{"id":5922,"date":"2011-04-27T12:51:30","date_gmt":"2011-04-27T09:51:30","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wordpress\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/"},"modified":"2011-04-27T12:51:30","modified_gmt":"2011-04-27T09:51:30","slug":"cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/","title":{"rendered":"\u00c7a\u011fda\u015flar\u0131n\u0131n G\u00f6z\u00fcyle Lenin | Lenin\u2019den An\u0131lar\u0131m &#8211; Clara Zetkin"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" style=\"float: left;\" src=\"images\/stories\/c.gozuyle_lenin.jpg\" alt=\"cagdaslarin.gozuyle_lenin\" width=\"155\" height=\"205\" border=\"0\" \/>\u015eu saatlerde e\u015fsiz \u00f6nderimizin aram\u0131zdan ayr\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n hepimizi derin bir yasa g\u00f6men ac\u0131s\u0131n\u0131 y\u00fcre\u011fimizde duyuyoruz.(1) \u00c7akan bir \u015fim\u015fe\u011fin \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 gibi ger\u00e7e\u011fi bizden \u00e7ok \u00f6nce g\u00f6rebilen o y\u00fcce insan\u0131n an\u0131s\u0131 hep bizimle olacak.<\/p>\n<p>Lenin\u2019in ki\u015fili\u011fi, b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nder olmakla b\u00fcy\u00fck bir insan olman\u0131n m\u00fckemmel uyumunun ifadesidir. Bu kendine \u00f6zg\u00fc niteli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden Lenin\u2019in an\u0131s\u0131 -Kom\u00fcn sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u015fanl\u0131 \u015fehitleri i\u00e7in Marx\u2019\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zleri yinelersek- her zaman \u201ci\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n y\u00fcce y\u00fcre\u011finde kutsanarak saklanacak\u201dt\u0131r. Sahteyle ger\u00e7e\u011fi; kibirle al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc; bo\u015f b\u00f6b\u00fcrlenme ile g\u00f6steri\u015fsiz sevgiyi, en ufak ku\u015fku duymaks\u0131z\u0131n derin sezgileriyle hemen ay\u0131r\u0131r emek\u00e7i kitleler.<\/p>\n<p>Ben, unutulmaz \u00f6nderimiz ve arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131n an\u0131lar\u0131na ili\u015fkin belle\u011fimde ne varsa, en k\u00fc\u00e7\u00fck ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlatmay\u0131 kendim i\u00e7in bir g\u00f6rev saymaktay\u0131m. Bu benim, Vladimir \u0130lyi\u00e7\u2019e ve onun b\u00fct\u00fcn ya\u015fam\u0131n\u0131 adad\u0131\u011f\u0131 proleterlere, eme\u011fiyle ge\u00e7inen insanlara, yani s\u00f6m\u00fcr\u00fclenlere ve d\u00fcnyan\u0131n herhangi bir yerinde kendi iste\u011fi d\u0131\u015f\u0131nda k\u00f6le gibi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131r\u0131lanlara kar\u015f\u0131 borcumdur. Bu, onun b\u00fct\u00fcn sevgisini verdi\u011fi devrimci sava\u015f\u00e7\u0131lara, daha iyi bir toplumsal d\u00fczenin kurucular\u0131 olarak gururla bakt\u0131\u011f\u0131 yolda\u015flar\u0131na kar\u015f\u0131 yerine getirmek zorunda oldu\u011fum bir g\u00f6revdir.<\/p>\n<p>Lenin\u2019le, t\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 sarsan Rus devriminin patlay\u0131\u015f\u0131ndan sonraki ilk kar\u015f\u0131la\u015fmam, 1920 sonbahar\u0131 ba\u015flar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fti. E\u011fer belle\u011fim beni yan\u0131ltm\u0131yorsa, Kremlin\u2019in Sverdlov Salonu\u2019nda. Moskova\u2019ya geli\u015fimden hemen sonra kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m bir parti toplant\u0131s\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131k. Lenin hi\u00e7 de\u011fi\u015fmemi\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu; \u00e7ok az ya\u015flanm\u0131\u015ft\u0131. Giydi\u011fi g\u00f6steri\u015fsiz ama dikkatle f\u0131r\u00e7alanm\u0131\u015f ceketinin, onu ilk kez g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm, 1907\u2032deki Stutgart ikinci Enternasyonal D\u00fcnya Kongresinde(2) giydi\u011fi ceket oldu\u011funa yemin edebilirdim. Her kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 y\u00fcz\u00fc bir sanat\u00e7\u0131n\u0131n keskin g\u00f6zleriyle inceleyen Rosa Luxemburg(3), o kongrede, Lenin\u2019i g\u00f6stererek bana \u015f\u00f6yle demi\u015fti: \u201cBu adama iyi bak. O Lenin\u2019dir. Ba\u015f\u0131na dikkat et: Nas\u0131l inat\u00e7\u0131, ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc bir iradeye sahip.\u201d<\/p>\n<p>Lenin\u2019in konu\u015fmas\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131 de\u011fi\u015fmemi\u015fti. Tart\u0131\u015fmalarda \u00e7ok canl\u0131, hatta co\u015fkuluydu. \u0130kinci Enternasyonal Kongresinde oldu\u011fu gibi, \u015fimdi de tart\u0131\u015fman\u0131n seyrini ka\u00e7\u0131rmamak i\u00e7in b\u00fcy\u00fck bir dikkatle izliyor, kendine hakim olma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortaya koyuyor ve d\u00fc\u015f\u00fcnsel yo\u011funla\u015fma, enerji ve esnekli\u011fini a\u00e7\u0131\u011fa vuran bir rahatl\u0131k g\u00f6steriyordu. Bunu, vurgular\u0131, uyar\u0131lar\u0131 ve s\u00f6z hakk\u0131 kendine geldi\u011finde yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmalar\u0131yla a\u00e7\u0131\u011fa vuruyordu. En \u00f6nemsiz bir \u015feyin bile keskin bak\u0131\u015flar\u0131ndan ve berrak zihninden ka\u00e7mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissediyordunuz. Ben, her zaman oldu\u011fu gibi bu kar\u015f\u0131la\u015fmamda da, Lenin\u2019in en karakteristik \u00f6zellikleri olan sadeli\u011fi, i\u00e7tenli\u011fi ve yolda\u015flar\u0131yla ili\u015fkilerindeki do\u011fall\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fclenmi\u015f gibiydim. Do\u011fall\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6zel olarak vurgulamak isterim, \u00e7\u00fcnk\u00fc bende b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 kesin izlenim, bu adam\u0131n ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc davranamayaca\u011f\u0131 idi. Onun yolda\u015flar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tutumu, i\u00e7inden ge\u00e7enlerin en do\u011fal bi\u00e7imiyle d\u0131\u015fa vurulmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p>Lenin, bilin\u00e7le girdi\u011fi iktidar sava\u015f\u0131n\u0131 ayn\u0131 bilin\u00e7le y\u00fcr\u00fcten, nihai hedefini hi\u00e7bir teredd\u00fcte yer b\u0131rakmayan bir netlikle a\u00e7\u0131klayan ve Rusya proletaryas\u0131 ile k\u00f6yl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcne yol g\u00f6steren bir partinin tart\u0131\u015fmas\u0131z tek \u00f6nderiydi. Parti, emek\u00e7iler taraf\u0131ndan, b\u00fcy\u00fck bir g\u00fcvenle \u00fclkeyi y\u00f6netmek ve proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kurmak i\u00e7in g\u00f6revlendirilmi\u015fti, Lenin, d\u00fcnyadaki ilk proleter devletin \u00fczerinde kuruldu\u011fu b\u00fcy\u00fck \u00fclkenin lideriydi. Onun d\u00fc\u015f\u00fcnce ve \u00f6zlemleri, Sovyet Rusya s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde bile milyonlarca insan\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini y\u00f6nlendiriyordu. Onun herhangi bir konu \u00fczerindeki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc, benim \u00fclkemin her yerinde kabul g\u00f6r\u00fcr. D\u00fcnyan\u0131n her neresinde k\u00f6le ve ezilen varsa, onlar i\u00e7in Lenin\u2019in ad\u0131, umut ve kurtulu\u015fun simgesidir,<\/p>\n<p>Rusya\u2019n\u0131n i\u015f\u00e7ileri, \u201cYolda\u015f Lenin bize kom\u00fcnizmi g\u00f6steriyor. B\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7l\u00fcklere ra\u011fmen ona ula\u015faca\u011f\u0131z,\u201d diyordu. Ve onlar, a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n ve sefaletin olmad\u0131\u011f\u0131, s\u00f6m\u00fcr\u00fcs\u00fcz ve angaryas\u0131z bir toplum d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle dopdolu, a\u00e7 ve \u00e7\u0131plak cephelere ko\u015fuyorlard\u0131, inan\u0131lmaz e\u015fitsizliklerle kapl\u0131 bir \u00fclkenin toplumsal ve ekonomik ya\u015fam\u0131n\u0131 temelden y\u0131k\u0131p yeniden kurmak gibi ancak devlerin kald\u0131rabilece\u011fi bir g\u00f6revi co\u015fkuyla omuzlamaya haz\u0131rlan\u0131yorlard\u0131. Topra\u011fa duyduklar\u0131 a\u00e7l\u0131klar\u0131 doyurulan k\u00f6yl\u00fcler, \u201cBelki geri d\u00f6nerde topraklan bizden geri al\u0131rlar diye toprak a\u011falar\u0131ndan korkmam\u0131z i\u00e7in hi\u00e7bir neden yok, \u0130lyi\u00e7 ve Bol\u015fevikler, \u015fanl\u0131 K\u0131z\u0131l Orduyla imdad\u0131m\u0131za yeti\u015firler,\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131.