![](\"http:\/\/wpcontent.answers.com\/wikipedia\/commons\/8\/8f\/Biehl.jpg\")
SAVA\u015e\u00c7I TOPLUM OLARAK POLIS<\/p>\nSAVA\u015e\u00c7I TOPLUM OLARAK POLIS<\/p>\n
T\u0131pk\u0131 baz\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz feminist yazarlar\u0131n\u0131n Atina polisinin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan \u00f6nceki kabilesel ve akrabal\u0131k organizasyonlar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 (yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi), her nas\u0131lsa, “kad\u0131ns\u0131” olurak de\u011ferlendirmeleri gibi, feminist teorisyen Nancy Hartsock da polisin demokratik kurumlar\u0131n\u0131, her nas\u0131lsa, do\u011fas\u0131ndan kaynakl\u0131 olarak zararl\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Hartsock polisi insan\u0131n toplumsal \u00f6rg\u00fctlenme tarihinde an\u0131tsal bir s\u0131\u00e7rama olmaktan uzak bir \u015fey olarak, sadece sava\u015f\u00e7\u0131 Bronz \u00c7a\u011f\u0131’n\u0131n bir devam\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcr. Inan\u0131lmaz bir \u015fekilde onun demokratik toplant\u0131lar\u0131n\u0131, Atina’l\u0131 erkeklerin \u00fczerinde sava\u015f\u0131n de\u011ferlerini ve faziletlerini sergilemeye devam ettikleri modern Bronz \u00c7a\u011f\u0131 sava\u015f alanlar\u0131ndan bir par\u00e7ac\u0131k daha iyi bir \u015fey olarak g\u00f6r\u00fcr: “Ona kat\u0131lanlar yaln\u0131zca birbirlerine yabanc\u0131 de\u011fil, d\u00fc\u015fmand\u0131rlar”. Hartsock’a g\u00f6re bu do\u011fru oldu\u011fu s\u00fcrece demokrasinin kendisi -kesinlikle Atina’da idare edildi\u011fi gibi-\u00f6rt\u00fck bir \u015fekilde kad\u0131nlara tersti: poliste der, “yurtta\u015f\u0131n ruhunu koruyabilece\u011fi yegane yol m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar…kad\u0131nlar\u0131 uzak tutmakt\u0131”(23).<\/p>\n
Atina toplant\u0131lar\u0131n\u0131 buna indirgemek -Atina’n\u0131n politik kurumlar\u0131n\u0131n t\u00fcm hatalar\u0131na ve sosyal suistimallerine ra\u011fmen- ve ilk demokratik s\u00f6ylevlerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ve yakla\u015f\u0131k 2500 y\u0131l \u00f6nceki polika ile ilgili olarak b\u00f6ylesi bir sonuca varmak de\u011fersizle\u015ftirici bir imgelem ortaya koyar.<\/p>\n
Bronz \u00c7a\u011f\u0131 Attika’s\u0131n\u0131n sava\u015f\u00e7\u0131 bir toplum oldu\u011fu, bir sava\u015f\u00e7\u0131 aristokrasi ile y\u00f6netildi\u011fi ve sava\u015f\u00e7\u0131 de\u011ferlerle y\u00fckl\u00fc oldu\u011fu hi\u00e7 ku\u015fkusuz do\u011frudur. Bronz \u00c7a\u011f’\u0131ndan kalan destanlarda, Hartsock’un do\u011fru bir \u015fekilde belirtti\u011fi gibi “g\u00fc\u00e7 \u00fcst\u00fc kapal\u0131 olarak …Ilyada’da ortaya \u00e7\u0131kan sava\u015f\u00e7\u0131 kahraman ki\u015fili\u011findeki erkeklikle ilgilidir”. Arkeolojik kan\u0131tlar bu yorumu destekler: Mycenaean k\u00fclt\u00fcr\u00fcne g\u00fc\u00e7l\u00fc istihkam ve silahlarla h\u00fckmediliyordu ve Mycenaean arkeolojik sitelerinde z\u0131rhl\u0131 g\u00fc\u00e7ler g\u00f6rece belirgindi. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi polisten \u00f6nceki y\u00fczy\u0131llarda, Attika kan davas\u0131n\u0131 da i\u00e7eren ac\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalarla delik de\u015fik edilmi\u015fti. Erkek sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n birbirleriyle \u015fiddetle sava\u015fmalar\u0131 gibi ihtiraslar a\u015f\u0131r\u0131 derecede y\u0131k\u0131c\u0131yd\u0131.<\/p>\n
Hartsock’un polis demokrasisi ele\u015ftirisinin kalbi, sava\u015fc\u0131lar\u0131n sava\u015fma de\u011ferlerinin Bronz \u00c7a\u011f\u0131’ndan demokratik polise ta\u015f\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 ve Bronz \u00c7a\u011f\u0131 sava\u015f alanlar\u0131n\u0131n sessizle\u015fmesinden sonraki Atina politik ya\u015fam\u0131 boyunca bilgi vermeye devam etmesidir. Atina polisinde Bronz \u00c7a\u011f\u0131 sava\u015f alanlar\u0131nda oldu\u011fu gibi, diye yazar, (erkek) Atina yurtta\u015flar\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck tutkular\u0131 ayn\u0131 kald\u0131: birbirlerine h\u00fckmetmek ve kontrol etmek -\u015f\u00fcphesiz, birbirlerini yok etmek. Her (erkek) yurtta\u015f, demokratik kendi kendini y\u00f6netme s\u00fcreci boyunca, aynen Bronz \u00c7a\u011f\u0131 sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n sava\u015f alanlar\u0131 \u00fczerinde yapt\u0131klar\u0131 gibi ger\u00e7ekten “\u00f6b\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc veya ayr\u0131 ve kesintisiz varolu\u015funu durdurmay\u0131” ama\u00e7l\u0131yorlard\u0131. Onlar bunu Atina’da do\u011frudan sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n yapt\u0131klar\u0131 gibi silahlar\u0131yla birbirlerini \u00f6ld\u00fcrmeye \u00e7al\u0131\u015farak de\u011fil, fakat polis j\u00fcrilerinde ve toplant\u0131lar\u0131nda kelimelerle birbirlerini yok etmeye \u00e7al\u0131\u015farak yapt\u0131lar: “Sava\u015f\u00e7\u0131-kahraman i\u00e7in bu sava\u015f bi\u00e7imini al\u0131rken, Atina’l\u0131 yurtta\u015f i\u00e7in bunun yerini rit\u00fcelle\u015ftirilmi\u015f retoriksel bir m\u00fcsabaka…temsil edebilir…Di\u011ferleri ile ili\u015fkileri karakterize eden h\u00fckmetme, herhangi birisinin d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131, onlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrerek \u00f6\u00e7 almas\u0131na gerek duymas\u0131n\u0131 engeller: rakipler Atina j\u00fcrisinin huzurunda \u015f\u00fcphesiz retoriksel bir m\u00fcsabakada yer alabilirler” (24). Hartsock sava\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n b\u00f6ylesine rekabete dayal\u0131\u00a0 ve y\u0131k\u0131c\u0131 \u015feytaniliklerinin devam ettirildi\u011fini ve b\u00f6ylelikle polisin kad\u0131nlara d\u00fc\u015fman oldu\u011funu iddia eder.<\/p>\n
Eylemleri ve politik arg\u00fcmantasyonlar\u0131 m\u00fcsabaka ve \u015fiddetle \u00e7\u0131lg\u0131nca e\u015fitleyen metaforlar\u0131n b\u00f6ylesine inan\u0131lmaz bir \u015fekilde kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, tarihsel ger\u00e7ekliklerden ziyade yirminci y\u00fczy\u0131l psikanalizinde temel buluyor gibi g\u00f6z\u00fckmektedir. Hartsock’un g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fteki Atina polisi nefretinden kaynaklanan yarg\u0131lar ile ger\u00e7ekler \u00e7at\u0131\u015fmaktad\u0131r. M.\u00d6. be\u015finci y\u00fczy\u0131lda polisin politik ya\u015fam\u0131, \u015fiddeti s\u00fcrd\u00fcrmek bir yana tamamen tersini yapmaktayd\u0131: Atinal\u0131lar aras\u0131ndaki sistematik \u00f6l\u00fcmc\u00fcl sava\u015fc\u0131l\u0131k sona erdi. Polis adaleti kurumunun -emsallerle yarg\u0131lama- kan davas\u0131n\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesinin yerine konulmas\u0131 bu \u00f6rneklerden yaln\u0131zca biridir. “Ki\u015fisel \u00e7eki\u015fmelerin tatl\u0131ya ba\u011flanmas\u0131 ile ilgili bir soru oldu\u011funda” der Perikles \u00fcnl\u00fc Funeral Oration’da, “Herkes hukukun \u00f6n\u00fcnde e\u015fittir…Biz kendi \u00f6zel ya\u015fam\u0131m\u0131zda \u00f6zg\u00fcr ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fcy\u00fczd\u00fcr; fakat toplumsal olaylarda hukuka ba\u015fvururuz. Bu bizim derin sayg\u0131m\u0131z\u0131 buyurdu\u011fu i\u00e7in b\u00f6yledir”(25).\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/p>\n
