![](\"images\/stories\/tehlikeli-oyunlar-oguz-atay.jpg\")
Yok can\u0131m. Ben, bana benzeyen birini bulabilseydim, gelece\u011fe g\u00fcvenle bakabilirdim. Vitrinlerin \u00f6n\u00fcnde bana ters bakanlar\u0131 g\u00f6rmezdim. Elbette \u00f6yle bakacaklar; vitrinda\u015f olmaktan ba\u015fka ortak bir yan\u0131m\u0131z yok ki. Ben vitrinleri, de\u011fi\u015ftirilirken seyretmeyi severim asl\u0131nda.<\/p>\n
Kocaman beyaz bez pabu\u00e7lar giyen tezgahtarlar, su\u00e7\u00fcst\u00fc yakalanm\u0131\u015f gibi olurlar. \u0130\u015fte as\u0131l onlar ters ters bakarlar adama. Hayvan herif! derler bak\u0131\u015flar\u0131yla; bakacak ba\u015fka zaman bulamad\u0131n m\u0131? B\u00fct\u00fcn g\u00fcn orada durdun, sonunda bu m\u00fcnasebetsiz saati se\u00e7tin. Sonra da seni g\u00f6rm\u00fcyormu\u015f gibi yapar: En sakin g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fcyle yan\u0131ndakinden toplu i\u011fne ister. B\u00f6yle \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131 severim. Seninle tan\u0131\u015fmam\u0131\u015fsa, aran\u0131zda vitrin gibi bir engel, a\u015f\u0131lmaz bir duvar varsa, tek tarafl\u0131 bir e\u011flencedir bu.<\/p>\n
Senin inatla orada duru\u015fun, yoldan ge\u00e7en yabanc\u0131lar\u0131 da etkiler. \u0130\u015fte say\u0131n baylar! D\u00fcnyan\u0131n en garip vitrin canavar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyorsunuz. \u00c7\u0131ng\u0131r \u00e7\u0131ng\u0131r! Ha-ha. Da\u011f\u0131l\u0131n! Maymun mu oynat\u0131yoruz burada? Vitrindeki bir \u015fey s\u00f6yleyemez. Biz de mankenin soyunmas\u0131n\u0131 bekleriz. Manken kar\u0131\u015f\u0131k bir durumdad\u0131r. Onu hi\u00e7 b\u00f6yle g\u00f6rmemi\u015ftim.<\/p>\n
Demek e\u011filip b\u00fck\u00fclebiliyormu\u015f. Siz de sat\u0131l\u0131k m\u0131s\u0131n\u0131z bay\u0131m? G\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir canavar: Bezden y\u00fczge\u00e7leri var. \u0130nsan olsa, \u00f6yle \u015fey takar m\u0131 ayaklar\u0131na? Canavar, canavar. \u0130nsanlarla akl\u0131mda kavga etmeyi, b\u00f6yle anlarda severim. \u0130\u015fte vitrinin de en mahrem yerini g\u00f6rd\u00fck. Yaz\u0131k ki tezgahtar pantolon giyiyordu. Yar\u0131n ayn\u0131 yerden, k\u00fc\u00e7\u00fcmseyici bak\u0131\u015flarla ge\u00e7ebiliriz art\u0131k. Kalabal\u0131k artar. Ben de bir g\u00fcn canl\u0131 manken g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcm vitrinde. Sonra ayn\u0131 adam\u0131 sokakta sigara i\u00e7erken seyrettim. Ayn\u0131 adam m\u0131yd\u0131? Emin misiniz? Hay\u0131r de\u011fildi; basit insanlar\u0131 kand\u0131rmak i\u00e7in ayn\u0131 adamm\u0131\u015f gibi g\u00f6steriyorlard\u0131 onu. Unut b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131. Bir vitrinle bu kadar u\u011fra\u015f\u0131rsan…<\/p>\n
Yol uzundu. Bir sigara ald\u0131. Yeni heyecanlar bekliyor beni. Kendini da\u011f\u0131tma onun i\u00e7in. Bir taksiyi durdurdu pazarl\u0131k etti.\u00a0 \u00d6\u011fle yeme\u011fi vaktini ge\u00e7irdik ve b\u00f6ylece bir taksi paras\u0131 kazand\u0131k. Araban\u0131n arkas\u0131na kuruldu, k\u00f6\u015feye oturdu, pencereden bakt\u0131: Meseleler h\u0131zla \u00f6n\u00fcnden ge\u00e7ti.<\/p>\n
Kap\u0131y\u0131 Sevgi a\u00e7t\u0131. Ben haz\u0131r\u0131m. “\u0130\u015fte geldim.” G\u00fcl\u00fcmsedi mi? Dikkat etsene. \u00c7ok \u015fa\u015f\u0131rsayd\u0131 fark ederdim. Sen kendi plan\u0131n\u0131 uygula, d\u0131\u015f etkileri hesaba katma. Oturma odas\u0131 kalabal\u0131kt\u0131. E\u015fyay\u0131 ve insanlar\u0131 tan\u0131yorum: Benim koltu\u011fum, Nursel Han\u0131m, kitapl\u0131k, hal\u0131. Ergun da var. Oysa ge\u00e7 vakitlere kadar bu kanepede oturup Ergun i\u00e7in neler s\u00f6ylemi\u015ftik. Sevgi de bana kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7aresizlikten. Tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m insanlar da var, yeni bir sehpa ve bir masa \u00f6rt\u00fcs\u00fc de al\u0131nm\u0131\u015f. Ergun ne kadar da kibar: “Nas\u0131ls\u0131n Hikmet?” bir k\u00fcf\u00fcr ederim,senin bile y\u00fcz\u00fcn k\u0131zar\u0131r. “\u0130yiyim.” Beni \u015fa\u015f\u0131rtmay\u0131n; mesele sizinle ilgili de\u011fil. Bu k\u0131sm\u0131na haz\u0131rl\u0131kl\u0131 de\u011fildim meselenin. Sustu. Buraya susmaya m\u0131 geldin? Fakat g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131n\u0131 ya\u015f\u0131yorlar, ben burada de\u011filmi\u015fim gibi davran\u0131yorlar.<\/p>\n
Evet, haz\u0131rland\u0131lar; beni yenilgiye u\u011fratmak i\u00e7in manevralar haz\u0131rlad\u0131lar. Bir kere oyun bozanl\u0131k ettin sen; piyesin yar\u0131s\u0131nda hi\u00e7 bir \u015fey olmam\u0131\u015f gibi i\u00e7eri\u00a0 giremezsin. Girerim. Ben g\u00f6r\u00fcnmeyen adam\u0131m: S\u00f6zler beni delip ge\u00e7er.Ya orum oysa. Ben de insan\u0131m. Hay\u0131r canavars\u0131n. Seni hi\u00e7 konu\u015fmad\u0131k m\u0131 san\u0131yorsun? Terbiyemizden susuyoruz. Beni tan\u0131mayanlar: Kim bu adam? Tan\u0131yanlar: Eski kocas\u0131. Anlam\u0131\u015ft\u0131k. O halde neden sordunuz? B\u00f6yle sorular hayat\u0131n tad\u0131 tuzudur\u00a0\u00a0 da ondan. Kim dedi bunu? Tan\u0131yanlar:Biz dedik. S\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir sessizlik. “Kahve i\u00e7er misin Hikmet?” Karn\u0131m a\u00e7 ama “\u0130\u00e7erim.” Sen odadan \u00e7\u0131k da beni iyice bir s\u00fczs\u00fcnler.<\/p>\n
Ulan biz bunlara haz\u0131rd\u0131k be! Ben \u00f6ld\u00fcm, sizden mi korkaca\u011f\u0131m? Burada bir \u00f6l\u00fcy\u00fc temsil etmeseydim size g\u00f6sterirdim. Nursel Han\u0131m sordu: “Nerede oturuyorsunuz?” Gecekonduda. “Uzak bir yerde, \u00fc\u00e7 katl\u0131 ah\u015fap bir evde.” Albay\u0131m burada olsayd\u0131 g\u00f6zleri ya\u015far\u0131rd\u0131. Beyefendiler!Han\u0131mefendiler! Buraya ben asl\u0131nda bir iade-i ziyaret yapmak \u00fczere gelmi\u015f bulunuyorum. Y\u0131llar \u00f6nce gene ya\u011fmurlu bir g\u00fcnde Sevgi beni ziyarete gelmi\u015fti. Onun \u00fcst\u00fcnde bir gocuk vard\u0131: Ye\u015fil bir gocuk. Sonradan \u00f6\u011frendi\u011fime g\u00f6re bu gocu\u011fu Nursel Han\u0131mdan alm\u0131\u015ft\u0131. Ben de kahvede oturdum \u00f6nce ve \u0131slanmamak i\u00e7in bir taksiye bindim gelirken. Ayn\u0131 \u0131rma\u011fa bir kere daha girme\u011fe geldim. Yorgun ve haz\u0131rl\u0131kl\u0131y\u0131m. \u0130nsan a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k bir hayvan oldu\u011fu i\u00e7in kendimi korumak i\u00e7in geldim. (Dokunakl\u0131 bir konu\u015fma.) Sevgi, beni g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve benimle konu\u015ftu\u011funu sizlere s\u00f6ylemi\u015ftir. Yoksa biraz \u015fa\u015f\u0131r\u0131rd\u0131n\u0131z. Fakat Hikmet konusu da art\u0131k ilgin\u00e7 olmaktan \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Sevgi’yi de \u00e7ok s\u0131k g\u00f6rm\u00fcyordunuz art\u0131k. Heyecan yat\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Zaman her \u015feyi halletmi\u015fti. Sevgi’yi yolda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm i\u00e7in mesele belki biraz alevlenmi\u015ftir, o kadar. Sevgi, kahve tepsisiyle girdi; kahveyi \u00f6nce ona uzatt\u0131.Hikmet fincan\u0131 tuttu. Buraya geldi\u011fime g\u00f6re, bunun bir anlam\u0131 var:<\/p>\n
Elbette kahve,\u00f6nce bana verilecek. Fincan elinden kayd\u0131. \u00c7ok yava\u015f tutmu\u015fum demek. Fincan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc ve k\u0131r\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131 seyretti. O s\u0131rada d\u00fc\u015f\u00fcnmeseydin; iki i\u015fi ayn\u0131 zamanda yapamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilmem sana nas\u0131l anlatmal\u0131? Zarar yok, denildi. Var. akl\u0131ma \u00e7ok zarar\u0131 var. Eskiden tela\u015fa kap\u0131l\u0131rd\u0131m. \u015eimdi yerin temizleni\u015fini de fincan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcnde oldu\u011fu gibi, ayn\u0131 kay\u0131ts\u0131z g\u00f6zlerle seyretti\u011fime g\u00f6re demek \u00f6ld\u00fcm; duygular\u0131m \u00f6ld\u00fc, duygular\u0131mla ili\u015fkili akl\u0131m \u00f6ld\u00fc. Demek zarar var: Akl\u0131ma zarar var. \u00c7\u00fcnk\u00fc sevgi, sen de \u00e7ok iyi bilirsin ki, en b\u00fcy\u00fck hazinemiz akl\u0131m\u0131zd\u0131r. \u015eu \u015fark\u0131y\u0131 koro halinde tek sesle s\u00f6ylemeliyiz. B\u00f6yle programlar d\u00fczenlemeliyiz. Tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m bir fincand\u0131 bu k\u0131r\u0131lan.Oysa onu, tan\u0131m\u0131yormu\u015f gibi seyrettim. Hi\u00e7 bir tepki g\u00f6stermedim. “Affedersin,” dedi Sevgi’ye: K\u0131rmak istemedim. Ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 bilmiyorum. Ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 bilsem, buraya gelir miydim? O ba\u015fka, dedi Sevgi, g\u00f6zleriyle. O halde heyecandan oldu. Her \u015feyin fark\u0131nda olmak, akl\u0131m\u0131 korumak isterken, hepsini birden k\u0131rd\u0131m. Yerde hafif bir \u0131slakl\u0131k kald\u0131, yer bezinin \u0131slakl\u0131\u011f\u0131. Birazdan kurur.<\/p>\n
