![](\"http:\/\/galeri.uludagsozluk.com\/15\/kom%C3%BCnist-parti-manifestosu_79948.jpg\")
III. SOSYAL\u0130ST VE KOM\u00dcN\u0130ST YAZIN<\/p>\nIII. SOSYAL\u0130ST VE KOM\u00dcN\u0130ST YAZIN<\/p>\n
1. GER\u0130C\u0130 SOSYAL\u0130ZM<\/p>\n
A. FEODAL SOSYAL\u0130ZM<\/p>\n
Tarihsel konumlan y\u00fcz\u00fcnden, modern burjuva toplumuna kar\u015f\u0131 kitap\u00e7\u0131klar yazmak, Frans\u0131z ve \u0130ngiliz aristokrasisinin mesle\u011fi haline geldi. Haziran 1830 Frans\u0131z devriminde ve \u0130ngiliz reform hareketinde,[16] nefret ettikleri sonradan g\u00f6rmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda bir kez daha yenik d\u00fc\u015ft\u00fcler. O g\u00fcnden sonra, ciddi bir siyasal sava\u015f\u0131m, tamam\u0131yla, s\u00f6zkonusu olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131. Geriye yaln\u0131zca yaz\u0131nsal bir sava\u015f olana\u011f\u0131 kald\u0131. Ama yaz\u0131n alan\u0131nda bile restorasyon d\u00f6neminin[58*] eski \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 atmak art\u0131k olanaks\u0131zd\u0131.
Sempati uyand\u0131rmak i\u00e7in, aristokrasi, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte kendi \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 unutmak ve burjuvaziye kar\u015f\u0131 yaln\u0131zca s\u00f6m\u00fcr\u00fclen i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131na olan iddianameler haz\u0131rlamak zorunda kald\u0131. B\u00f6ylece aristokrasi, \u00f6c\u00fcn\u00fc, yeni efendisine hicivler d\u00fczerek ve kula\u011f\u0131na da yakla\u015fmakta olan fel\u00e2ket konusunda u\u011fursuz kehanetler f\u0131s\u0131ldayarak ald\u0131.[59*]
Feodal sosyalizm ortaya i\u015fte b\u00f6yle \u00e7\u0131kt\u0131; yar\u0131 yak\u0131nma, yar\u0131 hiciv; yar\u0131 ge\u00e7mi\u015fin yank\u0131s\u0131; yar\u0131 gelece\u011fin tehdidi; bazan ac\u0131, n\u00fckteli ve keskin ele\u015ftirisiyle burjuvaziyi tam y\u00fcre\u011finden vurarak; ama modern tarihin gidi\u015fini kavramakta tam bir beceriksizlik g\u00f6sterdi\u011finden etkisi bak\u0131m\u0131ndan hep g\u00fcl\u00fcn\u00e7 d\u00fc\u015ferek.
Halk\u0131 kendi ard\u0131na toplayabilmek i\u00e7in, aristokrasi, bayrak niyetine, \u00f6nde, proleter sadaka torbas\u0131n\u0131 dalgaland\u0131rd\u0131. Ama halk, onun pe\u015fine her tak\u0131l\u0131\u015f\u0131nda k\u0131\u00e7\u0131ndaki eski feodal hanedan armas\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcp y\u00fcksek perdeden a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 kahkahalarla onu terketti.
Frans\u0131z Me\u015fruiyet\u00e7ilerin[17] ve “Gen\u00e7 \u0130ngiltere”nin[18] bir kesimi bu sahneleri pek g\u00fczel oynad\u0131lar.
Kendi s\u00f6m\u00fcr\u00fc bi\u00e7imlerinin burjuvazininkinden farkl\u0131 oldu\u011funa i\u015faret ederken, feodaller, \u00e7ok farkl\u0131 ve art\u0131k eskimi\u015f durum ve ko\u015fullar alt\u0131nda s\u00f6m\u00fcr\u00fcde bulunduklar\u0131n\u0131 unutuyorlar. Kendi iktidarlar\u0131 s\u0131ras\u0131nda modern proletaryan\u0131n hi\u00e7 bir zaman varolmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterirken, modern burjuvazinin kendi toplum bi\u00e7imlerinin zorunlu \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu unutuyorlar.
Kald\u0131 ki, ele\u015ftirilerinin gerici niteli\u011fini o denli az gizliyorlar ki, burjuvaziye kar\u015f\u0131 y\u00f6nelttikleri ba\u015fl\u0131ca su\u00e7lama, burjuva rejim alt\u0131nda eski toplum d\u00fczenini yerlebir edecek bir s\u0131n\u0131f\u0131n geli\u015fmekte oldu\u011fundan ibaret kal\u0131yor.
Burjuvaziyi, bir proletarya yaratmaktan \u00e7ok, devrimci bir proletarya yaratmakla su\u00e7luyorlar.
Dolay\u0131s\u0131yla, siyasal uygulamada, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na kar\u015f\u0131 al\u0131nan b\u00fct\u00fcn zor \u00f6nlemlerine kat\u0131l\u0131yorlar; ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda da, b\u00fct\u00fcn tumturakl\u0131 s\u00f6zlerine kar\u015f\u0131n, sanayi a\u011fac\u0131ndan d\u00fc\u015fen[60*] alt\u0131n elmalar\u0131 toplamak ve do\u011frulu\u011fu, sevgiyi ve onuru, y\u00fcn, \u015feker pancar\u0131 ve i\u00e7ki ticareti ile trampa etmek i\u00e7in her \u015feye boyun e\u011fiyorlar.[61*]
Papaz nas\u0131l hep toprakbeyi[62*] ile elele olmu\u015fsa, kilise sosyalizmi de feodal sosyalizm ile hep elele olmu\u015ftur.