Atina polisinde \u00f6l\u00fcmc\u00fcl z\u0131tla\u015fmalar sava\u015f alanlar\u0131nda oldu\u011fu gibi kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 katliamlar yoluyla de\u011fil, ak\u0131lc\u0131 arg\u00fcmantasyonlar yoluyla -logosun Yunan idealine g\u00f6re-\u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc. Bir yurtta\u015f bir durumu savundu\u011funda rakibini ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu, y\u0131kmaya de\u011fil. Ikna etme “e\u015fitler \u00fczerindeki kural” veya “hakimiyeti ve \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ele ge\u00e7irmek” t\u00fcr\u00fcnden bir \u015fey de\u011fildir. Polisteki yurtta\u015flar\u0131n anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 fikirlerin retorik \u00e7arp\u0131\u015fmalar yoluyla \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kesinlikle\u00a0 birbirlerini \u00f6ld\u00fcrmelerine g\u00f6re insani ili\u015fkilerde radikal bir geli\u015fmedir. Murray Bookchin’in g\u00f6zlemledi\u011fi gibi polis yurtta\u015flar\u0131 birbirlerini ikna etmenin yollar\u0131n\u0131 ar\u0131yorlard\u0131, ortadan kald\u0131rman\u0131n de\u011fil: “Yunan d\u00fc\u015f\u00fcncesinde s\u00f6ylevin bitti\u011fi yerde sava\u015f ba\u015flard\u0131; bu Atina’da rasyonal yorumun \u00f6neminin g\u00f6stergesidir” (26).<\/p>\n
Ayr\u0131ca, Hartsock polisin yayg\u0131n ideallerini “rekabet, sava\u015f ve m\u00fcsabakaya” indirger. “T\u00fcm bir topluluk olarak, polis,” diye yazar “sevilmeye lay\u0131k olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in… veya h\u00fckmetmeye lay\u0131k olduklar\u0131n\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in… yurtta\u015flar aras\u0131nda yar\u0131\u015fma d\u00fczenlemek amac\u0131 i\u00e7in vard\u0131r”(27)\u2014Perikles’in Funeral Oration’u taraf\u0131ndan inan\u0131lan bir iddia. Bu t\u00fcr psikolojik fantazilere, e\u011fer imalar\u0131 bu denli fesat olmasayd\u0131, g\u00fcl\u00fcn\u00fcp ge\u00e7ilebilirdi. Ger\u00e7ekte bu hi\u00e7 s\u00fcphesiz sa\u00e7mad\u0131r. Demokratik polis taraf\u0131ndan \u00e7ok de\u011fer verilen erdemler bireysel menfaat i\u00e7eren yar\u0131\u015fma de\u011fil, ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda; hem ak\u0131lda hem de karakterde, \u00f6l\u00e7\u00fc (metron) ve \u0131l\u0131ml\u0131l\u0131kt\u0131 (sophrosyne). Polis’in feminist ele\u015ftirmenlerinin b\u00eate noiri olan Aristo bizzat erdemi denge ve orandan t\u00fcretmi\u015fti ve herhangi bir \u015feyin\u00a0 ekstrem durumunu, \u00e7ok fazlas\u0131n\u0131 veya \u00e7ok az\u0131n\u0131 hata ile il\u015fkilendirmi\u015fti. Onun kendi tan\u0131mlamas\u0131yla karakterin iyili\u011fi “bizler i\u00e7in g\u00f6rece ortalama olan\u0131 isteyen veya se\u00e7en bir ruh halinin yerle\u015fmesini” i\u00e7ermekteydi. Bu a\u00e7\u0131k\u00e7a sava\u015f\u0131n ve yar\u0131\u015fman\u0131n tersidir. Polis \u00e7evresindeki sava\u015f\u00e7\u0131-ya d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f-yurttta\u015flar bilin\u00e7li bir \u015fekilde kendilerini dizginlerler ve birbirlerini yenmekle de\u011fil bu \u0131l\u0131ml\u0131l\u0131k aray\u0131\u015flar\u0131 ile \u00e7ok \u00f6v\u00fcn\u00fcrlerdi, diye yazmaktayd\u0131. Ger\u00e7ekten \u00e7ok h\u0131r\u00e7\u0131n olan yurtta\u015flar Yunan toplulu\u011fu taraf\u0131ndan d\u00fczenli bir \u015fekilde toplum d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131l\u0131rd\u0131\u2014bu onlar\u0131 topuklar\u0131n\u0131n so\u011fumas\u0131 i\u00e7in\u00a0 s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6ndermekti.<\/p>\n
Bu Hartsock’u polisin do\u011fas\u0131n\u0131n, onun tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 gibi, “de\u011fi\u015ftirme”den (kapitalist ekonomiyi i\u00e7eren bir terim)\u00a0 ziyade z\u0131tla\u015fma oldu\u011fu karar\u0131ndan vazge\u00e7irmez: “Antikitenin t\u00fcm erkek politik toplulu\u011fu, rekabet, sava\u015f ve yar\u0131\u015fma taraf\u0131ndan yarat\u0131lan topluluk, de\u011fi\u015fim taraf\u0131ndan yarat\u0131lan toplumsal sentezden hem daha do\u011frudand\u0131r ve derine gider hem de daha \u00f6l\u00fcmc\u00fcld\u00fcr”(28). Polis demokrasisinin insan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kapitalizmden daha fazla\u00a0 y\u0131kt\u0131\u011f\u0131 gibi \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc bir yarg\u0131yla ba\u015fba\u015fa b\u0131rak\u0131l\u0131yoruz.<\/p>\n
Kad\u0131nlar Atina polisinde ikinci dereceye konulmu\u015flard\u0131, hi\u00e7 kimse bunu inkar etmez, en az\u0131ndan ben kendim; ve hi\u00e7 kimse bunun ahlaksal olarak \u00f6fke uyand\u0131r\u0131c\u0131 ve insan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc y\u0131k\u0131c\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamaya \u00e7al\u0131\u015fmaz. Fakat Atina’daki erkek-kad\u0131n ili\u015fkisi ne kadar i\u011fren\u00e7 olursa olsun, bu politik arg\u00fcmantasyonun yerine ge\u00e7ebilir bir \u015fey de\u011fildir. Bu ikisini birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rmayal\u0131m. Ger\u00e7ekte hi\u00e7bir sa\u011fl\u0131kl\u0131 politik topluluk\u00a0 \u00e7at\u0131\u015fk\u0131s\u0131z de\u011fildir-hele feminist topluluklar-, ne de olmal\u0131d\u0131r. \u00c7at\u0131\u015fma t\u00fcm politika yapma t\u00fcrlerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak politik ya\u015fama \u00f6zg\u00fc bir \u015feydir, \u00e7\u00fcnk\u00fc sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir politikada uzla\u015fmazl\u0131klar ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r ve hatta arzu edilebilirdir. G\u00fc\u00e7l\u00fc bir tart\u0131\u015fma, fikirlerin bir \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 bir yar\u0131\u015fma veya \u015fiddet belirtisi de\u011fil, fakat o d\u00fc\u015f\u00fcnme, duyumsama ve sorumlulu\u011fun devam etti\u011finin g\u00f6stergesidir: “Biz Atinal\u0131lar…kararlar\u0131m\u0131z\u0131 politika ile al\u0131r\u0131z veya ger\u00e7ek tart\u0131\u015fmaya boyun e\u011feriz,” der Perikles Funeral Oration’da; “…en k\u00f6t\u00fcs\u00fc sonu\u00e7lar lay\u0131k\u0131yla tart\u0131\u015f\u0131lmadan \u00f6nce aceleyle eyleme ge\u00e7mektir.”<\/p>\n
Hartsock tersine Atinal\u0131lar\u0131n \u00e7at\u0131\u015fmalara sahip olduklar\u0131 i\u00e7in k\u0131nanmalar\u0131n\u0131n zor oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. \u00c7at\u0131\u015fma 1980’lerin bir \u00e7ok \u2018New Ager’\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi “rekabet, sava\u015f ve \u00e7at\u0131\u015fma” ile veya \u015fiddet ile basit\u00e7e kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lan bir \u015fey de\u011fil, y\u00fcksek de\u011fer verilmi\u015f bir \u015feydir. Hartsock’unki gibi bir bak\u0131\u015f, s\u00f6zl\u00fc \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 her ikisi de mant\u0131k d\u0131\u015f\u0131l\u0131k ve b\u00f6nl\u00fc\u011f\u00fcn \u00fczerinde olan\u00a0 akli ve etik s\u0131n\u0131rlar yerine sava\u015flardan \u00e7\u0131kar\u0131r. Sonu\u00e7 olarak, \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 sava\u015f ve \u015fiddet ile kar\u0131\u015ft\u0131rmak ve bunlar\u0131n hepsini olumsuz olarak de\u011ferlendirmek politik g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in etik temeli ortadan kald\u0131r\u0131r ve potansiyel olarak bask\u0131c\u0131 bir oybirli\u011finde \u0131srar eder.<\/p>\n
SAVA\u015e<\/p>\n
Bu nedenle polisteki \u015fiddet konusu g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn baz\u0131 feminist ele\u015ftirmenlerinin bizi inand\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015facaklar\u0131 a\u00e7\u0131k se\u00e7iklikten \u00e7ok uzakt\u0131r. Yabanc\u0131larla sava\u015flara gelince, Atinal\u0131 erkekler Atina’n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumak i\u00e7in sava\u015f a\u00e7t\u0131lar. Onlar\u0131 bu g\u00f6revi yapmalar\u0131ndan al\u0131koymak abs\u00fcrtl\u00fck olur. T\u00fcm eski topluluklar istilalara maruz kalm\u0131\u015flard\u0131r; Pers \u0130mparatorlu\u011fu be\u015finci y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015flar\u0131nda Yunanistan’\u0131n \u015fehir devletlerini istila etme giri\u015fiminde bulundu\u011funda Atinal\u0131lar gibi \u00f6zbilin\u00e7li \u00f6zg\u00fcr yurtta\u015flar i\u00e7in kendilerini savunmamak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez bir \u015fey olurdu. Bu onlar\u0131n k\u00fclt\u00fcrlerinin ve demokratik geleneklerinin geli\u015fiminin sonu anlam\u0131na gelirdi. “\u00d6zg\u00fcrl\u00fck y\u00fcrekli olanlara ba\u011fl\u0131d\u0131r” diyor Perikles. Bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck sava\u015f\u0131 etik olarak emperyalist bir sava\u015ftan daha farkl\u0131 bir stat\u00fcye sahiptir. Ger\u00e7ekten de Atinal\u0131lar\u0131n de\u011fer verdi\u011fi politik \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, ba\u015far\u0131l\u0131 bir savunma m\u00fccadelesine dayal\u0131 olan uzun ya\u015famas\u0131na ba\u011fl\u0131yd\u0131.<\/p>\n