“Yaln\u0131z m\u0131 oturuyorsun?” diye sordu Nursel Han\u0131m. Bilge’yle birlikte\u00a0 g\u00f6rd\u00fcler beni. Sen evlenmi\u015fsin, demi\u015fti biri de galiba bana. Yoksa \u00e7ok eskiden mi s\u00f6ylenmi\u015fti bu s\u00f6z. Yaln\u0131z m\u0131 oturuyorsun? diye sordular sana. \u00dcst katta albay\u0131m var. “Evet,” dedi. Alt katta Nurhayat Han\u0131m var. “\u00c7al\u0131\u015f\u0131yor musun?” dedi Ergun. Bu soru de\u011fil. \u00c7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 biliyorsunuz. Fakat hi\u00e7 bir \u015fey olmam\u0131\u015f gibi kabul edemezler ya beni; biraz hesap vermeli. Ben sana g\u00f6steririm. Bir kar\u015f\u0131 sald\u0131r\u0131ya ge\u00e7elim: “Ayn\u0131 evde mi oturuyorsun Ergun?” Ergun ald\u0131rmad\u0131: “Selim Bey \u00f6ld\u00fckten sonra biraz oturduk. Selim Beyin \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc biliyorsun, de\u011fil mi?” “Duymu\u015ftum,” dedi zay\u0131f bir sesle. “Cenazesinde bulunmak isterdim.” “Bir yap\u0131p sat\u0131c\u0131yla anla\u015ft\u0131k ev i\u00e7in,” dedi Ergun. “Bize iki kat verecek.” Peki Sevgi’ye ne b\u0131rakt\u0131 Selim Amca? Miskin \u00f6l\u00fc, ne olacak? O halde ne hakla bulunuyorsun bu zavall\u0131 k\u0131z\u0131n evinde Ergun? “Sevgi, Selim Amcay\u0131 \u00e7ok severdi,” dedi h\u0131rsla. Neden \u00e7ekip gitmiyorsunuz? Bizi yaln\u0131z b\u0131rak\u0131n art\u0131k. “Sevgi, ye gelemedi.” \u0130yi yapm\u0131\u015f.<\/p>\n
Demek, Sevgi’nin anlatt\u0131\u011f\u0131 ev yok art\u0131k. Bir daha o sokaktan ge\u00e7emem. “B\u00fcy\u00fck bir evde oturmak \u00e7ok masrafl\u0131d\u0131r,” dedi Sevgi. Duygular\u0131n\u0131 belli etmez, iyi k\u0131zd\u0131r. Sevgi’ye bakt\u0131, ne giymi\u015f diye. Belki bir g\u00fcn sorarlar bana: Bu tarihi g\u00fcnde Sevgi’nin \u00fczerinde ne vard\u0131? Ya\u011fmurlu bir g\u00fcnd\u00fc; bir \u015fala sar\u0131nm\u0131\u015ft\u0131. Bilirsiniz Sevgi \u00e7ok \u00fc\u015f\u00fcr. “Birden kayboldun,” dedi Nursel Han\u0131m. Bu da ne demek? “Bana hi\u00e7 u\u011framad\u0131n.” Do\u011fru. Dizlerinize kapanarak, ben Sevgi’yi b\u0131rakt\u0131m Nursel Han\u0131m, demeliydim; \u00e7ok \u0131st\u0131rap \u00e7ekiyorum. Kendimi ele vermeliydim. Nursel Han\u0131m, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n sebebini biliyorsunuz. Nursel Han\u0131m, ben asl\u0131nda sizi seviyorum. (Sa\u00e7malama.) Bu yasak a\u015fk\u0131 kalbime g\u00f6mmek i\u00e7in buradan uzakla\u015f\u0131yorum: Gemilere tayfa giriyorum (Hi\u00e7 de yapamam.) \u015eimdi oturun da beni maskara edin bakal\u0131m. Albay\u0131m, size ihanet ediyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc Nursel Han\u0131m\u0131 seviyorum. Bacaklar\u0131 da fena say\u0131lmaz. Kendine gel.<\/p>\n
“Bu kadar zaman ne yapt\u0131n?” dedi Nursel Han\u0131m. Seni d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm; ba\u015fka\u00a0 i\u015fim kalmam\u0131\u015ft\u0131 da. “Yazmak istiyordum,” dedi; “Kafamda baz\u0131 oyunlar vard\u0131.” “Biz bu hafta Gogol’un bir piyesini seyrettik,” diye g\u00fcl\u00fcmsedi Nursel Han\u0131m. “\u00c7ok g\u00fczel oynuyorlard\u0131.” Oyunun g\u00fczel oynand\u0131\u011f\u0131, g\u00fcl\u00fcmsemenizden belli oluyor Nursel Han\u0131mc\u0131\u011f\u0131m; hemen kulise ko\u015fup sanat\u00e7\u0131lar\u0131 tebrik etmi\u015f bir insan\u0131n mutlu g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc i\u00e7indesiniz. Daha kendinize gelememi\u015fsinizdir. Hepinizi kovaca\u011f\u0131m bu evden! Ben geldim \u00e7\u00fcnk\u00fc. Benim geli\u015fimin ne demek oldu\u011funu bilirsiniz. Nursel Han\u0131m, oyuncular\u0131n adlar\u0131n\u0131 sayd\u0131. “Onlar Gogol’u oynayamazlar,” dedi Hikmet. “G\u00f6rmeden nereden biliyorsun can\u0131m? Sen de kimseyi be\u011fenmezsin.” Be\u011fenmezdim. “Gogol,” dedi, vazge\u00e7ti.<\/p>\n
Kimse de, Hikmet’in kafas\u0131ndaki Gogol’u merak etmedi. Gogol ya\u015fam\u0131yor ki art\u0131k can\u0131m. Oyuncular ya\u015f\u0131yor, kulisler ya\u015f\u0131yor, gazetelerdeki ele\u015ftiriler ya\u015f\u0131yor. Gogol’dan bize ne? S\u00f6z\u00fcn geli\u015fi Gogol dedik. Sevgi de bu oyunu be\u011fendiyse ben gidiyorum. Bir adam, eski bir koca, bi e \u00e7\u0131k\u0131p geliyor, daha yar\u0131m saat olmadan ona Gogol’den s\u00f6z ediyorsunuz. Hepiniz akl\u0131n\u0131z\u0131 ka\u00e7\u0131rm\u0131\u015fs\u0131n\u0131z. Siz ne duygusuz insanlars\u0131n\u0131z. Neredeyse beni de \u00e7arklar\u0131n\u0131z\u0131n aras\u0131nda ezecektiniz.<\/p>\n
Birden kar\u015f\u0131s\u0131ndaki \u00f6teki yabanc\u0131lar\u0131 g\u00f6rd\u00fc. Hepsiyle tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131m\u00a0 ama, adlar\u0131n\u0131 unuttum i\u015fte. Bu kad\u0131n\u0131 tan\u0131yorum. Terledi\u011fini hissetti. Kad\u0131n, S\u00fcleyman Turgut Beyin son kar\u0131s\u0131yd\u0131. Onu tan\u0131\u015ft\u0131rmam\u0131\u015flard\u0131 elbette: Bu kad\u0131n\u0131 tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131 san\u0131yorlard\u0131. Odadakilerin y\u00fczlerini inceledi. Hay\u0131r, kimse, S\u00fcleyman Beyin iki ayl\u0131k kar\u0131s\u0131n\u0131 daha yeni tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131 fark etmemi\u015f. “Emekli bir albay var,” dedi. Sevgi, Hikmet’e do\u011fru e\u011fildi: “Efendim?” Hikmet, kolunu eski koltu\u011funun yan\u0131na dayad\u0131:”Oyunlar\u0131 yazarken bana yard\u0131mc\u0131 oluyor. \u00dcst katta oturan emekli bir albay var da. H\u00fcsamettin Bey. Tiyatroya ve tarihe merakl\u0131. Beni \u00e7ok destekliyor.” Sevgi ba\u015f\u0131n\u0131 sallad\u0131, “Hep yazmak isterdin,” dedi. \u00d6yle mi? Hi\u00e7 hat\u0131rlam\u0131yorum.<\/p>\n
Albay\u0131ma ne diyece\u011fim \u015fimdi? Eski kar\u0131mla bar\u0131\u015ft\u0131m albay\u0131m. Ne k\u00f6t\u00fc s\u00f6z. S\u00f6ylemek, yapmaktan daha zor. “Beni \u00e7ok te\u015fvik etti oyunlar i\u00e7in,” dedi. “D\u00fcnyaya g\u00fcc\u00fcm\u00fcz\u00fc g\u00f6stermek i\u00e7in \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z gerekti\u011fine inand\u0131rd\u0131 beni. Beni sab\u0131rl\u0131 bir dikkatle izledi. S\u00fcrekli ve d\u00fczg\u00fcn bi de \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rd\u0131. \u00d6nce, oyunlar\u0131n hangi esaslara dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 incelemek gerekiyordu. Genel kurallar\u0131 \u00f6\u011frenmeliydim. Bunun i\u00e7in de ilk olarak, nelerin oyun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ger\u00e7ekten ve oyuna benzemeyen ba\u015fka \u015feylerden oyunu nas\u0131l ay\u0131rmak gerekti\u011fini inceleme\u011fe ba\u015flad\u0131k. Albay\u0131n derin tarih bilgisi,bize bu konuda \u00e7ok yararl\u0131 oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc tarihte bir\u00e7ok oyun oynanm\u0131\u015ft\u0131, bir\u00e7ok oyun
tekrarlanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
“Albay H\u00fcsamettin Tambay da tiyatroya k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftan heves ederek babas\u0131\u00a0 Mirliva Hasan Pa\u015fan\u0131n (M\u00fcsellah Hasan Bey, \u00f6l\u00fcm\u00fc 1343 – 1947) vazifeden bulundu\u011fu Sazanda\u011f Askeri Sultanisinde mesleki \u00f6\u011freniminin ilk haz\u0131rl\u0131k d\u00f6nemini idrak ederken mektebinin yaz tatili m\u00fcnasebetiyle babas\u0131 ile birlikte bir akrabas\u0131n\u0131 ziyaret i\u00e7in gittikleri \u0130stanbul \u015fehrinde o zamanki ad\u0131yla Dar\u00fclbedayi (asl\u0131: dar-\u00fcl-bedayi) bug\u00fcnk\u00fc ad\u0131yla \u015eehir Tiyatrosu’nda seyretti\u011fi bir temsil vesilesiyle yukar\u0131da bahsi edilen tiyatro tutkunlu\u011fu n\u00fcksetmi\u015f ve sonradan bu \u015fehre temelli yerle\u015ftikleri zaman Mektebi Harbiye’ye devam\u0131 s\u0131ras\u0131nda bu temsil heyetine gizlice kat\u0131larak fig\u00fcranl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnlerde sanata b\u00fcy\u00fck bir a\u015fkla ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 gibi bu meyanda tesirinden kurtulamad\u0131\u011f\u0131 Otello Arab\u0131n \u0130ntikam\u0131) ve Hamlet (Hain Baba) piyeslerine \u00f6zenerek baz\u0131 manzum dramlar kalme almakla birlikte bu hevesi sani, ondaki oyunculuk hevesi evveline mani olmam\u0131\u015f ve bir f\u0131rsat\u0131n\u0131 bularak Dar\u00fclbedayi rejis\u00f6r\u00fc M.T.R. Hakk\u0131 Bey (rahmetli H y) ile tan\u0131\u015fmaya muvaffak olmu\u015f ve yaz mevsimi temsilleri i\u00e7in namzet s\u0131fat\u0131yla imtihana kat\u0131lan bir\u00e7ok heveskar aras\u0131nda temay\u00fcz ederek ‘Dar\u00fclbedayi ba\u015f rejis\u00f6r\u00fc M.T.R. Kemal’ imzas\u0131yla verilen ve ‘I te\u015frinievvel tarihine kadar muteber’ oldu\u011fu kayd\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan ‘heveskar s\u0131n\u0131f\u0131 alisine muvakkaten \u015fehir emaneti sanayii aliye ve terakkiyi nefise enc\u00fcmeni daimisinin muvafakatiyle’ verilen bir karar mucibince sahneye dahil oldu\u011funu \u00f6\u011frenince o gece sabahlara kadar uyumam\u0131\u015f ve sokaklarda dola\u015fm\u0131\u015f ve baba mesle\u011fi askerli\u011fi dahi k\u0131sa bir m\u00fcddet i\u00e7in unutmaktan kendini alamayarak babas\u0131n\u0131n sert tenkitlerine muhatap olmu\u015ftu.<\/p>\n