<\/p>\n<p>\u201c\u00c7ok ya\u015fa Lenin!\u201d Bu, \u0130talya\u2019da, Rus devrimini kendi kurtar\u0131c\u0131lar\u0131 olarak co\u015fkuyla alk\u0131\u015flayan proleterlerin, s\u0131k s\u0131k kilise duvarlar\u0131n\u0131 s\u00fcsleyen slogan\u0131yd\u0131. Lenin\u2019in ad\u0131. Amerika, Japonya ve Hindistan\u2019da, \u00e7\u0131karlar\u0131 varolan yasalarla korunanlar\u0131n egemenli\u011fine meydan okuyanlar\u0131 birle\u015ftiren bir \u00e7\u0131\u011fl\u0131k haline gelmi\u015fti.<\/p>\n<p>Lenin\u2019in konu\u015fma tarz\u0131 ne kadar da basit ve al\u00e7ak g\u00f6n\u00fcll\u00fcyd\u00fc! Son derece b\u00fcy\u00fck bir tarihi g\u00f6revi daha yeni ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131 ve hemen ard\u0131ndan omuzlar\u0131na s\u0131n\u0131rs\u0131z g\u00fcvenin, en ciddi sorumlulu\u011fun ve hi\u00e7 ara vermeksizin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n muazzam a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u00f6km\u00fc\u015ft\u00fc. Parti kitlesiyle tamamen kayna\u015fm\u0131\u015ft\u0131, onlarla ayn\u0131 hamurdand\u0131, tam anlam\u0131yla i\u00e7lerinden biriydi. \u201cY\u00f6netici\u201d dedikleri tipe hi\u00e7 benzemiyordu. Bask\u0131 kullanmay\u0131 hi\u00e7bir zaman istemezdi ve bu anlamda tok bir hareketi ya da y\u00fcz ifadesi yoktu. B\u00f6ylesi y\u00f6ntemler onun yap\u0131s\u0131na ayk\u0131r\u0131yd\u0131 ve o ger\u00e7ekten \u00e7arp\u0131c\u0131 bir ki\u015fili\u011fe sahipti.<\/p>\n<p>Kuryelerin askeri ve \u00e7e\u015fitli sivil kurulu\u015flardan durmaks\u0131z\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 haberlerin her birine mutlaka birka\u00e7 sat\u0131rl\u0131k bir yan\u0131t \u00e7iziktirip geri g\u00f6nderiyordu. Gelen her not i\u00e7in kendine has dost\u00e7a bir ba\u015f sallay\u0131\u015f\u0131 ve g\u00fcl\u00fcmseyi\u015fi vard\u0131. Bu, sevin\u00e7le ayd\u0131nlanan y\u00fcz\u00fcn\u00fcn de\u011fi\u015fmez yan\u0131t\u0131yd\u0131. Toplant\u0131larda acil sorunlar \u00fczerinde g\u00f6revlilerle zaman zaman yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde sorunu ba\u015fkalar\u0131na havale etmez, bizzat kendisi incelerdi. Toplant\u0131ya ara verildi\u011finde, Lenin, tam bir sald\u0131r\u0131ya u\u011frard\u0131; dalgalar halinde Petrograd\u2019dan, Moskova\u2019dan ve hareketin di\u011fer merkezlerinden gelmi\u015f erkek ve kad\u0131nlar bir anda sar\u0131verirdi \u00e7evresini. Hele gen\u00e7ler \u00e7evresinde etten bir duvar \u00f6rerler ve onu soru sa\u011fana\u011f\u0131na tutarlard\u0131. Her biri kendi d\u00fc\u015f\u00fcnce ve tasar\u0131lar\u0131n\u0131n onun taraf\u0131ndan onaylanmas\u0131n\u0131 ister; dilek\u00e7e, soru ve \u00f6neriler dolu gibi ya\u011fard\u0131.<\/p>\n<p>Lenin, kendisiyle konu\u015fmak isteyen hi\u00e7bir yolda\u015f\u0131n\u0131 geri \u00e7evirmezdi, ister Parti\u2019ye ili\u015fkin olsun, isterse ki\u015fisel, ona aktar\u0131lan her sorunu, her \u015fik\u00e2yeti b\u00fcy\u00fck bir dikkat ve anlay\u0131\u015fla dinler ve mutlaka yan\u0131tlard\u0131. Onun gen\u00e7lerle nas\u0131l anla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek insan\u0131 \u00e7ok duyguland\u0131r\u0131rd\u0131. Gen\u00e7lerle ili\u015fkisi yolda\u015f\u00e7ayd\u0131; onda, ya\u015f fark\u0131n\u0131 \u00fcst\u00fcnl\u00fck gibi g\u00f6ren orta ya\u015f grubunun buyurganl\u0131\u011f\u0131na, kibir ve bilgi\u00e7li\u011fine rastlamak imkans\u0131zd\u0131.<\/p>\n<p>Lenin her zaman e\u015fitler i\u00e7inde bir e\u015fit olarak davran\u0131rd\u0131. Onda iktidar\u0131 elinde tuttu\u011funa, belirleyici ve egemen ki\u015fi oldu\u011funa dair en k\u00fc\u00e7\u00fck bir i\u015faret g\u00f6remezdiniz. Parti i\u00e7indeki otoritesini; ideal bir \u00f6nder ve yolda\u015f olarak yaratt\u0131\u011f\u0131 sayg\u0131nl\u0131kla, onun her zaman anlay\u0131\u015fl\u0131 oldu\u011funu ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda da anlay\u0131\u015f bekledi\u011fini kavrayanlara g\u00f6sterdi\u011fi sayg\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcyle kazanm\u0131\u015ft\u0131. Lenin\u2019in \u00e7evresine yayd\u0131\u011f\u0131 dostluk dolu havayla, Alman Sosyal Demokrasisi\u2019nin \u201cParti Babalar\u0131n\u0131n ceberrut tav\u0131rlar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmak, beni \u00e7ok \u00fczm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u201cAlman Cumhuriyeti\u2019nin Herr Pressdent\u2019i\u201d olarak Sosyal Demokrat Ebert\u2019in \u00f6n\u00fcm\u00fcze serdi\u011fi tats\u0131zl\u0131k ve onun burjuvaziyi maymun gibi taklit etmeye kalk\u0131\u015fmas\u0131, bana sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131n son perdesi gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Ebert, insan onurunu yans\u0131tan sa\u011fduyuyu tamamen yitirmi\u015ftir. Elbette bu centilmenler, Lenin gibi \u201cbir ihtilal yapmaya kalk\u0131\u015fmak ihtiyats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131\u201d asla g\u00f6stermediler. Ve onlarla birlikte burjuvaziyi savunmak, Ebert\u2019i yasak savan konu\u015fmalarla tarihsel geli\u015fmenin \u00f6n\u00fcne set \u00e7ekme \u00e7abas\u0131na itecektir -ta ki, sonunda devrim burada da tarihi haz\u0131rl\u0131k safhas\u0131ndan, olaylar\u0131n zorunlu tarihsel ak\u0131\u015f\u0131ndan, s\u0131\u00e7ray\u0131nca-ya ve bu toplumun i\u00e7inde de g\u00fcrleyinceye kadar: \u201cKendini koru!\u201d<\/p>\n<p>Lenin\u2019in ailesine yapt\u0131\u011f\u0131m ilk ziyaret, onun hakk\u0131nda Parti Konferans\u0131\u2019nda edindi\u011fim ve daha sonraki \u00e7e\u015fitli konu\u015fmalarda peki\u015fen izlenimle rimi kuvvetlendirmi\u015fti. Evet, Lenin, Kremlin\u2019de oturuyordu. Giri\u015fte sizi engelleyen birtak\u0131m muhaf\u0131zlarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yordunuz. Ama bu, devrim \u00f6nderlerinin ya\u015famlar\u0131na kar\u015f\u0131 daha \u00f6nce bir\u00e7ok kez ger\u00e7ekle\u015fen kar\u015f\u0131 devrimci ter\u00f6rist giri\u015fimlere kar\u015f\u0131 al\u0131nm\u0131\u015f bir \u00f6nlemdi. Lenin, zaman zaman ihti\u015famla d\u00f6\u015fenmi\u015f devlet dairelerinde kabuller de d\u00fczenlemi\u015fti. Ailesiyle birlikte kald\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel dairesi ise, \u00e7ok basit ve g\u00f6steri\u015fsizdi. Ben, \u201cMoskova\u2019n\u0131n mutlak egemen diktat\u00f6r\u00fc\u201dn\u00fcn oturdu\u011fu yerden daha iyi mobilyal\u0131 i\u015f\u00e7i lojmanlar\u0131nda s\u0131k\u00e7a bulundum.<\/p>\n<p>Lenin\u2019in kar\u0131s\u0131 ve k\u0131z karde\u015fi(4) ak\u015fam yeme\u011fi zaman\u0131 geldi\u011finde yeme\u011fe kalmam i\u00e7in i\u00e7tenlikle \u0131srar ettiler. Sofram\u0131zdaki, o zaman\u0131n orta halli bir devlet memurunun da sofras\u0131nda bulunan \u00e7ay, kara ekmek, ya\u011f ve peynirden olu\u015fan g\u00f6steri\u015fsiz yiyeceklerle ne\u015fe i\u00e7inde karn\u0131m\u0131z\u0131 doyurduk.<\/p>\n<p>Daha sonra k\u0131z karde\u015fi \u201ctatl\u0131\u201d bir \u015feyler, yani, \u201cmisafir onuruna\u201d yemekten sonra a\u011fz\u0131 tatland\u0131racak bir \u015feyler aramaya giri\u015fti. Sonunda i\u00e7indi: biraz meyve peltesi olan bir k\u00fc\u00e7\u00fck kavanoz, buldu. K\u00f6yl\u00fclerin \u201c\u0130lyi\u00e7leri\u2019ne beyaz un, ya\u011f, yumurta, meyve vs. gibi bol miktarda erzak g\u00f6nderdi\u011fi herkesin bildi\u011fi bir ger\u00e7ektir. Ama \u015funu da herkes iyi bilir ki, bu g\u00fczel yiyeceklerin hi\u00e7biri, Lenin\u2019in kilerinde kalmazd\u0131. \u00c7al\u0131\u015fan halk y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 kadar basit ya\u015fama ilkesine s\u0131ms\u0131k\u0131 ba\u011fl\u0131 olan Lenin ailesi taraf\u0131ndan hastanelere ve \u00e7ocuk yuvalar\u0131na g\u00f6nderilirdi b\u00fct\u00fcn bunlar.