Tarihin baz\u0131 anlar\u0131nda, paradoksal bir bi\u00e7imde, sava\u015flar demokrasileri y\u0131kmaktan daha fazla onlar\u0131n geli\u015fmesine yard\u0131mc\u0131 oldu. Eski Atina’da sava\u015f teknolojisindeki geli\u015fmeler \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir olas\u0131l\u0131kla Atina demokrasisinin \u00e7ok \u00f6zel alanlar\u0131ndaki geli\u015fmelere katk\u0131da bulunmu\u015ftu.<\/p>\n
\u00d6rne\u011fin,Bronz \u00e7a\u011f\u0131 Attika’s\u0131nda sava\u015f yapmak s\u0131n\u0131rl\u0131 ve elitist bir \u015feydi. \u00c7\u00fcnk\u00fc sava\u015f yapma tarz\u0131 “chariot”lar\u0131n (iki atl\u0131 sava\u015f arabalar\u0131n\u0131n) kullan\u0131m\u0131n\u0131 gerektiriyordu ve yaln\u0131zca serveti olan insanlar “chariot” sava\u015f\u0131 i\u00e7in gerekli olan ayr\u0131nt\u0131l\u0131 ekipmanlar\u0131 sat\u0131n alabiliyorlard\u0131. Bronz \u00e7a\u011f\u0131 sava\u015flar\u0131 bu nedenle ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 bir i\u015fti, \u00e7o\u011funlukla b\u00fcy\u00fck toprak sahipleri ile s\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131. Politik kat\u0131l\u0131m sava\u015ftaki kat\u0131l\u0131ma ba\u011fl\u0131 oldu\u011fundan, yaln\u0131zca aristokrasi politik s\u00fcre\u00e7lere kat\u0131labildi, bunun sonucu olarak politika yaln\u0131zca oristokratik klanlar\u0131 i\u00e7eriyordu.<\/p>\n
M.\u00d6. yedinci y\u00fczy\u0131l\u0131n ortas\u0131nda sava\u015f\u00e7\u0131 olmak i\u00e7in \u00f6nceden gerekli olan \u015feyler de\u011fi\u015fti. Toprak sahibi olmak sava\u015fc\u0131 olmak i\u00e7in bir \u00f6n ko\u015ful haline geldi; bu, ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7ift\u00e7ilere asker olma iznini verdi. Yeni bir asker tipi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131-“the hoplite”, a\u011f\u0131r silahl\u0131 ve z\u0131rhl\u0131 piyade. “Hoplit”lerin m\u0131zrak ve mi\u011fferleri demirdendi, bronzdan de\u011fil; demir bronzdan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve daha ucuzdu, bunun anlam\u0131 daha fazla insan\u0131n silah ve z\u0131rh almaya g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yetmesi ve b\u00f6ylece daha fazla insan\u0131n sava\u015fabilmesi idi. Birlikler (Phalanxes) olu\u015fturan “hoplite”ler\u00a0 suvari ve “chariot”lar\u0131 bile yenebildiler. B\u00f6ylece sava\u015f alanlar\u0131nda sonuca g\u00f6t\u00fcr\u00fcc\u00fc bir fakt\u00f6r olarak aristokrat sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n yerini ald\u0131lar. Sava\u015f elit bir olay olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n
Bu politik g\u00fc\u00e7te \u00e7ok \u00f6nemli bir kay\u0131\u015fa neden oldu, \u015f\u00fcphesiz Akdeniz d\u00fcnyas\u0131nda \u015fimdiye dek bilinmeyen politik s\u00fcre\u00e7lerin demokratikle\u015ftirilmesine do\u011fru. Aristokrat politik g\u00fcc\u00fcn geleneksel temelleri ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131. Sava\u015f alanlar\u0131nda polislerini savunan k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ift\u00e7iler \/ “hoplit”ler polisteki kat\u0131l\u0131mdan art\u0131k uzak tutulamad\u0131lar. “Phalax” yurtta\u015fl\u0131\u011f\u0131n t\u00fcm haklar\u0131n\u0131n yay\u0131lmas\u0131nda ve ya\u015fam\u0131n t\u00fcm alanlar\u0131na, yaln\u0131zca varl\u0131kl\u0131lar\u0131n de\u011fil, t\u00fcm erkeklerin politik olarak kat\u0131l\u0131m\u0131 konusunda devrimci bir etkiye sahip oldu.<\/p>\n
Sava\u015fta bundan ba\u015fka “phalax” formasyonlar\u0131n\u0131 olu\u015fturmak ve b\u00f6ylece h\u00fccum alt\u0131nda birlikte h\u0131zl\u0131 ve d\u00fczg\u00fcn \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in “hoplite”lerin kitlesel talim s\u00fcrelerinin uzat\u0131lmas\u0131na ihtiya\u00e7 duyuldu. Bu talimler sosyal e\u015fitsizliklerin dengelenmesine hizmet etti ve i\u015fbirli\u011fi ve politik kat\u0131l\u0131mla ilgili paha bi\u00e7ilmez dersler al\u0131nd\u0131. Sava\u015f alanlar\u0131nda zenginlik ve do\u011fu\u015ftan gelen stat\u00fclerin hi\u00e7bir anlam\u0131 yoktu; her bir “hoplite” arkada\u015f\u0131 ile e\u015fitti \u00e7\u00fcnk\u00fc herbiri di\u011ferinin yetene\u011fine, g\u00fcc\u00fcne ve cesaretine muhta\u00e7t\u0131. “Phalanx”, etki olarak, yurtta\u015f-askerler aras\u0131nda derin bir dayan\u0131\u015fma ve e\u015fitlik duygusunu besledi.<\/p>\n
Politik kat\u0131l\u0131m topraks\u0131z \u015fehirlileri dahi askeri olaylara dahil edecek kadar geni\u015fledi. M.\u00d6. 483’ten sonra yeni bir filo olu\u015fturuldu. \u015eehirliler bu yeni gemilerde veya triremlerde k\u00fcrek\u00e7i oldular. Triremlerde k\u00fcrek\u00e7i olduklar\u0131 s\u00fcrece \u015fehirliler Atina’n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131na da katk\u0131da bulundular. Onlar da toplulukta seslerini duyurma hakk\u0131n\u0131 kazand\u0131lar: “Phalanx e\u011fer Yunan polisin temel okulu ise”diye yazar William O’Neill “filo onun demokratik versiyonunun tamamland\u0131\u011f\u0131 okuldur”(29).<\/p>\n
Sava\u015fma metodlar\u0131ndaki de\u011fi\u015fimler yaln\u0131zca sava\u015f\u0131n y\u00f6netilme bi\u00e7iminin demokratikle\u015fmesine etkin bir \u015fekilde hizmet etmekle kalmad\u0131 (sava\u015f\u0131n b\u00f6lgesel oldu\u011fu bir \u00e7a\u011fda \u00f6nemsiz bir konu de\u011fildir bu) ayn\u0131 zamanda politik ya\u015fam\u0131n y\u00f6netilmesinin demokratikle\u015fmesine de hizmet etti. Bir asker polis i\u00e7in yurtta\u015f\u0131 ile omuz omuza birlikte sava\u015ft\u0131 veya k\u00fcrek \u00e7ekti; genellikle kendi menfaatini toplumunkiyle bir tuttu. Demokratikle\u015ftirilmi\u015f sava\u015f\u00e7\u0131 kodu hem yurtta\u015f ile polis aras\u0131ndaki bir \u00e7\u0131kar birli\u011fi yaratt\u0131 hem de yutta\u015f\u0131n polise kendini adamas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131. Bu kentsel dayan\u0131\u015fma Atinal\u0131 askerlerden Atina’y\u0131 tehlikeli Pers Imparatorlu\u011funa kar\u015f\u0131 bile \u00f6zg\u00fcr k\u0131lacak sava\u015f\u00e7\u0131 bir kuvvet olu\u015fturdu.<\/p>\n
Bu tarihsel ba\u011flam g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulunduruldu\u011funda (ki \u00e7o\u011fu ba\u015far\u0131l\u0131 tarih\u00e7i bu konuda hemfikirdir) Hartsock’un kolayl\u0131kla “polisin kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131 yaln\u0131zca birbirlerine yabanc\u0131 de\u011fil, d\u00fc\u015fmand\u0131rlar da”(30) veya Atinal\u0131 yurtta\u015flar\u0131n nihai olarak birbirlerini yok etmek istedikleri gibi sonu\u00e7lara varmas\u0131 ak\u0131l almazd\u0131r. Birisinin Atinal\u0131lar\u0131n kendilerini savunmak zorunda olduklar\u0131 ve yurtta\u015flar\u0131n birbirlerine kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 kabul etmelerinin k\u00fclt\u00fcrlerini korumak i\u00e7in zorunlu olduklar\u0131 ve kentsel dayan\u0131\u015fman\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fc duygular\u0131n\u0131n \u00fcretildi\u011fi ger\u00e7eklerini g\u00f6zard\u0131\u00a0 etmesi i\u00e7in tarihi kas\u0131tl\u0131 olarak yanl\u0131\u015f okumu\u015f olmas\u0131 gerekir. Say\u0131s\u0131z konu \u00fczerinde politik uyu\u015fmazl\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131n polisteki yurtta\u015flar\u0131n \u00e7o\u011fu bu dayan\u0131\u015fman\u0131n korunmas\u0131 ve i\u015fbirli\u011fi i\u00e7in kendini sorumlu hissediyordu.<\/p>\n
