![](\"http:\/\/www.ortakyasam.org\/hermes\/bosweb\/web008\/images\/image\/marx_engels.jpg\")
[III]<\/p>\n[III]<\/p>\n
[I. EGEMEN SINIF VE EGEMEN B\u0130L\u0130N\u00c7.HEGEL’\u0130N TAR\u0130HTE T\u0130N’\u0130N EGEMENL\u0130\u011e\u0130 ANLAYI\u015eININ OLU\u015eUMU]<\/p>\n
[30] Egemen s\u0131n\u0131f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, b\u00fct\u00fcn \u00e7a\u011flarda, egemen d\u00fc\u015f\u00fcncelerdir, ba\u015fka bir deyi\u015fle, toplumun egemen maddi g\u00fcc\u00fc olan s\u0131n\u0131f, ayn\u0131 zamanda egemen zihinsel g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Maddi \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 elinde bulunduran s\u0131n\u0131f, ayn\u0131 zamanda, zihinsel \u00fcretimin ara\u00e7lar\u0131n\u0131 da emrinde bulundurur, bunlar o kadar birbirinin i\u00e7ine girmi\u015f durumdad\u0131rlar ki, kendilerine zihinsel \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 verilmeyenlerin d\u00fc\u015f\u00fcnceleri de ayn\u0131 zamanda bu egemen s\u0131n\u0131fa ba\u011f\u0131ml\u0131d\u0131r. Egemen d\u00fc\u015f\u00fcnceler, egemen maddi ili\u015fkilerin fikirsel ifadesinden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir, egemen d\u00fc\u015f\u00fcnceler, fikirler bi\u00e7iminde kavranan maddi, egemen ili\u015fkilerdir, \u015fu halde bir s\u0131n\u0131f\u0131 egemen s\u0131n\u0131f yapan ili\u015fkilerin ifadesidirler; ba\u015fka bir deyi\u015fle, bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler, onun egemenli\u011finin fikirleridirler. Egemen s\u0131n\u0131f\u0131 meydana getiren bireyler, ba\u015fka \u015feyler yan\u0131nda, bir bilince de sahiptirler ve sonu\u00e7 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler; bu bireyler, bir s\u0131n\u0131f olarak egemen olduk\u00e7a ve tarihsel \u00e7a\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn geni\u015fli\u011fince belirledik\u00e7e, elbette ki, bu bireyler s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn geni\u015fli\u011fince egemendirler ve \u00f6teki \u015feyler bak\u0131m\u0131ndan oldu\u011fu kadar, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler, fikir \u00fcreticileri olarak da egemendirler ve kendi \u00e7a\u011flar\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerinin \u00fcretimi ve da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 d\u00fczenlerler; o halde onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, \u00e7a\u011flar\u0131n\u0131n egemen d\u00fc\u015f\u00fcnceleridir. \u00d6rne\u011fin kraliyetin, aristokrasinin ve burjuvazinin iktidar i\u00e7in \u00e7eki\u015ftikleri ve dolay\u0131s\u0131yla iktidar\u0131n payla\u015f\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu bir devirdeki bir \u00fclkede, kuvvetlerin ayr\u0131m\u0131 \u00f6\u011fretisinin art\u0131k “ebedi yasa” oldu\u011fu \u00f6ne s\u00fcr\u00fclen egemen \u00f6\u011freti oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.