<\/p>\n<p>Lenin\u2019in kar\u0131s\u0131 yolda\u015f Krupskaya\u2019y\u0131, Bern\u2019deki Enternasyonal Sosyalist Kad\u0131nlar Konferans\u0131\u2019n\u0131n(5) yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 1915 Mart\u2019\u0131ndan beri g\u00f6rmemi\u015ftim, \u00e7ekici y\u00fcz\u00fcnde ve yumu\u015fak bak\u0131\u015fl\u0131 g\u00f6zlerinde, g\u00fcc\u00fcn\u00fc kemiren hain hastal\u0131\u011f\u0131n izleri apa\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, bir de\u011fi\u015fiklik yoktu: d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, sadelik ve bir tevazu simgesi olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyordu. Sade elbisesi kadar, d\u00fcmd\u00fcz taran\u0131p basit bir topuzla ba\u015f\u0131n\u0131n arkas\u0131nda toplanm\u0131\u015f sa\u00e7lar\u0131, yapmas\u0131 gereken ev i\u015flerini yeti\u015ftirememenin tela\u015f\u0131 i\u00e7indeki yorgun bir i\u015f\u00e7i kar\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc veriyordu ona. Burjuva d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ifadesiyle \u201d first Lady\u201d olan yolda\u015f Krupskaya, asl\u0131nda ezilen ve ac\u0131 \u00e7eken insanl\u0131\u011f\u0131n davas\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131kta bir numarayd\u0131. Onunla Lenin\u2019in beraberli\u011fi, hedefler ve hayat\u0131n amac\u0131 \u00fczerinde fikir birli\u011finin en g\u00fczel \u00f6rne\u011fidir. O, Lenin\u2019in sa\u011f kolu, her i\u015fine ko\u015fan en \u00e7al\u0131\u015fkan sekreteri, ideolojisinin inan\u00e7l\u0131 izleyicisi ve g\u00f6r\u00fc\u015flerinin denenmi\u015f yorumcusuydu. Zeki ve sab\u0131rl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131yla i\u015f\u00e7iler aras\u0131nda Lenin\u2019in d\u00fc\u015f\u00fcncelerini yayan yorulmaz bir neferdi. Ancak b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda onun bir de t\u00fcm\u00fcyle kendini adad\u0131\u011f\u0131 \u00f6zel bir eylem alan\u0131 vard\u0131: Halk e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimi.<\/p>\n<p>Yolda\u015f Krupskaya\u2019n\u0131n Kremlin\u2019de \u201cLenin\u2019in kar\u0131s\u0131\u201d rol\u00fcn\u00fc oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek, yaln\u0131z bir sa\u00e7mal\u0131k de\u011fil, ayn\u0131 zamanda da bir iftira olur. O, kocas\u0131yla birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 ve onun dertlerini b\u00f6l\u00fc\u015ft\u00fc. B\u00fct\u00fcn ya\u015fam\u0131 boyunca ona \u00f6zen g\u00f6sterdi, yeralt\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n zor ko\u015fullar\u0131na ve her t\u00fcr eziyete onunla birlikte g\u00f6\u011f\u00fcs gerdi.<\/p>\n<p>Daha ilk g\u00f6r\u00fc\u015fte aralar\u0131ndaki ili\u015fkinin yapayl\u0131ktan uzak ve i\u00e7ten oldu\u011fu ve bu ili\u015fkiye kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 anlay\u0131\u015f ve sevginin egemen oldu\u011fu izlenimi uyan\u0131yordu insanda. Daha \u00f6nce tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z Yolda\u015f Krupskaya ile bir merhabam\u0131z vard\u0131. \u015eimdi konuk oldu\u011fum evinde bu tan\u0131\u015f\u0131kl\u0131k Krupskaya\u2019n\u0131n i\u00e7ten tav\u0131rlar\u0131yla derin bir dostlu\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc. Lenin\u2019in eve gelmesinin hemen ard\u0131ndan bir kedi ortaya \u00e7\u0131k\u0131vermi\u015fti. Evdeki herkes sevgiyle kar\u015f\u0131lad\u0131 onu. \u201cKorkun\u00e7 ter\u00f6rist lider\u201din omzuna s\u0131\u00e7ray\u0131p dizlerinin \u00fczeri ne rahat\u00e7a k\u0131vr\u0131l\u0131verdi. (Bir an \u00fclkeme geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc ve Rosa Luxemburg\u2019un evinde, dostlar\u0131na yadig\u00e2r kalan kedisi mimiz ile birlikte oldu\u011fu mu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm.)<\/p>\n<p>Lenin geldi\u011finde biz \u00fc\u00e7 kad\u0131n kendimizi sanat, e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim \u00fczerine bir tart\u0131\u015fmaya kapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131k. O s\u0131rada ben, heyecanla, Bol\u015feviklerin y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri b\u00fcy\u00fck k\u00fclt\u00fcrel \u00e7al\u0131\u015fmalara, \u00fclkede sanat ve \u00f6\u011fretim alan\u0131nda yeni ufuklar a\u00e7maya \u00e7abalayan yarat\u0131c\u0131 g\u00fc\u00e7lerin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131na duydu\u011fum hayranl\u0131\u011f\u0131 anlat\u0131yordum. Ancak, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm bir\u00e7ok \u015feyin bende hen\u00fcz i\u015fin tasar\u0131 ve deneme evresinde olundu\u011fu, karanl\u0131kta el yordam\u0131yla y\u00fcr\u00fcnmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 izlenimi b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyordum. K\u00fclt\u00fcr alan\u0131nda yeni \u00f6z, bi\u00e7im ve yollara ula\u015fmak i\u00e7in yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar s\u0131ras\u0131nda zaman zaman ger\u00e7ekli\u011fin g\u00f6zard\u0131 edilerek modan\u0131n izlendi\u011fi ya da Bat\u0131 modellerini k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne taklit etme e\u011filimlerinin ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bende olu\u015fan kan\u0131y\u0131 anlat\u0131yordum. Lenin, derin bir ilgiyle hemen kat\u0131ld\u0131 konu\u015fmam\u0131za:<\/p>\n<p>&#8220;Yeni g\u00fc\u00e7lerin uyanmas\u0131 ve bunlar\u0131n Sovyet Rusya\u2019da yeni bir sanat ve k\u00fclt\u00fcr yaratma g\u00f6revini y\u00fcklenmeleri iyi, \u00e7ok iyi bir \u015fey. Onlar\u0131n geli\u015fimindeki kas\u0131rgan\u0131n \u015fiddeti anla\u015f\u0131labilir ve \u00fcstelik bu yararl\u0131d\u0131r da. Ne yapmak istedi\u011fimizi bilmeli ve onu mutlaka ger\u00e7ekle\u015ftirmeliyiz. \u00d6n\u00fcm\u00fczde yap\u0131lmas\u0131 gereken \u00e7ok i\u015f var. Ancak kaos i\u00e7inde bir mayalanman\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmayal\u0131m. Bu nedenle sanat ve d\u00fc\u015f\u00fcnce alan\u0131ndaki belirli ak\u0131mlar\u0131n bug\u00fcn yeni olan her \u015feyi \u2018\u00e7ok ya\u015fa\u2019 \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131yla g\u00f6klere \u00e7\u0131karan ve yar\u0131n \u2018\u00e7arm\u0131ha gerelim\u2019 feryatlar\u0131yla yerin dibine bat\u0131ran sloganlar\u0131n\u0131n pe\u015finden ko\u015fu\u015fturmak ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;Devrim, pranga vurulmu\u015f b\u00fct\u00fcn g\u00fc\u00e7leri \u00f6zg\u00fcr b\u0131rak\u0131r ve onlar\u0131 hayat\u0131n derin kuytular\u0131ndan \u00e7ekip g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131r. Resim, heykel ve mimarimizin geli\u015fimi \u00fczerinde burjuvazi ve aristokrasinin istek ve zevkleri kadar. \u00c7ar hanedan\u0131n\u0131n kaprisleri ve modan\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 etkiyi \u00f6rnek olarak g\u00f6z \u00f6n\u00fcne getirin.&#8221;<\/p>\n<p>&#8220;\u00d6zel m\u00fclkiyet temeli \u00fczerine kurulmu\u015f bir toplumda sanat\u00e7\u0131, pazar i\u00e7in, yani al\u0131c\u0131lar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in \u00fcretir. Bizim devrimimiz sanat\u00e7\u0131y\u0131 bu son derece maddi ko\u015fullardan kurtard\u0131. Devleti onlar\u0131n savunucusu durumuna soktu ve onlar\u0131 yasalarla korudu. Her sanat\u00e7\u0131 ya da kendini b\u00f6yle g\u00f6ren herkes, hi\u00e7bir \u015feye bakmaks\u0131z\u0131n \u00f6zg\u00fcrce yaratma ve kendi idealini izleme hakk\u0131na sahiptir.&#8221;<\/p>\n<p>\u201cAma, mademki biz kom\u00fcnistiz, aylakl\u0131\u011fa prim veremeyiz ve geli\u015fmenin dizginlerini koyverip onu bir kaosun i\u00e7ine terk edemeyiz. \u00d6yleyse biz bu s\u00fcreci haz\u0131rlanm\u0131\u015f bir plana g\u00f6re y\u00f6nlendirmek ve onun meyvelerine de bi\u00e7im vermek zorunday\u0131z. Hen\u00fcz bundan uza\u011f\u0131z, hem \u00e7ok uza\u011f\u0131z. Biliyorum ki bizim de Doktor Karlstadt\u2019lar\u0131m\u0131z(6) var. Biz de b\u00fcy\u00fck \u2018resim ikonoklastlar\u0131\u2019y\u0131z(7). G\u00fczel olan korunmal\u0131, \u2018eski\u2019 bile olsa \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131 olarak al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Neden ger\u00e7ekten g\u00fczel olan \u015feye s\u0131rt\u0131m\u0131z\u0131 d\u00f6n\u00fcyoruz, neden onu daha ileri geli\u015fmelere ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 yapaca\u011f\u0131m\u0131z yerde, sadece \u2018eski\u2019 oldu\u011fu i\u00e7in terk ediyoruz? Ni\u00e7in yeniye sadece \u2018yeni\u2019 oldu\u011fu i\u00e7in Tanr\u0131 emri bir itaatle tap\u0131n\u0131yoruz? Sa\u00e7ma! Yersiz ve sa\u00e7ma! Bunda ikiy\u00fcz l\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn ve elbette Bat\u0131\u2019da egemen olan sanat ak\u0131mlar\u0131na bilin\u00e7sizce boyun e\u011fmenin pay\u0131 b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. Biz iyi devrimcileriz, ama yine de, \u2018modern k\u00fclt\u00fcrde istenilen d\u00fczeyde\u2019 oldu\u011fumuzu kan\u0131tlamak zorunda kald\u0131k. Nas\u0131lsa kendimi daha fazla tutamad\u0131m. Ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncede oldu\u011fumu s\u00f6yledim. \u00dcstelik, ilham kayna\u011f\u0131 olarak al\u0131nan bir y\u00fcz\u00fcn sanatsal aktar\u0131m\u0131nda neden burnun yerine \u00fc\u00e7genler konuldu\u011funu, devrimci eylem i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n nas\u0131l olup da asl\u0131nda organlar\u0131 birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 ve birle\u015fik bir b\u00fct\u00fcn olu\u015fturan insan v\u00fccudunu de\u011fi\u015ftirip, be\u015f \u00e7atall\u0131 bah\u00e7\u0131van beli gibi iki s\u0131r\u0131\u011f\u0131n \u00fczerine as\u0131lm\u0131\u015f \u015fekilsiz, yumu\u015fak bir \u00e7uval haline sokuldu\u011funu anlamayacak kadar da duygusuzdum.<\/p>\n<p>Bir kere \u2018barbar\u2019 oldu\u011fumuzu a\u00e7\u0131klama c\u00fcretini g\u00f6stermi\u015f bulunuyorum. Ekspresyonizm, f\u00fct\u00fcrizm, k\u00fcbizm ve di\u011fer \u2018izm\u2019 \u00fcr\u00fcnlerini artistik dehan\u0131n en y\u00fcksek bildirimi olarak kabul etmek benden uzakt\u0131r. Ben onlar\u0131 anlamam. Onlardan zevk alamam.\u201d<br \/>Lenin \u015fiddetli bir kahkaha koyverdi.<\/p>\n<p>\u201cEvet aziz Clara, buna yard\u0131m edilemez. Biz ikimiz de eski ve geri kafal\u0131y\u0131z. En az\u0131ndan, devrimi ilgilendiren konularda en \u00f6nde olabilsek ve gen\u00e7 kalabilsek, bizim i\u00e7in yeterlidir. Ama, yeni sanatta kendimize sayfa ayr\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyemeyiz. Biz ancak arkadan izleyece\u011fiz.\u201d<\/p>\n<p>\u201cAma,\u201d diye ekledi Lenin, \u201cbizim sanat \u00fczerindeki g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz \u00f6nemli de de\u011fildir. Milyonlarca insandan olu\u015fan bir toplumun d\u0131\u015f\u0131ndaki birka\u00e7 y\u00fcz ya da birka\u00e7 bin ki\u015finin hizmetinde olan bir sanat\u0131n ne \u00f6nemi vard\u0131r? Sanat, halka aittir. Onun k\u00f6kleri, \u00e7al\u0131\u015fan y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n b\u00fcy\u00fck kalabal\u0131\u011f\u0131nda ta derinlere inmelidir. O, bu y\u0131\u011f\u0131nlar taraf\u0131ndan anla\u015f\u0131lacak ve sevilecektir. Onlar\u0131n duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve istekleri ortakla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131 ve y\u00fckseltilmelidir. Sanat i\u00e7g\u00fcd\u00fclerinin, onlar\u0131n i\u00e7inde harekete ge\u00e7mesi ve geli\u015fmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u0130\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 kara ekme\u011fe muhta\u00e7ken, biz k\u00fc\u00e7\u00fck bir az\u0131nl\u0131\u011fa leziz bir pasta m\u0131 sunaca\u011f\u0131z? Her zaman g\u00f6zlerimizin \u00f6n\u00fcnde i\u015f\u00e7iler ve k\u00f6yl\u00fcler olmal\u0131. Bu c\u00fcmleyi hem ger\u00e7ek, hem de mecaz anlam\u0131yla almak gerekti\u011fini s\u00f6ylemeye gerek yok. Y\u00f6netmeyi ve tasarlamay\u0131 onlar i\u00e7in \u00f6\u011frenmeliyiz. Bu yakla\u015f\u0131mlar sanat ve k\u00fclt\u00fcr alan\u0131nda da ge\u00e7erlidir.<\/p>\n<p>\u201cSanat\u0131 halka ve halk\u0131 sanata daha yak\u0131nla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in, genel e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcr standartlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltmekle i\u015fe ba\u015flamal\u0131y\u0131z. Bu noktada ne durumday\u0131z? Siz, bizim iktidara geldi\u011fimizden bu yana ba\u015fard\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 heyecanla s\u0131n\u0131rs\u0131z bir k\u00fclt\u00fcrel geli\u015fme d\u00fczeyine y\u00fckseltiyorsunuz. Ku\u015fkusuz, hi\u00e7 \u00f6v\u00fcnmeden diyebiliriz ki, bu konuda, ger\u00e7ek anlamda hayata ge\u00e7irece\u011fimiz birtak\u0131m \u015feyler var. Yaln\u0131z, b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerin Men\u015feviklerinin ve sizin Kautsky\u2019nin(8) uydurduklar\u0131 gibi \u2018kesik kafalar\u2019\u0131m\u0131z yok. Ama buna kar\u015f\u0131l\u0131k elimizde pek \u00e7ok ayd\u0131nlat\u0131lm\u0131\u015f kafa var. Yine de, i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fclerin e\u011fitim ve genel k\u00fclt\u00fcre olan susam\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131, \u00f6l\u00e7\u00fclemez b\u00fcy\u00fckl\u00fcktedir. Bu yakla\u015ft\u0131rmalar, yaln\u0131z Moskova, Petrograd ve \u00f6b\u00fcr sanayile\u015fmi\u015f kentler i\u00e7in de\u011fil, onlardan \u00e7ok uzaktaki bir\u00e7ok k\u00f6y i\u00e7in de ge\u00e7erlidir. Ayn\u0131 zamanda biz, tamamen soyulmu\u015f, \u00e7ok yoksul bir halk\u0131z. Elbette cehalete kar\u015f\u0131 ger\u00e7ek ve inat\u00e7\u0131 bir sava\u015f veriyoruz. Kasaba ve k\u00f6ylerde, irili ufakl\u0131 kitapl\u0131klar ve okuma odalar\u0131 kurduk. Her \u00e7e\u015fit \u00f6\u011fretim kurslar\u0131 \u00f6rg\u00fctledik. G\u00fczel g\u00f6steriler ve konserler d\u00fczenledik. \u00dclkenin her yan\u0131na \u2018hareketli g\u00f6steriler\u2019 ve \u2018e\u011fitim trenleri\u2019 g\u00f6nderdik. Ama yine de itiraf etmeliyim ki, en temel bilgilerden, en ilkel k\u00fclt\u00fcrden yoksun milyonlarca insan kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fct\u00fcn bunlar nedir ki? Oysa Moskova\u2019da her g\u00fcn onbinlerce ki\u015fi, \u00f6rne\u011fin tiyatrolar\u0131m\u0131z\u0131n muhte\u015fem temsillerini vecd i\u00e7inde seyrederken, \u00f6te yanda milyonlarca insan, adlar\u0131n\u0131 hecelemeye, say\u0131 saymas\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenmeye; d\u00fcnyan\u0131n yass\u0131 de\u011fil, yuvarlak oldu\u011funu, b\u00fcy\u00fcc\u00fcler, afsuncular ve bir \u2019semavi baba\u2019 taraf\u0131ndan de\u011fil, do\u011fal yasalar taraf\u0131ndan y\u00f6netildi\u011fini anlayabilmek i\u00e7in yeterli bilgiye ula\u015fmaya \u00e7abal\u0131yor.\u201d<\/p>\n<p>\u201cYolda\u015f Lenin.\u201d dedim, \u201ccehalet i\u00e7in bu kadar \u00fcz\u00fclmeyin. Bir bak\u0131ma o, sizin devrim yapman\u0131z\u0131 kolayla\u015ft\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Cehalet, i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc beyinlerinin burjuva nosyonlar\u0131yla doldurulmas\u0131n\u0131, b\u00f6ylelikle de bunlar\u0131n orada k\u00f6k salmas\u0131n\u0131 engellemi\u015ftir. Sizin ajitasyon ve propagandan\u0131z, bakir topra\u011fa tohum ekiyordu. Ayr\u0131k otlar\u0131ndan temizlemek zorunda kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir yeri ekip bi\u00e7mek daha kolayd\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>\u201cEvet, bu do\u011frudur,\u201d diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdi Lenin. \u201cBununla beraber, belirli s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde. Ya da, daha a\u00e7\u0131k s\u00f6ylemek gerekirse, m\u00fccadelemizin belirli bir evresi i\u00e7in. Eski devlet mekanizmas\u0131n\u0131 par\u00e7alamam\u0131z zorunlu iken, iktidar sava\u015f\u0131 s\u0131ras\u0131nda cahilli\u011fe katlanabilirdik. Ama bizim tek amac\u0131m\u0131z par\u00e7alamak m\u0131? Biz, yetine daha iyisini yaratmak i\u00e7in eskiyi y\u0131kar\u0131z. Cehalet k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011fe g\u00f6t\u00fcr\u00fcr; yeniden yap\u0131lanma ile katiyen ba\u011fda\u015famaz. Yeniden yap\u0131lanma, e\u011fer \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe ula\u015fmak isteniyorsa, Marx\u2019a g\u00f6re i\u015f\u00e7ilerin ve ben ekliyorum, k\u00f6yl\u00fclerin de g\u00f6revi olmal\u0131d\u0131r. Bizim Sovyet sistemimiz bu g\u00f6revi kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. \u00c7ok \u015f\u00fck\u00fcr ki bug\u00fcn binlerce \u00e7al\u0131\u015fan insan \u00e7e\u015fitli Sovyetler\u2019de g\u00f6rev al\u0131yor