B\u00fcy\u00fck \u015fehirde kalm\u0131\u015f olduklar\u0131 ilk yaz zarf\u0131nda, bir\u00e7ok oyunda birbirine kar\u015f\u0131t karakterleri olan fig\u00fcran rollerini de b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131yla canland\u0131ran H\u00fcsamettin Bey, Polonius’un \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi olay\u0131na kar\u0131\u015fan Hamlet’i tutuklamak \u00fczere gelen Rosencratz ve Guildenstern’in emir ve kumandas\u0131ndaki askerlerden biri olarak g\u00f6revini gere\u011fi gibi yapt\u0131ktan ba\u015fka,sert bak\u0131\u015flar\u0131yla dabir \u00e7 ok seyircinin dikkatini \u00e7ekti. Piyesin m\u00fcellifi izin verseydi, Hamlet’i tutuklamak i\u00e7in hemen \u00fczerine at\u0131laca\u011f\u0131ndan kimsenin \u015f\u00fcphesi yoktu. Ayn\u0131 oyunda -kadro darl\u0131\u011f\u0131 y\u00fcz\u00fcnden- ayn\u0131 zamanda bir adam, bir oyunc, bir y\u00fczba\u015f\u0131, bir haberci ve bir gemici gibi isimsiz rolleri de b\u00fcy\u00fck bir hevesle oynamaktan \u00e7ekinmedi. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, ba\u015fka bir fig\u00fcran\u0131n hastalanmas\u0131 \u00fczerine, Cornelius rol\u00fcn\u00fc de ge\u00e7 vakitlere kadar \u00e7al\u0131\u015farak ezberledi\u011fi halde, tek konu\u015fmas\u0131n\u0131 kendisiyle birlikte konu\u015fan Voltimand’\u0131n erken davranmas\u0131 y\u00fcz\u00fcnden s\u00f6yleme f\u0131rsat\u0131n\u0131 bulamad\u0131. Perde kapand\u0131\u011f\u0131 zaman onu arayanlar, bir k\u00f6\u015fede tek ba\u015f\u0131na a\u011flarken g\u00f6rd\u00fcler. B\u00fct\u00fcn \u0131srarlara ra\u011fmen, o gece tekrar sahneye \u00e7\u0131kmad\u0131 ve ikinci perdede k\u0131ral, ‘Ho\u015f geldiniz dostlar\u0131m,’ yerine, sadece Voltimand’a ‘Ho\u015f geldiniz dostum,’ demek zorunda kald\u0131.”<\/p>\n
“\u0130nsanlar istedikleri i\u015flerle u\u011fra\u015fam\u0131yorlar, ne yaz\u0131k,” dedi birisi.\u00a0 “Bu albay\u0131n\u0131z da belki tiyatroda kendine \u00f6nemli bir yer yapard\u0131.” Hikmet itiraz etti: “Albay\u0131m bu emelini ger\u00e7ekle\u015ftirmek i\u00e7in, b\u00fct\u00fcn g\u00f6rev s\u00fcresince \u00e7al\u0131\u015fmaktan ve bir g\u00fcn arzusuna kavu\u015faca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi i\u00e7in \u00fcmit etmekten geri kalmam\u0131\u015ft\u0131r. \u0130nsan, i\u00e7inde b\u00f6yle y\u00fcksek bir gaye ta\u015f\u0131rsa, yapt\u0131\u011f\u0131 her i\u015f ona bu alanda yararl\u0131 olur.<\/p>\n
Ayr\u0131ca albay, emeklili\u011fine her g\u00fcn bir ad\u0131m daha yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ya\u015famakla amac\u0131na ula\u015faca\u011f\u0131n\u0131 hissetmi\u015ftir. Bir g\u00fcn emekli olaca\u011f\u0131n\u0131 ve b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcn\u00fc tiyatro \u00fczerinde toplayaca\u011f\u0131n\u0131 bildi\u011fi i\u00e7in inanc\u0131n\u0131 hi\u00e7 bir zaman kaybetmemi\u015fti. Y\u0131llar boyunca piyesleri izlemi\u015f, b\u00fct\u00fcn tenkit yaz\u0131lar\u0131n\u0131 okumu\u015ftur. Bu arada zaman bulabilmi\u015f olsayd\u0131, Cornelius hakk\u0131nda ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir oyun da yazacakt\u0131: \u0130\u00e7indeki bu eski yaray\u0131 tedavi etmek istiyordu. Askerlikten emekliye ayr\u0131ld\u0131ktan sonra, gene bu b\u00fcy\u00fck tiyatro \u00fclk\u00fcs\u00fcn\u00fc ger\u00e7ekle\u015ftirebilmek i\u00e7in kar\u0131s\u0131ndan ayr\u0131ld\u0131; kendini oyunlara verdi.”<\/p>\n
Hikmet \u00e7evresine bakt\u0131:Tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 misafirler gitmi\u015fti. Galiba yerimden\u00a0 kalkm\u0131\u015ft\u0131m bir aral\u0131k, birilerinin ellerini s\u0131km\u0131\u015ft\u0131m diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Sevgi de odada yoktu. Hay\u0131r, gitmemi\u015fler; tepsiler tabaklar ve yiyecekler aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcnd\u00fcler. Ba\u015f\u0131 d\u00f6n\u00fcyordu, insanlar \u00fczerinde dikkatini toplayam\u0131yordu. Herkes yerini ald\u0131. Onu dinlemek \u00fczere haz\u0131rland\u0131lar. Benimle boy \u00f6l\u00e7\u00fc\u015fmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnemezler. \u00d6\u011frenmek hevesiyle tutu\u015fan \u00f6\u011frencilere benzer bunlar. \u0130nsan konu\u015furken kendini daha kuvvetli hisseder b\u00f6yle \u00f6\u011frencilerin yan\u0131nda. Hi\u00e7 bir s\u00f6z bo\u015fa gitmez.<\/p>\n
Y\u0131llar sonra, birdenbire ‘Hat\u0131rl\u0131yor musunuz?’ derler. ‘\u00c7aylar\u0131m\u0131z\u0131 i\u00e7erken bize oyunlardan ve albaydan ne g\u00fczel bahsetmi\u015ftiniz, ne kadar heyecanl\u0131yd\u0131n\u0131z, sizin b\u00fcy\u00fck bir oyun yazar\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131z\u0131 daha o g\u00fcn anlam\u0131\u015ft\u0131k.’ Fincanlar\u0131n\u0131 ayn\u0131 kibar ilgiyle tutarlar; size, beklemedi\u011finiz bir anda, s\u00f6zlerinizi \u00e7oktan unutmu\u015f oldu\u011funuz bir s\u0131rada mutluluk verirler. Birden gecekondunun rahatl\u0131\u011f\u0131n\u0131 i\u00e7inde duydu, Kirkor’un meyhanesindeki yumu\u015fakl\u0131\u011f\u0131 ya\u015fad\u0131. Bura ir gecekondu. \u0130\u015fte dul kad\u0131n, i\u015fte sevdi\u011fim kad\u0131n. Albay nerede? Albay\u0131 i\u00e7imde ta\u015f\u0131yorum. Siz, ger\u00e7ekten benim d\u0131\u015f\u0131mda yoksunuz albay\u0131m, k\u0131zmay\u0131n bana.<\/p>\n
“Albay\u0131m olmadan ben hi\u00e7 bir \u015fey yapamam,” dedi. “Albay\u0131m y\u0131llarca\u00a0 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015f, albay\u0131m y\u0131llarca okumu\u015f. Ben onu d\u00fcnyaya tan\u0131tmak i\u00e7in bir arac\u0131y\u0131m. Benim ya\u015f\u0131mda bir insan, tek ba\u015f\u0131na b\u00f6yle bir g\u00f6revin \u00fcstesinden gelemezdi elbette. Y\u00fczy\u0131llar\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131 omuzlar\u0131nda ta\u015f\u0131yamazd\u0131. Ben onun yar\u0131\u015f\u00e7\u0131s\u0131yd\u0131m, daha do\u011frusu yar\u0131\u015f at\u0131yd\u0131m. Kendi bacaklar\u0131nda eski g\u00fc\u00e7 olsayd\u0131, bana ne ihtiyac\u0131 vard\u0131? ‘O\u011flum Hikmet,’ dedi: ‘Sen istekli bir oyuncusun, sana b\u00fct\u00fcn bildiklerimi \u00f6\u011fretece\u011fim.’ \u00d6nce tekni\u011fi iyi bilmek gerekiyordu.B\u00fcy\u00fck oyun yazarlar\u0131 bize \u00f6rnek oldu. Onlar\u0131 tan\u0131d\u0131k. Albay\u0131m da bilgilerini benimle birlikte yeniden de\u011ferlendirdi. ‘Oyunlar,’ dedi, ‘O\u011flum Hikmet, ger\u00e7e\u011fin en g\u00fczel yorumlar\u0131d\u0131r. Bizim ger\u00e7ek dedi\u011fimiz \u015fey de baz\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fckler y\u00fcz\u00fcnden iyi oynanamayan oyunlard\u0131r.’ Neden ger\u00e7eklerden ka\u00e7t\u0131\u011f\u0131m\u0131 ben de b\u00f6ylece anlam\u0131\u015ft\u0131m. Art\u0131k kendimi geli\u015ftirmeliydim: solu\u011fumu oyunlara g\u00f6re ayarlamal\u0131yd\u0131m. Bu ama\u00e7la her \u015feyi kullanmal\u0131yd\u0131m. Bunun i\u00e7in de, \u00f6nce her \u015feyi kullanmas\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeli. En k\u00fc\u00e7\u00fck bir ayr\u0131nt\u0131 bile \u00f6nemliydi.<\/p>\n
“Birer oyun yazar\u0131 olarak ya\u015fama\u011fa ba\u015flad\u0131k. Albay\u0131m hayatla ilgili\u00a0 her \u015feyi biriktirmi\u015fti: \u0130nan\u0131lmaz bir koleksiyoncuydu. B\u00fct\u00fcn hayat\u0131n\u0131, sonunda oynayaca\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck oyun i\u00e7in biriktirmi\u015fti. Albay\u0131m, bir hayat koleksiyoncusuydu. Hayat\u0131n\u0131n hi\u00e7 bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc \u00e7\u00f6p sepetine atmam\u0131\u015ft\u0131; bir g\u00fcn laz\u0131m olur diye bir k\u00f6\u015fede saklam\u0131\u015ft\u0131. Kendisine yaz\u0131lan b\u00fct\u00fcn mektuplar\u0131 biriktirmi\u015fti. Kendi yazd\u0131\u011f\u0131 mektuplar\u0131 da bir s\u00fcre sonra geri alm\u0131\u015ft\u0131. Tan\u0131d\u0131klar\u0131na gider ve ‘Mektuplar\u0131m zaman a\u015f\u0131m\u0131na u\u011frad\u0131, onlar\u0131n \u00fczerindeki hakk\u0131n\u0131z\u0131 kaybettiniz,’ derdi. Evet, hayat\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir k\u0131skan\u00e7l\u0131kla, b\u00fcy\u00fck bir cimrilikle biriktirmi\u015fti. Kimse ondan bir \u015fey alamam\u0131\u015ft\u0131. B\u00fcy\u00fck ve y\u00fcksek ama\u00e7lar u\u011fruna her dakikas\u0131n\u0131, her saniyesini bir kenara koymu\u015ftu.<\/p>\n
Ba\u015fkalar\u0131n\u0131 bile, onunla ilgili \u015feyleri biriktirme\u011fe zorlam\u0131\u015ft\u0131. Kendisine g\u00f6nderilen pusulalar, onu evde bulamayan tan\u0131d\u0131klar\u0131n\u0131n kap\u0131 alt\u0131ndan att\u0131klar\u0131-kartvizitler, makbuzlar, k\u00fc\u00e7\u00fck notlar, cep defterleri gibi \u00f6nemsiz \u015feyler bile bir k\u00fct\u00fcphane dolduracak kadar . \u0130nsan\u0131n bir yerde muhakkak kendini ele verece\u011fini bildi\u011fi i\u00e7in, en beklenmedik zamanlarda zay\u0131fl\u0131k g\u00f6sterece\u011fini tecr\u00fcbesiyle tespit etmi\u015f oldu\u011fu i\u00e7in, hi\u00e7 bir belgeyi k\u00fc\u00e7\u00fcmsemezdi. Albay\u0131m, yorulmaz bir koleksiyoncuydu. Yolda y\u00fcr\u00fcrken ba\u015f\u0131 daima \u00f6n\u00fcne e\u011fik gezerdi. Birinin y\u0131rt\u0131p att\u0131\u011f\u0131 bir mektup, balkondan d\u00fc\u015fen bir ev \u00f6devi, arkada\u015flar\u0131n\u0131n can s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131yla \u00fczerlerine anlams\u0131z \u015feyler yazd\u0131klar\u0131 ka\u011f\u0131t par\u00e7alar\u0131, \u015fa\u015fmaz bir kesinlikle yerini bulurdu. Durmadan c\u00fcmle biriktirirdi albay\u0131m; insana ait her \u015feyi bir k\u00f6\u015feye koyard\u0131.<\/p>\n
