ve son s\u00f6z\u00fc olarak, kendi kendine y\u0131lda \u00fc\u00e7 milyon gelir sa\u011flamak oldu. 1830 Milletvekilleri Meclisindeki eski meslekta\u015flar\u0131ndan biri, kapitalist olmas\u0131na kar\u015f\u0131n gene de Kom\u00fcn\u00fcn canla ba\u015fla ba\u011fl\u0131 bir \u00fcyesi olan Bay Beslay, son g\u00fcnlerde Thiers’ye bir afi\u015fte \u015f\u00f6yle \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131yordu: siyaseti, 1840’taki Londra Antla\u015fmas\u0131ndan<\/p>\n
“Eme\u011fin sermayeye k\u00f6le edilmesi, her zaman siyasetinizin (sayfa: 248) temeli olmu\u015ftur, ve emek cumhuriyetinin Belediye Dairesine yerle\u015fti\u011fini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz g\u00fcnden bu yana, Fransa’ya: Bunlar k\u0131yac\u0131lard\u0131r! diye hayk\u0131rmaktan hi\u00e7 bir zaman geri kalmad\u0131n\u0131z.”<\/p>\n
K\u00fc\u00e7\u00fck siyasal itliklerde usta, yalan yere yemin ve ihanette virt\u00fc\u00f6z, her t\u00fcrl\u00fc baya\u011f\u0131 kurnazl\u0131klara, sinsi yollara ve partilerin parlamentodaki a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k sava\u015f\u0131m kalle\u015fliklerine eli yatk\u0131n, bir kez bakanl\u0131ktan kovulduktan sonra, d\u00fc\u015f\u00fcnce yerine s\u0131n\u0131f \u00f6nyarg\u0131lar\u0131, g\u00f6z\u00fcpeklik yerine kendini g\u00f6sterme merak\u0131 ile, yeniden bakan olunca onu kan i\u00e7inde bo\u011fmak \u00fczere, bir devrim ate\u015flemeye her zaman haz\u0131r, kamusal ya\u015fam\u0131n\u0131n i\u011fren\u00e7li\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde, a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k bir \u00f6zel ya\u015fam s\u00fcren bu adam, bir Frans\u0131z Sulla’s\u0131 rol\u00fcn\u00fc oynad\u0131\u011f\u0131 \u015fu anda bile, davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n tiksin\u00e7li\u011fini, farfaral\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00fcl\u00fcn\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc ile daha da belirginle\u015ftirmekten kendini alam\u0131yor.
Paris’in teslim \u015fartla\u015fmas\u0131, Prusya’ya yaln\u0131z Paris’i de\u011fil, ama t\u00fcm Fransa’y\u0131 teslim ederek, 4 Eyl\u00fcl kapka\u00e7\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n, Trochu’n\u00fcn s\u00f6ylemi\u015f bulundu\u011fu gibi, daha o ak\u015fam ba\u015flatt\u0131klar\u0131, d\u00fc\u015fman ile uzun bir entrikalar ve ihanetler dizisini bir sonuca ba\u011flad\u0131. \u00d6te yandan, bu \u015fartla\u015fma, onlar\u0131n \u015fimdi Prusya’n\u0131n yard\u0131m\u0131 ile cumhuriyete ve Paris’e kar\u015f\u0131 giri\u015fecekleri i\u00e7 sava\u015f\u0131 da ba\u015flat\u0131yordu. Tuzak, teslim ko\u015fullar\u0131n\u0131n ta i\u00e7inde kurulmu\u015f bulunuyordu. O s\u0131rada, topraklar\u0131n \u00fc\u00e7te-birinden \u00e7o\u011fu d\u00fc\u015fman\u0131n elindeydi, ba\u015fkentin iller ile ba\u011flant\u0131s\u0131 kesilmi\u015f, b\u00fct\u00fcn ili\u015fkiler kopar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Bu ko\u015fullar i\u00e7inde Fransa’n\u0131n ger\u00e7ek bir temsilini (repr\u00e9sentation) se\u00e7mek, haz\u0131rl\u0131klar i\u00e7in gerekli zaman verilmedik\u00e7e, olanaks\u0131z idi. Teslim \u015fartla\u015fmas\u0131nda ulusal bir meclisin sekiz g\u00fcn i\u00e7inde se\u00e7ilmesi i\u015fte bu nedenle yer ald\u0131; \u00f6yle ki, Fransa’n\u0131n bir\u00e7ok b\u00f6lgelerinde, yap\u0131lacak se\u00e7imlerin haberi ancak oylaman\u0131n \u00f6ng\u00fcn\u00fc geldi. Ayr\u0131ca bu meclis, teslim \u015fartla\u015fmas\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131k bir maddesine g\u00f6re, ancak sava\u015f ya da