![](\"http:\/\/www.keremdoksat.com\/wp-content\/Lacan.gif\")
EKS\u0130KL\u0130K VE UTAN\u00c7<\/p>\nEKS\u0130KL\u0130K VE UTAN\u00c7<\/p>\n
Anal d\u00f6nemi fallik d\u00f6neme ba\u011flayan kav\u015fakta, \u00f6znede fallus imleyenine denk d\u00fc\u015fen organ\u0131n (penis ya da klitorisin) bir \u201ceksik\u201d ve bir \u201cutan\u00e7\u201d ile e\u015fle\u015fti\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Anal d\u00f6nemin nihai bi\u00e7imini alm\u0131\u015f s\u00fcperegoya (\u00fcstben) aktaraca\u011f\u0131 \u201cs\u00fcperego \u00e7ekirde\u011fi\u201d, \u00d6teki kar\u015f\u0131s\u0131nda utan\u00e7, k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015fme, sevgiyi kaybetme korkusu ile kendini belli eder. Bu naho\u015f deneyimler d\u00f6nemin ay\u0131rdedici niteli\u011fi olarak, \u00f6zellikle \u201cbeden-ben\u201d ile e\u015fle\u015fmi\u015ftir. Burada bedeninden utanman\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn a\u011f\u0131rl\u0131klar\u0131 da i\u00e7erecek \u015fekilde \u201cbeden-ben\u201d ve \u201cutan\u00e7\u201d bizi fallik d\u00f6nemin ba\u015flang\u0131c\u0131ndaki narsisistik \u00f6rselenmeye g\u00f6t\u00fcrecek kavramlar olarak \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor.
Ayna Evresi\u2019nde anneden ikinci kez fakat bu sefer psikolojik olarak do\u011fan, yani kendini annesinden ayr\u0131 i\u015faretlemeye ba\u015flayan bebe\u011fin ayna kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201ckendi imgesini bir bayram co\u015fkusuyla ele ge\u00e7irmesi\u201dne dikkat \u00e7eker Lacan. Bu ku\u015fkusuz \u201colu\u015f\u201dun \u201cbeden-ben\u201dde bedenle\u015fen ve \u00d6teki taraf\u0131ndan da payla\u015f\u0131lmas\u0131 beklenen sevincidir. Bu beklenti her \u015feyden \u00f6nce, bu yeni varolu\u015fun canl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n do\u011frulanmas\u0131 beklentisidir ve kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131nda bu anlamda kaydedilecektir.
Bebe\u011fin hen\u00fcz istemli hareket d\u00fczleminde kazanamad\u0131\u011f\u0131 beden b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00d6teki\u2019nin bedeninden dolay\u0131mlanarak \u00f6nceden \u00fcstlenmesini sa\u011flamak gibi bir \u00f6neme de sahip olan Ayna Evresi temel olarak \u201colmak\u201d kavram\u0131n\u0131 psikanalize sokmu\u015f olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan anlaml\u0131d\u0131r. Kohut\u2019un diliyle konu\u015fmak gerekirse \u201comnipotent, te\u015fhirci muhte\u015fem benlik\u201d ile \u201c\u00d6teki\u2019nin arzusunu arzulayan \u201c \u00e7ocuk burada ilk narsisistik \u00f6rselenmelerine a\u00e7\u0131l\u0131r. Art\u0131k bu narsisistik \u00f6rselenmenin i\u015faretini kazanaca\u011f\u0131 ve Oidipal simgeselli\u011fe ula\u015faca\u011f\u0131 fallik geli\u015fimin mant\u0131\u011f\u0131na geliyoruz. Yani, \u201colmak\u201d sorunsal\u0131n\u0131n narsisistik \u00f6rselenmesinin kendine yabanc\u0131la\u015fm\u0131\u015f i\u015faretini bulaca\u011f\u0131 (penise) \u201csahip olmak\u201d (ya da olmamak) sonucuna ba\u011flan\u0131yoruz.
\u00d6teki\u2019nin arzusunu arzulayan \u00f6zne, fallik ilgilerini kazan\u0131p dildeki becerilerini geli\u015ftirdi\u011finde \u00d6teki\u2019nin (annenin) arzusunun, annenin kendi penis eksi\u011fiyle ili\u015fkilendirdi\u011fi bir tarzda babaya tabi oldu\u011funu ke\u015ffeder. (annenin fallusa sahip olmamas\u0131, fallusa sahip olan\u0131n baba oldu\u011funa i\u015faret etmesi bak\u0131m\u0131ndan anlaml\u0131d\u0131r) O halde \u00d6teki\u2019nin arzusu burada dolay\u0131mland\u0131r\u0131c\u0131 bir rol oynayarak \u00e7ocu\u011fa \u201cBaba\u201dy\u0131 g\u00f6stermi\u015f olur. \u0130\u015fte bu noktada k\u0131z olsun erkek olsun insan yavrusu derinden sars\u0131l\u0131r. Baba\u2019n\u0131n fallusu kar\u015f\u0131s\u0131nda sahip oldu\u011fu \u015fey, sahip olmad\u0131\u011f\u0131ndan daha de\u011ferli de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, \u201cbeden-ben\u201din bu b\u00f6l\u00fcm\u00fc cinselli\u011fe adanm\u0131\u015f olmakla beraber \u2013hen\u00fcz- cinsel bir erk ta\u015f\u0131maz. \u201cBeden-ben\u201din bu \u201ceksi\u011fi\u201d utan\u00e7 kayna\u011f\u0131d\u0131r. \u0130nsan yavrusu b\u00f6ylece \u201colmak\u201dtaki eksi\u011fini fallus imleyeniyle i\u015faretler.
K\u00fclt\u00fcr\u00fcn simge d\u00fczenine ge\u00e7i\u015f, \u00f6znenin yar\u0131lmas\u0131n\u0131 da birlikte getirir. \u00d6zne kendini sosyok\u00fclt\u00fcrel simgeselle\u015ftirmede ayr\u0131msar ve belirlerken, kendi otantik fenomenolojik solipsizmini de de yitirmi\u015f olur. Kendini sosyok\u00fclt\u00fcrel kod dolay\u0131m\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnen \u00f6zne giderek kendine yabanc\u0131la\u015f\u0131r. \u0130\u015fte bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131na yol a\u00e7an bu yabanc\u0131la\u015fmad\u0131r.