Oyun alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmenin gere\u011fine i\u00e7ten inanm\u0131\u015ft\u0131. Beni de, haf\u0131zam kuvvetli oldu\u011fu i\u00e7in, bu i\u015fte kullanma\u011fa ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. Ger\u00e7e\u011fi, iyi oynanan bir oyun haline getirebilmek i\u00e7in hi\u00e7 bir fedakarl\u0131ktan \u00e7ekinmemek gerekiyordu. \u0130nsanlar\u0131n aras\u0131na kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman da, sab\u0131rl\u0131 bir y\u00f6netmen gibi onlara oyunlar\u0131n kurallar\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmeliydik. \u0130nsanlar, \u00e7ok k\u00f6t\u00fc oyunlar oynuyorlard\u0131 genellikle. Her \u015feyi ancak bir kere, o da prova yapmadan, oynamak f\u0131rsat\u0131n\u0131 buluyorlard\u0131 ; \u00fcstelik, iyi bir oyuncuda bulunmas\u0131 gereken \u00f6zelliklerden de haberleri yoktu.<\/p>\n
B\u00f6yle uzun bir oyunu, bu kadar sorumsuzca oynamay\u0131, albay\u0131m\u0131n akl\u0131 alm\u0131yordu. \u0130nsanlar\u0131n mimikleri ve jestleri son derece acemiceydi; diksiyonlar\u0131 inan\u0131lmaz bir \u015fekilde bozuktu. Bir\u00e7ok kelimeyi yanl\u0131\u015f s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. Ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131 bu y\u00fczdendi. Bir\u00e7ok insan da kendisine uygun olmayan rol\u00fc benimsiyordu. \u0130yi bir y\u00f6netmenin varl\u0131\u011f\u0131na b\u00fcy\u00fck ihtiya\u00e7 vard\u0131. ‘Anlad\u0131m albay\u0131m,’diye ba\u011f\u0131rd\u0131m bir g\u00fcn. ‘Demek bunun i\u00e7in insanlar\u0131n aras\u0131nda bulunmaya katlanam\u0131yorum. Bu y\u00fczden, onlar k\u00f6t\u00fc oyunlar\u0131na ba\u015flay\u0131nca, ka\u00e7acak delik ar\u0131yorum.’ ‘Sende do\u011fu\u015ftan tiyatro sezgisi var,’ dedi albay\u0131m. ‘O halde ne yapal\u0131m albay\u0131m?’ diye \u00fcmitsizce sordum. ‘Oyunlar\u0131 d\u00fczeltelim,’ dedi k\u0131saca.<\/p>\n
“Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 hayat, onu hemen pratik sonu\u00e7lara g\u00f6t\u00fcr\u00fcrd\u00fc. Ben\u00a0 korkuyordum. Bu korku, bir\u00e7ok oyuna ba\u015flamam\u0131 engellemi\u015fti. ‘Yaln\u0131z bu sefer dikkat edelim albay\u0131m’ diye yalvard\u0131m. ‘Bu sefer bir oyuna gelmeyelim. Son f\u0131rsat\u0131 da elimizden ka\u00e7\u0131rmayal\u0131m. B\u00fct\u00fcn ihtimalleri hesaplayal\u0131m. B\u00fct\u00fcn teknikleri \u00f6\u011frenelim. G\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz kadar olmayal\u0131m. Hi\u00e7 olmazsa, g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczden az olmayal\u0131m. Hemen t\u00fckenmeyelim. B\u00fct\u00fcn milletlere rezil olmayal\u0131m. Bizden iyi bir oyun \u00e7\u0131ks\u0131n. M\u0131\u015f gibi yapmaktan usand\u0131m albay\u0131m.’ Albay\u0131m, benim gibi tela\u015fa kap\u0131lmad\u0131. Her \u015feyi yeni ba\u015ftan nas\u0131l ele alaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 anlatt\u0131. ‘B\u00fct\u00fcn bildiklerini unut,’ dedi bana. ‘Zaten fazla bir \u015fey bilmiyorum albay\u0131m,’ diye itirafta bulundum. ‘Her \u015feyden \u00f6nce nefesimizi iyi ayarlamal\u0131y\u0131z o\u011flum Hikmet,’ dedi bana. ‘Evet albay\u0131m!’ diye heyecanla ba\u011f\u0131rd\u0131m. ‘Hemen i\u00e7kiyi, sigaray\u0131 ve bo\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi b\u0131rak\u0131yorum.<\/p>\n
Bedava d\u00fc\u015f\u00fcnmek yok art\u0131k!’ ‘Heyecanlanma,’ dedi albay\u0131m. ‘Heyecanlar\u0131n\u0131 bo\u015f yere harcama.’ Kendimi tutmak istiyordum. \u0130nan\u0131n \u00e7ok ist . Gene de dayanamad\u0131m, ba\u011f\u0131rd\u0131m: ‘Anl\u0131yorum albay\u0131m! Her yetene\u011fimizi hesapl\u0131 kullanmal\u0131y\u0131z. Bat\u0131l\u0131lar, kendilerini tutmas\u0131n\u0131 bildikleri i\u00e7in b\u00fcy\u00fck ba\u015far\u0131lara ula\u015ft\u0131lar, de\u011fil mi? \u00d6lsen bir yudum su vermezler. Tabii \u015fimdi anl\u0131yorum: Bakal\u0131m bu suyun sana verilmesi do\u011fru mu? Bakal\u0131m sen kimsin? Ya Goethe’nin de ayn\u0131 suya ihtiyac\u0131 varsa? \u0130lerleme ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc olmaz albay\u0131m. Onlar da \u00f6nce \u00e7ok hesaps\u0131z davranm\u0131\u015flar; bir s\u00fcr\u00fc esasl\u0131 insan bu y\u00fczden yok olup gitmi\u015f. Ben de eskiden, \u015fu zenginler -ama \u00e7ok zenginler- servetlerinin k\u00fc\u00e7\u00fck bir par\u00e7as\u0131n\u0131 da neden bana vermezler? Neden b\u00f6yle s\u00fcr\u00fcn\u00fcp dururum? diye i\u00e7imden onlara itiraz ederdim. Elbette albay\u0131m: \u00d6nce, suyu hak etti\u011fimi g\u00f6stermeliyim. Ka\u011f\u0131tlar\u0131 biriktirdi\u011fimiz gibi, heyecanlar\u0131m\u0131z\u0131 da biriktirmeliyiz bundan sonra
albay\u0131m.’<\/p>\n
“B\u00fcy\u00fck bir durgunluk gelmi\u015fti bana. Art\u0131k ba\u011f\u0131rmak istemiyordum. \u0130yi\u00a0 bir yeti\u015ftirici olan albay\u0131ma kendimi teslim etmenin zaman\u0131 gelmi\u015fti.”\u00a0 “M\u00fczikte de b\u00f6yledir,” diye at\u0131ld\u0131 Nursel Han\u0131m. “\u0130yi bir yeti\u015ftirici olmadan sonu\u00e7 al\u0131nmaz.”\u00a0 “Ergun “Ben de bir zamanlar spor yapm\u0131\u015ft\u0131m,” dedi. “Atletizme \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Antren\u00f6r, her \u015fey demektir.”<\/p>\n
“De\u011fil mi?” diye ba\u011f\u0131rd\u0131 Hikmet. “\u0130ngilizlerin neden sustu\u011funu art\u0131k\u00a0 anlam\u0131\u015ft\u0131m. Kendimden utan\u0131yordum. B\u00fct\u00fcn hayat\u0131mca konu\u015fmu\u015ftum. Bir c\u00fcmlesi akl\u0131mda kalmam\u0131\u015ft\u0131. Birden deh\u015fete d\u00fc\u015ft\u00fcm. Sonra, yok can\u0131m, dedim kendi kendime. Birka\u00e7 c\u00fcmle kalm\u0131\u015ft\u0131r elbette. B\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fcmle d\u00fc\u015f\u00fcnme\u011fe \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Hay\u0131r akl\u0131ma bir c\u00fcmle bile gelmiyordu. Baz\u0131 atas\u00f6zleriyle, \u00e7ok dinledi\u011fim i\u00e7in bir k\u0131sm\u0131 ezberimde olan k\u00f6t\u00fc \u015fiirlerden ba\u015fka bir \u015fey hat\u0131rlayamad\u0131m. \u0130ngilizlerin s\u00f6zlerini bile hat\u0131rlayam\u0131yordum; demek onlar\u0131 da okurken kendimi bo\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncelere kapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131m. Bo\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnceler bile bir yerde kullan\u0131labilirdi. \u0130nsan onlar\u0131 oldu\u011fu gibi koruyabilseydi titiz bir koleksiyoncu gibi biriktirebilseydi, onlardan da bir \u015fey \u00e7\u0131kabilirdi. Hay\u0131r, bo\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi de unutmu\u015ftum. Albay\u0131m sakindi,’Her \u015feyin birden unutulmas\u0131na \u00e7ok ihtiyac\u0131m\u0131z var,’ diyordu. ‘Ya hepsini unutmam\u0131\u015fsam albay\u0131m? Yar\u0131m yamalak bildiklerim ya engel olursa bana?’ diyerek, bir endi\u015femi daha a\u00e7\u0131k\u00e7a belirttim.<\/p>\n
‘Her \u015feyden \u00f6nce, so\u011fukkanl\u0131s\u0131n,’ dedi. ‘So\u011fukkanl\u0131 olmal\u0131y\u0131m albay\u0131m!’ diye ba\u011f\u0131rd\u0131m. Heyecandan yerimde duram\u0131yordum, hem de so\u011fukkanl\u0131 olmak istiyordum. ‘Kendini yak\u0131p bitirme,’ dedi albay\u0131m. Ben de kendimi yak\u0131p bitirmedim. Hay\u0131r, hi\u00e7 bitirmedim. So\u011fukkanl\u0131, so\u011fukkanl\u0131, so\u011fukkanl\u0131 dedim. Kendime.’Bir de \u0130ngilizlere so\u011fuk deriz,’ diye ac\u0131 ac\u0131 g\u00fcld\u00fcm. Her \u015feyi ne kadar yanl\u0131\u015f biliyorduk can\u0131m. Bizim bu durumumuz k\u0131saca rezaletti. Ellerimle sandalyenin kenar\u0131na s\u0131k\u0131 s\u0131k\u0131 tutundum; \u00e7ok so\u011fukkanl\u0131 ve \u00e7ok sa\u011flam bir bi\u00e7imde durdum orada. Kendimi o kadar s\u0131km\u0131\u015f\u0131m ki, bir s\u00fcre sonra adalelerim a\u011fr\u0131maya ba\u015flad\u0131. ‘Elbette albay\u0131m,’ dedim. ‘\u0130dman\u0131m\u0131z yok da ondan.’\u00a0 “Bu y\u00fczden b\u00fct\u00fcn yar\u0131\u015fmalar\u0131 kaybederiz,” diye g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc belirtti Ergun.<\/p>\n