bar\u0131\u015f\u0131 kararla\u015ft\u0131rmak, ve gerekti\u011finde bir bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131 imzalamak ere\u011fi ile se\u00e7ilecekti. Halk, b\u0131rak\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131n\u0131n sava\u015f\u0131n devam\u0131n\u0131 olanaks\u0131z k\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ve Bismarck taraf\u0131ndan dayat\u0131lan bar\u0131\u015f\u0131 onaylamak i\u00e7in, Fransa’n\u0131n en k\u00f6t\u00fc insanlar\u0131n\u0131n en iyi insanlar olduklar\u0131n\u0131 sezmemezlik edemezdi. Ama b\u00fct\u00fcn bu \u00f6nlemlerle yetinmeyen Thiers, hatta b\u0131rak\u0131\u015fman\u0131n gizemi Paris’te a\u00e7\u0131\u011fa vurulmadan \u00f6nce, bundan b\u00f6yle (sayfa: 249)
Bu lejitimistler, onca zamand\u0131r bekledikleri o ge\u00e7mi\u015fe y\u00f6nelik bin y\u0131l\u0131n geldi\u011fine ger\u00e7ekten inan\u0131yorlard\u0131. Yabanc\u0131 istil\u00e2s\u0131 \u00e7izmeleri alt\u0131nda bir Fransa vard\u0131; bir imparatorlu\u011fun y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131 ve bir Bonaparte’\u0131n tutsakl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131; ensonu, kendileri vard\u0131. Tarihin tekerle\u011fi, 1816’n\u0131n “Chambre introuvable”da [159] durmak \u00fczere, g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcrcesine tersine d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. Cumhuriyet meclislerinde, 1848’den 1851’e de\u011fin, bu lejitimistler kendi bilgili ve yeti\u015fmi\u015f parlamenter s\u00f6zc\u00fcleri taraf\u0131ndan temsil edilmi\u015flerdi; \u015fimdi partinin basit askerleri: Fransa’n\u0131n b\u00fct\u00fcn Pourceaugnac’lar\u0131[17*] meclise \u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcyorlard\u0131.
Bu “Tar\u0131mc\u0131lar” Meclisi [160] Bordeaux’da toplan\u0131r toplanmaz, Thiers ona bar\u0131\u015f haz\u0131rl\u0131klar\u0131n\u0131n, bir parlamenter tart\u0131\u015fmadan bile ge\u00e7irilmeksizin, hemen kabul edilmesi gerekti\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a bildirdi; Prusya onlar\u0131n cumhuriyete ve onun kalesi olan Paris’e kar\u015f\u0131 sava\u015f a\u00e7malar\u0131na ancak bu ko\u015fulla izin veriyordu. Kar\u015f\u0131-devrimin, ger\u00e7ekte, yitirilecek zaman\u0131 yoktu. \u0130kinci \u0130mparatorluk, ulusal borcu iki kat\u0131ndan \u00e7o\u011funa \u00e7\u0131karm\u0131\u015f ve b\u00fct\u00fcn b\u00fcy\u00fck kentleri a\u011f\u0131r bir bi\u00e7imde bor\u00e7land\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Sava\u015f, vergileri korkun\u00e7 bir bi\u00e7imde \u015fi\u015firmi\u015f ve ulusal kaynaklar\u0131 ac\u0131maks\u0131z\u0131n k\u0131r\u0131p ge\u00e7irmi\u015fti. Y\u0131k\u0131m\u0131 tamamlamak \u00fczere, Frans\u0131z topra\u011f\u0131 \u00fczerindeki askerlerinden bir yar\u0131m milyonun bak\u0131m\u0131n\u0131, be\u015f milyarl\u0131k \u00f6dencesini [125] ve geciken taksitlerin %5 faizini isteyen Prusyal\u0131 Shylock da orada idi. Hesap pusulas\u0131n\u0131 kim \u00f6deyecekti? Zenginli\u011fi kendilerine maledenler, kendi ba\u015flatt\u0131klar\u0131 bir sava\u015f\u0131n giderlerini bu zenginlik \u00fcreticilerinin s\u0131rt\u0131na y\u00fcklemeyi, ancak cumhuriyeti zorla devirerek umut edebilirlerdi. \u0130\u015fte toprak (sayfa: 250) m\u00fclkiyeti ve sermayenin bu yurtsever temsilcilerini, sald\u0131rgan\u0131n g\u00f6zleri ve y\u00fcksek koruyuculu\u011fu alt\u0131nda, d\u0131\u015f sava\u015fa bir i\u00e7 sava\u015f, bir k\u00f6le sahipleri ayaklanmas\u0131 eklemeye g\u00f6t\u00fcren \u015fey, b\u00f6ylece Fransa’n\u0131n engin y\u0131k\u0131m\u0131n\u0131n ta kendisi idi.