AKDEN\u0130ZDEK\u0130 GENEL DURUM<\/p>\n
Kad\u0131nlar politik kat\u0131l\u0131m\u0131n ve sava\u015f\u0131n i\u00e7inde de\u011fillerdi ku\u015fkusuz (Persliler’e kar\u015f\u0131 Salamis sava\u015f\u0131nda gemiyi bir kad\u0131n\u0131n kumanda etmesi gibi istisnalar d\u0131\u015f\u0131nda). Bununla birlikte Atinal\u0131 kad\u0131nlar\u0131n Pers sava\u015flar\u0131nda kazanmak i\u00e7in Atina’y\u0131 tutmalar\u0131 i\u00e7in iyi sebepleri vard\u0131. Kad\u0131nlar Orta Asya k\u00fclt\u00fcrlerinde Atina’da olduklar\u0131ndan \u00e7ok daha k\u00f6t\u00fc durumdayd\u0131lar: Asyal\u0131 kad\u0131nlar, \u00f6rne\u011fin, Atinal\u0131 kad\u0131nlar\u0131n poliste yararland\u0131klar\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli korunmalardan yoksundular. \u00d6rne\u011fin Atina’l\u0131lar\u0131n \u00e7eyiz sistemlerinden, ki bu kad\u0131nlar\u0131n \u00e7eyizlerinin bozulmam\u0131\u015f olarak kalmas\u0131n\u0131 garanti eden, bir kad\u0131n\u0131 daima evlenebilir k\u0131lan ve bu nedenle daima ge\u00e7iminin sa\u011flanmas\u0131 g\u00fcvencesini veren birle\u015fik bir sistemden yoksundular (Kad\u0131nlar\u0131n evlenecekleri beklentisi eski Roma ve Yunanistan’da her yerde var olan bir \u015feydi). Orta Asya’l\u0131 kad\u0131nlar\u0131n y\u00fczy\u00fcze olduklar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda Atinal\u0131lar\u0131nn \u00e7eyiz sistemi g\u00f6rece merhametliydi. Atinal\u0131 kad\u0131nlar\u0131n tersine Asyal\u0131 kad\u0131nlara e\u015fya gibi davran\u0131l\u0131yor ve pe\u00e7e ile \u00f6rt\u00fcnmeleri isteniyordu; e\u011fer Asyal\u0131 bir kad\u0131n zina yaparsa otomatikman \u00f6ld\u00fcr\u00fcl\u00fcrd\u00fc (bu zina yapan Atina’l\u0131 kad\u0131nlar i\u00e7in ge\u00e7erli olan bir durum de\u011fildi).<\/p>\n
Bu gibi farkl\u0131l\u0131klara kar\u015f\u0131n eski Roma ve Yunanistan’daki kad\u0131nlar\u0131n ya\u015famlar\u0131ndaki di\u011fer unsurlar \u00e7ok benzerdi. Atinal\u0131 kad\u0131nlar yaln\u0131z evde \u00e7al\u0131\u015fan biri de\u011fil, “zorunluluk alan\u0131nda” yorulmadan \u00e7al\u0131\u015fan, \u00e7ocuklar\u0131 do\u011furan ve yeti\u015ftiren biriydi ve politik ya\u015fam\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda tutulmu\u015ftu. Eski d\u00fcnyadaki \u00e7o\u011fu kad\u0131n az \u00e7ok ayn\u0131 \u015feylere zorunlu b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ve yakla\u015f\u0131k olarak ayn\u0131 stat\u00fcy\u00fc payla\u015f\u0131yorlard\u0131 (M\u0131s\u0131rl\u0131 kad\u0131nlar, M.\u00d6. \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc biny\u0131l\u0131n Eski Krall\u0131\u011f\u0131ndan sonra stat\u00fcleri ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri \u015fiddetli bir \u015fekilde azalt\u0131lm\u0131\u015f olmalar\u0131na ra\u011fmen, g\u00f6rece daha \u00f6zg\u00fcr kald\u0131lar). Atina’da ya\u015fayan kad\u0131nlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullar, ki bu ko\u015fullar i\u00e7in baz\u0131 feminist yazarlar Atina demokrasisini zalimce ele\u015ftirirler, M.\u00d6. be\u015finci ve alt\u0131nc\u0131 y\u00fczy\u0131llarda Akdeniz civar\u0131nda heryerde varolan ko\u015fullard\u0131. Kad\u0131nlar\u0131n bast\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n neredeyse evrensel oldu\u011fu \u00e7ok eski d\u00fcnyada; yaln\u0131zca demokrasiyi mahkum etmek ve k\u00f6klerini cinsiyet\u00e7i k\u00fclt\u00fcrde aramak bir yanl\u0131l\u0131k i\u00e7erir. E\u011fer demokratik gelenek cinisyet\u00e7i bir k\u00fclt\u00fcrden kaynaklan\u0131yorsa, modern d\u00fcnyada var olan t\u00fcm\u00a0 politik geleneklerin hepsi de bu \u015fekilde olu\u015fmu\u015ftur.<\/p>\n
Eski Atina’daki cinsiyet\u00e7ilik nedeniyle Bat\u0131 demokrasi gelene\u011fi ile uzla\u015fmay\u0131 tart\u0131\u015fmak eski Asya’daki cinsiyet\u00e7ilik nedeniyle despotizmle uzla\u015fmay\u0131 tart\u0131\u015fmaktan daha anlaml\u0131 de\u011fildir. E\u011fer Atina demokrasisi kad\u0131nlar\u0131 “zorunluluk alan\u0131”na tabi k\u0131ld\u0131ysa, bunu klan sistemleri de yapt\u0131, despotizmler de yapt\u0131. E\u011fer bir cins analizi demokrasi ve despotizmi ayn\u0131 \u015fekilde mahkum ediyorsa, bir gender bound olarak, onlar aras\u0131ndaki ciddi farklar\u0131n hesaba kat\u0131lmas\u0131 konusunda ba\u015far\u0131s\u0131z kalm\u0131\u015f ve en az\u0131ndan cinsiyet\u00e7i olmayan konular\u0131 a\u00e7\u0131klamadaki kapasitesi ku\u015fkuludur. E\u011fer belirli bir politik sistemin arzulanabilirli\u011fi sadece 2500 y\u0131l \u00f6nceki kad\u0131nlar\u0131n durumuna ba\u011fl\u0131 olacaksa g\u00fcn\u00fcm\u00fcz feministleri M\u0131s\u0131rl\u0131 kad\u0131nlar tranik rahiplerin ve “kutsal” firavunlar\u0131n kurallar\u0131 alt\u0131nda her nas\u0131lsa di\u011ferlerinden daha iyi bir durumda bulunduklar\u0131 s\u00fcrece teokrasinin de\u011ferlerini \u00f6vmek zorunda kalacaklard\u0131r.<\/p>\n
\u015e\u00fcphesiz cins kategorilerine do\u011fas\u0131nda var olmayan kavramlar\u0131 atfetmek h\u0131zl\u0131ca bir salon oyununa d\u00f6n\u00fc\u015fecektir. E\u011fer baz\u0131 feministler demokrasiyi klan k\u00fclt\u00fcrleri ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131nda “mutlak” ve “rasyonalistik” olacak \u015fekilde g\u00f6r\u00fcyorlarsa, di\u011ferleri demokrasiyi despotik ya da\u00a0 totaliter politik sistemlerin kat\u0131, “erkek” hiyerar\u015fileriyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131nda “kad\u0131ns\u0131” olarak g\u00f6rmektedirler. Demokrasi her\u015feyden \u00f6nce “kad\u0131ns\u0131” \u00f6zelliklere sahiptir: hiyerar\u015fik de\u011fildir, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fcd\u00fcr ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sorumluklara, sayg\u0131ya\u00a0 ve sorumluluklar\u0131n payla\u015f\u0131lmas\u0131na dayan\u0131r. Bir feminist yazar, Riane Eisler, kad\u0131nlar i\u00e7in demokratik idealler talep etmekte o kadar arzuludur ki demokrasinin k\u00f6keninin demokratik Atina’da de\u011fil Mineon Crete’nin \u015fefli\u011finde yatt\u0131\u011f\u0131(31) gibi abs\u00fcrd \u00f6neriler yapmaktad\u0131r. Cins e\u011filimlerinde demokraside oldu\u011fu gibi cinsiyet\u00e7i olmayan idealler bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, sonu\u00e7 olarak, skandalvari bir \u015fekilde \u00f6znel ve keyfi olmaktad\u0131r.<\/p>\n
KAN BA\u011eI<\/p>\n
Baz\u0131 teorisyenlere g\u00f6re, kabile topluluklar\u0131 alternatif feminist politikalar i\u00e7in polis demokrasilerinden daha arzulanabilir olabilecek bir ilham kayna\u011f\u0131 sa\u011flarlar. Hiyerar\u015fik polisin tersine kabile topluluklar\u0131nda polisden uzakla\u015fm\u0131\u015f organik alan himaye ve yeti\u015ftirmeye dayal\u0131 e\u015fitlik\u00e7i bir politik k\u00fclt\u00fcr i\u00e7in alternatif bir etik \u00f6nerir gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n
Akrabal\u0131k etraf\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f topluluklarda ya\u015fam\u0131n kendi k\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fczdeki ya\u015famdan \u00e7o\u011fu y\u00f6nden daha iyi oldu\u011fu ve olaca\u011f\u0131 do\u011frudur. Akrabal\u0131k topluluklar\u0131 \u00f6l\u00e7ek olarak k\u00fc\u00e7\u00fckt\u00fcr ve di\u011fer topluluklarda olmayan bir dostlu\u011fu beslemektedir. Onlar t\u00fcm bireylerin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 ba\u011fl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n fark\u0131ndad\u0131rlar. Akrabal\u0131k herkesin g\u00f6revlerinin belirlenerek en hayati sosyal sorumluluklar konusunda \u00f6zen g\u00f6sterdi\u011fi kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir etik sisteme sahip olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan etiktir. Genelde toprak herkesin ortak “m\u00fclk\u00fcd\u00fcr”, ve insanlar sadece toplulu\u011fun genel kaynaklar\u0131ndan neye ihtiya\u00e7lar\u0131 varsa onu kullan\u0131rlar. Herkes a\u00e7\u0131k\u00e7a tan\u0131mlanm\u0131\u015f bir role sahiptir ve ne yapmakla y\u00fck\u00fcml\u00fc oldu\u011funu ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda di\u011ferlerinin ne yapmas\u0131 gerekti\u011fini bilir. Kabile toplulu\u011funun bu pozitif, himayeci taraf\u0131 pekala demokratik politik gelene\u011fin de\u011ferini art\u0131rmaya veya zenginle\u015ftirmeye hizmet edebilir.<\/p>\n