“Evet, bu y\u00fczden kaybediyorduk; bir\u00e7ok y\u00fczden kaybediyorduk. Bu nedenle\u00a0 bacaklar\u0131m\u0131n ve kollar\u0131m\u0131n a\u011fr\u0131mas\u0131 pahas\u0131na so\u011fukkanl\u0131 olmal\u0131yd\u0131m. Kendime ac\u0131mamal\u0131yd\u0131m. ‘Evet, ac\u0131mak albay\u0131m!’ diye ba\u011f\u0131rd\u0131m. Hen\u00fcz ba\u011f\u0131rmalar\u0131m\u0131 kontrol edemiyordum. Hen\u00fcz, her d\u00fc\u015f\u00fcnceyi,akl\u0131ma gelir gelmez s\u00f6ylemek gibi bir yanl\u0131\u015f davran\u0131\u015ftan kurtulamam\u0131\u015ft\u0131m. Kant, elli iki ya\u015f\u0131na kadar sabretmi\u015fti. Ben sabredemedi\u011fim i\u00e7in, onun yazd\u0131\u011f\u0131 bir kelimeyi bile anlam\u0131yordum. Sandalyeye daha s\u0131k\u0131 tutunarak: ‘D\u00fc\u015f\u00fcncelerini olgunla\u015ft\u0131r\u0131ncaya kadar beklemelisin Hikmet,’ dedim kendime. A\u011fr\u0131lara ve kendine ac\u0131maya bo\u015f vermelisin. Biraz d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ve sabrettim; sonra, “Bizi bir de bu ac\u0131mak mahvediyor albay\u0131m,’ dedim. ‘Ba\u015fkalar\u0131na ac\u0131makla ba\u015flayan bu tehlikeli duygu, her zaman kendimize ac\u0131makla son buluyor. Kendimize ac\u0131maktan, ba\u015fka i\u015flere zaman kalm\u0131yor.<\/p>\n
Ac\u0131mak, ancak soyut bir d\u00fc\u015f\u00fcnce olabilir. Ya da Bat\u0131l\u0131lar gibi davran\u0131r insan: Ac\u0131d\u0131\u011f\u0131 kimse i\u00e7in bir \u015feyler yapar. Buradan bir yere var\u0131r. Bat\u0131l\u0131lar neden bize bu \u00f6\u011fretmiyor? \u0130\u015fin esas\u0131n\u0131 bana s\u00f6yler misiniz albay\u0131m?”<\/p>\n
“Hi\u00e7 bir \u015feyin asl\u0131n\u0131 \u00f6\u011fretmez onlar,” dedi Sevgi. “Sonra bizi pazar\u00a0 olarak kullanamazlar. Onlar\u0131n yan\u0131nda yeti\u015fsek bile, i\u015fin esas\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenemeyiz. Temel bilgileri b\u00fcy\u00fck bir titizlikle saklarlar. \u0130\u015fte durum meydanda: Bizim kuma\u015flar\u0131m\u0131z neden bu kadar \u00e7abuk soluyor?”<\/p>\n
“Her \u015feyimiz soluyor,” diye heyecanla at\u0131ld\u0131 Hikmet. “Al\u00e7aklar! Hay\u0131r,\u00a0 so\u011fukkanl\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131 kaybetmemeliyim. Onlara k\u0131zmak da, bir \u00e7e\u015fit kendine ac\u0131makt\u0131r. ‘Kendimize ac\u0131yaca\u011f\u0131m\u0131za kendimizi tan\u0131yal\u0131m albay\u0131m,’ dedim. ‘Kendini tan\u0131 derler ya; bu s\u00f6z\u00fcn ger\u00e7ek \u00f6nemini kavrayal\u0131m.’ ‘Do\u011fru,’ dedi\u00a0 albay\u0131m. ‘Fakat albay\u0131m, ben kendimolal\u0131 y\u0131llar ge\u00e7mi\u015f; kendimi tan\u0131madan ge\u00e7en y\u0131llar\u0131 unutmu\u015fum.<\/p>\n
Onlar\u0131 nas\u0131l \u00f6\u011frenmeli acaba?’ Birden \u00fcmitsizli\u011fe d\u00fc\u015ft\u00fcm. ‘\u00dcz\u00fclme o\u011flum Hikmet,’ dedi albay\u0131m. \u0130\u015fte iyi bir yeti\u015ftirici b\u00f6yle olmal\u0131yd\u0131, de\u011fil mi? \u0130nsan\u0131n kendini b\u0131rakmas\u0131na engel olmal\u0131yd\u0131. Bu y\u00fczden de kaybediyorduk. Zaten hangi y\u00fczden kaybetmiyorduk ki? Bunlar\u0131n hepsini saymak bile g\u00fc\u00e7le\u015fmi\u015fti. Fakat, art\u0131k \u00fcmitsizli\u011fe kap\u0131lmaktan korkmuyordum. Albay\u0131m her \u015feyin \u00e7aresini buluyordu. Bununda \u00e7aresini buldu, ‘Kendimizi ba\u015fkalar\u0131na sorar\u0131z o\u011flum Hikmet,’ dedi. Albay\u0131m bu kadar s\u00f6yledi; ben onun s\u00f6zlerini hemen \u00e7o\u011faltt\u0131m. Zaten her s\u00f6z\u00fc \u00e7o\u011falt\u0131yordum; k\u00f6t\u00fc al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131mdan hen\u00fcz vazge\u00e7memi\u015ftim. kap\u0131 dola\u015f\u0131r\u0131z albay\u0131m,’ dedim. ‘Bizi bize anlat\u0131n, bizi durmadan k\u00f6t\u00fcleyin’, diye yalvar\u0131r\u0131z. Bize ac\u0131may\u0131n. Bize kendimizi tan\u0131t\u0131n. Durun acele etmeyin: \u00d6nce kendinizi tan\u0131y\u0131n.<\/p>\n
\u00d6nce kendinizi,sonra bizi k\u00f6t\u00fcleyin. Bize vurun. Kendimize gelmemiz, kendimizi tan\u0131mam\u0131z i\u00e7in bizi iyice h\u0131rpalay\u0131n. Art\u0131k kaybedecek durumda de\u011filiz. Bu \u00fclkenin art\u0131k kaybetme\u011fe tahamm\u00fcl\u00fc yok. Kendimizi tan\u0131yal\u0131m da sonunda yok olal\u0131m, zarar yok.’ Albay\u0131m itiraz etti, ‘Bir u\u00e7tan \u00f6teki uca ge\u00e7me hemen,’ dedi. ‘Kendini a\u015f\u0131r\u0131 u\u00e7lar aras\u0131nda kaybetme.’ ‘Etmem albay\u0131m,’ diyerek hemen raz\u0131 oldum. Kendimi, yeti\u015ftiricime teslim etmi\u015ftim. ‘Orta yol, de\u011fil mi albay\u0131m?’ diye sevinerek sordum. Asl\u0131nda, hemen her s\u00f6ze cevap yeti\u015ftirmemeliydim. Ne var ki, s\u00f6ylenenleri anlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 o anda g\u00f6stermek istiyordum. Bu davran\u0131\u015f\u0131m da, yeni ba\u015ftan kurmak istedi\u011fim \u00f6z varl\u0131\u011f\u0131ma zararl\u0131 oluyordu. Hay\u0131r, bir bak\u0131ma da yararl\u0131yd\u0131:<\/p>\n
K\u00f6t\u00fc huylar\u0131m\u0131, dolay\u0131s\u0131yla kendimi tan\u0131yordum. Kendimi, bir de ba\u015fkalar\u0131na sorsayd\u0131m, kim bilir ne kadar esasl\u0131 olacakt\u0131m? Evet, \u00e7ok ak\u0131ll\u0131 ve kavray\u0131\u015fl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmemeliydim. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00f6yle de\u011fildim. Biraz aptal olmas\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeliydim. ‘Bir de Bat\u0131l\u0131lar\u0131 aptal buluruz, de\u011fil mi albay\u0131m?’ diye g\u00fclerek sordum. ‘Onlar\u0131n acelesizli\u011fini, meselenin esas\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmek isteyen sab\u0131rl\u0131 durgunlu\u011funu, aptall\u0131kla nitelendiririz. Oysa acele etmek y\u00fcz\u00fcnden kendimizi bir kere daha ele veririz. Aptal olmal\u0131y\u0131z albay\u0131m, aptal! B\u00fct\u00fcn kurtulu\u015fumuz buna ba\u011fl\u0131.’<\/p>\n
“Kurtulu\u015fumuzun ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu niteliklerin say\u0131s\u0131 bir \u00e7\u0131\u011f gibi\u00a0 b\u00fcy\u00fcyordu. Neredeyse ilk nitelikleri unutacakt\u0131k. Bu nedenle, bilimsel de olmak i\u00e7in, hemen bunlar\u0131 kaydettik.B\u00fcy\u00fckl\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc otuz yedi neden \u00e7\u0131kt\u0131 ortaya. \u00dcstelik, i\u015fin daha ba\u015f\u0131ndayd\u0131k. Ben, say\u0131n\u0131n y\u00fcze yakla\u015fmas\u0131ndan korkuyordum. Fakat bu meselenin \u00fczerinde durmak gereksizdi. \u00d6n yarg\u0131yla yola \u00e7\u0131k\u0131lamazd\u0131. \u0130\u015fin gittik\u00e7e zorla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 albay da g\u00f6r\u00fcyordu. Ayr\u0131ca, yeni ilkelerimize g\u00f6re, biraz da aptal g\u00f6r\u00fcnmemiz gerekiyordu; aptallar gibi ortaya at\u0131lmak da tehlikeliydi. Bu bizim i\u00e7in kavranmas\u0131 g\u00fc\u00e7 bir durumdu. Albay\u0131m, ‘Eskiler buna tecah\u00fcl\u00fc arifane derler o\u011flum,’ dedi. ‘Anlamad\u0131m albay\u0131m,’ dedim. Oysa anlam\u0131\u015ft\u0131m; \u00e7ok duydu\u011fum bir s\u00f6zd\u00fc. Fakat, hemen anlam\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcnmek istemiyordum; bu huyumdan \u00e7ok \u00e7ekmi\u015ftim. Art\u0131k, ilk ortaya koydu\u011fumuz ilkeleri uygulama\u011fa ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n
Kendimle biraz gurur duydum; \u00e7ok de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc bizim ilerlememizi engelleyen otuz yedi durumdan on yedincisi, gereksiz gurura kap\u0131lmakt\u0131. Yirmi ikincisi on yedinci ilkenin a\u015f\u0131r\u0131 uygulanmas\u0131 sonunda, kendini k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek gibi ba\u015fka bir yanl\u0131\u015fl\u0131\u011fa s\u00fcr\u00fckl\u00fcyordu insan\u0131. B\u00f6ylece iki ilkeyi daha uygulam\u0131\u015f oluyordum ki, insan biraz kendini tutarsa otuz yedi ilkeyi birden uygulamak i\u015ften de\u011fildi. Fakat albay\u0131m fazla heyecanlanmam\u0131 istemiyordu; ba\u015flang\u0131\u00e7 i\u00e7in bu kadar\u0131 yeterdi. Yirmi dokuzuncu ilke de bize, iyi ba\u015flang\u0131\u00e7lar\u0131n tarihimizde \u00e7ok g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, \u00f6nemli olan\u0131n iyi bitiri\u015fler oldu\u011funu bildiriyordu. Ba\u015ftan \u00e7ok yorulmamal\u0131yd\u0131m. Fakat idmanlar\u0131m\u0131 da hemen bitirmek istemiyordum. Soluklu olmal\u0131yd\u0131m.<\/p>\n
Bunun \u00fczerine albay\u0131m, ‘Ba\u015ftan itibaren tekrarlayal\u0131m ki, iyice yerle\u015fsin bunlar,’ dedi. \u00c7ok hakl\u0131yd\u0131; her zaman o durum i\u00e7in gerekli olan\u0131 hemen bulup \u00e7\u0131kar\u0131yordu. Bana \u00f6rnek olmak i\u00e7in, kendisi de bu \u00e7al\u0131\u015fmalara kat\u0131ld\u0131; onun ya\u015f\u0131nda, benimle birlikte ko\u015fmak b\u00fcy\u00fck bir fedakarl\u0131kt\u0131. ‘Susmal\u0131y\u0131z,’ dedik ‘Susmal\u0131y\u0131z.’ ‘Acele etmemeliyiz, acele etmemeliyiz.’ Ben, ‘Heyecanlanmamal\u0131y\u0131z,’ dedim. Sesim biraz y\u00fcksek \u00e7\u0131kt\u0131 gene. Albay\u0131m uyard\u0131. F\u0131s\u0131ldayarak , ‘Aptalla\u015fmamal\u0131y\u0131z,’ dedim. ‘Kendimizi tan\u0131mal\u0131y\u0131z, kendimizi ba\u015fkalar\u0131ndan sormal\u0131y\u0131z.’ Oluyordu. ‘Unutmal\u0131y\u0131z albay\u0131m,’ dedim. ‘K\u00f6t\u00fc g\u00fcnleri unutmal\u0131y\u0131z.’ G\u00f6zlerim ya\u015farm\u0131\u015ft\u0131.”<\/p>\n
