![](\"http:\/\/galeri.uludagsozluk.com\/54\/albert-camus_35469.jpg\")
1<\/p>\n1<\/p>\n
Bana \u015f\u00f6yle diyordunuz: \u00abYurdumun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne paha bi\u00e7ilmez. Onu b\u00fcy\u00fck yapan hi\u00e7bir \u015feyin anlam\u0131 olmayan bir d\u00fcnyada biz gen\u00e7 Almanlar gibi, uluslar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcnde bir anlam bulanlar her \u015feyi ona feda etmelidirler.\u00bb<\/p>\n
O zamanlar sizi severdim, ama sizinle ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131m daha o zamandan ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 bile. Size: \u00abOlamaz, diyordum, insan\u0131n g\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc amaca her \u015feyi feda etmesi gerekti\u011fine inanmam. Kimi yollar vard\u0131r ki ba\u011f\u0131\u015flanamaz onlara ba\u015fvurmak. Adaleti seve seve yurdumu da sevmek isterim. Yurdum i\u00e7in herhangi bir b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, hele kana ve yalana dayanan bir b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc istemem. Adaleti ya\u015fatarak yurdumu ya\u015fatmak isterim.\u00bb Bana: \u00ab\u00d6yleyse, siz yurdunuzu sevmiyorsunuz\u00bb diye kar\u015f\u0131l\u0131k vermi\u015ftiniz.<\/p>\n
Bunun \u00fczerinden be\u015f y\u0131l ge\u00e7ti. O g\u00fcn bug\u00fcn birbirimizden ayr\u0131lm\u0131\u015f bulunuyoruz. Diyebilirim ki, sizin hesab\u0131m\u0131za \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcren, bir\u00e7ok g\u00fcr\u00fclt\u00fcyle ge\u00e7en \u015fu uzun y\u0131llarda, g\u00fcn ge\u00e7medi ki, \u00abSiz yurdunuzu sevmiyorsunuz\u00bb s\u00f6z\u00fcn\u00fc an\u0131msam\u0131\u015f olmayay\u0131m.<\/p>\n
Bug\u00fcn o s\u00f6z\u00fcn\u00fcz\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken bo\u011faz\u0131ma bir \u015feyler t\u0131kan\u0131r gibi oluyor. Hay\u0131r, onu sevmiyorum. E\u011fer sevdi\u011fimiz \u015feyde do\u011fru olmayan\u0131 a\u00e7\u0131\u011fa vurmak sevmek de\u011filse, e\u011fer sevdi\u011fimiz \u015feyin d\u00fc\u015f\u00fcncemizdeki en g\u00fczel imgesine uymas\u0131n\u0131 istemek sevmek de\u011filse, sevmiyordum. Bundan be\u015f y\u0131l \u00f6nce, Fransa’da bir\u00e7ok kimse benim gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. Bunlardan birka\u00e7\u0131 Almanlar\u0131n kur\u015funlar\u0131na g\u00f6\u011f\u00fcs verdiler. Size g\u00f6re yurtlar\u0131n\u0131 sevmeyen insanlar\u0131m\u0131z yurdumuza ya\u015fam\u0131n\u0131z\u0131 y\u00fcz kez verebilseniz bile- sizin yapamayaca\u011f\u0131n\u0131z \u015feyi yapt\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc, onlar \u00f6nce kendi kendilerini yenmeyi ba\u015fard\u0131lar ve ger\u00e7ek kahramanl\u0131klar\u0131 da bundand\u0131r. Ama, ben burada iki t\u00fcrl\u00fc b\u00fcy\u00fckl\u00fckten s\u00f6z ediyorum ve bundaki \u00e7eli\u015fkiyi de a\u00e7\u0131klamak zorunday\u0131m.<\/p>\n
Olabilirse e\u011fer, yine bulu\u015faca\u011f\u0131z sizinle. Ama, o zaman dostlu\u011fumuz da bitmi\u015f olacak. Siz t\u00fcmden yenilmi\u015f olacaks\u0131n\u0131z, ama eski utkular\u0131n\u0131zdan y\u00fcz\u00fcm\u00fcz k\u0131zarmayacak. Daha \u00e7ok b\u00fct\u00fcn ezilmi\u015f g\u00fc\u00e7lerinizle o utkuyu yitirdi\u011finiz i\u00e7in vahlanacaks\u0131n\u0131z. Bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 d\u00fc\u015f\u00fcncemle yak\u0131n\u0131n\u0131zday\u0131m – d\u00fc\u015fman\u0131n\u0131z say\u0131l\u0131r\u0131m ger\u00e7i, ama hen\u00fcz biraz dostunuz da say\u0131l\u0131r\u0131m. \u00c7\u00fcnk\u00fc size burada i\u00e7imi a\u00e7\u0131yorum. Yar\u0131n her \u015fey bitmi\u015f olacak. Utkunuzun bitiremedi\u011fi \u015feyi, yenilginiz tamamlayacak. Ama, ilgisizli\u011fe d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz g\u00fcnden \u00f6nce, bar\u0131\u015f\u0131n da, sava\u015f\u0131n da yurdumun yazg\u0131s\u0131 \u00fczerinde sizlere \u00f6\u011fretemedi\u011fi \u015feyi a\u00e7\u0131klamak istiyorum.<\/p>\n