\u015eimdiye de\u011fin tarihin ba\u015fl\u0131ca g\u00fc\u00e7lerinden birisi olarak yukar\u0131da [s. 15-18] g\u00f6rm\u00fc\u015f oldu\u011fumuz i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fc, egemen (sayfa 70) s\u0131n\u0131fta, zihinsel ve fiziksel eme\u011fin [31] b\u00f6l\u00fcnmesi olarak kendini g\u00f6sterir. B\u00f6ylece, bu s\u0131n\u0131f i\u00e7ersinden, bir kesim, s\u0131n\u0131f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrleri olarak (s\u0131n\u0131f\u0131n kendi hakk\u0131ndaki yan\u0131lsamalar\u0131n olu\u015fumunu kendi ba\u015fl\u0131ca ge\u00e7im kaynaklar\u0131 haline getiren faal ve kuramsal ideologlar\u0131 olarak) ortaya \u00e7\u0131karlarken, di\u011ferleri, ger\u00e7ekte bu s\u0131n\u0131f\u0131n faal \u00fcyeleri olduklar\u0131 halde kendileri hakk\u0131nda hayal ve d\u00fc\u015f\u00fcnceler yaratmaya daha az zamanlar\u0131 olmas\u0131 nedeniyle, bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ve yan\u0131lsamalara kar\u015f\u0131 tutumlar\u0131 daha pasif ve kabullenicidir. Bu s\u0131n\u0131f i\u00e7indeki bu ayr\u0131l\u0131k, iki taraf aras\u0131nda belli bir kar\u015f\u0131tl\u0131\u011fa ve d\u00fc\u015fmanl\u0131\u011fa da d\u00f6n\u00fc\u015febilir, ama s\u0131n\u0131f\u0131n kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit eden pratik bir \u00e7at\u0131\u015fma durumunda, bu durum kendili\u011finden ortadan kalkar, ve egemen d\u00fc\u015f\u00fcncelerin egemen s\u0131n\u0131f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnceleri olmad\u0131klar\u0131 ve bu s\u0131n\u0131f\u0131n g\u00fcc\u00fcnden ayr\u0131 bir g\u00fcce sahip bulunduklar\u0131 yolundaki g\u00f6r\u00fcnt\u00fc de u\u00e7up gider. Belirli bir \u00e7a\u011fda devrimci fikirlerin varl\u0131\u011f\u0131, devrimci bir s\u0131n\u0131f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcr, bu \u00f6nc\u00fcllerin neler olduklar\u0131 konusunda gerekli \u015feyleri yukar\u0131da s\u00f6ylemi\u015ftik. ([s. 18-19, 22-23]).
Tarihin ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 ele al\u0131rken, egemen s\u0131n\u0131f\u0131n fikirlerinin, bu egemen s\u0131n\u0131f\u0131n kendisinden ayr\u0131 olduklar\u0131n\u0131 ve bu fikirlerin ba\u011f\u0131ms\u0131z bir varl\u0131\u011fa sahip olduklar\u0131n\u0131 varsayal\u0131m. Diyelim ki, bu fikirlerin ne \u00fcretim ko\u015fullar\u0131na, ne de \u00fcreticilerine ald\u0131rmaks\u0131z\u0131n, \u015fu halde, bunlar\u0131n temelinde mevcut olan bireyler ve d\u00fcnya ko\u015fullar\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131larak, \u015fu ya da bu fikirlerin falan \u00e7a\u011fa egemen oldu\u011fu olgusuyla yetinilsin. O zaman s\u00f6zgelimi, denilebilecektir ki, aristokrasinin egemen oldu\u011fu zamanlar, namus, onur, ba\u011fl\u0131l\u0131k vb. kavramlar\u0131 egemendi ve burjuvazinin egemen oldu\u011fu zamanlar \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, e\u015fitlik vb. kavramlar\u0131 egemendi.