“Piyano \u00e7alarken de,” dedi Nursel Han\u0131m, “Tekrar \u00e7ok \u00f6nemlidir.\u00a0 Ba\u015flang\u0131\u00e7ta da \u00f6nemlidir, ilerledikten sonra da.” “Nas\u0131l ba\u015flan\u0131r?” diye sordu Hikmet, heyecanla. Nursel Han\u0131m g\u00fcl\u00fcmsedi: “\u00d6nce t\u0131rnaklar\u0131n\u0131 kemelisin.” dedi. “Uzun t\u0131rnakla olmaz.” “Duymu\u015ftum,” diye sevindi Hikmet. “Evet, belki piyano \u00e7almas\u0131n\u0131 da \u00f6\u011frenebilirim. Hemen bir makas bulal\u0131m.” D\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc.”Acele ettim gene,” dedi. “Hay\u0131r, da\u011f\u0131lmamal\u0131y\u0131m. \u0130nsan bir \u015feyi ciddiye almal\u0131. Bir kad\u0131n arkada\u015f\u0131m vard\u0131, bir g\u00fcn benim gibi piyano meselesinden heyecanlan\u0131p t\u0131rnaklar\u0131n\u0131 kesmi\u015fti hemen. Fakat piyanoyu b\u0131rakt\u0131 sonra; \u00e7\u00fcnk\u00fc kendini ciddiye alm\u0131yordu. B\u00f6yle bir \u015feye hakk\u0131 oldu\u011funa inanam\u0131yordu. T\u0131rnaklar\u0131n\u0131 kesti\u011fi halde kendini ciddiye almad\u0131. Fakat belki de bu y\u00fczden heyecan\u0131, ciddi insanlar\u0131nkinden daha g\u00fczeldi. Neyse. Albay\u0131mla ben kendimizi ciddiye al\u0131yorduk. Otuz yedinci ve en \u00f6nemli ilkemiz buydu. Evet, biz kendimizi ve bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken akl\u0131m\u0131z\u0131 ciddiye al\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn ilkelerimizi akl\u0131m\u0131za dayand\u0131r\u0131yoruz. en b\u00fcy\u00fck hazinemiz akl\u0131m\u0131zd\u0131r. Bunu unutmad\u0131k\u00e7a, mant\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da sa\u011flam tuttuk\u00e7a, onun \u00fczerinde her \u015feyi kurabiliriz. Piyano da \u00e7alabiliriz, atletizm de yapabiliriz.”<\/p>\n
Hikmet, \u00e7evresinin bo\u015fald\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetti: Ergun odada yoktu, ba\u015fkalar\u0131\u00a0 da yoktu. Belki i\u00e7eri gitmi\u015flerdir gene, diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc. Evi dola\u015f\u0131yormu\u015f gibi yaparak odalara g\u00f6z\u00a0 att\u0131: Kimse yoktu. Demek ellerini s\u0131kt\u0131m. Odaya d\u00f6nd\u00fc: Nursel Han\u0131mla Sevgi’den ba\u015fka kimse yoktu. Olabilir, dedi kendi kendine; biraz dalg\u0131n olunabilir, bunda bir zarar yoktur. \u0130nsan sonunda hat\u0131rl\u0131yor i\u015fte. Kad\u0131nlar\u0131n elbiselerine bakt\u0131. Bu elbiseleri de hat\u0131rlamal\u0131y\u0131m. \u0130nsan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce ve haf\u0131za g\u00fcc\u00fc sonsuz de\u011fildir; onu korumal\u0131y\u0131m. Kendimi iyi hissediyorum. G\u00fcl\u00fcmsedi.<\/p>\n
Nursel Han\u0131m da g\u00fcl\u00fcmsedi: “\u00c7ok \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fa benziyorsunuz.” Evet \u00e7ok\u00a0 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Bu bak\u0131mdan kendimizi korumad\u0131k; buna tenezz\u00fcl etmedik. Benim endi\u015feye d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm zamanlar oldu:’Albay\u0131m,’ dedim, ‘Kendimizi acaba bo\u015f yere harcam\u0131yor muyuz? Ya ba\u015faramazsak?’ asl\u0131nda bu korku yersizdi; otuz \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ilkeye g\u00f6re, kendini harcama korkusu ve oldu\u011fu gibi koruma endi\u015fesi de zararl\u0131yd\u0131. Albay\u0131m beni yat\u0131\u015ft\u0131rd\u0131. ‘Birilerinin ba\u015flamas\u0131 laz\u0131md\u0131 o\u011flum Hikmet,’ dedi. Aynen b\u00f6yle s\u00f6yledi. \u00c7ok yorgun oldu\u011fumuz bir s\u0131rada konu\u015fuyorduk. Ben kahve pi\u015firmi\u015ftim; sigara molas\u0131 vermi\u015ftik. O g\u00fcn olduk\u00e7a yol alm\u0131\u015ft\u0131k. Herhalde yorgunluktan olacak, belirsiz kuruntulara d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcm. Ayr\u0131ca bir odan\u0131n i\u00e7inde, kendi ba\u015f\u0131m\u0131za ve yard\u0131ms\u0131z \u00e7abalaman\u0131n da korkusu vard\u0131. \u00dclkede kimse bizi desteklemiyordu. Kimse, ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilmiyordu. ‘Bizi tan\u0131yacaklar m\u0131 albay\u0131m? Sesimizi duyurabilecek miyiz? Yoksa bir tecr\u00fcbe tav\u015fan\u0131 ya da bilinmeyen bir bilim adam\u0131 gibi, kendimizi kendi \u00fczerimizde deneyerek yok olup gidecek miyiz e\u015fti\u011fimiz i\u015fin alt\u0131ndan kalk\u0131labilir miydi? ‘Giri\u015fti\u011fimiz i\u015fin temelleri sa\u011flam,’diyerek endi\u015felerimi da\u011f\u0131tt\u0131 albay\u0131m. ‘Akl\u0131n temelleri \u00fczerine oturuyoruz.’ Ben heyecanland\u0131m. Ak\u0131l s\u00f6z\u00fcn\u00fc duyunca heyecanlan\u0131yordum. Akl\u0131 \u00e7ok seviyordum. \u0130kimiz de heyecanla aya\u011fa kalkarak ‘En B\u00fcy\u00fck Hazinemiz Akl\u0131m\u0131zd\u0131r’ mar\u015f\u0131n\u0131 hep bir a\u011f\u0131zdan s\u00f6yleme\u011fe ba\u015flad\u0131k. Bu mar\u015f, Ak\u0131l Cumhuriyetinin milli mar\u015f\u0131yd\u0131. Bu mar\u015f, bizim derinliklerimizden\u00a0 kopup gelen bir sesti. Albay\u0131m zaman\u0131nda askeri bandoda \u00e7alm\u0131\u015f oldu\u011fu i\u00e7in m\u00fczikten anl\u0131yordu. Mar\u015f\u0131 o bestelemi\u015fti. Hep bir a\u011f\u0131zdan s\u00f6yl\u00fcyorduk:<\/p>\n
En b\u00fcy\u00fck hazinemiz akl\u0131m\u0131zd\u0131r
Akl\u0131m\u0131za g\u00fcvenmek hakk\u0131m\u0131zd\u0131r
Hayatta akl\u0131m\u0131zd\u0131r en g\u00fczel \u015fey
Ak\u0131ls\u0131zlar bize kulak verin hey!<\/p>\n
Biz bu akl\u0131 bulmad\u0131k sokaklarda
G\u00f6revimiz onu korumaklarda
Kurtulduk, ba\u015fka ak\u0131llar bize y\u00fck
Akl\u0131m\u0131zd\u0131r hazinemiz en b\u00fcy\u00fck.<\/p>\n
“Ben, ayn\u0131 zamanda mar\u015f\u0131n g\u00fcftesini de yazan albay\u0131ma itiraz ettim:\u00a0 M\u00fczikten anlamakla birlikte \u015fiire akl\u0131 ermiyordu: Korumaklarda denir miydi? Albay\u0131m k\u0131zd\u0131, daha hen\u00fcz eski ak\u0131llar\u0131n etkisinden kurtulamad\u0131\u011f\u0131m\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc. \u0130kinci k\u0131tan\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc m\u0131sra\u0131n\u0131 anlamam\u0131\u015f m\u0131yd\u0131m? Bu albay\u0131mla ben ba\u015fa \u00e7\u0131kamazd\u0131m.”<\/p>\n
Hikmet g\u00f6zlerini yeniden kald\u0131rd\u0131: Nursel Han\u0131m da gitmi\u015fti. Bunu da\u00a0 g\u00f6rmemi\u015f olamam, diye homurdand\u0131 i\u00e7inden: Giderken haber vermedi bana. Zarar yok, ne yapal\u0131m? Daha iyi oldu: Benden s\u0131k\u0131lanlarla i\u015fim yok. Yaln\u0131z, Sevgi’nin hangi elbiseyi giydi\u011fini unutma. G\u00f6rmek istediklerini hat\u0131rla yeter.<\/p>\n
“\u0130\u015fte bunun i\u00e7in Sevgi,” diye s\u00f6ze ba\u015flad\u0131, “Bu yorgunluklar beni\u00a0 yordu. Bir s\u00fcre bunlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm sadece. Fakat her zaman seni d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Ve sonunda, seni sevdi\u011fimi s\u00f6yleme\u011fe geldim sana.” Ba\u015f\u0131n\u0131 kald\u0131ram\u0131yordu. “\u00c7\u00fcnk\u00fc benim durumumu en iyi sen anlars\u0131n. Yaln\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve korkuyu en iyi sen bilirsin. Yorgunluklar vard\u0131lar, fakat \u00fcmitsizlik yoktular. Sen bir yerde bulunuyordun. Yumu\u015fak bir yerdeydin. Sert k\u00f6\u015felere \u00e7arpmaktan yorulan akl\u0131m\u0131n durgun ve s\u00fcrekli bir a\u015fk i\u00e7inde ancak seninle birlikte dinlenece\u011fini biliyordum. Bizi ba\u015fkalar\u0131 anlamaz Sevgi. Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n akl\u0131 ba\u015fkad\u0131r. Bu y\u00fczden ikimizi hep garip bak\u0131\u015flarla s\u00fczm\u00fc\u015flerdir. \u015eimdi beni de garip bak\u0131\u015flarla s\u00fczenler var. Ben onlara ald\u0131rm\u0131yorum. \u0130nsanlar\u0131n beni be\u011fenip be\u011fenmemeleri umurumda de\u011fil art\u0131k. Ben kendimi tan\u0131makla ilgiliyim. Albay\u0131m\u0131n tavsiyelerini tutmakla ilgiliyim.<\/p>\n
“Para meseleleriyle de ilgili de\u011filim. Albay\u0131mla birlikte bir \u015feyler\u00a0 yapar\u0131z nas\u0131l olsa. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu arada yaz\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 \u00e7ok geli\u015ftirdik. Nerede ne s\u00f6ylenmesi gerekti\u011fini \u00e7ok iyi inceledik. \u0130nsanlara bunu \u00f6\u011freterek hayat\u0131m\u0131z\u0131 kazanabiliriz. Onlar\u0131 yanl\u0131\u015f s\u00f6zlerin tehlikelerinden kurtarabiliriz. H\u00fcsamettin Bey yanl\u0131\u015f konu\u015fmalar haz\u0131rl\u0131yor. Bir daktilo kiralad\u0131k; ben de \u00e7o\u011falt\u0131yorum bu konu\u015fmalar\u0131. T\u00f6renler i\u00e7in g\u00fczel s\u00f6ylevler haz\u0131rlad\u0131k. Ni\u015fan t\u00f6renlerini izliyoruz gazetelerden. Onlara nikahta, d\u00fc\u011f\u00fcnde gerekli olan konu\u015fmalar\u0131, postayla g\u00f6nderiyoruz. Kitap gibi \u00f6demeli g\u00f6nderiyoruz. Daha \u00f6nce bir mektup yaz\u0131yoruz, durumu a\u00e7\u0131kl\u0131yoruz. Postaya paray\u0131 \u00f6deyen rahata kavu\u015facak. A\u015fk mektuplar\u0131, k\u0131sa ve uzun yolculuk mektuplar\u0131 da yazd\u0131k. Bunlar\u0131 k\u0131rtasiyecilere satmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Mektup yazmak i\u00e7in zarf-ka\u011f\u0131t almaya gidenler, isterlerse bu haz\u0131r mektuplardan da yararlanacaklar.<\/p>\n