Yukar\u0131daki ifadeden bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n\u0131n saf fenomenolojik bir ya\u015fant\u0131lama oldu\u011fu \u00e7\u0131kar\u0131lmamal\u0131d\u0131r. \u0130nsan\u0131n bireysel ya\u015fam\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131nda fenomenolojik solipsist bir evre olabilir. Fakat bu psikanaliz a\u00e7\u0131s\u0131ndan ula\u015f\u0131lmaz bir d\u00fczeydir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, insanda ancak simgele\u015fmi\u015f bir ger\u00e7eklik ele al\u0131nabilir ve d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir, bir ara\u015ft\u0131rma nesnesi olarak konumland\u0131r\u0131labilir. \u0130\u015fte, bu nedenle \u201cbilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 bir dil gibi yap\u0131la\u015fm\u0131\u015f\u201d ise, ara\u015ft\u0131rabilece\u011fimiz bu aland\u0131r.
Sosyok\u00fclt\u00fcrel simgesellik otantik solipsizmi y\u0131kmakla kalmaz, onu tamamen ortadan kald\u0131r\u0131r. \u00d6yle ki, insanda simgeselle\u015fmemi\u015f hi\u00e7bir ya\u015fant\u0131lama olamaz. Simgesel d\u00fczen otantik saf solipsizmin \u00fczerini \u00f6rter ve onu bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 konuma d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcrken, ayn\u0131 zamanda bu solipsizmi de simgele\u015ftirir. Yani, kaba bir benzetmeyle, simgele\u015ftirme yatay bir d\u00fczeyde k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zneyi kendi dolay\u0131ms\u0131z ya\u015fant\u0131lamas\u0131ndan keserek ay\u0131r\u0131rken, dikey bir d\u00fczeyde de bu saf fenomenolojik ya\u015fant\u0131lamaya da retroaktif bir etkinlikle k\u00fclt\u00fcrel simgesini, ad\u0131n\u0131 verir, simgeselle\u015ftirmenin ard\u0131nda kalan simgeselle\u015fmemi\u015f otantik deneyim de simgele\u015fir.
Otantik solipsizmin simgesi Fallus\u2019tur, yani k\u00fclt\u00fcrel egemenli\u011fin, eksiksizli\u011fin, b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn simgesi olan Fallus. Otantik solipsizmi y\u0131kan Baban\u0131n Ad\u0131, Baban\u0131n Yasas\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in, baba \u00e7ocu\u011fu annesiyle dolay\u0131ms\u0131z b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcnden ay\u0131ran g\u00fc\u00e7 oldu\u011fu i\u00e7in, yani baba \u00e7ocu\u011fu anneden kesti\u011fi, kastre etti\u011fi i\u00e7in yitirilen otantik solipsizm Fallus simgesi ile kodlan\u0131r. Bu kod bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n\u0131 da kuran k\u00f6kensel bast\u0131rmaya denk d\u00fc\u015fer.
Freud iki tip bast\u0131rma ay\u0131r\u0131yor : K\u00f6kensel bast\u0131rma ve \u201ckelimenin tam anlam\u0131yla bast\u0131rma\u201d. Kelimenin tam anlam\u0131yla bast\u0131rmada bast\u0131r\u0131lan psi\u015fik temsilciler, asl\u0131nda k\u00f6kensel olarak bast\u0131r\u0131lm\u0131\u015f temsilciyle ili\u015fkisinden \u00f6t\u00fcr\u00fc bast\u0131rmaya maruz kal\u0131rlar. O halde k\u00f6kensel bast\u0131rma neye dayan\u0131r ? Freud, bu konuya a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmemektedir. Tura, Lacan\u2019dan hareketle soruna bir yan\u0131t bulunabilece\u011fi kan\u0131s\u0131ndad\u0131r.
K\u00f6kensel bast\u0131rman\u0131n hem bilinci hem de bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n\u0131 kuran bir edimin sonucu oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 d\u00fczeyinde libido yat\u0131r\u0131m\u0131 de\u011fi\u015fmeden kalmakta, bilin\u00e7 d\u00fczeyindeyse bir yat\u0131r\u0131m \u00e7ekilmesi s\u00f6z konusu olmaktad\u0131r. Fakat, k\u00f6kensel bast\u0131rmada bast\u0131r\u0131lan temsilci hi\u00e7bir zaman bilin\u00e7 sisteminde yer almad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re burada bir yat\u0131r\u0131m \u00e7ekilmesi s\u00f6z konusu de\u011fildir.K\u00f6kensel bast\u0131rmada, bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 sistemin uygulad\u0131\u011f\u0131 bir kar\u015f\u0131t-yat\u0131r\u0131m s\u00f6z konusudur. \u0130kincil bast\u0131rmada da kar\u015f\u0131t-yat\u0131r\u0131m vard\u0131r, ancak buna yat\u0131r\u0131m \u00e7ekilmesi de eklenmi\u015ftir.
\u201cTam olarak bast\u0131rma\u201dda bast\u0131r\u0131lan simge \u00f6ncelikle bilin\u00e7te (ya da hemen bilin\u00e7alt\u0131nda) yer al\u0131r, sonra da bir yat\u0131r\u0131m \u00e7ekilmesi ve bir kar\u015f\u0131t-yat\u0131r\u0131m uygulamas\u0131 yoluyla bu simge bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131na bast\u0131r\u0131l\u0131r, buna kar\u015f\u0131l\u0131k k\u00f6kensel bast\u0131rmada hi\u00e7 bilin\u00e7li olmam\u0131\u015f bir simge kar\u015f\u0131t-yat\u0131r\u0131m uygulanmas\u0131yla bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n\u0131 kurar.
K\u00f6kensel bast\u0131rmada \u2013hi\u00e7 bilin\u00e7li olmam\u0131\u015f ama bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 da zaten k\u00f6kensel bast\u0131rmayla kurulaca\u011f\u0131na g\u00f6re bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 da olmayan \u2013 bir temsilci bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131na bast\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. \u0130lk akla gelen \u00e7\u00f6z\u00fcm, k\u00f6kensel bast\u0131rmada hem ilk simgeselle\u015fmenin meydana geldi\u011fi, hem ilk simgenin bir ve ayn\u0131 operasyonla bast\u0131r\u0131d\u0131\u011f\u0131, hem de b\u00f6ylece g\u00f6sterenle g\u00f6sterilen aras\u0131ndaki kopmaz ba\u011f\u0131n kuruldu\u011fu \u015feklinde oluyor.