ve Sovyet kurulu\u015flar\u0131 yeniden yap\u0131lanmay\u0131 \u00e7abukla\u015ft\u0131r\u0131yor. Sizin \u00fclkenizdeki deyimle, onlar \u2018hayatlar\u0131n\u0131n bahar\u0131n-da\u2019lar. \u00c7o\u011fu, eski rejim alt\u0131nda b\u00fcy\u00fcd\u00fcler ve bu y\u00fczden e\u011fitim g\u00f6reme diler, k\u00fclt\u00fcr edinemediler. Ama \u015fimdi b\u00fcy\u00fck bir \u00f6zlemle bilgi istiyorlar. Sovyet \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in erkek ve kad\u0131nlar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc eksi\u011fini gidermek ve onlara gereksinimleri olan pratik ve kuramsal e\u011fitim vermek zorunday\u0131z. Yine de; \u00fclkemizin yarat\u0131c\u0131 liderlik konusundaki ki\u015fisel yetenek ihtiyac\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn\u00fcn\u00fc kar\u015f\u0131layam\u0131yoruz. Bu noktada \u00f6n\u00fcm\u00fcze b\u00fcrokratik i\u015flerin yerine getirilmesi zorunlulu\u011fu \u00e7\u0131k\u0131yor ve biz eski b\u00fcrokratlar\u0131 \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmak zorunda kal\u0131yoruz. Ben b\u00fcrokrasiden nefret ediyorum, ama birey olarak herhangi bir b\u00fcrokrattan de\u011fil. O \u00e7ok becerikli bir ki\u015fi olabilir. Benim nefret etti\u011fim sistemdir. Bu sistem ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 bozan ve fel\u00e7 eden bir etkiye sahiptir. B\u00fcrokrasinin yenilmesi ve k\u00f6k\u00fcn\u00fcn kaz\u0131nmas\u0131nda \u00f6\u011fretimin ve halk e\u011fitiminin en geni\u015f \u015fekilde yay\u0131lmas\u0131 belirleyici bir fakt\u00f6rd\u00fcr.<\/p>\n<p>\u201cGelecek i\u00e7in umutlar\u0131m\u0131z nelerdir? i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fc gen\u00e7li\u011fin \u00e7al\u0131\u015fma, \u00f6\u011frenme ve k\u00fclt\u00fcr\u00fc hazmetmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lmak i\u00e7in, \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f muazzam kurumlara ve ger\u00e7ekten yerinde \u00f6nlemlere sahibiz. Ama burada da ayn\u0131 \u00fcz\u00fcc\u00fc sorunla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z: Halk\u0131m\u0131z\u0131n b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, b\u00fct\u00fcn bunlar nedir ki? Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc, yeterli say\u0131da ana okulu, \u00e7ocuk yuvas\u0131 ve ilkokula sahip olmaktan da uza\u011f\u0131z. Milyonlarca \u00e7ocuk, b\u00fcy\u00fcme \u00e7a\u011flar\u0131n\u0131 e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim g\u00f6rmeden ge\u00e7iriyor. Babalar\u0131 ve b\u00fcy\u00fckbabalar\u0131 gibi cahil ve k\u00fclt\u00fcrs\u00fcz kal\u0131yorlar. Bu milyonlar\u0131n i\u00e7inde kim bilir ne kadar telef olan yetenek, ne kadar ayaklar alt\u0131nda \u00e7i\u011fnenen \u0131\u015f\u0131k var? Yeti\u015fen ku\u015fa\u011f\u0131n mutlulu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bu \u00f6l\u00fcmc\u00fcl bir su\u00e7tur. Bunun sonu Sovyet Devletinin kom\u00fcnist topluma g\u00f6t\u00fcrece\u011fi serveti soymaya var\u0131r. Bu b\u00fcy\u00fck tehlike kayna\u011f\u0131d\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>Lenin\u2019in genellikle sakin olan sesi, \u00f6fkeyle titriyordu.<\/p>\n<p>\u201cBu soru onu ne kadar da heyecanland\u0131r\u0131yor,\u201d diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. \u201cBu heyecan, adeta onu, \u00fc\u00e7\u00fcm\u00fcze k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 bir s\u00f6ylev vermeye zorluyor.\u201d \u015eimdi kim oldu\u011funu hat\u0131rlayamayaca\u011f\u0131m, i\u00e7imizden biri, sanat ve k\u00fclt\u00fcr alan\u0131ndaki birtak\u0131m olumsuz somut olaylar\u0131 \u201cd\u00f6nemin ko\u015fullar\u0131\u201dna ba\u011flayan birka\u00e7 s\u00f6z s\u00f6yledi. Lenin cevap verdi:<\/p>\n<p>\u201cHepsini biliyorum. \u015eimdiki d\u00f6nemin g\u00fc\u00e7l\u00fck ve tehlikelerinin, panem et circences\u2018den(9) (ekmek ve e\u011flence) en iyi bi\u00e7imde yararlanarak \u00fcstesinden gelinebilece\u011fine i\u00e7tenlikle inananlar\u0131n say\u0131s\u0131 epeyce \u00e7ok. Ekmek, elbette bir sorun. E\u011flenceye gelince -kim d\u00fczenlerse d\u00fczenlesin- bu benim i\u015fim de\u011fil. Ama e\u011flencelerin ger\u00e7ekte b\u00fcy\u00fck bir sanat de\u011feri ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da unutmayal\u0131m. Onlar\u0131 daha \u00e7ok ya da daha az \u00e7ekici e\u011flencelere davet edecek de de\u011filim. Bizim i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fclerimizin Roma\u2019n\u0131n l\u00fcmpen proletaryas\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da akl\u0131m\u0131zdan \u00e7\u0131karmamam\u0131z gerek. Onlar devlet kesesinden beslenmiyorlar. Tam tersine emekleri ile devleti onlar besliyor. Devrimi \u2018yapan\u2019 ve davalar\u0131n\u0131 el \u00fcst\u00fcnde tutan onlar. Kanlar\u0131n\u0131 oluk gibi ak\u0131tt\u0131lar. Say\u0131s\u0131z kurban verdiler. Ger\u00e7ekten de bizim i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fclerimiz, e\u011flencelerden daha iyi \u015feyleri hak ettiler. Onlar, ger\u00e7ekten b\u00fcy\u00fck sanata hak kazand\u0131lar. Bu y\u00fczden biz, halk e\u011fitim ve \u00f6\u011fretimini en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karmak i\u00e7in i\u015flerimizin en ba\u015f\u0131na ald\u0131k. Elbette ki \u00e7ekirdek sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi ko\u015fuluyla, bu, k\u00fclt\u00fcr i\u00e7in bir temel yaratacakt\u0131r. Bu temel \u00fczerinde, \u00f6z\u00fcyle bi\u00e7iminin ger\u00e7ekten birbiriyle uyu\u015faca\u011f\u0131 yeni ve kom\u00fcnist bir sanat olu\u015facak. Bu yol boyunca son derece \u00f6nemli g\u00f6revler, ayd\u0131nlar\u0131m\u0131z\u0131n arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fclmeyi bekliyor. Proleter devrimine kar\u015f\u0131 bor\u00e7lar\u0131n\u0131, bu g\u00f6revleri bilince \u00e7\u0131kart\u0131p \u00fcstesinden gelerek \u00f6deyecekler. \u00c7\u00fcnk\u00fc&#8217; bu devrim, Kom\u00fcnist Manifesto\u2019da ustaca belirtildi\u011fi gibi, rezilce ya\u015fam ko\u015fullar\u0131ndan kurtulup geni\u015f, a\u00e7\u0131k alanlara \u00e7\u0131kmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayan b\u00fct\u00fcn kap\u0131lar\u0131 onlara da a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.\u201d<\/p>\n<p>O gece, zaman\u0131n epeyce ilerlemesine kar\u015f\u0131n ba\u015fka konulardan da s\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131k. Ama bu tart\u0131\u015fmalar\u0131n hi\u00e7biri, Lenin\u2019in sanat, k\u00fclt\u00fcr, halk e\u011fitimi ve \u00f6\u011fretimi \u00fczerine yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fma kadar etkilemedi beni.&#8217;<\/p>\n<p>\u201cEmek\u00e7ileri nas\u0131l da co\u015fkulu ve i\u00e7tenlikle seviyor!\u201d Bu k\u0131\u015f gecesinde ba\u015f\u0131m d\u00f6nerek eve vard\u0131\u011f\u0131m zaman, kafamda bu d\u00fc\u015f\u00fcnce p\u0131r\u0131ld\u0131yordu. \u201cH\u00e2l\u00e2 onu so\u011fuk bir d\u00fc\u015f\u00fcnce makinesi, halk\u0131 yaln\u0131z \u2018bir tarihi kategori\u2019 olarak g\u00f6ren kuru bir form\u00fcl fanati\u011fi ve hi\u00e7 heyecan duymaks\u0131z\u0131n halkla bilardo toplar\u0131yla oynar gibi oynayan biri olarak g\u00f6renler var.\u201d<\/p>\n<p>Lenin\u2019in s\u00f6yledikleri bende \u00f6ylesine derin bir co\u015fku yaratm\u0131\u015ft\u0131 ki, onlar\u0131 hemen genel bir \u00f6zet halinde k\u00e2\u011f\u0131da ge\u00e7irdim. T\u0131pk\u0131 Sovyet Rusya\u2019ya ziyaretimde oldu\u011fu gibi. O zaman da kayda de\u011fer buldu\u011fum her ayr\u0131nt\u0131 yi defterime not alm\u0131\u015ft\u0131m g\u00fcnlerce.<\/p>\n<p>O zaman benimle yapt\u0131\u011f\u0131 bir di\u011fer konu\u015fma s\u0131ras\u0131ndaki a\u00e7\u0131klamalar\u0131 da, ruhumun derinliklerinde g\u00f6m\u00fcl\u00fc kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bat\u0131 \u00fclkelerinden gelen pek \u00e7ok ki\u015fi gibi ben de ya\u015fama \u015fartlar\u0131m\u0131 de\u011fi\u015ftirmek zorunda kal\u0131nca hastaland\u0131m. Lenin beni ziyarete geldi. Sevecen bir ebeveyn gibi gereken t\u0131bbi bak\u0131m\u0131 ve g\u0131day\u0131 al\u0131p almad\u0131\u011f\u0131m\u0131 merak ve endi\u015feyle ara\u015ft\u0131rd\u0131 ve bir \u015feye ihtiyac\u0131m olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0131srarla \u00f6\u011frenmek istedi. Onun omuzlar\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnden yolda\u015f Krupskaya\u2019n\u0131n m\u00fc\u015ftik y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00f6rd\u00fcm. Lenin, her \u015feyin ger\u00e7ekten de benim aktard\u0131\u011f\u0131m kadar iyi olup olmad\u0131\u011f\u0131ndan ku\u015fkuluydu. Bunu \u00f6zellikle \u00f6\u011frenmek istiyordu, \u00e7\u00fcnk\u00fc terk edilmi\u015f bir binan\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc kat\u0131nda kal\u0131yordum.