[58] Bu, b\u00fct\u00fcn\u00fcyle egemen s\u0131n\u0131f\u0131n kendisinin inand\u0131\u011f\u0131 \u015feydir. \u00d6zellikle, 18. y\u00fczy\u0131ldan beri b\u00fct\u00fcn tarih\u00e7ilerde ortak, olan bu tarih anlay\u0131\u015f\u0131, zorunlu olarak [32] egemen olan d\u00fc\u015f\u00fcncelerin gitgide daha soyut olaca\u011f\u0131, yani bu fikirlerin gittik\u00e7e evrensellik bi\u00e7imine b\u00fcr\u00fcnece\u011fi (sayfa 71) ger\u00e7e\u011fine \u00e7arpacakt\u0131r. Ger\u00e7ekten, kendisinden \u00f6nce egemen olan s\u0131n\u0131f\u0131n yerini alan her yeni s\u0131n\u0131f, kendi ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in de olsa, kendi \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131, toplumun b\u00fct\u00fcn \u00fcyelerinin ortak \u00e7\u0131kan olarak g\u00f6stermek zorundad\u0131r, ya da \u015feyleri fikir plan\u0131nda a\u00e7\u0131klamak istersek: bu s\u0131n\u0131f, kendi d\u00fc\u015f\u00fcncelerine evrensellik bi\u00e7imi vermek ve onlar\u0131, tek mant\u0131kl\u0131, evrensel olarak ge\u00e7erli d\u00fc\u015f\u00fcnceler olarak g\u00f6stermek zorundad\u0131r. Bir s\u0131n\u0131fa kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, s\u0131rf bu y\u00fczden devrimci s\u0131n\u0131f, kendisini, bir s\u0131n\u0131f olarak de\u011fil de, hemen b\u00fct\u00fcn toplumun temsilcisi olarak sunar, tek egemen s\u0131n\u0131f\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda toplumun t\u00fcm kitlesi olarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.[59] Bu, onun i\u00e7in olanakl\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc ba\u015flang\u0131\u00e7ta, onun \u00e7\u0131kan ger\u00e7ekten de egemen olmayan b\u00fct\u00fcn \u00f6teki s\u0131n\u0131flar\u0131n ortak \u00e7\u0131karlar\u0131na h\u00e2l\u00e2 s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ba\u011fl\u0131d\u0131r, ve \u00e7\u00fcnk\u00fc, eski ko\u015fullar\u0131n bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda bu \u00e7\u0131kar, hen\u00fcz \u00f6zel bir s\u0131n\u0131f\u0131n \u00f6zel \u00e7\u0131kar\u0131 olarak geli\u015fmemi\u015ftir. Bu y\u00fczden, bu s\u0131n\u0131f\u0131n zaferi, kendileri egemenli\u011fe ula\u015famayan \u00f6teki s\u0131n\u0131flar\u0131n pek \u00e7ok bireyi i\u00e7in de yararl\u0131d\u0131r; ancak, bu bireyleri egemen s\u0131n\u0131fa \u00e7\u0131kabilecek duruma getirdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, yaln\u0131z bu \u00f6l\u00e7\u00fcde yararl\u0131d\u0131r. Frans\u0131z burjuvazisi, aristokrasinin egemenli\u011fini devirdi\u011fi zaman, bununla, bir\u00e7ok proletere de, proletaryadan daha y\u00fckse\u011fe \u00e7\u0131kma olana\u011f\u0131n\u0131 verdi, ama yaln\u0131z \u015fu anlamda ki, onlar\u0131n kendileri de burjuva oldular. Her yeni s\u0131n\u0131f, demek ki, kendi egemenli\u011fini daha \u00f6nce egemen olan s\u0131n\u0131ftan ancak daha geni\u015f bir temel \u00fczerine oturtur, ama kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda bundan b\u00f6yle egemen olan s\u0131n\u0131fla egemen olmayan s\u0131n\u0131flar aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131tl\u0131k, sonradan hem derinli\u011fine ve hem keskinli\u011fine b\u00fcy\u00fcmekten ba\u015fka bir \u015fey yapamaz. Bundan \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 \u015fudur: Yeni y\u00f6netici s\u0131n\u0131fa kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmesi s\u00f6zkonusu olan sava\u015f\u0131n, bu kez, egemenli\u011fi ele ge\u00e7irmi\u015f olan daha \u00f6nceki b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131flar\u0131n yapabildiklerinden daha kesin ve daha k\u00f6kl\u00fc bir bi\u00e7imde eski toplumsal ko\u015fullar\u0131 [33] y\u0131kmak gibi bir amac\u0131 vard\u0131r.