K\u00f6kensel bast\u0131rma ile ya\u015fant\u0131lanan (g\u00f6sterilen) ilk simgesine ula\u015f\u0131r. \u0130\u015fte bu simgele\u015ftirmeden sonra g\u00f6sterenler zinciri g\u00f6sterilenlerle \u00f6rt\u00fc\u015fmeye ba\u015flar. Lacan\u2019a g\u00f6re bu s\u00fcre\u00e7 hi\u00e7bir zaman tam anlam\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fmez.
K\u00f6kensel bast\u0131rma ilk simgele\u015ftirmeyi, t\u00fcm g\u00f6steren zincirinin g\u00f6sterilenler \u00fczerindeki hareketinin stabilize olmas\u0131 i\u00e7in ilk referans noktas\u0131n\u0131 sa\u011flar. Demek ki, Lacan\u2019a g\u00f6re k\u00f6kensel bast\u0131rmayla, g\u00f6steren ve g\u00f6sterilen aras\u0131nda ilk fiksasyon meydana gelmekte ve \u00d6teki\u2019nin alan\u0131ndaki simgeler bu hareket noktas\u0131ndan itibaren stabilize olmaktad\u0131r.
\u00c7ocuk annesi i\u00e7in her \u015fey olma arzusunu sonradan, simgenin d\u00fczenine girdi\u011fi zaman fallus g\u00f6stereni ile i\u015faretler. Bu s\u00fcre\u00e7 k\u00f6kensel bast\u0131rma s\u00fcrecidir. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, \u00e7ocu\u011fun annesi i\u00e7in fallus \u201colmak\u201d arzusu hi\u00e7bir zaman bilin\u00e7te yer almadan do\u011frudan bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131na kodlan\u0131r. Fallus g\u00f6stereni hi\u00e7bir zaman bilin\u00e7te yer almam\u0131\u015ft\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu g\u00f6sterenin g\u00f6sterdi\u011fi ya\u015fant\u0131lama s\u0131ras\u0131nda fallus g\u00f6stereni yoktur, dolay\u0131s\u0131yla bilin\u00e7 d\u00fczeyinde yer alm\u0131\u015f bir ide s\u00f6z konusu edilemez. Simgesel d\u00fczene ge\u00e7i\u015f k\u00f6kensel bast\u0131rmaya anda\u015f ve ayr\u0131lmaz bir bi\u00e7imde ba\u011fl\u0131d\u0131r (Lemaire). Demek ki,biyolojik varl\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn d\u00fczenine ba\u011flayan s\u00fcre\u00e7, \u00f6znenin toplumsal olmayan arzusunu bast\u0131rma yoluna gitmektedir.
Peki,k\u00f6kensel bast\u0131rmada \u00e7ocu\u011fun arzusu neden Fallus simgesiyle kodlanmaktad\u0131r ? Bu tamamen ataerkil hatta fallus merkezci k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131m\u0131zdan ve k\u00fclt\u00fcrel bir kurum olan ailenin ensest yasa\u011f\u0131n\u0131n yasas\u0131 ile d\u00fczenlenmi\u015f olmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r.
\u00d6zne simgesel d\u00fczene girerken, bu d\u00fczende kendi kimli\u011fini kazanaca\u011f\u0131 s\u00fcreci ba\u015flat\u0131rken kendi ilk kimli\u011fini, yani \u201cFallus olmak\u201d kimli\u011fini de geride b\u0131rakm\u0131\u015f olur. B\u00f6ylece, k\u00f6kensel bast\u0131rmayla \u201cvarl\u0131kta \/ olmakta\u201d eksik de a\u00e7\u0131lm\u0131\u015f olur.
Lacan\u2019da Oidipal duruma ge\u00e7i\u015fle simgesel k\u00fclt\u00fcrel d\u00fczene ge\u00e7i\u015f ayn\u0131 anlama gelir. Lacan\u2019da Ben ile Ben-olmayan\u0131n ayr\u0131\u015fmas\u0131, ger\u00e7ekli\u011fin ger\u00e7eklik stat\u00fcs\u00fcne ula\u015fmas\u0131, \u00f6zneyle nesne aras\u0131na giren simgenin dolay\u0131m\u0131 sayesinde olmaktad\u0131r. Ger\u00e7i, Lacan\u2019\u0131n narsisistik d\u00f6nemi olan Ayna Evresi\u2019nde \u201cben\u201d denebilecek bir \u015fey ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f, ayr\u0131\u015fmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r ama bu sadece bir imkand\u0131r ve bu imkan\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren bir dolay\u0131m akt\u0131d\u0131r, simge kullanmakt\u0131r. \u00c7ocuk k\u00fclt\u00fcrel baban\u0131n, simgenin d\u00fcnyas\u0131na girdi\u011fi oranda annesiyle dolay\u0131ms\u0131z ili\u015fkisini, eksiksiz solipsizmini yitirir, b\u00f6ylece de kendisini anneden ay\u0131rdetmeye ba\u015flar. Kendisini annesinin bir par\u00e7as\u0131 (fallusu) olarak g\u00f6rmek yerine, anneden kopmu\u015f bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck olarak alg\u0131lar. Ben\u2019in ayr\u0131\u015fmas\u0131 demek, Ben\u2019in Ben-olmayandan ayr\u0131\u015fmas\u0131 demektir. Zaten, ger\u00e7ekli\u011fin ger\u00e7eklik stat\u00fcs\u00fcn\u00fc almas\u0131n\u0131 ko\u015fulland\u0131ran s\u00fcre\u00e7 de budur.
Lacan\u2019da Ben-olanla Ben-olmayan\u0131n ayr\u0131\u015fmas\u0131, yani klasik teorideki Ego i\u015flevine giri\u015f do\u011frudan simgesel d\u00fczene, bir ba\u015fka deyi\u015fle Oidipal d\u00fczene giri\u015fle ko\u015fulland\u0131r\u0131lan bir s\u00fcre\u00e7 olarak yorumlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumda, Tura\u2019ya g\u00f6re, egonun olu\u015fumu ile s\u00fcperegonun olu\u015fumunu anda\u015f saymak gerekir.