<\/p>\n<p>\u201cT\u00fcm\u00fcyle, Kautsky\u2019nin pe\u015finden gidenlerin ortaya koydu\u011fu devrim a\u015fk\u0131 ve bunu ger\u00e7ekle\u015ftirme yolundaki \u00e7abalar\u0131 gibi,\u201d dedi Lenin alayc\u0131 bir tav\u0131rla. Konu\u015fmam\u0131z hemen politik bir nitelik kazan\u0131verdi.<\/p>\n<p>K\u0131z\u0131l Ordu\u2019nun Polonya\u2019dan geri \u00e7ekili\u015fi, Sovyet birliklerinin cesaretle ve \u015fim\u015fek h\u0131z\u0131yla Var\u015fova\u2019ya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda uyanan devrimci umutlar\u0131 k\u0131rarak moralimizi bozmu\u015f, bu u\u011fursuz olay, tasar\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 bo\u015fa \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Lenin\u2019e, siperli kasketlerindeki k\u0131z\u0131l y\u0131ld\u0131zlar\u0131, delik de\u015fik olmu\u015f askeri \u00fcniformalar\u0131 ve \u00e7ok zaman da sivil elbiseleri, has\u0131r ayakkab\u0131lar\u0131 ya da y\u0131rt\u0131k \u00e7izmeleri ve bindikleri k\u00fc\u00e7\u00fck, \u00e7evik atlar\u0131yla Alman s\u0131n\u0131rlar\u0131nda s\u0131k s\u0131k g\u00f6r\u00fcnen K\u0131z\u0131l Ordu askerlerinin sadece Alman proletaryas\u0131n\u0131n devrimci \u00f6nc\u00fcleri; Scheidemann\u2019lar ve Dittmann\u2019lar \u00fczerinde de\u011fil, k\u00fc\u00e7\u00fck ve b\u00fcy\u00fck burjuvazi \u00fczerinde de b\u0131rakt\u0131klar\u0131 izlenimleri anlatt\u0131m. \u201cPolonya\u2019y\u0131 almay\u0131 ba\u015farabilecekler mi? Alman s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 ge\u00e7ecekler mi? Sonra ne ola cak?\u201d Almanya\u2019da insanlar\u0131n kafalar\u0131n\u0131 b\u00f6yle sorular kurcal\u0131yordu. Birahane stratejistleri, bu sorulara cevap bularak kazanacaklar\u0131 \u00fcne \u015fimdiden haz\u0131rlanm\u0131\u015flard\u0131. Ve b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131flarda ve toplumsal katmanlarda beyaz muhalif Polonya\u2019ya kar\u015f\u0131, \u201cezeli d\u00fc\u015fman\u201d Fransa\u2019ya duyulandan \u00e7ok daha \u015fovence bir kin duyuldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p>Yine de, onlar\u0131n devrim hayali kar\u015f\u0131s\u0131nda duyduklar\u0131 korku, Versay Antla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n kutsall\u0131\u011f\u0131na duyduklar\u0131 korkunun yaratt\u0131\u011f\u0131 sayg\u0131dan ve Polonyal\u0131lara kar\u015f\u0131 i\u00e7lerinde kabaran \u015fovence kinden daha a\u011f\u0131r bas\u0131yordu. A\u011fz\u0131 kalabal\u0131k s\u00fcper-yurtseverler ve kibarca geveleyen pasifistler, bu tehlikeden ka\u00e7\u0131nma yollar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131yorlard\u0131. B\u00fcy\u00fck ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazi, yol arkada\u015flar\u0131 olan reformist unsurlarla birlikte, proletaryay\u0131 durdurmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktayd\u0131lar. Polonya\u2019daki olaylar\u0131n geli\u015fimi i\u015fte b\u00f6yle, biri \u00fcz\u00fcnt\u00fcden g\u00f6zya\u015f\u0131 d\u00f6ken, \u00f6teki ise sevin\u00e7 kahkahalar\u0131 atan g\u00f6zlerle izleniyordu.<\/p>\n<p>Lenin, sendika liderleri ile reformist partinin yan\u0131 s\u0131ra, Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin tutumuna ili\u015fkin verdi\u011fim ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bilgiyi de dikkatle dinledi. Birka\u00e7 dakika kadar sessiz kald\u0131 ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc.<\/p>\n<p>\u201cEvet,\u201d dedi sonunda, \u201cPolonya\u2019da olanlar belki de ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131. Bizim y\u0131lmaz \u00f6nc\u00fcm\u00fcz\u00fcn piyadeden takviye alamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, silah ikmali yapamad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hatta yeteri kadar bayat ekme\u011fi bile olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu y\u00fczden de tah\u0131l ile \u00f6b\u00fcr zorunlu ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak Polonya k\u00f6yl\u00fcs\u00fc ile k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvazisinden metazori yoluyla ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131s\u0131yla biliyorsunuz elbette. Bu durum, Polonya k\u00f6yl\u00fc ve k\u00fc\u00e7\u00fck burjuvas\u0131n\u0131n, K\u0131z\u0131l Ordu askerlerini, onlar\u0131 kurtarmaya gelen karde\u015fleri olarak de\u011fil, ekmeklerine el koyan d\u00fc\u015fmanlar\u0131 olarak g\u00f6rmesine yol a\u00e7t\u0131. Onlar\u0131n duygu, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve eylemlerinin sosyalist ya da devrimci olmaktan uzak, milliyet\u00e7i, \u015fovenist ve emperyalist oldu\u011funu s\u00f6ylemek gereksizdir. Pilsudski(10) ve Daszinski\u2019nin pe\u015finden gidenler taraf\u0131ndan aldat\u0131lan k\u00f6yl\u00fc ve i\u015f\u00e7iler, s\u0131n\u0131f d\u00fc\u015fmanlar\u0131n\u0131 savundular. Bizim cesur K\u0131z\u0131l Ordumuzun askerlerinin a\u00e7l\u0131ktan k\u0131vranarak \u00f6lmelerine g\u00f6z yumdular, \u00fcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck bir de onlar\u0131 tuza\u011fa d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcp \u00f6l d\u00fcrd\u00fcler.<\/p>\n<p>\u201cBizim Budyoni(11) bug\u00fcn belki de d\u00fcnyan\u0131n en ba\u015far\u0131l\u0131 s\u00fcvari subay\u0131 say\u0131lmal\u0131d\u0131r. K\u00f6yl\u00fc k\u00f6kenden geldi\u011fini tabii bilirsiniz. Mare\u015fallerinin asalar\u0131n\u0131 s\u0131rt \u00e7antas\u0131nda ta\u015f\u0131yan Frans\u0131z devrimci ordusunun askerleri gibi, o da asas\u0131n\u0131 eyerindeki heybede ta\u015f\u0131rd\u0131. Ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir stratejik i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fc vard\u0131. G\u00f6z\u00fcn\u00fc budaktan sak\u0131nmayan delili\u011fe varan bir cesareti sahipti. En ac\u0131 yoksunluklar\u0131 ve en b\u00fcy\u00fck tehlikeleri, s\u00fcvarileriyle payla\u015ft\u0131. Adamlar\u0131 onun u\u011fruna par\u00e7a par\u00e7a do\u011franmaya raz\u0131yd\u0131lar. O, tok ba\u015f\u0131na b\u00fct\u00fcn bir s\u00fcvari b\u00f6l\u00fc\u011f\u00fc de\u011ferindeydi\u2026 Yine de, Budyoni ve di\u011fer devrimci askeri \u00f6nderlerin sahip olduklar\u0131 \u00fcst\u00fcn \u00f6zelliklerin g\u00fcc\u00fc, bizim askeri ve teknik kusurlar\u0131m\u0131z\u0131 dengelemeye yetmedi.<\/p>\n<p>\u201cT\u0131pk\u0131 Brest-Litovsk Anla\u015fmas\u0131\u2019nda(12) oldu\u011fu gibi; Polonya\u2019yla bar\u0131\u015f(13) g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin sonland\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n ilk defa burada b\u00fcy\u00fck bir diren\u00e7le kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilir misiniz? Polonyal\u0131lar\u0131 g\u00f6zeten ve bizim i\u00e7in pek insafs\u0131z olan bar\u0131\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131 onaylamadan yana oldu\u011fum i\u00e7in yo\u011fun bir m\u00fccadele vermek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131m. \u015eimdiden b\u00fct\u00fcn uzmanlar\u0131m\u0131z, e\u011fer Polon ya\u2019daki i\u015fler, \u00f6zellikle b\u00fcy\u00fck darl\u0131k i\u00e7indeki mali durumu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131rsa, hele bir de biz k\u0131sa bir s\u00fcre daha \u00e7arp\u0131\u015fmaya devam edebilirsek, bar\u0131\u015f ko\u015fullar\u0131n\u0131n \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde bizden yana \u00e7evrilebilece\u011fini iddia ediyorlar. Bu olayda tam zafer bile olanaks\u0131z g\u00f6r\u00fcnmemektedir. Polonya\u2019n\u0131n Do\u011fu Gali\u00e7ya ve di\u011fer kesimlerinde ulusal \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n s\u00fcrmesi, Polonya\u2019n\u0131n askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fcn epeyce zay\u0131flamas\u0131na yol a\u00e7acakt\u0131r. Frans\u0131zlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 sava\u015f yard\u0131mlar\u0131na ve verdi\u011fi bor\u00e7lara ra\u011fmen, hi\u00e7 durmadan artan askeri harcamalar ve g\u00fcc\u00fc t\u00fckenmi\u015f Polonya hazinesi sonunda k\u00f6yl\u00fc ve i\u015f\u00e7ileri eyleme s\u00fcr\u00fckleyecektir. E\u011fer sava\u015f s\u00fcrerse bizim \u015fans\u0131m\u0131z\u0131n s\u00fcrekli artaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren ba\u015fka deliller de ek olarak g\u00f6sterilmi\u015ftir.