H\u0131ristiyan zahitli\u011fine sosyalist bir renk vermekten daha kolay \u015fey yoktur. H\u0131ristiyanl\u0131k \u00f6zel m\u00fclkiyete kar\u015f\u0131, evlili\u011fe kar\u015f\u0131, devlete kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f m\u0131d\u0131r? Bunlar\u0131n yerine yard\u0131m severli\u011fi ve yoksullu\u011fu, evlenmemeyi ve nefse eza etmeyi, manast\u0131r ya\u015fam\u0131n\u0131 ve kiliseyi vaazetmemi\u015f midir? H\u0131ristiyan[63*]
sosyalizmi, rahibin aristokrat\u0131n kin dolu k\u0131skan\u00e7l\u0131\u011f\u0131n\u0131 takdis etti\u011fi kutsal sudan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n
B. K\u00dc\u00c7\u00dcK-BURJUVA SOSYAL\u0130ZM\u0130
Feodal aristokrasi, burjuvazi taraf\u0131ndan y\u0131k\u0131lan, modern burjuva toplumu ortam\u0131nda varl\u0131k ko\u015fullar\u0131 s\u0131n\u0131rlanan ve yokedilen tek s\u0131n\u0131f de\u011fildi. Orta\u00e7a\u011f kentlileri ve k\u00fc\u00e7\u00fck m\u00fclk sahibi k\u00f6yl\u00fcler,[64*]\u00a0 modern burjuvazinin habercileriydiler. S\u0131nai ve ticari bak\u0131mdan \u00e7ok az geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde, bu iki s\u0131n\u0131f, do\u011fmakta olan burjuvaziyle yanyana bitkisel ya\u015famlar\u0131n\u0131 h\u00e2l\u00e2 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyorlar.[65*]
Modern uygarl\u0131\u011f\u0131n tam olarak geli\u015fmi\u015f oldu\u011fu \u00fclkelerde, proletarya ile burjuvazi aras\u0131nda durmadan yalpalayan ve burjuva toplumunun tamamlay\u0131c\u0131 bir par\u00e7as\u0131 olarak kendisini durmadan yenile\u015fen yeni bir k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva s\u0131n\u0131f\u0131 olu\u015fmu\u015ftur. Ne var ki, bu s\u0131n\u0131f\u0131n tek tek \u00fcyeleri, rekabet y\u00fcz\u00fcnden, durmadan proletaryan\u0131n aras\u0131na f\u0131rlat\u0131l\u0131p at\u0131l\u0131yorlar, ve modern sanayi geli\u015ftik\u00e7e, bunlar, modern toplumun ba\u011f\u0131ms\u0131z bir kesimi olarak tamam\u0131yla yok olacaklar\u0131 ve man\u00fcfakt\u00fcrdeki, tar\u0131mdaki ve ticaretteki yerlerinin denet\u00e7iler, k\u00e2hyalar ve tezg\u00e2htarlar taraf\u0131ndan al\u0131naca\u011f\u0131 an\u0131n yakla\u015fmakta oldu\u011funu da g\u00f6r\u00fcyorlar.
N\u00fcfusun yar\u0131s\u0131ndan \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 k\u00f6yl\u00fclerin olu\u015fturdu\u011fu Fransa gibi \u00fclkelerde, burjuvaziye kar\u015f\u0131 proletaryan\u0131n yan\u0131nda yer alan yazarlar\u0131n, burjuva rejimini ele\u015ftirirken k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn ve k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvan\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fctlerini kullanmalar\u0131 ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 bu ara s\u0131n\u0131flar\u0131n[66*]\u00a0 bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan savunmalar\u0131 do\u011fald\u0131. K\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva sosyalizmi b\u00f6yle do\u011fdu. Sismondi, yaln\u0131zca Fransa’da de\u011fil, \u0130ngiltere’de de bu okulun ba\u015f\u0131yd\u0131.
Sosyalizmin bu okulu, modern \u00fcretim ko\u015fullar\u0131 i\u00e7erisindeki \u00e7eli\u015fkileri derin bir kavray\u0131\u015fla en k\u00fc\u00e7\u00fck ayr\u0131nt\u0131lar\u0131na dek tahlil etti. \u0130ktisat\u00e7\u0131lar\u0131n ikiy\u00fczl\u00fc mazeretlerini apa\u00e7\u0131k ortaya serdi. Makinelerin ve i\u015fb\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn, sermayenin ve topra\u011f\u0131n birka\u00e7 elde yo\u011funla\u015fmas\u0131n\u0131n, a\u015f\u0131r\u0131 \u00fcretimin ve bunal\u0131mlar\u0131n y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerini yads\u0131namaz bir bi\u00e7imde tan\u0131tlad\u0131; k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvan\u0131n ve k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz y\u0131k\u0131l\u0131\u015f\u0131na, proletaryan\u0131n yoksullu\u011funa, \u00fcretimdeki anar\u015fiye, servet da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki a\u015fik\u00e2r e\u015fitsizliklere, uluslar aras\u0131ndaki s\u0131nai yoketme sava\u015f\u0131na, eski ahl\u00e2ki ba\u011flar\u0131n, eski aile ili\u015fkilerinin, eski milliyetlerin \u00e7\u00f6z\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcne i\u015faret etti.
Bununla birlikte, sosyalizmin bu bi\u00e7imi, kesin ama\u00e7lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan, ya eski \u00fcretim ve de\u011fi\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131, ve bunlarla birlikte eski m\u00fclkiyet ili\u015fkilerini ve eski toplumu geri getirmeyi, ya da modern \u00fcretim ve de\u011fi\u015fim ara\u00e7lar\u0131n\u0131, bu ara\u00e7lar taraf\u0131ndan par\u00e7alanm\u0131\u015f bulunan ve par\u00e7alanmalar\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olan eski m\u00fclkiyet ili\u015fkileri \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7erisinde tutmay\u0131 arzular. Her iki durumda da, hem gerici ve hem de \u00fctopyac\u0131d\u0131r.
Son s\u00f6zleri \u015funlard\u0131r: man\u00fcfakt\u00fcrde loncalar; tar\u0131mda ataerkil ili\u015fkiler.