Komplonun yolunu kapamak \u00fczere, b\u00fcy\u00fck bir engel vard\u0131: Paris. Paris’i silahs\u0131zland\u0131rmak, ba\u015far\u0131n\u0131n ilk ko\u015fulu idi. Bunun sonucu Paris, Thiers taraf\u0131ndan, silahlar\u0131n\u0131 teslim etmesi i\u00e7in uyar\u0131ld\u0131. Sonra Paris, “Tar\u0131mc\u0131lar” Meclisinin \u00e7\u0131lg\u0131nca kar\u015f\u0131-cumhuriyet\u00e7i g\u00f6sterileri ve Thiers’nin cumhuriyetin yasal stat\u00fcs\u00fc \u00fczerindeki ikircil a\u00e7\u0131klamalar\u0131; Paris’in ba\u015f\u0131n\u0131 kesme ve ba\u015fkentsizle\u015ftirme (d\u00e9capiter et de d\u00e9capitaliser) tehdidi; orleanc\u0131 el\u00e7ilerin atanmas\u0131; Paris sanayi ve ticaretini y\u0131k\u0131mla tehdit eden, vadesi ge\u00e7mi\u015f ticari senetler ve kiralar \u00fczerindeki Dufaure yasalar\u0131, [161] Pouyer-Quertier vergisi, ne olursa olsun her t\u00fcrl\u00fc yay\u0131n\u0131n her n\u00fcshas\u0131 \u00fczerinden al\u0131nan iki santim; Blanqui ve Flourens’a kar\u015f\u0131 \u00f6l\u00fcm kararlar\u0131; cumhuriyet\u00e7i gazetelerin kapat\u0131lmas\u0131; Ulusal Meclisin Versailles’a ta\u015f\u0131nmas\u0131; Palikao taraf\u0131ndan il\u00e2n edilmi\u015f ve 4 Eyl\u00fcl g\u00fcn\u00fc kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bulunan s\u0131k\u0131y\u00f6netimin yenilenmesi; Decembriseur [162] Vinoy’n\u0131n Paris valisi, imparatorluk jandarmas\u0131 Valentin’in polis m\u00fcd\u00fcr\u00fc, ensonu cizvit general d’Aurelle de Paladines’in Ulusal Muhaf\u0131z ba\u015fkomutan\u0131 olarak atanmas\u0131 gibi olaylarla usand\u0131r\u0131ld\u0131.
Ve \u015fimdi, Bay Thiers’ye ve onun buyru\u011fu alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan ulusal savunma g\u00f6revlilerine sorulacak bir sorumuz var. Bilindi\u011fi gibi, kendi maliye bakan\u0131 Bay Pouyer-Quertier arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile, Thiers, hemen \u00f6denmesi gereken iki milyarl\u0131k bir bor\u00e7lanma imzalam\u0131\u015ft\u0131. Peki,
l\u00b0 Bu i\u015fin Thiers, Jules Favre, Ernest Picard, Pouyer-Quertier ve Jules Simon’un ceplerine y\u00fczlerce milyonluk bir r\u00fc\u015fvet girecek bi\u00e7imde d\u00fczenlendi\u011fi ve,
2\u00b0 Paris’in “yat\u0131\u015ft\u0131r\u0131lma”s\u0131na de\u011fin hi\u00e7 bir \u00f6demenin yap\u0131lmayaca\u011f\u0131, [163] do\u011fru mudur, de\u011fil midir?
Her durumda, i\u00e7in \u00e7ok ivedi olmas\u0131 gerekir, \u00e7\u00fcnk\u00fc Thiers ile Jules Favre, Bordeaux Meclisi \u00e7o\u011funlu\u011fu ad\u0131na, utanmadan Paris’in Prusya birlikleri taraf\u0131ndan i\u015fgal edilmesini istediler. Ama, Almanya’ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnde kendisine hayran hayran bakan Frankfurt hamkafalar\u0131na a\u00e7\u0131k\u00e7a bir b\u0131y\u0131k alt\u0131ndan g\u00fclerek s\u00f6yledi\u011fi gibi, Bismarck’\u0131n oyununa bu girmiyordu. (sayfa: 251)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
ULUSLARARASI \u0130\u015e\u00c7\u0130 B\u0130RL\u0130\u011e\u0130 GENEL KONSEY\u0130N\u0130N \u00c7A\u011eRISI AVRUPA VE B\u0130RLE\u015e\u0130K DEVLETLER’DEK\u0130 T\u00dcM B\u0130RL\u0130K \u00dcYELER\u0130NE 4 Eyl\u00fcl 1870 g\u00fcn\u00fc, Paris i\u015f\u00e7ileri, hemen hemen bir anda Fransa’n\u0131n bir ucundan \u00f6b\u00fcr ucuna, bir tek uyumsuz ses \u00e7\u0131kmaks\u0131z\u0131n alk\u0131\u015flanan cumhuriyeti il\u00e2n ettikleri zaman, devlet adam\u0131 olarak Thiers ve general olarak Trochu ile birlikte, mevki pe\u015finde ko\u015fan bir entrikac\u0131 avukatlar toplulu\u011fu, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[182],"tags":[],"class_list":["post-5855","post","type-post","status-publish","format-standard","category-karl-marks-fransa-da-ic-savas"],"yoast_head":"\n