\u201d<\/p>\n<p>K\u0131sa bir duraklamadan sonra devam etti:<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cKendi ad\u0131ma s\u00f6ylemeliyim ki, bizim durumumuzun, ne pahas\u0131na olursa olsun sonunda bar\u0131\u015f gerektirecek bir konumda olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. K\u0131\u015fa dayanabiliriz. Ama ben politik g\u00f6r\u00fc\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan, d\u00fc\u015fman\u0131 yar\u0131 yolda kar\u015f\u0131laman\u0131n daha ak\u0131ll\u0131ca oldu\u011funu hesapl\u0131yorum. A\u011f\u0131r bir bar\u0131\u015f\u0131n do\u011furaca\u011f\u0131 ge\u00e7ici zararlar bana sava\u015f\u0131n devam\u0131ndan daha ye\u011flenir g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Bizim Polonya\u2019yla ili\u015fkimiz, ancak bu yolla en sonunda kazan\u00e7l\u0131 bir duruma girebilir. Biz Polonya\u2019yla bar\u0131\u015f\u0131, Wrangel\u2019e var g\u00fcc\u00fcm\u00fczle vurarak ona ezici darbeyi indirmek i\u00e7in kullan\u0131yoruz. Sovyet Rusya, bir tek kendini ve devrimi savunmak i\u00e7in sava\u015fa girece\u011fini, d\u00fcnya \u00fczerinde bar\u0131\u015f\u0131 g\u00f6zeten tek b\u00fcy\u00fck \u00fclke oldu\u011funu kan\u0131tlamal\u0131d\u0131r. Herhangi bir \u00fclkenin topraklar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmenin, herhangi bir ulusu boyunduruk alt\u0131na alman\u0131n ya da genel olarak herhangi bir emperyalist maceraya giri\u015fmenin, kendi yap\u0131s\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu g\u00f6sterirse kazanacakt\u0131r. Ama yan\u0131tlanmas\u0131 gereken hepsinden \u00f6nemli soru \u015fudur: En zorunlu ihtiya\u00e7 maddelerinden yoksun olarak Rus halk\u0131n\u0131 yeni bir k\u0131\u015f seferberli\u011finin deh\u015fet ve ac\u0131lar\u0131na s\u00fcrebilir miyiz? Daha \u00f6nce b\u00f6ylesi bir\u00e7ok yoksullu\u011fa katlanm\u0131\u015f olan kahraman K\u0131z\u0131l Ordumuzu, i\u015f\u00e7i ve k\u00f6yl\u00fclerimizi bir kez daha cepheye g\u00f6nderebilir miyiz? Emperyalist sava\u015ftan ve i\u00e7 Sava\u015f\u2019tan y\u0131llar sonra, milyonlarca insan\u0131n sessiz bir \u00fcmitsizlikle telef olaca\u011f\u0131, yoksulluk \u00e7ekece\u011fi, donaca\u011f\u0131 yeni bir k\u0131\u015f seferberli\u011fine ba\u015flamak. Erzak sto\u011fu yok ve giyim e\u015fyalar\u0131 \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir durumda. Hi\u00e7 almadan s\u00fcrekli veren i\u015f\u00e7iler inliyor, k\u00f6yl\u00fcler \u015fik\u00e2yet ediyor\u2026 Hay\u0131r, ben bir k\u0131\u015f seferberli\u011finde halk\u0131m\u0131z\u0131 bekleyen deh\u015feti akl\u0131ma bile getirmek istemiyorum. Biz ancak bar\u0131\u015f yapabiliriz.\u201d<\/p>\n<p>Lenin konu\u015furken, y\u00fcz\u00fcn\u00fc s\u0131k s\u0131k k\u0131r\u0131\u015ft\u0131r\u0131yordu. B\u00fcy\u00fckl\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fckl\u00fc say\u0131s\u0131z k\u0131r\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n her biri derin bir \u00fcz\u00fcnt\u00fcn\u00fcn ya da kemirgen bir ac\u0131n\u0131n \u00fcr\u00fcn\u00fcyd\u00fc\u2026 Sonra gitti.<\/p>\n<p>Bir keresinde bana, denizden Perekop\u2019u almakla g\u00f6revlendirilen K\u0131z\u0131l Ordu askerlerinin onbinlerce deri elbiseye ihtiya\u00e7lar\u0131 oldu\u011funu anlatm\u0131\u015ft\u0131. Ama, daha bu elbiseleri haz\u0131r edemeden sevin\u00e7li haberler bize ula\u015ft\u0131: Sovyet Rusya\u2019n\u0131n korkusuz savunucular\u0131, cesur kurnandan Frunze\u2019nin(14) y\u00f6netiminde, sald\u0131r\u0131yla alm\u0131\u015flard\u0131 Berzah\u2019\u0131. Bu e\u015fsiz bir askeri ba\u015far\u0131yd\u0131. Erlerle kumandanlar\u0131n\u0131n e\u015fit payla\u015ft\u0131klar\u0131 bir onurdu bu.<\/p>\n<p>Bu, Lenin\u2019i \u00fcz\u00fcnt\u00fclerinin bir tanesinden kurtarm\u0131\u015ft\u0131. G\u00fcney Cephesi\u2019nde bir k\u0131\u015f seferberli\u011fi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 ortadan kalkm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><em>\u00c7a\u011fda\u015flar\u0131n\u0131n G\u00f6z\u00fcyle Lenin, \u00e7eviren: G\u00fcne\u015f \u015eahiner, <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Evrensel Bas\u0131m Yay\u0131n, \u0130stanbul, 2005<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Notlar<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(1) Lenin 21 Ocak 1924 g\u00fcn\u00fc \u00f6\u011fleden sonra saat 6:50\u2032de \u00f6ld\u00fc<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(2) \u0130kinci Enternasyonalin Yedinci Kongresi (18 24 A\u011fustos 1907).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(3) Rosa Luxemburg (1871-1919): Alman i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 hareketinin \u00f6nemli \u00f6nderlerinden, \u0130kinci Enternasyonal ve Alman Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin \u2018Sol\u2019 kanad\u0131nda yer ald\u0131. Tutukland\u0131 ve 15 Ocak 1919\u2032da vah\u015fice \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(4) N. K. Krupskaya Lenin\u2019in kar\u0131s\u0131 ve silah yolda\u015f\u0131 (1869 1939). M. i. Ulyanova: Lenin\u2019in kendisinden k\u00fc\u00e7\u00fck olan k\u0131z karde\u015fi. Pravda\u2019n\u0131n yaz\u0131 kurulu sekreteri (1878-1937)<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(5) Bu konferans\u0131 \u00f6rg\u00fctleyenler aras\u0131nda C Zetkin, N. K. Krupskaya ve \u0130. F. Arrnand da bulunuyordu<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(6) Karlstadt: Reformasyon\u2019un \u00fcnl\u00fc bir ki\u015fisi<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(7) Resim ikonoklastlar\u0131: VIII. ve IX. y\u00fczy\u0131llarda Do\u011fu kiliselerindeki aziz tasvirlerini kald\u0131ran H\u0131ristiyanl\u0131\u011f\u0131n mezhebinin \u00fcyeleri, geleneksel eserleri tahrip taraftarlar\u0131 \u2013\u00e7. n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(8) Karl Kautsky: Alman Sosyal Demokrasisi\u2019nin ve \u0130kinci Enternasyonal\u2019in liderlerinden biri. \u00d6nceleri Marksist, daha sonra bir Marksizm d\u00f6ne\u011fi ve oport\u00fcnizmin en tehlikeli t\u00fcr\u00fc olan Merkezcilik\u2019in ideolo\u011fu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(9) Panem et circences: \u00c7\u00f6k\u00fc\u015f d\u00f6neminde Roma \u0130mparatorlu\u011fu\u2019nun b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerine dolu\u015fan i\u015fsiz y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131 uyutmak amac\u0131yla d\u00fczenlenen e\u011flenceler ve onlara ekmek da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131, -\u00e7.n.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(10) J. Pilsudski: Polonya devlet ba\u015fkan\u0131 ve gerici diktat\u00f6r (1918 22). Sovyet Rusya\u2019ya kar\u015f\u0131 Polonya sava\u015f\u0131n\u0131 \u00f6rg\u00fctleyenlerden biri.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(11) S M. Budyoni (D.1883): Sovyet asken lideri ve devlet adam\u0131. Birinci S\u00fcvari Ordusuna Kumanda etti (1919-1920). Sovyetler Birli\u011fi Mare\u015fali.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(12) Brest-Litovsk Antla\u015fmas\u0131. 3 Mart 1918\u2032de, Sovyet Rusya ve Almanya, Avusturya-Macaristan, T\u00fcrkiye ve Bulgaristan aras\u0131nda imzalanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(13) 18 Mart 1921\u2032de, Riga\u2019da Polonya\u2019yla imzalanan bar\u0131\u015f antla\u015fmas\u0131<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">(14) M.V. Frunze (1885-1925): Asker ve Kom\u00fcnist Partisi\u2019nin \u00f6nemli liderlerinden biri. \u0130\u00e7 sava\u015f s\u0131ras\u0131nda, Do\u011fu, T\u00fcrkistan ve G\u00fcney cephelerine kumanda etti. Cumhuriyet Devrimci Askeri Konsey Ba\u015fkan\u0131. Savunma Halk Komiseri (1925).