Lacan\u2019a g\u00f6re psi\u015fik belirlenim toplumsal simge sisteminin \u00f6zneyi a\u015fan yap\u0131s\u0131ndan kaynaklan\u0131r. \u00d6zne kendi ger\u00e7ekli\u011fini, deneyimini ancak bu nesnel k\u00fclt\u00fcrel simge sisteminden dolay\u0131mlanarak kavrar, d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr ve dile getirirken, bu otonom ger\u00e7ekli\u011fin presubjektif yap\u0131s\u0131n\u0131n bi\u00e7imsel kurallar\u0131na da tabi olur. Lacan\u2019a g\u00f6re dil ile belirlenme, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn simgesel d\u00fczenine girme, Oidipal evre ile ayn\u0131 anlama gelmektedir.
\u015eimdilik simgesel belirlenmeyle Oidipus aras\u0131ndaki ili\u015fkiyi kabaca \u015f\u00f6yle ifade edebiliriz : \u0130nsan yavrusu dil ile k\u00fclt\u00fcrel bir kurum olan ailede ve ailenin s\u00f6ylemi sayesinde kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r. Demek ki, ailenin Oidipal d\u00fczenini yans\u0131tan aile s\u00f6ylemi, \u00f6znenin dil ile belirlenmesinin, k\u00fclt\u00fcrel simge sistemine girmesinin, toplumsal \u00f6znenin kurulu\u015funun ilk ad\u0131m\u0131d\u0131r. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, toplumsal simge sistemine giri\u015f Oidipus karma\u015fas\u0131 sayesinde ger\u00e7ekle\u015fir.
Lacan\u2019a g\u00f6re simge ya da b\u00fct\u00fcn\u00fcyle simge sistemi \u00fc\u00e7l\u00fc bir etki ifa etmektedir. \u0130lk olarak \u201cben\u201d ile \u201cben-olmayan\u201d\u0131, i\u00e7sel olanla d\u0131\u015fsal olan\u0131 ay\u0131rdetmeye imkan tan\u0131maktad\u0131r. \u0130kinci olarak subjektiviteyi, i\u00e7selli\u011fi bu i\u00e7selli\u011fin ifadesi olan s\u00f6ylemden ay\u0131rdetmeye imkan tan\u0131maktad\u0131r. Yani, simgenin d\u00fczeninin \u00f6zerk yap\u0131s\u0131, insan\u0131n kendi ger\u00e7ekli\u011fine de bir mesafe alarak d\u00fc\u015f\u00fcnmesine imkan tan\u0131maktad\u0131r. \u0130nsan kendi subjektivitesini, bu subjektiviteden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak d\u00fc\u015f\u00fcnebilme imkan\u0131na kavu\u015fur. Bir anlamda bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n\u0131 da kuran budur zaten. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak da simgenin d\u00fczeni insan\u0131 bir \u00f6zne olarak di\u011ferleri kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumuna yerle\u015ftirir. Oidipal d\u00f6nemi d\u00fc\u015f\u00fcnelim ; burada simgesel d\u00fczene giren \u00e7ocuk, anne ve baba kar\u015f\u0131s\u0131ndaki k\u00fclt\u00fcrel konumunu gene simge sayesinde kazan\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, Oidipal d\u00fczen \u00f6z\u00fcnde simgesel d\u00fczendir.
\u0130nsanlar\u0131n birbirleriyle k\u00fclt\u00fcrel ili\u015fkilerinin, (s\u00f6z gelimi en basit ve arkaik bi\u00e7imi Levi-Strauss\u2019a g\u00f6re akrabal\u0131k ili\u015fkileri olan k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131lar\u0131n) dilin bi\u00e7imlerinin birbirleriyle ili\u015fkileri \u00e7er\u00e7evesinde belirlenmesi yap\u0131s\u0131na tam anlam\u0131yla uyan bir yap\u0131s\u0131 vard\u0131r. \u00dcstelik, bu ili\u015fkilerin belirledi\u011fi konumlar da dilin d\u00fczeninde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r ve bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn eski ku\u015faklar\u0131ndan yenilerine bu yolla ta\u015f\u0131n\u0131r. Demek ki, simgenin d\u00fczenine girmekle birey kendi k\u00fclt\u00fcrel konumunu, her \u015feyden \u00f6nce k\u00fclt\u00fcrel bir kurum olan ailenin yap\u0131s\u0131 i\u00e7indeki konumunu da kazanm\u0131\u015f olur. B\u00f6ylece birey k\u00fclt\u00fcr\u00fcn d\u00fczeni i\u00e7inde ayr\u0131mla\u015fm\u0131\u015f bir \u00f6zne halini al\u0131r. S\u00f6ylemin belirleyici bir boyutunu da bu konum olu\u015fturur. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bir s\u00f6z ancak belli bir konumda anlam kazan\u0131r ve s\u00f6z konusu konum da bizzat s\u00f6ylemin kendisi kadar semboliktir.
\u00d6zne simgesel d\u00fczende kendini bir g\u00f6steren arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla i\u015faret ederken bir, simge olarak simge d\u00fczeninin kurallar\u0131na tabi olur. Dil, \u00f6znenin ger\u00e7eklikle, kendisiyle, \u00f6tekilerle ili\u015fkisini d\u00fczenler. Lacan\u2019a g\u00f6re, \u00f6zne kendini simgesel d\u00fczende bir g\u00f6steren arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla temsil etti\u011finde, sadece bu d\u00fczenin kurallar\u0131na tabi olmay\u0131 \u00fcstlenmi\u015f olmaz, ayn\u0131 zamanda bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131na yola\u00e7an b\u00f6l\u00fcnmeyi de kabullenir.
\u0130nsan, k\u00fclt\u00fcrel simge sistemi sayesinde ve \u00e7er\u00e7evesinde kendi \u00f6z ya\u015fant\u0131lamas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek suretiyle bu ya\u015fant\u0131lamas\u0131ndan uzakla\u015ft\u0131k\u00e7a, bir ba\u015fka deyi\u015fle kendi ger\u00e7e\u011fini toplumsal norm sistemlerine g\u00f6re d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck\u00e7e bir bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131na da sahip olur.