Genel olarak s\u0131n\u0131f egemenli\u011fi, toplumsal rejimin bi\u00e7imi olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 anda, yani \u00f6zel bir \u00e7\u0131kar\u0131 genel bir \u00e7\u0131kar olarak ya da “evrensel”i egemen olarak g\u00f6stermek art\u0131k (sayfa 72) zorunlu olmad\u0131\u011f\u0131 anda, belirli bir s\u0131n\u0131f\u0131n egemenli\u011finin yaln\u0131z ve yaln\u0131z baz\u0131 fikirlerin egemenli\u011fi oldu\u011funa inanmaktan ibaret olan b\u00fct\u00fcn yan\u0131lsama da, do\u011fald\u0131r ki, kendili\u011finden son bulur.[60] Egemen fikirler, bir kere, egemenli\u011fi y\u00fcr\u00fcten bireylerden ve \u00f6zellikle \u00fcretim tarz\u0131n\u0131n belli bir evresinden ileri gelen ili\u015fkilerden ayr\u0131ld\u0131lar m\u0131, art\u0131k tarih i\u00e7inde, hep fikirlerin egemen oldu\u011fu sonucuna var\u0131l\u0131r; bu \u00e7e\u015fitli fikirlerden “Fikir”i, yani en \u00fcst\u00fcn derecede vb. fikri, ve b\u00f6yle olunca da, onu tarihte egemen olan \u00f6\u011fe olarak yal\u0131tmak ve onun arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla b\u00fct\u00fcn bu fikirleri ve kavramlar\u0131 tarih boyunca geli\u015fen kavram\u0131n “kendi kendini belirlemesi” gibi kavramak \u00e7ok kolay olur. Bundan sonra, gene, b\u00fct\u00fcn insan ili\u015fkilerini, insan kavram\u0131ndan, tasar\u0131mlanm\u0131\u015f insandan, insan\u0131n \u00f6z\u00fcnden, k\u0131sacas\u0131 insandan t\u00fcrettirmek do\u011fal bir \u015feydir. Kurgul felsefenin yapt\u0131\u011f\u0131 da budur. Hegel’in kendisi de Tarih Felsefesi’nin sonunda, “yaln\u0131z Kavram\u0131n ilerleyi\u015fini inceledi\u011fi”ni ve tarihte “ger\u00e7ek Theodizee”yi [ilm-i ilahi. -\u00e7.] ortaya koymu\u015f oldu\u011funu itiraf ediyor (s. 446). Ve \u015fimdi, sonunda filozoflar\u0131n, filozoflar olarak her zaman tarihte egemen olmu\u015f olduklar\u0131 sonucuna yani, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, Hegel’in[31*] zaten ifade etmi\u015f oldu\u011fu bir sonuca varmak \u00fczere yeniden, “Kavram\u0131n” \u00fcreticilerine, teorisyenlere, ideologlara ve filozoflara d\u00f6n\u00fclebilir. Ger\u00e7ekte, tarihte Tinin egemen oldu\u011funu (Stirner’e g\u00f6re hiyerar\u015fiye bak\u0131n\u0131z) ortaya koymaktan ibaret olan cambazl\u0131k \u015fu a\u015fa\u011f\u0131daki \u00fc\u00e7 \u00e7abaya indirgenir:
[34] l\u00b0 Fikirleri, ampirik nedenlerle maddi bireyler olarak ve bizzat bu insanlar\u0131n ampirik ko\u015fullar i\u00e7inde, egemen olan insanlardan, bu insanlar\u0131n kendilerinden ay\u0131rmak ve sonu\u00e7 olarak tarihe egemen olanlar\u0131n fikirler ya da yan\u0131lsamalar oldu\u011funu kabul etmek.
2\u00b0 Fikirlerin bu egemenli\u011fine, bir d\u00fczen getirmek, birbirini izleyen egemen fikirler aras\u0131na mistik bir ba\u011f koymak gerekir, ve buna, fikirleri “kavram\u0131n kendi kendini belirlemeleri” olarak kavramakla ula\u015f\u0131l\u0131r. (Bu, d\u00fc\u015f\u00fcncelerin kendi ampirik temelleriyle birbirlerine ger\u00e7ekten ba\u011fl\u0131 bulunmas\u0131 olgusu, bu ikinci i\u015fi olanakl\u0131 k\u0131lar; bundan ba\u015fka, an ve (sayfa 73) yal\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnceler olarak anla\u015f\u0131ld\u0131klar\u0131ndan, bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler, kendinden farkl\u0131la\u015fmalar haline, bizzat d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcreten ayr\u0131mlar haline gelirler.)