Sonunda sosyalizmin bu bi\u00e7imi, inat\u00e7\u0131 tarihsel olgular kendi kendini aldatman\u0131n t\u00fcm uyu\u015fturucu etkilerini da\u011f\u0131tt\u0131\u011f\u0131nda pek k\u00f6t\u00fc bir melankoli n\u00f6beti i\u00e7erisinde son buldu.[67*]<\/p>\n
C. ALMAN SOSYAL\u0130ZM\u0130 YA DA “HAK\u0130K\u0130” SOSYAL\u0130ZM
\u0130ktidardaki bir burjuvazinin bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f bulunan ve bu iktidara kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131m\u0131n yaz\u0131nsal ifadesi olan Fransa’daki sosyalist ve kom\u00fcnist yaz\u0131n, Almanya’ya, bu \u00fclkedeki burjuvazinin feodal mutlakiyete kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131m\u0131na hen\u00fcz ba\u015flam\u0131\u015f oldu\u011fu bir s\u0131rada girdi.
Alman filozoflar\u0131, s\u00f6zde-filozoflar ve beaux esprits[68*] , bu yaz\u0131na d\u00f6rt elle sar\u0131ld\u0131lar,[69*]\u00a0 ne var ki, bu yaz\u0131lar\u0131n Fransa’dan Almanya’ya g\u00f6\u00e7meleri s\u0131ras\u0131nda, Fransa’daki toplumsal ko\u015fullar\u0131n da bunlarla birlikte g\u00f6\u00e7medi\u011fini unuttular. Bu Frans\u0131z yaz\u0131n\u0131, Almanya’n\u0131n toplumsal ko\u015fullar\u0131yla temasa geldi\u011finde b\u00fct\u00fcn o anki pratik \u00f6nemini yitirdi, ve salt yaz\u0131nsal bir y\u00f6n ald\u0131.[70*]\u00a0 B\u00f6ylece, 18. y\u00fczy\u0131l Alman filozoflar\u0131 i\u00e7in, birinci Frans\u0131z Devriminin istemleri, genel olarak “Pratik Us”un[19]\u00a0 istemlerinin \u00f6tesinde bir \u015fey de\u011fillerdi, ve devrimci Frans\u0131z burjuvazisinin iradesinin dile getirili\u015fi, onlar\u0131n g\u00f6z\u00fcne, Saf \u0130rade’nin, olmas\u0131 gereken \u0130rade’nin, hakiki \u0130nsan \u0130radesi’nin yasalar\u0131 olarak g\u00f6z\u00fckt\u00fc.
Alman literati’s\u0131n\u0131n i\u015fi, yeni Frans\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcncelerini kendi eski felsefi bilin\u00e7lerine uyumlu hale getirmekten ya da daha do\u011frusu, Frans\u0131z d\u00fc\u015f\u00fcncelerini, kendi felsefi bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131 terketmeksizin kendilerine maletmekten ibaretti.
Bu maledi\u015f, bir yabanc\u0131 dil nas\u0131l edinilirse \u00f6yle oldu, yani \u00e7eviri ile.
Eski putatap\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n kl\u00e2sik yap\u0131tlar\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 oldu\u011fu elyazmalar\u0131n\u0131n \u00fczerine ke\u015fi\u015flerin nas\u0131l katolik azizlerin aptalca ya\u015famlar\u0131n\u0131 yazd\u0131klar\u0131 bilinir. Alman literati’si, laik Frans\u0131z yaz\u0131n\u0131na bunun tersini yapt\u0131. Bunlar, Frans\u0131zca as\u0131llar\u0131n\u0131n alt\u0131na kendi felsefi sa\u00e7mal\u0131klar\u0131n\u0131 yazd\u0131lar. \u00d6rne\u011fin paran\u0131n iktisadi i\u015flevleri konusundaki Frans\u0131z ele\u015ftirisinin alt\u0131na, “\u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n Yabanc\u0131la\u015fmas\u0131”n\u0131 yazd\u0131lar, ve burjuva devleti konusundaki Frans\u0131z ele\u015ftirisinin alt\u0131na da, “Genel Kategorisinin Taht\u0131ndan \u0130ndirili\u015fi”ni yazd\u0131lar, vb..[71*]\u00a0 Frans\u0131z tarihsel ele\u015ftirilerinin[72*]\u00a0 alt\u0131na bu felsefi s\u00f6zleri koymay\u0131, “Eylem Felsefesi”, “Hakiki Sosyalizm”, “Alman Sosyalizminin Bilimi”, “Sosyalizmin Felsefi Temeli”, vb., olarak kutsad\u0131lar.
Frans\u0131z sosyalist ve kom\u00fcnist yaz\u0131n\u0131, b\u00f6ylece, tamam\u0131yla i\u011fdi\u015f edilmi\u015f oldu. Ve Alman’\u0131n ellerinde bu bir s\u0131n\u0131f\u0131n bir ba\u015fka s\u0131n\u0131fla sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131 ifade etmekten \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, Alman, “Frans\u0131z tek-yanl\u0131l\u0131\u011f\u0131”n\u0131n \u00fcstesinden geldi\u011finin ve hakiki gereksinmeleri de\u011fil, Hakikatin gereksinmelerini, proletaryan\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 de\u011fil, \u0130nsan Do\u011fas\u0131’n\u0131n, hi\u00e7 bir s\u0131n\u0131fa ait olmayan, hi\u00e7 bir ger\u00e7ekli\u011fi bulunmayan, yaln\u0131zca felsefi fantezinin puslu d\u00fcnyas\u0131nda varolan genel olarak insan\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 temsil etti\u011finin bilincindeydi.
Beceriksizce haz\u0131rlanm\u0131\u015f okul \u00f6devini b\u00f6yle g\u00f6steri\u015fle ciddiye alan ve k\u00f6t\u00fc mal\u0131n\u0131 b\u00f6ylesine \u015farlatanca g\u00f6klere \u00e7\u0131kartan bu Alman sosyalizmi, bu arada, bilgi\u00e7\u00e7e masumiyetini yava\u015f yava\u015f yitirdi.