Dil toplumsal bir veriyi, bir k\u00fclt\u00fcr\u00fc, yasaklar\u0131 ve yasalar\u0131 ta\u015f\u0131r. Bu \u00e7ok boyutlu simgesel d\u00fczene giren \u00e7ocuk, bu d\u00fczen taraf\u0131ndan bi\u00e7imlendirilecek, onun silinmez damgas\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yacakt\u0131r ve \u00fcstelik bunlar \u00e7ocuk fark\u0131nda olmaks\u0131z\u0131n ger\u00e7ekle\u015fecektir. Dilin simgesel sistemine ge\u00e7i\u015f, k\u00fclt\u00fcrel d\u00fczene ge\u00e7mekle e\u015fanlaml\u0131 oldu\u011funa g\u00f6re , \u201canne\u201d , \u201dbaba\u201d , \u201daile\u201d, \u201dakrabal\u0131k ili\u015fkileri\u201d vb. sadece dilde ya da aile s\u00f6yleminde belirlenmi\u015f-tan\u0131mlanm\u0131\u015f olmakla kalmaz ; k\u00fclt\u00fcrel bir yap\u0131 olarak aile, bu s\u00f6ylemin ger\u00e7ekle\u015fmesi, somutla\u015fmas\u0131, maddile\u015fmesidir. O halde k\u00fclt\u00fcrel s\u00f6ylemler, ideolojiler, sadece birer tasar\u0131m de\u011fildir, ayn\u0131 zamanda nesnel bir niteliktirler, maddidirler. \u0130deolojiler, s\u00f6ylemler ger\u00e7ekli\u011fi tasar\u0131m d\u00fczeyinde temsil etmekle kalmaz, bu ger\u00e7ekli\u011fin kurucu bir \u00f6gesini de olu\u015ftururlar.
K\u00fclt\u00fcr\u00fcn simge d\u00fczeyine ge\u00e7i\u015f \u00f6znenin yar\u0131lmas\u0131n\u0131 da birlikte getirmekteydi. \u00d6zne kendini sosyok\u00fclt\u00fcrel simgeselle\u015ftirmede ayr\u0131msar ve belirlerken, kendi otantik fenomenolojik solipsizmi de yitirmi\u015f olur. Kendini sosyok\u00fclt\u00fcrel kod dolay\u0131m\u0131yla d\u00fc\u015f\u00fcnen \u00f6zne giderek kendine yabanc\u0131la\u015f\u0131r. \u0130\u015fte bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131na yol a\u00e7an bu yabanc\u0131la\u015fmad\u0131r. Oidipus arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla simgesel sisteme ge\u00e7me \u00f6zneyi kurar ve ger\u00e7eklik sistemini olu\u015ftururken yaratt\u0131\u011f\u0131 yar\u0131lma da bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131na sebep olmaktad\u0131r.
Simge,dolay\u0131ms\u0131z ikili ili\u015fkinin aras\u0131na giren bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcd\u00fcr. \u0130\u015fte insan yavrusuna, bir simge kullanarak \u00f6tekini kendinden ay\u0131rma imkan\u0131 veren \u2013 asl\u0131nda bu imkan\u0131 bir zorunluluk olarak kabul ettiren \u2013 simge bir dolay\u0131m sa\u011flayarak \u00f6zneyi kurar. Simgesel d\u00fczenin temel simgesi Baban\u0131n Ad\u0131, anne-\u00e7ocuk dolay\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131na son verir ve kendi yasas\u0131n\u0131 kurar. Simgesel baba, annede \u201ceksik\u201d olana sahip oland\u0131r ve annenin tabi oldu\u011fudur. Bu anlamda Baba iki kez yoksun b\u0131rak\u0131c\u0131 olarak devreye girer : hem \u00e7ocu\u011fu annesiyle dolay\u0131ms\u0131z ili\u015fkisinden \u00e7\u0131kar\u0131r (annenin tabi oldu\u011fu yasa Baba\u2019n\u0131n yasas\u0131d\u0131r), hem de anneyi fallik nesneden yoksun b\u0131rak\u0131r (fallusa sahip olan Baba\u2019d\u0131r).
Dilde ifadesini bulan simgesel d\u00fczen b\u00f6ylece \u00fc\u00e7l\u00fc bir etkiye sahiptir : \u00f6nce insan yavrusunu \u00f6zneye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcr, yani ona ilk k\u00fclt\u00fcrel kimli\u011fi olan cinsel kimli\u011fini verir, ikinci olarak ve ayn\u0131 zamanda bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 arzuyu kurar, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak ve ayn\u0131 zamanda \u00f6zneyi simgenin metaforlar\u0131nda k\u00fclt\u00fcrel y\u00fcceltmeler d\u00fcnyas\u0131na ac\u0131l\u0131 fakat vazge\u00e7ilmez bi\u00e7imde ili\u015ftirir. Simgesel d\u00fczen \u00f6zneyi kurar, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6zne fenomenolojik a\u015fk\u0131n bilincin , \u201ccogito\u201dnun ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir sonucu, ontolojik bir kategori de\u011fidir. Fenomenolojik indirgeme umulmad\u0131k bir tortu b\u0131rak\u0131r asl\u0131nda ; Dil. Dil paranteze al\u0131namaz, der J.Derrida. \u00d6zne k\u00fclt\u00fcrel bir kodlamad\u0131r. Simge insan yavrusuyla ba\u015fkalar\u0131 ve d\u00fcnya aras\u0131na girerek insana \u201cben\u201d deme, yani kendini bir g\u00f6sterenle temsil etme imkan\u0131 verdi\u011finde, \u00f6zne de kurulmu\u015ftur.<\/p>\n
K\u0130ML\u0130K<\/p>\n
\u00d6teki\u2019nin alan\u0131 (simgesel d\u00fczen) \u00f6znenin kim oldu\u011funu sorgulay\u0131p ara\u015ft\u0131raca\u011f\u0131, kimli\u011fini kazanaca\u011f\u0131 yerdir. Kendi cinsiyetini sorgulayaca\u011f\u0131 aland\u0131r. Simge sistemi insana, kendini bir simge ile, \u201cBen\u201d g\u00f6stereniyle ifade etmeye imkan verdi\u011fi oranda onun k\u00fclt\u00fcrel kimli\u011finin geli\u015fece\u011fi bir hareket noktas\u0131 sa\u011flar. Burada ilk \u201cBen\u201din aile yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatmak gerekir. Yani, insana bu ilk \u201cBen\u201di bir imkan olarak sunan, ailenin, k\u00fclt\u00fcrel d\u00fczene \u00f6zg\u00fc s\u00f6ylemidir. \u00c7ocuk bu ilk \u201cBen\u201di bu s\u00f6ylem i\u00e7ine yerle\u015ftirir.