Fakat insan, yukar\u0131daki \u00f6zelliklerden kaynaklanan de\u011ferleri ta\u015f\u0131yan demokrasi gelene\u011fini bize a\u015f\u0131lamak i\u00e7in davette bulunan ve kad\u0131nlar\u0131n poliste d\u0131\u015far\u0131da tutulmalar\u0131 nedeniyle demokratik gelene\u011fi reddetmemizi ister g\u00f6r\u00fcnen politik teorileri ay\u0131rt etmek konusunda \u00e7ok dikkatli olmak zorundad\u0131r. Ger\u00e7ekten de Atinal\u0131lar demokratik gelene\u011fin temelleri a\u00e7\u0131s\u0131ndan akrabal\u0131\u011f\u0131 zorunlu olduklar\u0131 i\u00e7in reddettiler. Feministler demokratik gelene\u011fi terketmeden ve kabile etosuna d\u00f6nmeden \u00f6nce Atinal\u0131lar\u0131n kabile etosundan neden vazge\u00e7tiklerine dikkat etmelidirler.<\/p>\n
Belki de organik toplumun Atinal\u0131lar’a \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131\u00a0 en ciddi problemlerden biri kabile toplulu\u011funun kan ba\u011f\u0131na g\u00f6re \u00f6rg\u00fctlendi\u011fi ger\u00e7e\u011fiydi. Politik gruplar, sonu\u00e7ta, aile gruplar\u0131 ile ayn\u0131yd\u0131 ve bir politik grupta \u00fcyelik, i\u00e7ine do\u011fmu\u015f olmas\u0131na ba\u011fl\u0131yd\u0131.<\/p>\n
Kan ba\u011f\u0131n\u0131n, veya bir kandan olman\u0131n genel bir ataya atfedildi\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu de\u011fi\u015ftirilemez olan ve do\u011fum, ya\u015f ve cinsiyete g\u00f6re grupland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f sosyal \u00f6eg\u00fctlenmelerin \u015fablonla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 mutlakla\u015ft\u0131ran bir \u015feydir. Insanlar sosyal pozisyonlar\u0131n\u0131 tam olarak belirleyen biyolojik fakt\u00f6rler \u00fczerinde hi\u00e7bir kontrole sahip de\u011fildir. Bu a\u00e7\u0131dan kabile topluluklar\u0131 ahlaki de\u011fildir ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fczd\u00fcr, \u00e7\u00fcnk\u00fc onlar\u0131n eylemleri biyolojik parametrelerle s\u0131n\u0131rl\u0131d\u0131r, rasyonel parametrelerle de\u011fil. Bir topluluktaki insanlar\u0131n rolleri ve sorumluluklar\u0131 biyoloji taraf\u0131ndan belirlendi\u011finde bireysellik kadar \u00f6zg\u00fcr se\u00e7im de minimize edilmi\u015f olur.<\/p>\n
Akrabal\u0131k topluluklar\u0131 \u00fcyelerini g\u00f6zetmelerine ve bu nedenle koruyucu olarak tan\u0131mlanabilmelerine ra\u011fmen akrabal\u0131k etosunda onlar\u0131 biyolojik olarak dikte edilmi\u015f s\u0131ralama sistemlerden ortaya \u00e7\u0131kan tabaka tabaka olu\u015fumlardan koruyacak hi\u00e7 bir \u015fey yoktur. “Koruma” ad\u0131na “koruyucu etik” bu geli\u015fmeyi \u00f6nleyemedi\u011fi gibi paradoksal bir bi\u00e7imde hiyerar\u015fiye uygundur. Bu hiyerar\u015filer, akrabal\u0131k topluluklar\u0131n\u0131n biyolojik s\u0131ralamalar\u0131 g\u00fc\u00e7 i\u00e7in rasyonel olarak kullan\u0131ld\u0131klar\u0131nda son derece bask\u0131c\u0131 olabilmektedir. Tarihsel olarak, bu geli\u015fme tam olarak eski d\u00fcnyadaki \u00e7o\u011fu topluluktaki \u015fu de\u011fi\u015fimden dolay\u0131 olu\u015fmu\u015ftur: Eski Yak\u0131n Do\u011fu, Ege, M\u0131s\u0131r akrabal\u0131k topluluklar\u0131nda \u015fefler ve hatta devletler ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. M\u0131s\u0131r, \u00f6rne\u011fin, yaln\u0131zca bunlara sahip olmakla kalmad\u0131, hiyerar\u015fik akrabal\u0131k topluluklar\u0131n\u0131n belirlenmi\u015f stat\u00fc s\u0131ralamalar\u0131n\u0131 firavunsal teokrasilere mistifiye ederek \u015fiddetlendirdi. Burada hiyerar\u015fik akrabal\u0131k olu\u015fumlar\u0131 tanr\u0131sal bir \u015fekilde “yasalla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131” ve homojenlik \u00e7o\u011fu birey i\u00e7in talep edildi.<\/p>\n
Akrabal\u0131k organizasyonlar\u0131 ile ilgili bir di\u011fer ciddi problem de kapal\u0131 olmalar\u0131 ger\u00e7e\u011fidir. Kad\u0131nlar\u0131n poliste d\u0131\u015flanmalar\u0131na \u00fcz\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kadar akrabal\u0131k toplulu\u011funda bir akrabal\u0131k veya klandaki “iyi ya\u015fam” ki\u015finin i\u00e7ine do\u011fdu\u011fu ayr\u0131cal\u0131kla s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc de\u011fi\u015ftirilemez kan ba\u011f\u0131n\u0131n \u00fczerine temellenmi\u015ftir, akrabal\u0131k ya\u015fam\u0131n\u0131n “ahlakl\u0131l\u0131\u011f\u0131” akraba grubunun \u00f6tesine geni\u015flemez. Akrabal\u0131k grubunun d\u0131\u015f\u0131nda kalan insanlar-akraba olmayanlar-toplulu\u011fun korumas\u0131na hak kazanmam\u0131\u015flard\u0131r. Ziyaret\u00e7ilere kar\u015f\u0131 olan misafirperverlik kodlar\u0131 en iyisinden belirsizdir. Akraba-olmayan insanlar\u0131n haklar\u0131 ve stat\u00fcleri akraba gruplar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda garanti alt\u0131nda de\u011fildir, hatta d\u00fc\u015fman gibi de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n
Akrabal\u0131k sistemlerinin d\u0131\u015flay\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 evli yabanc\u0131lar, evlat edinilenler ve di\u011fer ortak ataya sahip olanlar\u0131n uzant\u0131lar\u0131 olanlar hari\u00e7 akraba olmayanlarla nas\u0131l ili\u015fki kurulaca\u011f\u0131 problemini uygun bir \u015fekilde \u00e7\u00f6zememi\u015flerdir. Insan\u0131n politik ve sosyal varl\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 kal\u0131r ve aile gruplar\u0131na b\u00f6l\u00fcn\u00fcr. Insanl\u0131k k\u00fc\u00e7\u00fck kapal\u0131 topluluklarda izsole olarak kalmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece kan ba\u011f\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ili\u015fkilerin kurulmas\u0131n\u0131n yolu akraba-olmayan bireylerin birbirleriyle kan davas\u0131 olmaks\u0131z\u0131n ili\u015fki kurabilmelerini zorunlu k\u0131l\u0131yordu.<\/p>\n
AKRABALIKTAN HUMAN\u0130TAS’A<\/p>\n
Heryerde oldu\u011fu gibi eski Yunanistan’da Attikal\u0131lar akrabal\u0131k topluluklar\u0131n\u0131n kat kat hiyerar\u015fik olmas\u0131n\u0131n ve kapal\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n deneyimini ya\u015fad\u0131lar. Yakla\u015f\u0131k M.\u00d6.750’ye kadar bu problemler ciddi sosyal s\u00fcrt\u00fc\u015fmeler yarat\u0131yordu. Kapal\u0131l\u0131k bir problemdi \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6zel akraba gruplar\u0131n\u0131n-klanlar\u0131n\u0131n-\u00fcyeli\u011fi genel konularla ilgili politik i\u015flerde kat\u0131l\u0131m i\u00e7in bir \u00f6n gereklilikti, fakat b\u00f6yle bir \u00fcyelik yaln\u0131zca do\u011fum yoluyla kazan\u0131labiliyordu. Bunun \u00f6tesinde akrabal\u0131\u011f\u0131n hiyerar\u015fik katmanl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ekonomik s\u0131n\u0131flara da transfer ediliyordu. Di\u011fer insanlar topraklar\u0131n\u0131 kaybedip bor\u00e7 k\u00f6leli\u011fine do\u011fru giderken, varl\u0131k artan bir \u015fekilde belli klanlarda toplan\u0131yordu. Klanlar\u0131n din \u00fczerindeki kontrol\u00fc k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe yol a\u00e7an ba\u015fka bir tabakala\u015fma yarat\u0131yordu; belli klanlar genel n\u00fcfusun dini ya\u015fam\u0131n\u0131 kontrol eden ruhban s\u0131n\u0131f\u0131 haline gelmi\u015flerdi.<\/p>\n
