Son d\u00f6nemlerde kendilerine liberal ayd\u0131nlar denen kesim, \u00fcmitlerini ba\u011flad\u0131klar\u0131 Akp iktidar\u0131n\u0131n,\u00a0 beklentilerini berhava edecek \u015fekilde otoriter, gerici tutumlar i\u00e7ine girmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi dizlerine vurup a\u011fl\u0131yor. Demokratik \u00fclke beklentilerini sa\u011f muhafazakar akp iktidar\u0131 da ger\u00e7ekle\u015ftiremeyecek ne yaz\u0131kki. Hal b\u00f6yleyken bizde mevzuya en temelden yani i\u015fin kavramsal y\u00f6n\u00fcnden, ayd\u0131n kavram\u0131ndan\u00a0 giri\u015f yapal\u0131m.<\/p>\n
Ayd\u0131n olma, ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczre, ayd\u0131nlatma i\u015fleviyle bir y\u00fcr\u00fcr. Bu i\u015flev toplumsal a\u00e7\u0131dan ya gerici, ya da ilerici \u00f6zelliklere sahip olabilir. Bu tan\u0131mlama ayd\u0131n\u0131n egemen ideolojiyle, siyasal bloklarla kurdu\u011fu ili\u015fkinin niteli\u011fine g\u00f6re de\u011fi\u015fir. Genel bir adland\u0131rma olan ayd\u0131n tan\u0131m\u0131 tam da bu noktada kategorik olarak b\u00f6l\u00fcnmeye u\u011frar. Burada kar\u015f\u0131m\u0131za yeni bir kavram \u00e7\u0131kar: Entellekt\u00fcel. Bu kavram\u0131 daha iyi a\u00e7abilmek i\u00e7in \u00f6ncelikle toplumsal alanda bir belirleyen olarak var olan ideoloji-devlet olgusuna el atmam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n
Bir \u00fcst yap\u0131 kurumu olan devlet, \u00fczerine in\u015fa oldu\u011fu toplumsal yap\u0131n\u0131n, s\u0131n\u0131f \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kar. Bu nedenle \u201cdevlet s\u0131n\u0131f \u00e7eli\u015fkilerinin uzla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fc ve tezah\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Devlet s\u0131n\u0131f \u00e7eli\u015fkilerinin objektif olarak uzla\u015ft\u0131r\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 yerde, zamanda ve \u00f6l\u00e7\u00fcde ortaya \u00e7\u0131kar.\u201d (Devlet ve Devrim- Lenin (15) Tezah\u00fcr etti\u011fi yerde egemen olan s\u0131n\u0131f\u0131n di\u011fer s\u0131n\u0131flar, gruplar \u00fczerinde denetimini, kontrol\u00fcn\u00fc sa\u011flayan bask\u0131 ayg\u0131t\u0131 olarak belirir.\u00a0 \u201cBask\u0131c\u0131 oldu\u011funu kesin bi\u00e7imde s\u00f6yledi\u011fimiz devlet ayg\u0131t\u0131, organik bir b\u00fct\u00fcn olarak g\u00f6sterir kendini, daha kesin olarak s\u00f6ylersek; do\u011frudan do\u011fruya ve bilin\u00e7li olarak, tek bir merkezden y\u00f6netilen ve merkezile\u015fmi\u015f bir beden olarak g\u00f6sterir kendini\u201d (\u0130deoloji ve Devletin \u0130deolojik Ayg\u0131tlar\u0131- L.Althusser (54) Egemen bloklar bu bedenin akl\u0131n\u0131 olu\u015ftururlar, kendi varl\u0131klar\u0131n\u0131n teminat\u0131 i\u00e7in g\u00f6vdeye ba\u011fl\u0131 ara\u00e7lar\u0131, kar\u015f\u0131t s\u0131n\u0131flara kar\u015f\u0131 kullan\u0131rlar.<\/p>\n
Bu kullan\u0131m s\u00f6m\u00fcr\u00fclen s\u0131n\u0131flar\u0131n \u00f6rg\u00fctl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra devletin benimsedi\u011fi siyasal rejimin niteli\u011fine g\u00f6re de de\u011fi\u015fir. \u00d6rne\u011fin fa\u015fist karakterli devlet \u00f6rg\u00fctlenmesinde devletin s\u0131n\u0131flara sald\u0131r\u0131s\u0131 daha \u00e7ok zor ayg\u0131tlar\u0131n\u0131n (polis, ordu..) \u00fczerinden, a\u00e7\u0131k bir \u015fiddet bi\u00e7iminde ortaya \u00e7\u0131kar. Demokrasi y\u00f6netiminde sava\u015f\u0131m daha kapal\u0131, gizil bir mahiyettedir; burada farkl\u0131 ara\u00e7lara \u00f6ncelik tan\u0131n\u0131r. \u00d6rne\u011fin: parlamento s\u0131n\u0131f uzla\u015fmas\u0131n\u0131n bir sembol\u00fc olarak sunulur; ideolojik ara\u00e7larla kitleler \u00fczerinde onlar\u0131n d\u00fcnya g\u00f6r\u00fc\u015flerine y\u00f6nelik manip\u00fclasyonlar ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Bu yolla kitleler egemenlere kar\u015f\u0131 edilgenle\u015ftirilir, y\u00f6netenlerin arzular\u0131na uygun eylemlere ko\u015fullan\u0131r.<\/p>\n