Oidipal d\u00f6nemde \u00e7ocuk aile i\u00e7indeki konumunu, ailenin kurucu yasas\u0131 taraf\u0131ndan belirlenen k\u00fclt\u00fcrel kimli\u011fini kazan\u0131r. Bu kimlik her\u015feyden \u00f6nce fallus simgesi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumuyla tan\u0131mlanan cinsel kimliktir. Lacan\u2019da fallus merkezcilik K\u00fclt\u00fcr\u00fcn \u00f6z niteli\u011fidir. \u00c7ocu\u011fu anne do\u011furdu\u011fu s\u00fcrece, anne-\u00e7ocuk ili\u015fkisini yasaklayan simge baba olacak , baban\u0131n egemenli\u011fi de simgesel \u00f6zetini bulacakt\u0131r.
\u0130nsan yavrusunun dille kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 ilk kurumun , ailenin s\u00f6ylemi yani Oidipus \u00e7er\u00e7evesinde ge\u00e7ti\u011fine g\u00f6re bu ilk \u201cBen\u201d, simgesel Baba kar\u015f\u0131s\u0131ndaki yap\u0131sal konumuyla belirlenir, o halde cinsel bir kimliktir.
\u0130nsan\u0131n k\u00fclt\u00fcre ili\u015fkin ilk kimli\u011fi, yani k\u00fclt\u00fcr\u00fcn d\u00fczeninde ald\u0131\u011f\u0131 yer, vaat, ve g\u00f6revin ilk ayr\u0131mla\u015fmas\u0131 hi\u00e7 bir biyolojik gerek\u00e7ede ifade edilemeyecek cinsel kimli\u011fidir. Homoseks\u00fcelli\u011fin ve transeks\u00fcelli\u011fin biyolojik dayatmalara kar\u015f\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayan, insan cinselli\u011finin biyolojik de\u011fil, k\u00fclt\u00fcrel bir kodlama olmas\u0131d\u0131r. \u00d6te yandan insan\u0131n ilk temel kimli\u011finin cinsel kimlik olmas\u0131 psikanalizin cinselli\u011fe verdi\u011fi vurguyu temellendirir. Analizde ara\u015ft\u0131r\u0131lan, \u00f6znenin simgesele giri\u015finde yani temel cinsel kimli\u011findeki yap\u0131la\u015fmad\u0131r, Oidipal s\u00f6ylemidir.
Oidipus karma\u015fas\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc nesne ili\u015fkilerine \u00e7ok \u00f6nemli bir boyut katar. Cinsel arzu yasaklanm\u0131\u015f nesneden (baba veya anne) sapar ve k\u00fclt\u00fcr\u00fcn kabul etti\u011fi metaforlarla ifade edilmeye ba\u015flar. Bu \u00f6zde\u015fle\u015fme-kimlik kazanma s\u00fcrecinde ki\u015fi, kendini her\u015feyden \u00f6nce cinsel kimli\u011fi olan biri olarak ortaya koyar. \u00d6zde\u015fle\u015fme-kimlik kazanma s\u00fcreci sadece k\u00fclt\u00fcrel bir yasan\u0131n (ensest yasas\u0131n\u0131n) kabul edilmesiyle de\u011fil, ayn\u0131 zamanda anne-baban\u0131n i\u00e7selle\u015ftirilmesi yoluyla da ahlaki ya\u015fam\u0131, s\u00fcperegoyu temellendirir. \u00c7ocuk anne-babas\u0131yla \u00f6zde\u015fle\u015firken onlar\u0131n asl\u0131nda ideal imgeleriyle \u00f6zde\u015fle\u015fir. Bir anlamda onlar\u0131 idealize ederek kabul eder. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, \u00e7ocuk anne-baban\u0131n s\u00fcperegosuyla \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015ftir. Her ne kadar s\u00fcperegonun olu\u015fumunda Baban\u0131n Yasas\u0131 temel rol\u00fc oynuyorsa da bu simgesel yasay\u0131 \u00e7ocu\u011fa kabul ettiren, babaya g\u00f6ndermede bulunan \u201canne\u201ddir. O halde s\u00fcperego ancak annenin babay\u0131 nakletti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde \u201cBaba S\u00fcperego\u201dsu olabilir.<\/p>\n
O\u0130D\u0130PUS<\/p>\n
Lacan\u2019a g\u00f6re anne-\u00e7ocuk ili\u015fkisindeki do\u011fal (klasik teori \u00e7er\u00e7evesinde oral) frustrasyonlar \u00e7ocuk i\u00e7in simgesel bir yasa-yasak ile yap\u0131la\u015f\u0131r, ne ise o olarak, yani do\u011fal halinde etkili olamaz. Bu simgesel yasa ve yasak ise annenin s\u00f6yleminde ge\u00e7en Baban\u0131n Ad\u0131\u2019d\u0131r. B\u00f6ylece \u00e7ocuk Oidipus \u00fc\u00e7genine girmi\u015f olur.