3\u00b0 Bu “kendini belirleyen kavram”\u0131, mistik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnden soymak i\u00e7in, o, bir ki\u015fi “\u00f6z-bilin\u00e7” haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcr, ya da b\u00fcsb\u00fct\u00fcn materyalist g\u00f6r\u00fcnmek i\u00e7in, ondan tarihte “Kavram”\u0131 temsil eden, yani kendileri de tarih yap\u0131mc\u0131lar\u0131 olarak, “gardiyanlar komitesi” olarak, egemenler olarak, “d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrler”i, “filozoflar”\u0131, ideologlar\u0131 temsil eden bir ki\u015filer dizisi yarat\u0131l\u0131r.[61] Bir \u00e7\u0131rp\u0131da tarihin b\u00fct\u00fcn materyalist \u00f6\u011feleri \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131p at\u0131ld\u0131 ve b\u00f6ylece art\u0131k kurgu alan\u0131nda rahat\u00e7a doludizgin at ko\u015fturulabilir.
Almanya’da egemen olan bu tarih y\u00f6ntemi, ve \u00f6zellikle bunun nedeni, bu y\u00f6ntemin genel olarak ideologlar\u0131n yan\u0131lsamalar\u0131yla, \u00f6rne\u011fin hukuk\u00e7ular\u0131n, politikac\u0131lar\u0131n (ayr\u0131ca bunlar aras\u0131nda bulunan i\u015f ba\u015f\u0131ndaki devlet adamlar\u0131n\u0131n) yan\u0131lsamalar\u0131yla olan ba\u011f\u0131nt\u0131s\u0131ndan ve bir de, bu adamlar\u0131n dogmatik d\u00fc\u015flerinden,ve acayip fikirlerinden hareketle a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gerekir; bu onlar\u0131n ya\u015fam i\u00e7indeki pratik konumlar\u0131ndan, mesleklerinden ve i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fcnden hareket edilerek kolayca a\u00e7\u0131klanabilir.
[35] G\u00fcndelik ya\u015famda, herhangi bir shopkeeper [d\u00fckkanc\u0131. -\u00e7.], bir kimsenin oldu\u011funu iddia etti\u011fi ile ger\u00e7ekten oldu\u011fu aras\u0131nda ayr\u0131m yapmas\u0131n\u0131 \u00e7ok iyi bilir; ama bizim tarihimiz hen\u00fcz bu basit bilgiye ula\u015famam\u0131\u015ft\u0131r. Bizim tarihimiz, her \u00e7a\u011f i\u00e7in o \u00e7a\u011f\u0131n kendisi hakk\u0131nda s\u00f6ylediklerine ve besledi\u011fi kuruntulara hemen inan\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
[III] [I. EGEMEN SINIF VE EGEMEN B\u0130L\u0130N\u00c7.HEGEL’\u0130N TAR\u0130HTE T\u0130N’\u0130N EGEMENL\u0130\u011e\u0130 ANLAYI\u015eININ OLU\u015eUMU] [30] Egemen s\u0131n\u0131f\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnceleri, b\u00fct\u00fcn \u00e7a\u011flarda, egemen d\u00fc\u015f\u00fcncelerdir, ba\u015fka bir deyi\u015fle, toplumun egemen maddi g\u00fcc\u00fc olan s\u0131n\u0131f, ayn\u0131 zamanda egemen zihinsel g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Maddi \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131n\u0131 elinde bulunduran s\u0131n\u0131f, ayn\u0131 zamanda, zihinsel \u00fcretimin ara\u00e7lar\u0131n\u0131 da emrinde bulundurur, bunlar o kadar birbirinin i\u00e7ine girmi\u015f durumdad\u0131rlar […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[183],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5866","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-marks-engels-alman-ideolojisi"},"yoast_head":"\n