Alman’\u0131n \u00f6zellikle de Prusya burjuvazisinin, feodal aristokrasiye ve mutlak monar\u015fiye kar\u015f\u0131 verdi\u011fi sava\u015f, bir ba\u015fka deyi\u015fle liberal hareket, daha ciddile\u015fti.
B\u00f6ylece, siyasal hareketin kar\u015f\u0131s\u0131na sosyalist istemlerle \u00e7\u0131kmas\u0131, liberalizme kar\u015f\u0131, temsili h\u00fck\u00fcmete kar\u015f\u0131, burjuva rekabetine kar\u015f\u0131, burjuva bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne, burjuva hukukuna, burjuva \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne ve e\u015fitli\u011fine kar\u015f\u0131 geleneksel beddualar\u0131 savurmas\u0131 ve y\u0131\u011f\u0131nlara bu burjuva hareketiyle kazanacak hi\u00e7 bir \u015feyleri olmay\u0131p her \u015feylerini yitireceklerini vaazetmesi i\u00e7in “Hakiki” sosyalizme \u00e7oktand\u0131r bekledi\u011fi f\u0131rsat verilmi\u015f oldu. Alman sosyalizmi, budalaca yank\u0131s\u0131 oldu\u011fu Frans\u0131z ele\u015ftirisinin, tekab\u00fcl etti\u011fi iktisadi[73*]\u00a0 ya\u015fam ko\u015fullar\u0131yla birlikte, modern burjuva toplumun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve buna uyarlanm\u0131\u015f bir siyasal yap\u0131y\u0131, ger\u00e7ekle\u015ftirilmeleri Almanya’da hen\u00fcz s\u00fcren sava\u015f\u0131m\u0131n esas hedefi olan \u015feyleri \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, tam da gerekli oldu\u011fu anda unutuverdi. Alman sosyalizmi, papazlardan, profes\u00f6rlerden, ta\u015fra soylular\u0131ndan ve b\u00fcrokratlardan olu\u015fan yanda\u015flar\u0131 ile birlikte mutlakiyet\u00e7i h\u00fck\u00fcmetler i\u00e7in,[74*]\u00a0 kendilerini tehdit eden burjuvaziye kar\u015f\u0131 sevin\u00e7le kar\u015f\u0131lanan bir korkuluk hizmeti g\u00f6rd\u00fc.
Alman sosyalizmi, bu ayn\u0131 h\u00fck\u00fcmetlerin Alman i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ayaklanmalar\u0131na tam da o s\u0131rada[75*]\u00a0 yutturduklar\u0131 kam\u00e7\u0131 ve kur\u015fun haplar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan verilen a\u011f\u0131z tatland\u0131r\u0131c\u0131 bir \u015fey oldu.
Bu “Hakiki” sosyalizm, h\u00fck\u00fcmetlerin elinde b\u00f6ylece, Alman burjuvazisine kar\u015f\u0131 bir silah haline gelmekle birlikte, ayn\u0131 zamanda do\u011frudan do\u011fruya gerici bir \u00e7\u0131kan, Alman darkafal\u0131lar\u0131n\u0131n[76*]\u00a0 \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131 da temsil ediyordu. Almanya’da, 16. y\u00fczy\u0131l\u0131n bir kal\u0131nt\u0131s\u0131 olan ve o zamandan,beri \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imler alt\u0131nda tekrar tekrar ortaya \u00e7\u0131k\u0131p duran k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva s\u0131n\u0131f\u0131, \u015fu andaki durumun ger\u00e7ek toplumsal temelidir.
;\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Bu s\u0131n\u0131f\u0131n korunmas\u0131, Almanya’daki mevcut durumun korunmas\u0131 demektir. Burjuvazinin s\u0131nai ve siyasal egemenli\u011fi, bir yandan sermaye yo\u011funla\u015fmas\u0131 sonucu, \u00f6te yandan da devrimci bir proletaryan\u0131n do\u011fu\u015fu sonucu, onu kesin bir y\u0131k\u0131m ile tehdit ediyor. “Hakiki” sosyalizm, bu iki ku\u015fu bir ta\u015fla vurabilirmi\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Bir salg\u0131n gibi yay\u0131ld\u0131.
Belagat \u00e7i\u00e7ekleriyle s\u00fcslenmi\u015f, g\u00f6n\u00fcl buland\u0131r\u0131c\u0131 duygusall\u0131kla s\u0131rs\u0131klam, spek\u00fclatif \u00f6r\u00fcmcek a\u011flar\u0131ndan dokunmu\u015f kisve, Alman sosyalistlerinin bir deri bir kemik kalm\u0131\u015f zavall\u0131 “\u00f6l\u00fcms\u00fcz hakikatler”ini sar\u0131p sarmalad\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bolluktaki bu kisve, b\u00f6yle bir halk aras\u0131nda kendi mallar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u00fcm\u00fcn\u00fc art\u0131rmaya yarad\u0131.
Ve Alman sosyalizmi de, kendi g\u00f6revinin k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuva darkafal\u0131n\u0131n[77*]\u00a0 abartmal\u0131 temsilcisi olmak oldu\u011funu gittik\u00e7e daha \u00e7ok kabullendi.