Her birinin \u00fcst\u00fcnde \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in, akla gelebilecek b\u00fct\u00fcn ihtimaller \u00fczerinde\u00a0 durdu\u011fumuzu san\u0131yorum et konu\u015fmalar\u0131yla tiyatro ve sinemadan d\u00f6nerken yap\u0131lacak yorumlar\u0131n kal\u0131plar\u0131 \u00fczerindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyoruz. Kitaplar\u0131 okumadan \u00f6\u011frenmeleri ve \u00fczerinde konu\u015fabilmeleri i\u00e7in insanlara yararl\u0131 olmak amac\u0131yla da \u00e7e\u015fitli incelemelerde bulunuyoruz. Bu konuda meslekten ele\u015ftirmecilerin ba\u015fvurduklar\u0131 yollardan ka\u00e7\u0131nmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015f\u00fcmd\u00fcr ki, insan bir \u015fey \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r, onu hakk\u0131yla ba\u015far\u0131rsa, sonunda muhakkak bir yarar\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcr. Bunu da albay\u0131mdan \u00f6\u011frendim. \u0130nsan paray\u0131 kendine dert edinmemeliymi\u015f; kimse a\u00e7 kalmazm\u0131\u015f.<\/p>\n
“Ben kendimi tan\u0131mak i\u00e7in, daha \u00e7ok ba\u015fkalar\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyorum.\u00a0 Albay\u0131m\u0131n da yard\u0131m\u0131yla eski dostlar\u0131n bir listesini yapt\u0131m; onlarla kendim hakk\u0131nda konu\u015fuyorum. Ge\u00e7en g\u00fcn annemin ve babam\u0131n mezarlar\u0131n\u0131 ziyaret ettim. Ta\u015f\u0131n \u00fcst\u00fcne oturup onlarla bir s\u00fcre konu\u015ftum. Onlara sitem edebilirdim. Neden albay\u0131m kadar olamad\u0131n\u0131z? Benimle u\u011fra\u015fmadan beni hayata g\u00f6nderdiniz? diyebilirdim. Demedim. Neden bu kadar erken \u00f6ld\u00fcklerini de y\u00fczlerine vurmad\u0131m. Yaln\u0131z kendimle hesapla\u015fmak istiyordum. Onlar \u00f6ld\u00fckten sonra neler yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 anlatt\u0131m:<\/p>\n
Senden ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131m, gecekonduya yerle\u015fmi\u015ftim, \u00e7al\u0131\u015fm\u0131yordum, param gittik\u00e7e azal\u0131yordu, k\u00f6t\u00fc r\u00fcyalar g\u00f6r\u00fcyordum. Sonu belirsiz bir tak\u0131m i\u015flere girmi\u015ftim, belki de \u00f6l\u00fcme yakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131m, evet onlar\u0131n \u00f6l\u00fcmleri bana da bula\u015fm\u0131\u015ft\u0131, yak\u0131n\u0131mdan ge\u00e7mi\u015fti. Bana inan\u0131lmaz gelen bu \u00f6l\u00fcmlerden sonra ba\u015fka ne yapabilirdim? Annem, benim \u00f6l\u00fcmden korktu\u011fumu bilirdi; bunu bildi\u011fi halde gene de \u00f6lm\u00fc\u015ft\u00fc. Tabii ben, bu \u00f6l\u00fcmlerin hesab\u0131n\u0131 sormad\u0131m onlardan. Benim onlara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131m\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc bunu beceremeyece\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Beni yaln\u0131z b\u0131rakt\u0131klar\u0131 i\u00e7in fazla \u00fczg\u00fcn g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyorlard\u0131; \u00f6ld\u00fckleri i\u00e7in ya\u015fayanlara ac\u0131m\u0131yorlard\u0131. Belki ben sizin kadar ya\u015famam, dedim onlara. Benim ne olaca\u011f\u0131m\u0131 bilebilir misiniz? Ben de size ac\u0131m\u0131yorum i\u015fte, dedim.<\/p>\n
“Ba\u015fka tan\u0131d\u0131klara da u\u011frad\u0131m. Onlar\u0131n aya\u011f\u0131na gittim. (\u0130nsanlar\u00a0 bundan ho\u015flan\u0131rlard\u0131.) Nazmi evlenmi\u015fti. \u015eehrin uzak bir yerinde, karanl\u0131k bir mahallede oturuyordu. ‘Yak\u0131nda elektrik verecekler buraya’ diye \u00fcmitliydi. Oturdu\u011fu daireyi sat\u0131n alm\u0131\u015ft\u0131. \u0130ki \u00e7ocu\u011fu olmu\u015ftu. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7o\u00e7u\u011funu kuca\u011f\u0131na alarak, bana uzatt\u0131. \u00c7ocuk, ‘Be- a,’ gibi anlams\u0131z sesler \u00e7\u0131kard\u0131 elini bana uzatarak. Bir zamanlar kimseyi be\u011fenmeyen Nazmi, bu seslere hayrand\u0131. Anlatt\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re Beh\u00e7et’in o\u011flu daha iki sesi bir araya getiremiyordu. Bu \u00e7ocuk muhakkak b\u00fcy\u00fck adam olacakt\u0131. Radyo \u00e7alarken de ba\u015f\u0131n\u0131 o tarafa do\u011fru uzat\u0131yordu. Demek m\u00fczi\u011fe de kabiliyeti vard\u0131. Sonra, saman gibi sar\u0131 bir kad\u0131n mutfaktan \u00e7\u0131kt\u0131; s\u0131cak sudan k\u0131zarm\u0131\u015f elini bana uzatt\u0131 ‘O\u011flumu nas\u0131l buldunuz?’ diye sordu. Ben \u00e7ocuklar\u0131 sevmiyordum; onlar\u0131 \u00e7ok aptal buluyordum. Allah’tan ben hi\u00e7 \u00e7ocuk olmam\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n
Bir y\u0131l sonra Nazmi’nin o\u011flu \u00fc\u00e7 heceyi bir arada \u00e7\u0131karacakt\u0131; bu, \u00f6m\u00fcr t\u00f6rp\u00fcleyici bir i\u015fti. \u0130nsan da \u00e7ocukla birlikte aptalla\u015f\u0131yordu zam ik\u00e7e. \u0130\u015fte Nazmi de ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ocu\u011fun karn\u0131na day\u0131yor ve ‘Ulu-dulu’ gibi sesler \u00e7\u0131kar\u0131yordu; \u00e7ocuk gibi anlams\u0131zla\u015f\u0131yordu. Ba\u015f\u0131n\u0131 kald\u0131rarak, ‘Kar\u0131m bize g\u00fczel yemekler yapar \u015fimdi,’ dedi. Bir ba\u015fka anlams\u0131z yarat\u0131k olan kar\u0131s\u0131 da \u00e7ok k\u00f6t\u00fc yemekler yapt\u0131. Ya\u011fs\u0131z ve \u00e7orba gibi sulu olan bu tats\u0131z tuzsuz \u015feyleri yemek boyunca\u00a0 \u00f6vd\u00fc durdu Nazmi. Ev yeme\u011finin iyiliklerini say\u0131p d\u00f6kt\u00fc.<\/p>\n
Oysa, lokantalarda daha iyi yemek yap\u0131yorlard\u0131. Sonunda ben de onlar gibi aptalla\u015ft\u0131m, l\u00fcks\u00a0 lambas\u0131n\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda yedi\u011fimiz\u00a0 yemeklerin iyi oldu\u011fundan, insan\u0131n kendi evinde oturmas\u0131n\u0131n yararlar\u0131ndan s\u00f6z ettim.Nazmi de bana, ‘Alay m\u0131 ediyorsun?’ demedi. Ben de ona, ‘Nedir senin bu durumun?’ demedim. Birbirimize bir \u015fey demedik. Ben ona, kendimi soracakt\u0131m; yemekler, be-ba’lar, sar\u0131\u015f\u0131n kad\u0131nlar aras\u0131nda ne diyece\u011fimi unuttum. Yemekten sonra, lamba \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda kitaplar\u0131m\u0131z\u0131 okuma\u011fa \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken ona, eski g\u00fcnlerden, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131zdan filan bahsettim; b\u00fct\u00fcn su\u00e7un bende mi oldu\u011funu\u00a0 sordum.\u00a0 Soruyu anlamad\u0131: Benim ona yapt\u0131klar\u0131m \u0131 hat\u0131rlam\u0131yordu.<\/p>\n
En k\u00f6t\u00fcs\u00fc bana yapt\u0131klar\u0131n\u0131 da unutmu\u015ftu. Ben anlatt\u0131k\u00e7a, art\u0131k \u00f6nden \u00fc\u00e7 tanesi alt\u0131n olan di\u015flerini g\u00f6stererek g\u00fcl\u00fcyor, ‘S\u00f6ylemi\u015fimdir herhalde,’ ya da ‘Bak sen \u015fu i\u015fe,’ diyordu. Bizi anlamadan dinleyen kar\u0131s\u0131na da ‘Bak neler s\u00f6ylemi\u015fim bir zamanlar, insanlar\u0131n kalplerinde ne f\u0131rt\u0131nalar yaratm\u0131\u015f\u0131m,’ der gibi bakt\u0131. Bu s\u0131rada \u00e7ocuk, yerden bitti birdenbire. Babas\u0131na bir kalem uzatt\u0131. ‘Yemekten\u00a0 sonra bilmece \u00e7\u00f6zerim de,’ dedi Nazmi, ‘Ak\u0131ll\u0131 o\u011flum, bana bunu hat\u0131rlat\u0131yor.’\u00a0 “Biz b\u00f6yle olmamal\u0131y\u0131z. Sevgi; b\u00f6yle olmak istesek de b\u00f6yle\u00a0 olmamal\u0131y\u0131z.<\/p>\n
Biliyorsun, albay\u0131mla \u00e7al\u0131\u015fma\u011fa ba\u015flad\u0131ktan sonra, k\u00f6t\u00fc oyun yazmak ve oynamak yasak, dedik. \u00dclkemize ve insanlar\u0131m\u0131za kar\u015f\u0131 bir g\u00f6revimiz var. Nazmi gibi, \u00e7ocuk ak\u0131ll\u0131 olsun diye, mutfak raflar\u0131na \u00fcst\u00fcn mamalar dizemeyiz. Ne tedbir al\u0131n\u0131rsa al\u0131ns\u0131n, \u00e7ocuklar aptal olur. Sen de karn\u0131ndaki b\u00f6yle bir \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131y\u0131 bol elbiselerin alt\u0131nda saklayamazs\u0131n. Biz albay\u0131mla her \u015feyi kararla\u015ft\u0131rd\u0131k, nas\u0131l ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 tespit ettik. Bundan sonra hata yapmayaca\u011f\u0131z. \u00c7\u0131lg\u0131n bir kalabal\u0131\u011f\u0131n ortas\u0131nda nereye d\u00f6nece\u011fimizi bilmeden ko\u015fup durmayaca\u011f\u0131z. Kime ne s\u00f6yledi\u011fimizi \u00e7ok iyi bilece\u011fiz. Kendimizi tan\u0131yaca\u011f\u0131z.<\/p>\n
“Sonra ayr\u0131ld\u0131m Nazmi’den. Benimle otob\u00fcs dura\u011f\u0131na kadar y\u00fcr\u00fcd\u00fc, elindeki fenerle bana yol g\u00f6sterdi. Tam zaman\u0131nda \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131k evden: Son otob\u00fcs \u0131\u015f\u0131klar\u0131n\u0131 yakm\u0131\u015f, beni bekliyordu. Nazmi her \u015feyi ayarlam\u0131\u015ft\u0131; o\u011flu gibi o da ak\u0131ll\u0131yd\u0131. Ben otob\u00fcse binerken sar\u0131ld\u0131 bana, \u00f6p\u00fc\u015ft\u00fck. (Bu adama bir zamanlar k\u0131zard\u0131m.) Otob\u00fcs k\u00f6\u015feyi d\u00f6n\u00fcnceye kadar bana el fenerini sallad\u0131. (Belki biraz daha sallad\u0131 sonra.) Otob\u00fcse binerken, ‘Yaln\u0131z oturuyorum, istersen bir g\u00fcn u\u011fra bana,” dedim Nazmi’ye. Bilet\u00e7i’nin surat asmas\u0131na ra\u011fmen, adresi yazd\u0131r\u0131ncaya kadar otob\u00fcs\u00fc beklettim.<\/p>\n