Devletin, kendi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in, i\u015fleyen iktisadi \u00fcretimin ger\u00e7ek \u00e7eli\u015fkilerini halktan saklayabilmesi gerekir. Buna hegemonya kurma s\u00fcreci denir. Bu anlamda \u201chegemonik ili\u015fkiler toplumun iktisadi olarak \u00fcretilmesi s\u0131ras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen s\u00f6m\u00fcr\u00fc mekanizmas\u0131n\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131ran ilk tabakad\u0131r\u201d( Praksis-4 Emre Arslan (89)ve bu hegemonyan\u0131n kurulabilmesi i\u00e7in etkili ideolojilerin toplumun bilincine n\u00fcfuz ettirilmesi gerekir. Bu n\u00fcfuz ettirme, \u00e7o\u011funlukla bir yer de\u011fi\u015ftirme, bo\u015fluk doldurma bi\u00e7iminde ger\u00e7ekle\u015fir. \u0130lk halkada egemen ideolojinin tasar\u0131mc\u0131lar\u0131 olan ideolog ayd\u0131nlar vard\u0131r. Onlar birka\u00e7 koldan bu i\u015fi y\u00fcr\u00fct\u00fcrler. Bir k\u0131sm\u0131 ezilen s\u0131n\u0131flar\u0131n kar\u015f\u0131t ideolojilerini etkisiz hale getirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bunu yaparken \u00f6rne\u011fin Marksizmin kavramlar\u0131n\u0131 kullan\u0131r, onun y\u00f6ntemleriyle bu pasifle\u015ftirme politikas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcr. Ama genel anlamda ideologlar \u201cs\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc gizlemek, s\u00f6m\u00fcr\u00fc ve bask\u0131y\u0131 me\u015frula\u015ft\u0131rmak, mevcut d\u00fczenin de\u011fi\u015fmezli\u011fini kabul ettirmek amac\u0131yla \u201cefsaneler\u201d, \u201churafeler\u201d \u00fcretirler.\u201d( Paradigman\u0131n iflas\u0131 syf 13)<\/p>\n
Di\u011fer taraftan, devlet i\u00e7in resmi ideoloji (egemen ideolojisi) \u00fcreten ayd\u0131nlar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda entelekt\u00fceller vard\u0131r.Yalan ve hurafe ile kurgulanan egemen s\u00f6ylemin kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201centelekt\u00fcel do\u011fruyu s\u00f6yler. Ba\u015fl\u0131ca vasf\u0131 ele\u015ftirmek\u201dtir. \u201cNe kendi varaca\u011f\u0131 h\u00fck\u00fcmlerden \u00e7ekinir ne de herhangi bir iktidara ters d\u00fc\u015fmekten\u201d \u00e7ekinir. \u201cDaha ileri, daha insanca ve daha rasyonel bir d\u00fczenin kurulmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olur.\u201d (Paul Baran;aktaran Cemil Meri\u00e7-(bat\u0131da ve bizde ayd\u0131n\u0131n ser\u00fcveni)O di\u011ferleri gibi bir ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k ili\u015fkisi i\u00e7inde de\u011fildir. Siyasal iktidardan ve iktidar\u0131n gerisindeki egemen s\u0131n\u0131flara kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumay\u0131 ilke sayar. Ger\u00e7e\u011fin \u00e7arp\u0131t\u0131lm\u0131\u015f bi\u00e7imiyle sava\u015fmay\u0131 g\u00f6revi bilir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Son d\u00f6nemlerde kendilerine liberal ayd\u0131nlar denen kesim, \u00fcmitlerini ba\u011flad\u0131klar\u0131 Akp iktidar\u0131n\u0131n,\u00a0 beklentilerini berhava edecek \u015fekilde otoriter, gerici tutumlar i\u00e7ine girmesi kar\u015f\u0131s\u0131nda kendi dizlerine vurup a\u011fl\u0131yor. Demokratik \u00fclke beklentilerini sa\u011f muhafazakar akp iktidar\u0131 da ger\u00e7ekle\u015ftiremeyecek ne yaz\u0131kki. Hal b\u00f6yleyken bizde mevzuya en temelden yani i\u015fin kavramsal y\u00f6n\u00fcnden, ayd\u0131n kavram\u0131ndan\u00a0 giri\u015f yapal\u0131m. Ayd\u0131n olma, ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[178],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5888","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-marksizm"},"yoast_head":"\n