Atina polis demokrasisinde ortaya \u00e7\u0131kan hiyerar\u015fik tabakala\u015fmay\u0131 ve kapal\u0131l\u0131\u011f\u0131 k\u0131rma \u00e7abalar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131 inkar edemeyiz. M.\u00d6. erken alt\u0131nc\u0131 y\u00fczy\u0131lda Solon bor\u00e7 k\u00f6leli\u011fini yasaklayan kanunlar\u0131 getirmek yoluyla s\u0131n\u0131f tabakala\u015fmalar\u0131n\u0131 azaltmak i\u00e7in \u00e7ok \u015fey yapt\u0131. Alt\u0131nc\u0131 y\u00fczy\u0131l\u0131n sonunda Cleisthenes politik \u00f6rg\u00fctlenmelerin temelini olu\u015fturan kan ba\u011f\u0131n\u0131n tamamen ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve b\u00f6ylelikle ayr\u0131cal\u0131kl\u0131 klanlar\u0131n politik g\u00fcc\u00fcn\u00fcn da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 konusunda dikkate de\u011fer bir ad\u0131m att\u0131.<\/p>\n
Bu, politik kat\u0131l\u0131m kriteri olarak akraba kapal\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sona erdirdi. Sava\u015fa kat\u0131l\u0131m geni\u015fletildik\u00e7e, Cleisthenes sonu\u00e7ta kan ba\u011f\u0131 \u00fczerine temellenmi\u015f d\u00f6rt kabileyi ortadan kald\u0131rd\u0131 ve yerlerine ikamete dayanan yeni kabileyi koydu. Attika eski akrabal\u0131k gruplar\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7en yeni bir k\u00fc\u00e7\u00fck co\u011frafi birimlere-demes-lere b\u00f6l\u00fcnd\u00fc. Insanlar\u0131 kan ba\u011flar\u0131na g\u00f6re b\u00f6lmek yerine co\u011frafi olarak b\u00f6lmekle Cleisthenes kabilenin, patri\u011fin ve klan\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc ortadan kald\u0131rd\u0131. Polis’e \u00fcyelik i\u00e7in bir deme’de ikametgah temel oldu, do\u011fum veya m\u00fclkiyet de\u011fil, ve insanlar-en az\u0131ndan potansiyel olarak- kendi politik e\u011filimlerini se\u00e7ebildiler.<\/p>\n
Bu, akrabal\u0131k problemlerine ili\u015fkin M\u0131s\u0131rl\u0131lar’\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc se\u00e7meyen Atinal\u0131lar i\u00e7in m\u00fcthi\u015f bir ba\u015far\u0131d\u0131r. Akrabal\u0131k ili\u015fkilerini belirlenmi\u015f kast sistemlerine ve hiyerar\u015filere\u00a0 d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek yerine Atinal\u0131lar basit\u00e7e politik k\u00fclt\u00fcr\u00fcn temeli olarak akrabal\u0131\u011f\u0131 ortadan kald\u0131rd\u0131lar. \u015e\u00fcphesiz, orada yabanc\u0131lar\u0131n bile-bir s\u00fcre i\u00e7in-biyolojik fakt\u00f6rlerinden, kanlar\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ismen var olmasa da fiilen var olan bir e\u015fitlikle kar\u015f\u0131la\u015fabilecekleri bir kamusal alan yaratt\u0131lar. Bu kamusal alan sonu\u00e7ta radikal olarak yeni bir politik da\u011f\u0131l\u0131m i\u00e7in temel olu\u015fturdu-yurtta\u015fl\u0131k ideali ve politik s\u00f6ylev kullan\u0131m\u0131n\u0131n\u00a0 hayvani \u015fiddetin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti\u011fi bir k\u00fclt\u00fcr.<\/p>\n
Atinal\u0131lar’\u0131n evrensel bir \u015fekilde, t\u00fcm insanlar aras\u0131nda akrabal\u0131\u011f\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fckleri \u015fey onlar\u0131n insanlar\u0131 politik olarak e\u015fde\u011fer yapt\u0131\u011f\u0131na inand\u0131klar\u0131yla ayn\u0131 nitelikteydi: etik ve rasyonalite i\u00e7in insan kapasitesi. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu kapasiteler temel olarak evrenseldirler, akrabal\u0131k temeli \u00fczerinde insanlar\u0131n d\u0131\u015flanmas\u0131 tarihin ak\u0131\u015f\u0131 \u00fczerinde ayarlamas\u0131n\u0131 artan bir \u015fekilde kaybetmektedir. Sonu\u00e7 olarak insanlar aile ili\u015fkilerinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak politik e\u015fitli\u011fe dahil edildiler. Roma Imparatorlu\u011funun ge\u00e7 d\u00f6nemlerine kadar, \u00f6rne\u011fin, imparator Caracalla imparatorluktaki t\u00fcm insanlara yurtta\u015fl\u0131k \u00fcnvan\u0131 verdi ve \u00e7e\u015fitli etnik gruplara ait insanlar Roma hukukunun korumas\u0131 alt\u0131na al\u0131nd\u0131lar ve kabul edilmi\u015f politik haklar edindiler.<\/p>\n
HER\u015eEY\u0130 KAPSAMA<\/p>\n
Genel insanl\u0131k fikri veya humanitas nihayet politik ya\u015fam\u0131 temeli olarak kan ba\u011f\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7ti. “Akrabal\u0131k ba\u011f\u0131 veya kan yemini birle\u015ftiricilik a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir biyolojik temel sa\u011flamakta iken biz onun g\u00f6r\u00fcn\u00fcr bir \u015fekilde \u00e7ok dar ve k\u0131s\u0131tl\u0131 oldu\u011funu evrensel humanitas’a olan modern ba\u011fl\u0131l\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc i\u00e7inde bilmekteyiz”g\u00f6zleminde bulunuyor Murray Bookchin \u00d6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn Ekolojisi’nde. “Bizim derin do\u011fa g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz biyolojik ger\u00e7eklerin daha kompleks ve do\u011fal ger\u00e7ekli\u011fin g\u00fc\u00e7 alg\u0131lanan formlar\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in yap\u0131sal olarak kayna\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 fikriyle daha tam olarak ifade edilebilir…Bilin\u00e7li k\u00fclt\u00fcrel yak\u0131nl\u0131k kesinlikle birlik i\u00e7in akraba ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncesiz taleplerinden daha yarat\u0131c\u0131 bir temeldir (32). E\u011fer teredd\u00fct ediliyorsa, bu son derece \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirici bir ad\u0131md\u0131r.<\/p>\n
Bununla birlikte, bu ad\u0131m olmadan, bir genel humanitas fikri ve demokrasi ideali asla geli\u015ftirilemeyebilir ve daha sonraki zamanlarda geni\u015fletilemeyebilir veya bizim bulundu\u011fumuz \u00e7a\u011fa ta\u015f\u0131namayabilirdi. A\u00e7\u0131k bir \u015fekilde Atina polisi kendi yenili\u011finin olas\u0131 potansiyelini ger\u00e7ekle\u015ftiremedi. T\u00fcm insanlar\u0131n Atina’ya girmesine ger\u00e7ekte izin verilmedi-hatta di\u011fer polislerden gelen erkek Yunanl\u0131lar\u0131n bile, kad\u0131nlara ise tabi ki daha az (Ironik bir \u015fekilde, klasik Atina felsefesinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 yabanc\u0131 Yunanl\u0131lar taraf\u0131ndan form\u00fcle edilmi\u015ftir, ama onlara sayg\u0131 duyulmas\u0131na ra\u011fmen yurtta\u015f olmalar\u0131na izin verilmemi\u015ftir.)<\/p>\n
Fakat yurtta\u015f olarak herkesi kabul eden olas\u0131 potansiyel her ne kadar tam olarak yerine getirilmemi\u015fse de demokratik \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde mevcudiyet kazand\u0131\u011f\u0131 vurgulanmak zorundad\u0131r. Bu olas\u0131 potansiyel akrabal\u0131k organizasyonlar\u0131nda bulunmaz. Akrabal\u0131k organizasyonu ve polis organizasyonu kendine \u00f6zg\u00fc bi\u00e7imlerde kapal\u0131d\u0131r, ancak kapal\u0131l\u0131k demokratik politikalar\u0131n ve kurumlar\u0131n geli\u015fmelerine temel olarak yabanc\u0131 iken akrabal\u0131k organizasyonlar\u0131nda i\u00e7seldir (bununla beraber etkin kan-ba\u011flar\u0131 ger\u00e7ek olmaktan ziyade realitictir).<\/p>\n
Akarabal\u0131k bi\u00e7imindeki \u00f6rg\u00fctlenme d\u0131\u015flanman\u0131n ve dahil edilmenin s\u0131n\u0131rlar\u0131 bir kabile i\u00e7ine do\u011fumla sabitlenmi\u015ftir. Akrabal\u0131k sistemi zoraki de olsa kendi varl\u0131\u011f\u0131yla, kan ba\u011f\u0131 ideali ile ve atalar\u0131n payla\u015f\u0131m\u0131 ile\u00a0 \u00e7at\u0131\u015fmaks\u0131z\u0131n geni\u015fleyemez. Akrabal\u0131k organizasyonu tan\u0131m\u0131 gere\u011fi kapal\u0131d\u0131r; do\u011fumun ve ortak atalar\u0131n-kurmaca olmalar\u0131na ra\u011fmen bunlar \u00e7o\u011fu topluluklarda bulunabilirler-biolojik kazalar\u0131 \u00fcyeli\u011fe karar verir.<\/p>\n