Alman ulusunu \u00f6rnek ulus, ve k\u00fc\u00e7\u00fck Alman darkafal\u0131s\u0131n\u0131[78*]\u00a0 da \u00f6rnek insan il\u00e2n etti. Bu \u00f6rnek insan\u0131n b\u00fct\u00fcn al\u00e7ak\u00e7a baya\u011f\u0131l\u0131klar\u0131na, ger\u00e7ek niteli\u011finin tam tersine, gizli, y\u00fcce, sosyalist bir anlam verdi. \u0130\u015fi, kom\u00fcnizmin “vah\u015fice y\u0131k\u0131c\u0131” e\u011filimine do\u011frudan kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmaya, ve b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 tepeden ve tarafs\u0131z bir k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeyle kar\u015f\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 il\u00e2n etmeye dek vard\u0131rd\u0131. Pek az istisna d\u0131\u015f\u0131nda, Almanya’da \u015fu an (1847)[79*]\u00a0 piyasaya s\u00fcr\u00fclen b\u00fct\u00fcn s\u00f6zde sosyalist ve kom\u00fcnist yay\u0131nlar, bu baya\u011f\u0131 ve sinir bozucu yaz\u0131n alan\u0131na girerler.[80*]<\/p>\n
2. TUTUCU SOSYAL\u0130ZM YA DA BURJUVA SOSYAL\u0130ZM\u0130<\/p>\n
Burjuvazinin bir kesimi, burjuva toplumun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n devam\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in, toplumsal ho\u015fnutsuzluklar\u0131 gidermek ister.
\u0130ktisat\u00e7\u0131lar, iyilikseverler, insanl\u0131k\u00e7\u0131lar, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n durumunu iyile\u015ftiriciler, hay\u0131r i\u015fleri \u00f6rg\u00fctleyicileri, hayvanlara eziyet edilmesini \u00f6nleme derneklerinin \u00fcyeleri, \u0131l\u0131ml\u0131l\u0131k ba\u011fnazlar\u0131, akla gelebilecek her t\u00fcrden gizli reformcular, bu kesime girerler. Sosyalizmin bu bi\u00e7imi,[81*] \u00fcstelik, eksiksiz sistemler haline de getirilmi\u015ftir.
Bu bi\u00e7ime bir \u00f6rnek olarak Proudhon’un Sefaletin Felsefesi’ni anabiliriz.
Sosyalist burjuva, modern toplumsal ko\u015fullar\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00fcst\u00fcnl\u00fcklerini istiyor,[82*]\u00a0 ama buradan zorunlu olarak \u00e7\u0131kan sava\u015f\u0131mlar ve tehlikeler olmaks\u0131z\u0131n. Bunlar mevcut toplumu istiyorlar, yeter ki, devrimci ve \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc \u00f6\u011feleri \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f olsun. Proletaryas\u0131 olmayan bir burjuvazi istiyorlar. Burjuvazi, do\u011fal olarak, kendi egemen oldu\u011fu d\u00fcnyan\u0131n d\u00fcnyalar\u0131n en iyisi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor; ve burjuva sosyalizmi de, bu rahatlat\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceyi az\u00e7ok eksiksiz \u00e7e\u015fitli sistemler[83*]\u00a0 haline getiriyor. Proletaryadan b\u00f6yle bir sistemi y\u00fcr\u00fctmesini ve, b\u00f6ylece, dosdo\u011fru toplumsal[84*]\u00a0 Yeni Kud\u00fcs’e girmesini istemekle, asl\u0131nda, proletaryan\u0131n mevcut toplum \u00e7er\u00e7evesi i\u00e7erisinde kalmas\u0131ndan, ama burjuvaziye ili\u015fkin b\u00fct\u00fcn nefret dolu d\u00fc\u015f\u00fcncelerini bir kenara b\u0131rakmas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey istemi\u015f olmuyor.
Bu sosyalizmin ikinci ve daha pratik, ama daha az sistematik bir bi\u00e7imi, \u015fu ya da bu siyasal reformun de\u011fil, ancak maddi varl\u0131k ko\u015fullar\u0131ndaki, iktisadi ili\u015fkilerdeki bir de\u011fi\u015fikli\u011fin onlara bir yarar sa\u011flayabilece\u011fini g\u00f6stererek, her t\u00fcrl\u00fc devrimci hareketi i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n g\u00f6z\u00fcnden d\u00fc\u015f\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Ne var ki sosyalizmin bu bi\u00e7imi,[85*]\u00a0 maddi varl\u0131k ko\u015fullar\u0131ndaki de\u011fi\u015fmelerden, hi\u00e7 bir \u015fekilde, ancak bir devrimle ger\u00e7ekle\u015ftirilebilecek olan burjuva \u00fcretim ili\u015fkilerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 de\u011fil, bu ili\u015fkilerin s\u00fcrekli varl\u0131\u011f\u0131na dayand\u0131r\u0131lan idari reformlar\u0131, dolay\u0131s\u0131yla sermaye ile emek aras\u0131ndaki ili\u015fkileri hi\u00e7 bir bi\u00e7imde etkilemeyen, olsa olsa burjuva h\u00fck\u00fcmetinin masraflar\u0131n\u0131 azaltan ve idari i\u015fleyi\u015fini basitle\u015ftiren reformlar\u0131 anl\u0131yor.
Burjuva sosyalizmi yeterli ifadesini ancak ve ancak salt bir mecaz haline geldi\u011fi zaman buluyor.
Serbest ticaret: i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131 i\u00e7in. Koruyucu g\u00fcmr\u00fckler: i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131 i\u00e7in. Cezaevi reformu:[86*]\u00a0 i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131 i\u00e7in. Burjuva sosyalizminin son s\u00f6z\u00fc ve ciddi olarak s\u00f6yledi\u011fi tek s\u00f6z i\u015fte budur.