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eu saatlerde e\u015fsiz \u00f6nderimizin aram\u0131zdan ayr\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n hepimizi derin bir yasa g\u00f6men ac\u0131s\u0131n\u0131 y\u00fcre\u011fimizde duyuyoruz.(1) \u00c7akan bir \u015fim\u015fe\u011fin \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 gibi ger\u00e7e\u011fi bizden \u00e7ok \u00f6nce g\u00f6rebilen o y\u00fcce insan\u0131n an\u0131s\u0131 hep bizimle olacak. Lenin\u2019in ki\u015fili\u011fi, b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nder olmakla b\u00fcy\u00fck bir insan olman\u0131n m\u00fckemmel uyumunun ifadesidir. Bu kendine \u00f6zg\u00fc niteli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden Lenin\u2019in an\u0131s\u0131 -Kom\u00fcn sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u015fanl\u0131 \u015fehitleri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[156],"tags":[],"class_list":{"0":"post-5922","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-genel-tarih"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v24.9 (Yoast SEO v24.9) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u00c7a\u011fda\u015flar\u0131n\u0131n G\u00f6z\u00fcyle Lenin | Lenin\u2019den An\u0131lar\u0131m - Clara Zetkin - narteks.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u00c7a\u011fda\u015flar\u0131n\u0131n G\u00f6z\u00fcyle Lenin | Lenin\u2019den An\u0131lar\u0131m - Clara Zetkin\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"\u015eu saatlerde e\u015fsiz \u00f6nderimizin aram\u0131zdan ayr\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n hepimizi derin bir yasa g\u00f6men ac\u0131s\u0131n\u0131 y\u00fcre\u011fimizde duyuyoruz.(1) \u00c7akan bir \u015fim\u015fe\u011fin \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 gibi ger\u00e7e\u011fi bizden \u00e7ok \u00f6nce g\u00f6rebilen o y\u00fcce insan\u0131n an\u0131s\u0131 hep bizimle olacak. Lenin\u2019in ki\u015fili\u011fi, b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nder olmakla b\u00fcy\u00fck bir insan olman\u0131n m\u00fckemmel uyumunun ifadesidir. Bu kendine \u00f6zg\u00fc niteli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden Lenin\u2019in an\u0131s\u0131 -Kom\u00fcn sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u015fanl\u0131 \u015fehitleri [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"narteks.net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-04-27T09:51:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"90\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"33 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tar\u0131k\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\"},\"headline\":\"\u00c7a\u011fda\u015flar\u0131n\u0131n G\u00f6z\u00fcyle Lenin | Lenin\u2019den An\u0131lar\u0131m &#8211; Clara Zetkin\",\"datePublished\":\"2011-04-27T09:51:30+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/\"},\"wordCount\":6549,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Genel Tarih\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/\",\"name\":\"\u00c7a\u011fda\u015flar\u0131n\u0131n G\u00f6z\u00fcyle Lenin | Lenin\u2019den An\u0131lar\u0131m - Clara Zetkin - narteks.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\"},\"datePublished\":\"2011-04-27T09:51:30+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/narteks.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u00c7a\u011fda\u015flar\u0131n\u0131n G\u00f6z\u00fcyle Lenin | Lenin\u2019den An\u0131lar\u0131m &#8211; Clara Zetkin\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"name\":\"narteks.net\",\"description\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"alternateName\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\",\"name\":\"narteks.net\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"width\":300,\"height\":90,\"caption\":\"narteks.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/narteks\",\"https:\/\/instagram.com\/narteksnet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\",\"name\":\"Tar\u0131k\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tar\u0131k\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/narteks.net\"],\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u00c7a\u011fda\u015flar\u0131n\u0131n G\u00f6z\u00fcyle Lenin | Lenin\u2019den An\u0131lar\u0131m - Clara Zetkin - narteks.net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"\u00c7a\u011fda\u015flar\u0131n\u0131n G\u00f6z\u00fcyle Lenin | Lenin\u2019den An\u0131lar\u0131m - Clara Zetkin","og_description":"\u015eu saatlerde e\u015fsiz \u00f6nderimizin aram\u0131zdan ayr\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n hepimizi derin bir yasa g\u00f6men ac\u0131s\u0131n\u0131 y\u00fcre\u011fimizde duyuyoruz.(1) \u00c7akan bir \u015fim\u015fe\u011fin \u0131\u015f\u0131nlar\u0131 gibi ger\u00e7e\u011fi bizden \u00e7ok \u00f6nce g\u00f6rebilen o y\u00fcce insan\u0131n an\u0131s\u0131 hep bizimle olacak. Lenin\u2019in ki\u015fili\u011fi, b\u00fcy\u00fck bir \u00f6nder olmakla b\u00fcy\u00fck bir insan olman\u0131n m\u00fckemmel uyumunun ifadesidir. Bu kendine \u00f6zg\u00fc niteli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden Lenin\u2019in an\u0131s\u0131 -Kom\u00fcn sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n \u015fanl\u0131 \u015fehitleri [&hellip;]","og_url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/","og_site_name":"narteks.net","article_published_time":"2011-04-27T09:51:30+00:00","og_image":[{"width":300,"height":90,"url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","type":"image\/png"}],"author":"Tar\u0131k","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@narteks","twitter_site":"@narteks","twitter_misc":{"Yazan:":"Tar\u0131k","Tahmini okuma s\u00fcresi":"33 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/"},"author":{"name":"Tar\u0131k","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca"},"headline":"\u00c7a\u011fda\u015flar\u0131n\u0131n G\u00f6z\u00fcyle Lenin | Lenin\u2019den An\u0131lar\u0131m &#8211; Clara Zetkin","datePublished":"2011-04-27T09:51:30+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/"},"wordCount":6549,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"articleSection":["Genel Tarih"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/","url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/","name":"\u00c7a\u011fda\u015flar\u0131n\u0131n G\u00f6z\u00fcyle Lenin | Lenin\u2019den An\u0131lar\u0131m - Clara Zetkin - narteks.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#website"},"datePublished":"2011-04-27T09:51:30+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/04\/27\/cagdaslarinin-gozuyle-lenin-lenin-den-anilarim-clara-zetkin\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/narteks.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u00c7a\u011fda\u015flar\u0131n\u0131n G\u00f6z\u00fcyle Lenin | Lenin\u2019den An\u0131lar\u0131m &#8211; Clara Zetkin"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/narteks.net\/#website","url":"https:\/\/narteks.net\/","name":"narteks.net","description":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"alternateName":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization","name":"narteks.net","url":"https:\/\/narteks.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","width":300,"height":90,"caption":"narteks.net"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/narteks","https:\/\/instagram.com\/narteksnet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca","name":"Tar\u0131k","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tar\u0131k"},"sameAs":["http:\/\/narteks.net"],"url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5922","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5922"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5922\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5922"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5922"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5922"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}