Fakat humanitas\u0131n politikalar\u0131 tan\u0131mlar\u0131 gere\u011fi akrabal\u0131\u011f\u0131n kapal\u0131l\u0131\u011f\u0131 kadar geni\u015fletilebilir ve\u00a0 dahil edici bir yap\u0131dad\u0131r. Demokrasinin \u00f6z\u00fc potansiyelinin tam olarak herkese geni\u015fletilebilir olmas\u0131d\u0131r. Demokrasi geni\u015fletilebilebilir, akrabal\u0131k geni\u015fletilemez. Atina’daki “evrenselle\u015ftirme”g\u00fcd\u00fcs\u00fc-evrenselle\u015ftirilmeleri her ne kadar s\u0131n\u0131rl\u0131 olsa da-kan ba\u011f\u0131n\u0131n kapal\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6tesinde bir insanl\u0131\u011f\u0131 kabul etmi\u015f olmalar\u0131ndan ileri gelmi\u015ftir. Ve humanitas kavram\u0131n\u0131n tarihsel olarak geni\u015fletilmesi gibi polisin haklar\u0131, imtiyazlar\u0131 ve sorumluluklar\u0131 da tarihsel olarak geni\u015fletildi. “\u00d6zg\u00fcrl\u00fck ve e\u015fitlik kavram\u0131n\u0131n temeli, birileri i\u00e7in bir kez kabul edildi\u011finde, kalkan\u0131 alt\u0131ndaki t\u00fcm her \u015feyle birle\u015fmek i\u00e7in mant\u0131k gere\u011fi \u00e7at\u0131\u015f\u0131r, ve Solon zaman\u0131ndan beri olan Yunan devletinin tarihi yurtta\u015f kitlesinin sonsuz geni\u015flemesinin tarihidir” diye g\u00f6zlemler feminist tarih\u00e7i Marylin Arthur (33).<\/p>\n
Humanitas kavram\u0131 \u00fczerine kurulmu\u015f politik ya\u015fam daha geni\u015f bir esnekli\u011fe do\u011fru bir geli\u015fimin,\u00a0 yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n ve se\u00e7imlerin deneyiminin bir karmas\u0131d\u0131r. Bookchin’in dikkat \u00e7ekti\u011fi gibi: “Yurtta\u015fl\u0131k ideali asla tam olarak aile ba\u011f\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7memekle birlikte yeni bir toplum arenas\u0131\u00a0 ve insan ileti\u015fimi i\u00e7in geni\u015f bir alan\u0131 a\u00e7ar. \u0130nsan varl\u0131klar\u0131 aras\u0131ndaki en basit biyolojik i\u015fbirli\u011finden kat\u0131l\u0131m\u0131 besleyen ve onunla birlikte fonksiyonlarda, kurumsal formlarda ve birey ki\u015filiklerinde daha b\u00fcy\u00fck farkl\u0131l\u0131klara geni\u015fleyen bir sosyal arenaya kadar bir s\u00fcreklilik izlenebilir”(34). Bu a\u00e7\u0131dan geli\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe do\u011frudur.<\/p>\n
A\u00e7\u0131k olarak ben g\u00fcn\u00fcm\u00fcz liberal ulus-devlet formundaki, her bir ka\u00e7 y\u0131lda bir insanlar\u0131n bir oylar\u0131n\u0131 temsilcilerini veya liderlerini se\u00e7mek i\u00e7in kullanarak kendi demokrasilerini ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri ulus-devletteki demokrasiden bahsetmiyorum. Polisin olas\u0131 demokratik potansiyeli daha \u00e7ok y\u00fczy\u00fcze demokraside, e\u015fitlik ve rasyonellik temelinde ki\u015finin\u00a0 toplumsal meselelerin y\u00f6netimine kat\u0131lmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilir.<\/p>\n
Sevindirici olan \u015f\u00fcphesiz demokratik gelene\u011fin hem eski Atina’n\u0131n cinsi k\u00fclt\u00fcrel mitolojilerine ba\u011fl\u0131 olmamas\u0131 hem de kad\u0131nlar\u0131n ikinci plana at\u0131lmas\u0131na ba\u011fl\u0131 olmamas\u0131d\u0131r. Demokrasi daha \u00e7ok insanlar\u0131n g\u00f6n\u00fcll\u00fc\u011f\u00fcne, toplulukla ilgili problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcmlerini bir b\u00fct\u00fcn olarak i\u015fbirli\u011fi ile yaratmak i\u00e7in do\u011fru bir etik geli\u015ftirme d\u00fc\u015f\u00fcncesine ba\u011fl\u0131d\u0131r-\u015f\u00fcphesiz oplulu\u011fun politik \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in ko\u015fullar\u0131 yaratmak i\u00e7in.<\/p>\n
Yakla\u015f\u0131k 2500 y\u0131ll\u0131k bir aradan sonra biz do\u011fal olarak polis’in kusurlar\u0131n\u0131 ele\u015ftiririz. Fakat biz bu kusurlar\u0131n temelleri \u00fczerinde sunulan demokratik potansiyeli reddedemeyiz. \u015e\u00fcphesiz bunu yapmak genetik yanl\u0131\u015f mant\u0131\u011f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmek olabilecektir, bu k\u00f6kenindeki bir \u015feyi kar\u0131\u015ft\u0131rmak demektir. Cinsiyet\u00e7i bir toplumdaki demokratik ideallerin k\u00f6kenleri demokrasiyi simyadaki kimyan\u0131n k\u00f6kenlerinin kimyan\u0131n ke\u015fiflerinin ge\u00e7erlili\u011fini g\u00f6zden d\u00fc\u015f\u00fcrmesinden veya astrolojideki astronominin k\u00f6kenlerinin astronomiyi ge\u00e7ersizle\u015ftirmesinden daha fazla ge\u00e7ersizle\u015ftiremez.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/p>\n
T\u00fcm hayati politik gelenekler gibi demokrasi de bir tarihsel geli\u015fime sahipti. Tarih poliste kad\u0131nlar\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 M.\u00d6. be\u015finci y\u00fczy\u0131ldan beri tekrar tekrar destekledi. Kad\u0131nlar\u0131n rasyonel kapasitelerinin, sahip olduklar\u0131 etik kapasiteleri ve politik kapasiteleri gibi erkeklerle tamamiyle e\u015fit oldu\u011fu g\u00f6sterildi. Kad\u0131nlar\u0131n sosyal hareketlerdeki, tabandan gelen politik i\u015flerdeki ve devrimlerdeki-B\u00fcy\u00fck Frans\u0131z Devrimi’ndeki ve 1871 Paris Kom\u00fcn\u00fc’ndeki gibi-\u00e7ok \u00f6nemli ve g\u00fc\u00e7l\u00fc kat\u0131l\u0131mlar\u0131 polisteki kapsam\u0131n \u00e7emberini geni\u015fletti.\u00a0\u00a0 <\/p>\n
Neyse ki bir taban-demokrasisi politika prati\u011fini arayan feministler i\u00e7in demokrasi cinsiyete ba\u011fl\u0131 de\u011fildir. Polisi \u00fcreten \u00e7at\u0131\u015fmalar temel olarak erkeklerin di\u011fer erkeklere kar\u015f\u0131 olan, toplumsal \u00f6rg\u00fctlenmelerin ve adaletin bask\u0131c\u0131 yap\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131, erkek despotizmine ve erkek irrasyonalizmine kar\u015f\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck arayan erkeklerin \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131yd\u0131. Tarihsel kay\u0131tlar a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde kad\u0131nlar\u0131n do\u011fu\u015ftan polis i\u00e7in uygun olmad\u0131klar\u0131 veya Bat\u0131 demokrasi idealinin umutsuzca cinsiyet\u00e7i bir k\u00fclt\u00fcrden kaynaklanmas\u0131 ile \u015ferefine g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc iddialar\u0131n\u0131 yalanlamaktad\u0131r. \u015e\u00fcphesiz demokrasinin mant\u0131\u011f\u0131, oikos ile polisin ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00fcstesinden gelerek, “zorunluluk alan\u0131” ve “\u00f6zg\u00fcrl\u00fck alan\u0131”ndaki i\u015flerin herkes aras\u0131nda yeni bir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 yaparak, b\u00f6ylece kad\u0131nlar\u0131n toplum ya\u015fam\u0131nda tamam\u0131yla yer alabilmeleri sa\u011flanarak kad\u0131nlar\u0131 i\u00e7ine almay\u0131 gerektirmektedir. Kad\u0131nlar\u0131n ikinci plana at\u0131lmalar\u0131 talebinin \u00e7ok \u00f6tesinde demokrasi onlar\u0131n tamamiyle kat\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 talep etmektedir. E\u011fer cins s\u0131n\u0131f tabakalar\u0131n\u0131 a\u015fan bir olgu ise \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi cinsiyet tabakalar\u0131n\u0131 a\u015fan ideallerdir.<\/p>\n
KAR\u015eI-AYDINLANMA\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/p>\n
Ger\u00e7ek olan polisin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde ula\u015fmak i\u00e7in bir \u00e7ekirdek ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131d\u0131r: fikirleri ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in ve toplumsal oldu\u011fu kadar bireysel; politik oldu\u011fu kadar \u00f6zel; rasyonel oldu\u011fu kadar tutkulu; cinsi oldu\u011fu kadar evrensel topluluklar\u0131 yaratmak i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fck. Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler yap\u0131sal olarak Atina politik ya\u015fam\u0131n\u0131n i\u00e7inde gizli olarak mevcuttu ve sonraki y\u00fczy\u0131llarda her ne kadar belirsiz bir \u015fekilde olsa da bu gelene\u011fin d\u0131\u015f\u0131na do\u011fru evrim ge\u00e7irdiler.<\/p>\n