Bu sosyalizm \u015fu s\u00f6zlerle \u00f6zetleniyor: burjuva bir burjuvad\u0131r – i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131 i\u00e7in.<\/p>\n
3. ELE\u015eT\u0130REL-\u00dcTOP\u0130K SOSYAL\u0130ZM VE KOM\u00dcN\u0130ZM<\/p>\n
Biz burada, Babeuf ve di\u011ferlerinin yaz\u0131lar\u0131nda oldu\u011fu gibi, her b\u00fcy\u00fck modern devrimde her zaman proletaryan\u0131n istemlerini dile getirmi\u015f olan yaz\u0131n\u0131n s\u00f6z\u00fcn\u00fc etmiyoruz.[87*]\u00a0 Kendi ama\u00e7lar\u0131na ula\u015fmak i\u00e7in proletaryan\u0131n feodal toplumun y\u0131k\u0131lmakta oldu\u011fu genel kayna\u015fma anlar\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 ilk do\u011frudan giri\u015fimler, proletaryan\u0131n o s\u0131radaki geli\u015fmemi\u015f durumu y\u00fcz\u00fcnden oldu\u011fu kadar, kurtulu\u015funun iktisadi ko\u015fullar\u0131 hen\u00fcz daha yarat\u0131lmalar\u0131 gereken ve yaln\u0131zca yakla\u015fmakta olan burjuva \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n yaratabilece\u011fi ko\u015fullar\u0131n bulunmay\u0131\u015f\u0131 y\u00fcz\u00fcnden, zorunlu olarak ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frad\u0131.[88*]\u00a0 Proletaryan\u0131n bu ilk hareketlerine e\u015flik etmi\u015f olan devrimci yaz\u0131n, zorunlu olarak gerici bir niteli\u011fe[89*]\u00a0 sahipti. Bu, genel bir zahitli\u011fi ve en kaba bi\u00e7imiyle bir toplumsal e\u015fitli\u011fi telkin ediyordu.
Hakl\u0131 olarak sosyalist ve kom\u00fcnist diye adland\u0131r\u0131lan sistemler, Saint-Simon’un, Fourier’nin, Owen’\u0131n ve \u00f6tekilerin sistemleri, proletarya ile burjuvazi aras\u0131ndaki sava\u015f\u0131m\u0131n yukarda anlat\u0131lan ilk, geli\u015fmemi\u015f d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131lar (Bkz: B\u00f6l\u00fcm I, Burjuvalar ve Proleterler).
Bu sistemlerin kurucular\u0131, hem s\u0131n\u0131f kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131n\u0131, ve hem de h\u00fck\u00fcm s\u00fcren toplum bi\u00e7imi i\u00e7erisindeki \u00e7\u00f6z\u00fcc\u00fc \u00f6\u011felerin etkisini ger\u00e7ekten de g\u00f6r\u00fcyorlar. Ama hen\u00fcz bebeklik \u00e7a\u011f\u0131ndaki[90*]\u00a0 proletarya, onlara hi\u00e7 bir tarihsel inisiyatifi ya da hi\u00e7 bir bat\u0131ms\u0131z siyasal hareketi olmayan bir s\u0131n\u0131f g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc sunuyor.
S\u0131n\u0131f kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131n\u0131n geli\u015fimi, sanayiin geli\u015fimiyle ba\u015faba\u015f gitti\u011finden, i\u00e7inde bulunduklar\u0131 iktisadi durum, onlara, proletaryan\u0131n kurtulu\u015funun maddi ko\u015fullar\u0131n\u0131 hen\u00fcz sa\u011flam\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla, bu ko\u015fullar\u0131 yaratacak yeni bir toplum biliminin pe\u015fine, yeni[91*]\u00a0 toplum yasalar\u0131n\u0131n pe\u015fine d\u00fc\u015f\u00fcyorlar.
Tarihsel[92*]\u00a0 eylemin yerini, bunlar\u0131n ki\u015fisel yarat\u0131c\u0131 eylemi; tarihsel olarak yarat\u0131lm\u0131\u015f kurtulu\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131n yerini, hayali olanlar; ve proletaryan\u0131n tedrici, kendili\u011finden[93*]\u00a0 s\u0131n\u0131f \u00f6rg\u00fctlenmesinin yerini, bu yarat\u0131c\u0131lar taraf\u0131ndan \u00f6zel olarak tasarlanm\u0131\u015f toplum \u00f6rg\u00fctlenmesi alacakt\u0131r. Gelece\u011fin tarihi, kendisini, bunlar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde, kendi toplum planlar\u0131n\u0131n propagandas\u0131na ve fiilen uygulanmas\u0131na indirgiyor.
Planlar\u0131n\u0131 olu\u015ftururken, en \u00e7ok ac\u0131 \u00e7eken s\u0131n\u0131f olarak \u00f6zellikle i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmenin bilincindedirler. Onlar i\u00e7in proletarya, ancak, en \u00e7ok ac\u0131 \u00e7eken s\u0131n\u0131f olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan vard\u0131r.
S\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131n geli\u015fmemi\u015f olu\u015fu kadar, kendi i\u00e7inde bulunduklar\u0131 ortam da, bu t\u00fcrden sosyalistlerin kendilerini her t\u00fcrl\u00fc s\u0131n\u0131f kar\u015f\u0131tl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00e7ok \u00fcst\u00fcnde g\u00f6rmelerine neden oluyor. Bunlar, toplumun her \u00fcyesinin, hatta en iyi durumda olanlar\u0131n bile, ko\u015fullar\u0131n\u0131 iyile\u015ftirmek istiyorlar. B\u00f6ylece bunlar, s\u0131n\u0131f ayr\u0131m\u0131 yapmaks\u0131z\u0131n, toplumun tamam\u0131na, hatta tercihan egemen s\u0131n\u0131fa seslenip duruyorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar\u0131n sistemini bir kez anlad\u0131ktan sonra, insanlar nas\u0131l olur da m\u00fcmk\u00fcn olan en iyi toplum i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcn olan en iyi plan\u0131n bu oldu\u011funu g\u00f6rmemezlik ederler?
B\u00f6ylece bunlar, her t\u00fcrl\u00fc siyasal, ve \u00f6zellikle de her t\u00fcrl\u00fc devrimci eylemi reddederler; ama\u00e7lar\u0131na bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l yollarla ula\u015fmay\u0131 arzularlar ve zorunlu olarak ba\u015far\u0131s\u0131z kalmaya mahkum k\u00fc\u00e7\u00fck deneyler ile ve \u00f6rnek g\u00f6sterme ile, yeni toplumsal \u0130ncil-i \u015eerif yolunu a\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.