“Bir g\u00fcn de Dumrul’a gittim. Kar\u0131\u015f\u0131k bir sokakta, \u00e7ok y\u00fcksek bir\u00a0 apartman\u0131n \u00e7at\u0131 kat\u0131nda oturuyordu. Buras\u0131 daha \u00f6nce bir \u00e7ama\u015f\u0131rhaneymi\u015f. Kap\u0131c\u0131 Dumrul’un en \u00fcst katta oturdu\u011funu s\u00f6yledikten sonra ben merdivenleri \u00e7\u0131karken ters ters bakm\u0131\u015ft\u0131 bana. Kap\u0131c\u0131lar, sevmedikleri kirac\u0131lar\u0131n ziyaret\u00e7ilerine b\u00f6yle bakarlar. (D\u00fcnyada \u00e7ok sevgisizlik vard\u0131.) Dumrul beni kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u00fcnce \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131. \u00c7oktand\u0131r kimse beni g\u00f6r\u00fcnce b\u00f6yle \u015fa\u015f\u0131rmam\u0131\u015ft\u0131. \u00c7\u0131plak bir masan\u0131n \u00fczerine gazete ka\u011f\u0131d\u0131 sermi\u015f, sucukla \u015farap i\u00e7iyordu. \u00d6nce konu\u015famad\u0131, dili dola\u015ft\u0131. Birka\u00e7 \u015fi\u015fe devirdi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yordu. Odada perde yoktu. (\u00c7ok y\u00fcksekte oturdu\u011fu i\u00e7in onu kimse g\u00f6rm\u00fcyormu\u015f.) Ayakta sallan\u0131yordu. \u0130ki sokak k\u00f6pe\u011fi gibi bak\u0131\u015ft\u0131k. Birbirimizi koklad\u0131k . ‘Allah allah \u015funa bak’ dedi. Ba\u015fka bir s\u00f6z edemedi. Bana dokundu, her taraf\u0131m\u0131 yoklad\u0131. Beni eksenim etraf\u0131nda \u00e7evirdi her do\u011frultudan bakt\u0131 bana.<\/p>\n
‘Otur birader,’ dedi. Bir \u00e7ay fincan\u0131 da banagetirdi, fincana \u015farap doldurdu. ‘Ben \u00e7ok i\u00e7emiyorum art\u0131k, Dumrul,’ d Allah Allah olur mu?’ diye g\u00fcld\u00fc. ‘i\u00e7ince k\u00f6t\u00fc r\u00fcyalar g\u00f6r\u00fcyorum Dumrul,’ dedim ona. Beni dinlemedi, ‘Haydi bakal\u0131m i\u00e7elim,’ dedi. Neden geldin? Nereden \u00e7\u0131kt\u0131n? diye sormad\u0131.Beni g\u00f6r\u00fcnce, kimsenin \u015fa\u015f\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 kadar \u015fa\u015f\u0131rd\u0131\u011f\u0131 halde, b\u00f6yle sorular sormad\u0131. Odan\u0131n \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00f6z\u00fcr dilerdi, ‘\u0130nsana laz\u0131m olan bir yatak,’ dedi ‘Bir de kitaplar.’ Ukalal\u0131k i\u00e7in b\u00f6yle s\u00f6ylemedi. B\u00fct\u00fcn e\u015fya bundan ibaretti. ‘Bir de daktilo tabii,’ ‘Fakat \u00e7abuk yazam\u0131yorum daha.’ ‘Ben kar\u0131mdan ayr\u0131ld\u0131m, Dumurl,’ dedim. ‘Yaa,’ dedi, ‘\u00c7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131m.’ dedi. ‘Hi\u00e7 tahmin etmiyordum.’ Oysa, biliyorsun Sevgi, seninle ilk kavga etti\u011fimiz sabah bizimle birlikteydi. ‘Eeee ne var ne yok?’ dedi ve g\u00fcld\u00fc. \u00c7ok i\u00e7ki i\u00e7mi\u015f oldu\u011fu i\u00e7in g\u00fcl\u00fcyordu. Elindeki \u00e7ay fincan\u0131n\u0131, \u00e7ay fincan\u0131ma vurarak,<\/p>\n
‘Haydi bakal\u0131m,’ dedi. ‘\u0130\u00e7ki bize de dokunmuyor mu san\u0131yorsun?’ Bana hemen nerede oturdu\u011fumu sordu, adresimi ald\u0131. Birdenbire geli\u015fime ve senden ayr\u0131l\u0131\u015f\u0131ma, durmadan \u015fa\u015ft\u0131. Ba\u015fkalar\u0131na da gittim Sevgi. Hemen hepsiyle bir tak\u0131m k\u00fc\u00e7\u00fck olay lar ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131m, bana bir zamanlar dokunan k\u00fc\u00e7\u00fck olaylar. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda onlara kendimden pek bir \u015fey vermemi\u015ftim; bu y\u00fczden onlardan da pek bir \u015fey alamad\u0131m.<\/p>\n
\u00c7o\u011funu g\u00fcld\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcm bir zamanlar; bu y\u00fczden, beni g\u00fclerek kar\u015f\u0131lad\u0131lar. Oysa ben insanlar\u0131 a\u011flatmak istiyordum. Hi\u00e7 olmazsa ben a\u011flayabilseydim. Babamla annemin sa\u011f oldu\u011fu s\u0131rada bize \u00e7ama\u015f\u0131ra gelen bir Fatma Han\u0131m vard\u0131, radyoda okunan mevluda a\u011flard\u0131. Sonra annem de kat\u0131l\u0131rd\u0131 bu a\u011flamaya. Ben onlar\u0131 paylard\u0131m. ‘Sen anlamazs\u0131n,’ derlerdi. Ger\u00e7ekten anlam\u0131yordum. Nas\u0131l a\u011fl\u0131yorlard\u0131, hi\u00e7 bir \u015fey anlamad\u0131klar\u0131 halde? \u015eimdi ben de, s\u00f6ylediklerimi anlamasalar bile bana a\u011flamalar\u0131n\u0131 istiyorum. Belki de s\u00f6zlerimin tam anla\u015f\u0131lamamas\u0131n\u0131, gene de benim i\u00e7in a\u011flanmas\u0131n\u0131 istiyorum.<\/p>\n
\u0130nsanlar\u0131 a\u011flatman\u0131n bu kadar g\u00fc\u00e7 oldu\u011funu bilmezdim. Asl\u0131nda, kendimi de a\u011flatam\u0131yordum. Kendimi heyecanland\u0131rma yetene\u011finden yoksun kalm\u0131\u015ft\u0131m. Bir bak\u0131ma iyiydi bu: Otuz yedi ilkemize uygundu. Fakat ben de kupkuru olmu\u015ftum i\u015fte. Sonunda b\u00fcsb\u00fct\u00fcn kuruyup yok olacakt\u0131m. \u0130\u015fte Sevgi, bu ac\u0131kl\u0131 sona varmadan \u00f6nce buraya gelerek, seni eskisi gibi sevdi\u011fimi s\u00f6yleme\u011fe karar verdim. Bunu kafamda \u00e7ok kurdum, i\u00e7imde \u00e7ok ya\u015fad\u0131m; ka\u00e7 kere kap\u0131ya kadar geldim. Uzun provalar yapt\u0131m. Albay\u0131mla da bu meseleyi \u00fcst\u00fc kapal\u0131 konu\u015ftum.<\/p>\n
Sonunda seni eskisi gibi sevdi\u011fimi s\u00f6yleme\u011fe karar verdim. S\u00f6ze ba\u015flamak i\u00e7in, bundan iyi bir giri\u015f bulamad\u0131m: Seni eskisi gibi seviyorum Sevgi. Belki uzun bir s\u00fcre susmal\u0131yd\u0131m \u00f6nce. Sonra g\u00f6zlerine bakmal\u0131yd\u0131m. Ya da bo\u015flu\u011fa bakarak bo\u011fuk bir sesle konu\u015fmal\u0131yd\u0131m. Hepsini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm, hepsini oynad\u0131m. Sonunda, seni eskisi gibi sevdi\u011fimi s\u00f6yleme\u011fe karar verdim. Bundan daha iyisini bulamad\u0131m bulamad\u0131m. Arkada\u015flar\u0131m da bana yard\u0131mc\u0131 olmad\u0131. Onlara da sormak\u00a0 isterdim ne yapmak gerekti\u011fini. Oysa bir zamanlar benimle bu konuda \u00e7ok u\u011fra\u015fm\u0131\u015flard\u0131: Yolda\u00a0 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm kad\u0131nlara, bir toplant\u0131da tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131m kad\u0131nlara, bir barda masama gelen kad\u0131nlara neler s\u00f6ylemem gerekti\u011fini bana uzun uzun talim ettirmi\u015flerdi.<\/p>\n
Buraya\u00a0 gelmeden \u00f6nce, aynan\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda kendimi \u00e7ok seyrettim, fakat uygun bir davran\u0131\u015f bulamad\u0131m. Daha \u00f6nce de seyretmi\u015ftim aynada kendimi: Arkada\u015flar\u0131m\u0131n\u00a0 \u00f6\u011frettikleri s\u00f6zleri denemi\u015ftim. Fakat kad\u0131nlar, acemi bir oyuncu oldu\u011fumu hemen anlad\u0131lar: L\u00fctfen yerinize oturun, dediler. S\u00f6z birli\u011fi etmi\u015f gibi hep bir a\u011f\u0131zdan, ‘L\u00fctfen yerinize oturun,’ dediler. Ben de l\u00fctfen y erime oturdum. \u00c7\u00fcnk\u00fc, ben s\u00f6z dinleyen bir erkektim. Herkesin s\u00f6z\u00fcn\u00fc dinledim. Kendini k\u00f6t\u00fclersen sana ac\u0131rlar b\u00fct\u00fcn kad\u0131nlar, denildi bana. Ben de kendimi ac\u0131nd\u0131rmak i\u00e7in gittim kad\u0131nlar\u0131n yan\u0131na: L\u00fctfen yerinize oturun, dediler. L\u00fctfen yerinize oturun. Sonunda kendime, ben ac\u0131d\u0131m. \u015eimdi yerimden kalkmak, sana yakla\u015fmak istiyorum. L\u00fctfen yerine otur, diyecek misin bana?”<\/p>\n
Ba\u015f\u0131 a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. “Ba\u015f\u0131m\u0131 ta\u015f\u0131yam\u0131yorum,” diye s\u00f6ylendi. Ba\u015f\u0131n\u0131\u00a0 kald\u0131rd\u0131: Sevgi yoktu. “Hay\u0131r,” dedi kendi kendine. “Gitmi\u015f olamaz. Herkes gidebilir, Sevgi gidemez. Bunu \u00e7ok iyi biliyorum. Bunun provas\u0131n\u0131 \u00e7ok yapt\u0131m. Buras\u0131 onun evi. Hesapta bu yoktu.” \u00c7evresini inceledi. Sevgi yoktu. Sevgi’nin evinde de\u011fildi. B\u00fct\u00fcn v\u00fccudunu bir ter kaplad\u0131. “Demek eve d\u00f6nm\u00fc\u015f\u00fcm,” diye m\u0131r\u0131ldand\u0131. “Bu sefer de ben allaha\u0131smarlad\u0131k demi\u015fim. Elimi uzatm\u0131\u015f\u0131m. Yata\u011f\u0131ma uzand\u0131\u011f\u0131ma g\u00f6re demek b\u00f6yle yapm\u0131\u015f\u0131m. S\u00f6z\u00fc bir yerde bitirmesini becerememi\u015fim.”<\/p>\n
Yatakta yan d\u00f6nd\u00fc, yorgan\u0131 \u00fcst\u00fcne \u00e7ekti, “Uykum var,” dedi.<\/p>\n
“Uyumal\u0131y\u0131m.”<\/p>\n
O\u011fuz Atay – Tehlikeli Oyunlar<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Yok can\u0131m. Ben, bana benzeyen birini bulabilseydim, gelece\u011fe g\u00fcvenle bakabilirdim. Vitrinlerin \u00f6n\u00fcnde bana ters bakanlar\u0131 g\u00f6rmezdim. Elbette \u00f6yle bakacaklar; vitrinda\u015f olmaktan ba\u015fka ortak bir yan\u0131m\u0131z yok ki. Ben vitrinleri, de\u011fi\u015ftirilirken seyretmeyi severim asl\u0131nda. Kocaman beyaz bez pabu\u00e7lar giyen tezgahtarlar, su\u00e7\u00fcst\u00fc yakalanm\u0131\u015f gibi olurlar. \u0130\u015fte as\u0131l onlar ters ters bakarlar adama. Hayvan herif! derler bak\u0131\u015flar\u0131yla; bakacak […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[137],"tags":[],"class_list":["post-5890","post","type-post","status-publish","format-standard","category-edebiyat-turkiye"],"yoast_head":"\n