Ben Atina polisinin feminist ele\u015ftirileri sadece binlerce y\u0131l \u00f6nce ortaya \u00e7\u0131kan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131n\u0131 canland\u0131rmak i\u00e7in g\u00fcndeme getirmedim. Bu yazarlar\u0131n tarihsel ba\u011flamdan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak toplumsal ilerlemeler diyalekti\u011fini 1980’ler kriterleri \u00fczerine kurulu yarg\u0131lar\u0131 ele alma e\u011filimleri demokratik gelene\u011fin kendisine bir meydan okumad\u0131r. Kad\u0131nlar\u0131n ikincil konumlar\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ilgili onur verici projelerine ra\u011fmen, sald\u0131r\u0131lar\u0131 \u00e7irkin ve atavist bir boyuta sahiptir. Sonu\u00e7 olarak sald\u0131r\u0131da bulunulan \u015fey yaln\u0131zca eski d\u00fcnyada t\u00fcm Akdeniz’i kaplam\u0131\u015f bulunan patriarkal de\u011ferler de\u011fil ayn\u0131 zamanda politik \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe, rasyonel tart\u0131\u015fmaya, bir denge duygusuna ve sonu\u00e7 olarak daha insani formda bir uygarl\u0131\u011fa do\u011fru insanl\u0131\u011f\u0131n ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ilk, itiraf edildi\u011fi gibi c\u0131l\u0131z, fakat bir o kadar da ad\u0131mlard\u0131r.<\/p>\n
Bug\u00fcn demokratik gelene\u011fin i\u00e7ine n\u00fcfuz eden, yeti\u015ftirme, koruma ve topluluk de\u011ferleri bu gelene\u011fe paha bi\u00e7ilmez bir zenginlik sa\u011flayabilir. Feminist meydan okuma kabile toplulu\u011funa atavistik bir geri d\u00f6n\u00fc\u015f u\u011fruna demokratik gelene\u011fi reddetmeden bu katk\u0131y\u0131 aramak ve polis’in kapsay\u0131c\u0131 ve e\u015fitleyici s\u00f6z\u00fcn\u00fc tamamlamak ve taban-demokrasisi gelene\u011fini geni\u015fletmek ve yeniden canland\u0131rmak zorundad\u0131r.<\/p>\n
Tersine demokratik\u00a0 polisi \u2018dilmerkezci’ veya \u2018phallolo merkezci (ger\u00e7ek bir indirgemeci \u00fcslupla k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek)’ olarak lekelemek, cinsiyet temelindeki ba\u015far\u0131lar\u0131n i\u00e7inde kar\u015f\u0131-Ayd\u0131nlanman\u0131n b\u00fcy\u00fcmesini ve antirasyonalizmi, teizmi, bat\u0131l itikad dalgas\u0131n\u0131n y\u00fckselmesini bar\u0131nd\u0131ran ve son on y\u0131llar boyunca olanlar\u0131 ve k\u00fclt\u00fcrel olarak bizi Yeni Karanl\u0131k \u00c7a\u011f’la, hatta demokrasinin her ne \u015fekilde olursa olsun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehdit eden bir ihmali bar\u0131nd\u0131ran sinsi bir taraf i\u00e7erir.<\/p>\n
\u00c7eviren: Sezgin Ata<\/p>\n
D\u0130PNOTLAR<\/p>\n
1.Ynestra King, “Coming of Age with the Greens”, Zeta (Feb.1988), 18 Ger\u00e7ekte toplant\u0131 fakir ve m\u00fclk sahibi olmayanlar kat\u0131labilsinler diye bilin\u00e7li olarak Atina’da yap\u0131l\u0131yordu.
2.Di\u011ferleri aras\u0131nda bkz. Sara Ruddick, “Maternal Thinking”, Feminist Studies 6 (1980), 342-67
3.\u00d6rne\u011fin, bkz, Mary Ann Dolan, “When feminism Failed”, The New York Times Sunday Magazin, June 26, 1988
4.Mary G.Dietz, “Conext Is All: Feminism and Theories of Citizenship”, Daedalus (Fall 1987), 15.
5.Marylin Arthur, “From Medusa to Cleopatra: Women in the Ancient World”. In Renate Bridental, Claudia Koonz, and Susan Stuard, eds., Becoming Visible: Women in Europian History, \u2018nd ed. (Boston: Houghton Mifflin, 1987), 83.
6.Nancy Hartsock, Money, Sex, and Power: Toward a Feminist Historical Materialism. (Boston: Northeastern University Press, 1983,1985), 187,186.
7.Hartsock, 198
8.Marylin Arthur, “Early Greece: The Origins of the Western Attitude Toward Women”. In John Peradotto and J.P.Sullivan, eds., Women in Ancient world: The Arethusa Papers. (Albany: State University of New York, 1984), 37.
9.Jean Bethke Elshtain, Public Man, Private Women: Women in Social and Political Thought.(Princeton University Press, 1981), 53.
10.Froma I. Zeitlin, “The Dynamics of Misogyny: Myth and Mythmaking in the Oresteia”. In Paredotto and Sullivan, 159-60; Marilyn French, Beyond Power (New York: Summit Books, 1985), 50.
11.Hartsock, 190,192
12.\u00d6rne\u011fin, bkz, A.W.Gomme, “The Position of Women in Athens in the Fifth and Fourth Centuries B.C.” In Essays In Greek History and Literature (Oxford:Blackwell,1937), 89-115; Moses Hadas, “Observations on Athenian Women”, Classical Weekly 39 (Feb.3, 1936), 97-100; Charles Seltman, “The Status of\u00a0 Women in Athens”, Greece and Rome, ser.2, 2 (1955), 119-24; W.K.Lacey, The Family in Classical Greece (Ithaca: Cornell University Press, 1968); D.C.Richter, “The Position of Women in Classical Athens”, Classical Journal 67 (1971), 1-8.
13.Sarah B.Pomeroy, “Selected Bibliography on Women in Antiquity”.\u00a0 In Paredotto and Sullivan, 330-32
14 Sarah B.Pomeroy, Goddesses, Whores, Wives and Slaves (New York: Schocken Books, 1975) 65-66
15.Arthur, “Early Greece” 19,36.
16.Pomeroy, Goddesses, 65-66
17.D.C.Richter’in yukar\u0131daki 12.dipnottaki “Position of Women”\u0131ndaki Atinal\u0131 kad\u0131nlar\u0131n kamu alan\u0131nda ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131yla ile ilgili derlemesine bkz.
18. Hartsock, 200.
19.George Thompson, Aeschylus and Athens: A Study in the Social Origins of Drama (New\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 York: International Publishers, 1950), 34.
20.Aeschylus, Oreastia. Trans.Robert Fagles (New York:Viking, 1966, Bantam, 1975), Agamennon, lines 751-54. Ayr\u0131ca Fagles’in \u00e7eviriye yapt\u0131\u011f\u0131 s\u0131ras\u0131\u015f\u0131 giri\u015fe bkz.
21. Riane Eisler, The Chalice and the Blade (San Francisco: Harper and Row, 1987), 79.
22. Mary Daly, Gyn\/Ecology (Boston: Beacon Press, 1974), 40.
23. Nancy Hartsock, Money, Sex, and Power: Toward a Feminist Historical Materialism (Boston: Norteastern university Press, 1983), pp.202,201.
24. Hartsock, pp.202, 194, 197
25. Pericles’ Funeral Oration, in Thucydides, History of the Peloponnes War, trans. Rex Warner (Penguin, 1954), p.145.
26. Murray Boockhin, The Politics of Cosmology. Publication fortcoming; Manuscript p.91.
27. Hartsock, p.201
28. Hartsock, p.204
29. Willian McNeill, The Rise of the West: A History of the Human Community. (University of Chicago Press, 1963), pp.200-203.
30. Hartsock, p.202
31. Riane Eisler, The Chalice and the Blade (San Fransisco: Harper and Row, 1987), 112, 114.
32. Murray Boockhin, The Ecology Of Freedom (Palo Alto: Cheshire Books, 1982), 343-44
33. Marilyn Arthur, “Early Greece: The Origins of the Western Attitude toward Women” In John Peradotto and J.P. Sullivan, eds., Women in The Ancient World: Ancient world: The Arethusa\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Papers (Albany: State University of New York, 1984), p.37.
34. Murray Bookchin, “Rethinking Ethics, Nature and Society”. In The Modern Crisis (Montreal:Black Rose Books, 1987), p.26.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
SAVA\u015e\u00c7I TOPLUM OLARAK POLIS T\u0131pk\u0131 baz\u0131 g\u00fcn\u00fcm\u00fcz feminist yazarlar\u0131n\u0131n Atina polisinin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan \u00f6nceki kabilesel ve akrabal\u0131k organizasyonlar\u0131 \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 (yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi), her nas\u0131lsa, “kad\u0131ns\u0131” olurak de\u011ferlendirmeleri gibi, feminist teorisyen Nancy Hartsock da polisin demokratik kurumlar\u0131n\u0131, her nas\u0131lsa, do\u011fas\u0131ndan kaynakl\u0131 olarak zararl\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Hartsock polisi insan\u0131n toplumsal \u00f6rg\u00fctlenme tarihinde an\u0131tsal bir s\u0131\u00e7rama olmaktan uzak bir […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[176],"tags":[],"class_list":["post-5883","post","type-post","status-publish","format-standard","category-kadin-a-dair"],"yoast_head":"\n