Proletaryan\u0131n hen\u00fcz pek az geli\u015fmi\u015f oldu\u011fu ve kendi durumu konusunda ancak ger\u00e7eklerden uzak bir kavray\u0131\u015fa sahip bulundu\u011fu bir s\u0131rada \u00e7izilen gelece\u011fin toplumuna ili\u015fkin bu hayali tablolar, bu s\u0131n\u0131f\u0131n toplumun genel bir yeniden kurulu\u015funa duydu\u011fu ilk i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel \u00f6zlemlerin sonucudur.
Ama bu sosyalist ve kom\u00fcnist yay\u0131nlar, ele\u015ftirel bir \u00f6\u011fe de i\u00e7erirler. Bunlar mevcut toplumun b\u00fct\u00fcn ilkelerine sald\u0131r\u0131rlar. Bu y\u00fczden i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131 ayd\u0131nlatacak en de\u011ferli malzemelerle doludurlar. Bunlarda \u00f6nerilen kent ile k\u0131r aras\u0131ndaki ayr\u0131m\u0131n, ailenin, sanayilerin \u00f6zel ki\u015filer hesab\u0131na i\u015fletilmesinin[94*]\u00a0 ve \u00fccret sisteminin[95*]\u00a0 kald\u0131r\u0131lmas\u0131, toplumsal uyumun il\u00e2n\u0131, devletin i\u015flevlerinin \u00fcretimi y\u00f6netmekten ibaret hale getirilmesi gibi pratik \u00f6nlemler \u2014b\u00fct\u00fcn bunlar, yaln\u0131zca, o s\u0131ralar daha hen\u00fcz geli\u015fmeye ba\u015flam\u0131\u015f olan ve bu yay\u0131nlarda ancak ilk belli-belirsiz bi\u00e7imleri i\u00e7erisinde farkedilen s\u0131n\u0131f kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmalar\u0131 gere\u011fine i\u015faret ediyorlar. Bu \u00f6neriler, bu y\u00fczden, tamam\u0131yla \u00fctopik bir nitelik ta\u015f\u0131yorlar.
Ele\u015ftirel-\u00fctopik sosyalizmin ve kom\u00fcnizmin \u00f6nemi, tarihsel geli\u015fmeyle ters orant\u0131l\u0131d\u0131r. Modern[96*]\u00a0 s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131n geli\u015fmesi ve belli bir bi\u00e7im almas\u0131 oran\u0131nda, sava\u015f\u0131mdan bu hayali ayr\u0131 kal\u0131\u015f, ona yap\u0131lan bu hayali sald\u0131r\u0131lar b\u00fct\u00fcn pratik de\u011ferlerini ve b\u00fct\u00fcn teorik hakl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 yitiriyor. Dolay\u0131s\u0131yla, bu sistemlerin kurucular\u0131n\u0131n bir\u00e7ok bak\u0131mlardan devrimci olmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, bunlar\u0131n \u00f6\u011fretilileri, her keresinde, salt gerici tarikatlar kurmu\u015flard\u0131r. Bunlar, proletaryan\u0131n ileriye do\u011fru tarihsel geli\u015fimi kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131ya ustalar\u0131n\u0131n eski g\u00f6r\u00fc\u015flerine sar\u0131l\u0131yorlar. Dolay\u0131s\u0131yla bunlar, durmadan, s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131m\u0131n\u0131 k\u00f6reltmeye ve s\u0131n\u0131f kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131n\u0131 uzla\u015ft\u0131rmaya \u00e7abal\u0131yorlar. Bunlar toplumsal \u00fctopyalar\u0131n\u0131, yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f “phalanst\u00e9res” yaratmay\u0131, “Home Koloniler” kurmay\u0131, bir “K\u00fc\u00e7\u00fck \u0130karya”[97*]\u00a0 \u2014Yeni Kud\u00fcs’\u00fcn k\u00fc\u00e7\u00fck boy[98*]\u00a0 bask\u0131lar\u0131\u2014 kurmay\u0131 deneyler yoluyla ger\u00e7ekle\u015ftirme d\u00fc\u015f\u00fc g\u00f6r\u00fcyorlar ve b\u00fct\u00fcn bu d\u00fc\u015flerini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in burjuvazinin duygular\u0131na ve keselerine seslenmek zorunda kal\u0131yorlar. Bunlar giderek yukar\u0131da betimlenen gerici [ya da][99*]\u00a0 tutucu sosyalistler kategorisine d\u00fc\u015f\u00fcyorlar ve onlardan ancak daha sistemli olan bilgi\u00e7likleriyle ve kendi toplum bilimlerinin mucizevi etkilerine olan ba\u011fnaz ve bat\u0131l inan\u00e7lar\u0131yla[100*]\u00a0 ayr\u0131l\u0131yorlar.
Bunlar, bu y\u00fczden, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131ndan gelen her t\u00fcrl\u00fc siyasal eyleme \u015fiddetle kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlar; bunlara g\u00f6re bu t\u00fcr eylem, ancak, yeni \u0130ncil-i \u015eerif’e olan k\u00f6r inan\u00e7s\u0131zl\u0131ktan ileri gelebilir.
\u0130ngiltere’de ov\u0131nc\u0131lar \u00e7artistlere Fransa’da da furiyeciler R\u00e9formist’lere[20] kar\u015f\u0131d\u0131rlar.<\/p>\n
IV. KOM\u00dcN\u0130STLER\u0130N MEVCUT \u00c7E\u015e\u0130TL\u0130 MUHALEFET PART\u0130LER\u0130 KAR\u015eISINDAK\u0130 KONUMLARI<\/p>\n
Kom\u00fcnistlerin \u0130ngiltere’de \u00e7artistler ve Amerika’da da tar\u0131m reformcular\u0131[21]\u00a0 gibi mevcut i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 partileri ile olan ili\u015fkileri \u0130kinci B\u00f6l\u00fcmde a\u00e7\u0131kland\u0131.