Frustrasyonlar\u0131n kayna\u011f\u0131 yasaklay\u0131c\u0131, yoksun b\u0131rak\u0131c\u0131, \u00e7ocu\u011fu anneden kastre eden \u201cBaba\u201dd\u0131r. Dikkat edilirse b\u00f6ylece k\u00fclt\u00fcr, biyolojik bir varolu\u015fu kendi d\u00fczenine \u00e7ekmek i\u00e7in simgesel bir hile kullanm\u0131\u015f olur ; do\u011fal anne-\u00e7ocuk ili\u015fkisini yasaklayan, dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ocuk i\u00e7in biyolojik bir \u00f6nem ta\u015f\u0131mamakla birlikte, birden \u00f6nem kazanan k\u00fclt\u00fcrel baba ile \u00e7ift de\u011ferli \u00f6zde\u015fle\u015fme ili\u015fkisi. Asl\u0131nda elbette do\u011fal frustrasyonlar kendinden bir zorunlulukla \u201cbaba\u201dya, k\u00fclt\u00fcre g\u00f6nderim yapmaz. Frustrasyonlar\u0131 \u201cbaba\u201dya g\u00f6nderen annenin s\u00f6ylemidir. O anne-\u00e7ocuk ili\u015fkisinde simgesel bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcye yer verdi\u011fi oranda \u00e7ocu\u011fu k\u00fclt\u00fcr\u00fcn d\u00fcnyas\u0131na ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylece \u00e7ocuk ilk kez bir Nirvana durumu ya\u015fant\u0131lad\u0131\u011f\u0131 annenin uterusundan yine bu uterusun hareketleriyle do\u011fal d\u00fcnyaya at\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, annenin simgesel hareketleriyle de k\u00fclt\u00fcr\u00fcn d\u00fcnyas\u0131na at\u0131larak ikinci bir do\u011fum travmas\u0131nda narsisistik omnipotensini yitirir.
Klasik teoriye g\u00f6re eri\u015fkin bir cinsellik ve duygusal yap\u0131lanmaya ula\u015fabilmek i\u00e7in Oidipal karma\u015fan\u0131n \u00fcstesinden gelmi\u015f olmak gerekir. Oidipus karma\u015fas\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015famamas\u0131 nevrozun nedenidir. Erkek \u00e7ocu\u011fun Oidipus\u2019u a\u015fabilmesinde en iyi yol rakip babas\u0131n\u0131n yerine ge\u00e7meyi arzulamas\u0131d\u0131r. Bu, baba ile \u00f6zde\u015fle\u015fmeye a\u00e7\u0131lan yol olacakt\u0131r.
Lacan\u2019a g\u00f6re Oidipus karma\u015fas\u0131, k\u00fclt\u00fcrel d\u00fczenin k\u00f6keninde yeral\u0131r. Oidipus biyolojik varl\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcrel \u00f6zneye d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren simgesel bir karma\u015fad\u0131r ; bireyin toplum i\u00e7indeki ilk kimli\u011fi olan cinsel kimli\u011fi kazand\u0131\u011f\u0131, toplumsal bir \u00fcye haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc a\u015famad\u0131r. Oidipus olmasa insan k\u00fclt\u00fcr\u00fcn d\u00fczenine giremez, \u00e7\u00fcnk\u00fc Oidipus olmaks\u0131z\u0131n tatmin-frustrasyon diyalekti\u011finde ge\u00e7en biyolojik anne-\u00e7ocuk ili\u015fkisi k\u00fclt\u00fcrel bir simgeyi,yani \u201cBaba\u201dy\u0131 da i\u00e7ine alacak \u015fekilde d\u00f6n\u00fc\u015femez. Psikotik durum bunun bir \u00f6rne\u011fidir. Oidipussuz k\u00fclt\u00fcr m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc, k\u00fclt\u00fcr kendi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 faillerini Oidipus yoluyla \u00fcretir.
De\u011fi\u015febilir bi\u00e7imlerinin \u00f6tesinde yap\u0131 olarak Oidipal fenomen insan varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n evrensel ve k\u00f6kten bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcd\u00fcr. Oidipus ikili dolay\u0131ms\u0131z ili\u015fkiden sembolik d\u00fczene \u00f6zg\u00fc dolayl\u0131 ili\u015fkiye ge\u00e7i\u015ftir.
Lacan\u2019a g\u00f6re Oidipus karma\u015fas\u0131 da ger\u00e7ek d\u00fcnyan\u0131n bir karma\u015fas\u0131 de\u011fil, simgesel bir karma\u015fad\u0131r, bir ba\u015fka deyi\u015fle simgeselin kendi otonom ger\u00e7ekli\u011finden ge\u00e7en bir karma\u015fad\u0131r. Oidipus i\u00e7in ger\u00e7ek bir baban\u0131n olmas\u0131 ko\u015fulu yoktur. Yaln\u0131zca simgesel baba i\u015flevi, \u201cBaban\u0131n Ad\u0131\u201d yeterlidir. K\u00fclt\u00fcrel Baba konumunun t\u00fcm anlam\u0131n\u0131 veren, bizzat aile s\u00f6ylemidir. Ailenin kendi ger\u00e7ek ger\u00e7ekli\u011fi (yani ne ise o olan bu \u201cnumen\u201d \/ \u201ckendinde \u015fey\u201d ) simgeselin kendi otonom kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde anlam\u0131n\u0131 kazan\u0131r. B\u00f6ylece simgesel d\u00fczen biyolojik ihtiya\u00e7lara, onlar\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn d\u00fczeni i\u00e7inde bir \u201ctalep\u201d olarak ifade etmek i\u00e7in simgenin \u00f6zerk d\u00fczenini sunarken do\u011fal (yani ne ise o olan) bu ger\u00e7ekli\u011fe de simgenin \u00f6zerk kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde bi\u00e7imini verir.
Lacan\u2019a g\u00f6re Oidipus arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla sosyok\u00fclt\u00fcrel d\u00fczene ge\u00e7i\u015f iki s\u00fcreci ayn\u0131 anda ba\u015flatmaktad\u0131r ; (1) Sosyok\u00fclt\u00fcrel \u00f6znenin kurulu\u015fu (2) bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131n\u0131n kurulu\u015fu. Asl\u0131nda bunlara bir \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcy\u00fc, \u00f6znenin Oidipus arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn d\u00fcnyas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi k\u00fclt\u00fcrel y\u00fcceltmeler zincirini de eklemek m\u00fcmk\u00fcn.