Kom\u00fcnistler i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n ivedi hedeflerine ula\u015f\u0131lmas\u0131 ve o andaki \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in sava\u015f\u0131rlar; ama mevcut hareket i\u00e7erisinde, bu hareketin gelece\u011fini de temsil eder ve g\u00f6zetirler.[101*]\u00a0 Kom\u00fcnistler Fransa’da, tutucu ve radikal burjuvaziye kar\u015f\u0131, sosyal-demokratlar[102*]\u00a0 ile ba\u011fla\u015f\u0131kl\u0131k kuruyorlar, ama b\u00fcy\u00fck devrimden geleneksel olarak devral\u0131nm\u0131\u015f s\u00f6zlere ve yan\u0131lsamalara kar\u015f\u0131 ele\u015ftirel bir tutum tak\u0131nma hakk\u0131n\u0131 da sakl\u0131 tutuyorlar.
\u0130svi\u00e7re’de radikalleri destekliyorlar, ama bu partinin k\u0131smen, Fransa’daki anlam\u0131yla, demokratik sosyalistlerden, k\u0131smen de radikal burjuvalardan olmak \u00fczere, birbirlerine kar\u015f\u0131t \u00f6\u011felerden olu\u015ftu\u011funu g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rm\u0131yorlar.
Polonya’da ulusal kurtulu\u015fun ilk ko\u015fulu olarak bir tar\u0131m devrimi \u00fczerinde direten partiyi, 1846 Krakov ayaklanmas\u0131n\u0131[23]\u00a0 ba\u015flatan partiyi destekliyorlar.
Almanya’da, devrimci bir tutum tak\u0131nd\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, mutlak monar\u015fiye, feodal a\u011fal\u0131\u011fa ve k\u00fc\u00e7\u00fck-burjuvaziye kar\u015f\u0131,[103*]\u00a0 burjuvaziyle birlikte sava\u015f\u0131yorlar.
Ama, Alman i\u015f\u00e7ileri, burjuvazinin kendi egemenli\u011fi ile birlikte getirmek zorunda oldu\u011fu toplumsal ve siyasal ko\u015fullar\u0131 olabildi\u011fince \u00e7ok say\u0131da silahlar olarak burjuvaziye kar\u015f\u0131 derhal kullanabilsinler diye, ve Almanya’da gerici s\u0131n\u0131flar\u0131n devrilmelerinin ard\u0131ndan bizzat burjuvaziye kar\u015f\u0131 sava\u015f derhal ba\u015flayabilsin diye, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na burjuvazi ile proletarya aras\u0131ndaki d\u00fc\u015fmanca kar\u015f\u0131tl\u0131k konusunda m\u00fcmk\u00fcn olan en a\u00e7\u0131k bilinci kazand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktan bir an i\u00e7in olsun geri kalm\u0131yorlar.
Kom\u00fcnistler dikkatlerini esas olarak Almanya’ya \u00e7eviriyorlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu \u00fclke 17. y\u00fczy\u0131lda \u0130ngiltere’dekinden ve 18. y\u00fczy\u0131lda Fransa’dakinden daha geli\u015fkin bir Avrupa uygarl\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullar\u0131 alt\u0131nda ve \u00e7ok daha fazla geli\u015fmi\u015f bir proletarya ile yap\u0131lmak zorunda olan bir burjuva devrimi arifesindedir, ve \u00e7\u00fcnk\u00fc Almanya’daki burjuva devrimi, onu hemen izleyecek bir proleter devriminin ba\u015flang\u0131c\u0131 olacakt\u0131r.
K\u0131sacas\u0131, kom\u00fcnistler, her yerde, mevcut toplumsal ve siyasal d\u00fczene kar\u015f\u0131 her devrimci hareketi destekliyorlar.
B\u00fct\u00fcn bu hareketlerde, o andaki geli\u015fme derecesi ne olursa olsun, m\u00fclkiyet sorununu o hareketin esas sorunu olarak \u00f6n plana \u00e7\u0131kar\u0131yorlar.
Son olarak, her yerde, b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin demokratik partileri aras\u0131nda birlik ve anla\u015fma sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlar.
Kom\u00fcnistler, kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerini ve ama\u00e7lar\u0131n\u0131 gizlemeye tenezz\u00fcl etmezler. Hedeflerine ancak t\u00fcm mevcut toplumsal ko\u015fullar\u0131n zorla y\u0131k\u0131lmas\u0131yla ula\u015f\u0131labilece\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a il\u00e2n ediyorlar. Vars\u0131n egemen s\u0131n\u0131flar bir kom\u00fcnist devrim korkusuyla titresinler. Proleterlerin zincirlerinden ba\u015fka kaybedecek bir \u015feyleri yok. Kazanacaklar\u0131 bir d\u00fcnya var.<\/p>\n
B\u00dcT\u00dcN \u00dcLKELER\u0130N \u0130\u015e\u00c7\u0130LER\u0130, B\u0130RLE\u015e\u0130N\u0130Z!<\/p>\n
Aral\u0131k 1847 – Ocak 1848’de
Marx ve Engels taraf\u0131ndan
yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n
\u00d6zg\u00fcn bas\u0131m\u0131, Almanca olarak,
\u015eubat 1848’de Londra’da yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
III. SOSYAL\u0130ST VE KOM\u00dcN\u0130ST YAZIN 1. GER\u0130C\u0130 SOSYAL\u0130ZM A. FEODAL SOSYAL\u0130ZM Tarihsel konumlan y\u00fcz\u00fcnden, modern burjuva toplumuna kar\u015f\u0131 kitap\u00e7\u0131klar yazmak, Frans\u0131z ve \u0130ngiliz aristokrasisinin mesle\u011fi haline geldi. Haziran 1830 Frans\u0131z devriminde ve \u0130ngiliz reform hareketinde,[16] nefret ettikleri sonradan g\u00f6rmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda bir kez daha yenik d\u00fc\u015ft\u00fcler. O g\u00fcnden sonra, ciddi bir siyasal sava\u015f\u0131m, tamam\u0131yla, s\u00f6zkonusu olmaktan […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[184],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5873","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-komunist-parti-manifestosu-marx-engels"},"yoast_head":"\n