Oidipus karma\u015fas\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc, anneyle ikili ili\u015fkiyi yasaklayarak, \u00f6znenin k\u00f6kensel arzusunu bilinmeyen duruma iter ve baban\u0131n metaforu s\u00fcrecine g\u00f6re ona yeni imgesel, toplumsal bi\u00e7imler ikame eder. Ba\u015fka \u015fekilde s\u00f6ylersek, simgesel d\u00fczene ge\u00e7i\u015f k\u00f6kensel bast\u0131rmaya anda\u015f ve ayr\u0131lmaz bir bi\u00e7imde ba\u011fl\u0131d\u0131r. (Lemaire)
Freud\u2019un, \u00e7a\u011f\u0131n\u0131n fizyolojik kavramlar\u0131yla haz-tatmin \u00e7izgisinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve erojen b\u00f6lgelerin otoerotik tatmininde tan\u0131m\u0131n\u0131 bulan, geni\u015f anlam\u0131yla birincil narsisistik d\u00f6nem Oidipus ile y\u0131k\u0131l\u0131r. \u00d6znenin t\u00fcm \u00e7abas\u0131 Oidipus ile girdi\u011fi k\u00fclt\u00fcr\u00fcn d\u00fczeninde, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn d\u00fczenine girmekle yitirdi\u011fini (narsisistik omnipotensini) aramakt\u0131r.
Oidipus bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 arzunun \u00e7ekirde\u011fini atarak insan\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fcn d\u00fcnyas\u0131ndaki y\u00fcceltme metaforlar\u0131na ili\u015fmesini sa\u011flar. \u00c7\u00fcnk\u00fc, \u00f6zne bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 arzusunu tatmin i\u00e7in asl\u0131nda beyhude bir \u00e7abayla temel arzusunu k\u00fclt\u00fcrel y\u00fcceltmelerle tatmin etmeye \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. Her a\u015famada frustre olacak, her a\u015famada yeni bir imgesel \u00f6zde\u015fle\u015fmenin, imagonun (g\u00f6rsel imge) pe\u015fine tak\u0131lacakt\u0131r. Asl\u0131nda bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 arzu k\u00fclt\u00fcre uygun dile\u011fin ard\u0131nda metonimik bir art\u0131k olarak kalacakt\u0131r.
\u0130nsan\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn y\u00fcceltmelerine ba\u011flayan \u201colmakta eksik\u201dtir. \u0130nsan k\u00fclt\u00fcre girmekle yitirdi\u011fi narsisistik b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, k\u00fclt\u00fcr\u00fcn sundu\u011fu \u201cimago\u201dlarla \u00f6zde\u015fle\u015fmeye \u00e7al\u0131\u015farak, bu imago (g\u00f6rsel imge) metaforlar\u0131nda kapatmaya, tatmin etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu yol ile bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 arzu asla doyurulamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in insan k\u00fclt\u00fcr i\u00e7inde s\u00fcrekli ilerler ; doktor olmak, baba olmak, kitap yazmak vb. imagolar\u0131n\u0131n pe\u015finde ko\u015far.
K\u00fclt\u00fcrel insan\u0131n temel dram\u0131 ve \u00e7eli\u015fkisi budur i\u015fte. Ard\u0131nda b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileride arayacak, toplumsalla\u015fman\u0131n ilk ad\u0131m\u0131 ile yitirdi\u011fini (yani narsisistik b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc) toplumsalla\u015fma s\u00fcrecinde kapamaya \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131r. \u0130\u015fte, bizi k\u00fclt\u00fcrel d\u00fcnyada yol almaya iten nostaljinin, eksiklik d\u00fcnyas\u0131n\u0131n temeli budur.
\u0130nsan, dilin metaforlar d\u00fczeninde ilk ger\u00e7ekli\u011finden her an biraz daha uzakla\u015f\u0131r ve hep ilk dolay\u0131ms\u0131z ger\u00e7ekli\u011fini, annesinden ona yans\u0131yan b\u00fct\u00fcnle\u015fmi\u015f bir imge olarak narsisistik omnipotensini, yani insanla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 kastrasyonla yitirdi\u011fini arar. \u0130nsan\u0131n bu ac\u0131l\u0131 \u00e7abas\u0131 bo\u015funad\u0131r asl\u0131nda. \u00c7\u00fcnk\u00fc, insan\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fcn metaforlar\u0131nda arad\u0131\u011f\u0131, zaten oraya girmekle yitirdi\u011fi \u015feydir : Bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 arzu asla tatmin edilemez (Lacan). \u0130nsan hep d\u00fc\u015flerinin pe\u015finde ko\u015far, fakat sadece d\u00fc\u015fk\u0131r\u0131kl\u0131klar\u0131yla ilerler.<\/p>\n
\u00d6ZETLENEN KAYNAKLAR
1. Freud\u2019dan Lacan\u2019a Psikanaliz (Saffet Murat Tura, Ayr\u0131nt\u0131, 2.Bas\u0131m, Mart 1996)
2. Defter (Yaz 1995, Say\u0131:24, \u015eeyh ve Ayna, Saffet Murat Tura, Sayfa:62-89)
3. Ege Psikiyatri S\u00fcrekli Yay\u0131nlar\u0131, Ki\u015filik Bozukluklar\u0131 (Cilt 1, Say\u0131 3, Sonbahar 1996, Narsisizm Sorunsal\u0131nda Kohut ve Lacan, Saffet Murat Tura, Sayfa:437-455)
4. Fallusun Anlam\u0131 (Jacques Lacan, Afa Felsefe Yaz\u0131lar\u0131 Ansiklopedisi, Ekim 1994, \u00d6ns\u00f6z, Saffet Murat Tura, Sayfa:7-37)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
EKS\u0130KL\u0130K VE UTAN\u00c7 Anal d\u00f6nemi fallik d\u00f6neme ba\u011flayan kav\u015fakta, \u00f6znede fallus imleyenine denk d\u00fc\u015fen organ\u0131n (penis ya da klitorisin) bir \u201ceksik\u201d ve bir \u201cutan\u00e7\u201d ile e\u015fle\u015fti\u011fini g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Anal d\u00f6nemin nihai bi\u00e7imini alm\u0131\u015f s\u00fcperegoya (\u00fcstben) aktaraca\u011f\u0131 \u201cs\u00fcperego \u00e7ekirde\u011fi\u201d, \u00d6teki kar\u015f\u0131s\u0131nda utan\u00e7, k\u00fc\u00e7\u00fck d\u00fc\u015fme, sevgiyi kaybetme korkusu ile kendini belli eder. Bu naho\u015f deneyimler d\u00f6nemin ay\u0131rdedici niteli\u011fi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":{"0":"post-6035","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-psikoloji"},"yoast_head":"\n