Bizi ne \u00e7e\u015fit b\u00fcy\u00fckl\u00fck co\u015fturur, hemen s\u00f6yleyivereyim size. Yani sizde olmayan ve bizim alk\u0131\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6z\u00fcpeklik ne t\u00fcrl\u00fc bir g\u00f6z\u00fcpekliktir, onu s\u00f6ylemek istiyorum size. \u00c7\u00fcnk\u00fc, i\u00e7ine at\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z ate\u015f, \u00e7oktand\u0131r haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve d\u00fc\u015f\u00fcnmekten daha kolayl\u0131kla \u00fcst\u00fcne y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz. bir ate\u015fse, b\u00fcy\u00fck bir \u015fey de\u011fildir bu. Oysa, kinin, kaba g\u00fcc\u00fcn bo\u015f \u015feyler oldu\u011funu bile bile \u00f6l\u00fcme, i\u015fkenceye do\u011fru ilerlemek b\u00fcy\u00fck bir \u015feydir. Sava\u015ftan nefret ede ede sava\u015fmak, mutlulu\u011fun ne oldu\u011funu bile bile her \u015feyi yitirmeye raz\u0131 olmak, y\u00fcksek bir uygarl\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle yak\u0131p y\u0131kmaya ko\u015fmak, b\u00fcy\u00fck bir \u015feydir. \u0130\u015fte, biz bunda sizlerden fazlas\u0131n\u0131 yap\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bizler kendi kendimizi yenmek zorunday\u0131z. Sizlerin ne y\u00fcreklerinizde yenecek bir \u015feyiniz vard\u0131, ne de kafan\u0131zda. Bizim iki d\u00fc\u015fman\u0131m\u0131z vard\u0131 ve silahla kazan\u0131lacak utku (ki kendini dizginlemek zorunda olmayan size yetiyordu) yetmiyordu bize.<\/p>\n
Bizim yenecek \u00e7ok \u015feyimiz vard\u0131, belki bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda da, \u00f6teden beri size benzeme heveslerimiz geliyordu. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bizi i\u00e7g\u00fcd\u00fclere kap\u0131lmaya, d\u00fc\u015f\u00fcnceyi hi\u00e7e saymaya, i\u015fin kolay\u0131na ka\u00e7maya g\u00f6t\u00fcren bir \u015fey vard\u0131r her zaman. B\u00fcy\u00fck erdemlerimizden b\u0131kar\u0131z sonunda. Zek\u00e2m\u0131zdan utand\u0131\u011f\u0131m\u0131z olur, zaman zaman da, ger\u00e7e\u011fe zahmetsizce ula\u015ft\u0131ran mutlu bir barbarl\u0131k \u00f6zlemine kap\u0131l\u0131r\u0131z. Ama, bundan kurtulmam\u0131z hi\u00e7 de g\u00fc\u00e7 de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc, siz bu \u00f6zledi\u011fimiz \u015feyin ne oldu\u011funu bize g\u00f6sterince, akl\u0131m\u0131z\u0131 ba\u015f\u0131m\u0131za topluyoruz. Tarihte bir yazg\u0131c\u0131l\u0131\u011fa inansayd\u0131m, sizin yan\u0131 ba\u015f\u0131n\u0131zda, bizim kendimizi d\u00fczeltmemiz i\u00e7in, ak\u0131l adac\u0131klar\u0131 gibi durdu\u011funuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm. Sizi g\u00f6r\u00fcnce, yeniden d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015flay\u0131p rahat ediyoruz.<\/p>\n
Bir de, kahramanl\u0131k \u00fcst\u00fcndeki ku\u015fkumuzu da yenmemiz gerekti. Biliyorum, siz kahramanl\u0131\u011f\u0131 bize yak\u0131\u015ft\u0131rmazs\u0131n\u0131z. Bizler, sadece onu hem \u00f6\u011f\u00fctleriz, hem sak\u0131n\u0131r\u0131z ondan. \u00d6\u011f\u00fctleriz, \u00e7\u00fcnk\u00fc, bin y\u0131ll\u0131k tarihimiz bize soylu olan her \u015feyi \u00f6\u011fretmi\u015ftir. Sak\u0131n\u0131r\u0131z, \u00e7\u00fcnk\u00fc bin y\u0131ll\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcnce bize do\u011fal olman\u0131n sanat\u0131n\u0131 ve onun iyiliklerini belletmi\u015ftir. Sizlerin kar\u015f\u0131s\u0131na \u00e7\u0131kmak i\u00e7in, \u00e7ok uzaklardan gelmek zorunda kald\u0131k. \u0130\u015fte, bunun i\u00e7in b\u00fct\u00fcn Avrupa bizi geride b\u0131rakt\u0131 bu i\u015fte. \u00c7\u00fcnk\u00fc, biz ger\u00e7e\u011fi aramakla u\u011fra\u015f\u0131rken, Avrupa, f\u0131rsat\u0131 bulur bulmaz, yalan\u0131n kuca\u011f\u0131na at\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Ayr\u0131ca, insan sevgimizi, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131 bir yazg\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz\u00fc, hi\u00e7bir utkunun kazan\u00e7l\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, insanlar\u0131 as\u0131p kesmeninse onar\u0131lmaz bir y\u0131k\u0131m oldu\u011fu inanc\u0131m\u0131z\u0131 yenmek zorundayd\u0131k. Hem bildi\u011fimizden hem umdu\u011fumuzdan, sevmeyi daha do\u011fru bulan akl\u0131m\u0131zdan, her t\u00fcrl\u00fc sava\u015fa olan nefretimizden vazge\u00e7memiz gerekiyordu.<\/p>\n
\u015eimdi art\u0131k olan oldu. Dolamba\u00e7l\u0131 yollardan ge\u00e7mek zorundayd\u0131k, onun i\u00e7in \u00e7ok ge\u00e7 kald\u0131k. Ger\u00e7eklik kayg\u0131s\u0131n\u0131n zek\u00e2y\u0131, dostluk kayg\u0131s\u0131n\u0131n y\u00fcre\u011fi yoku\u015fa tutmas\u0131d\u0131r bu. Do\u011frulu\u011fun, ger\u00e7e\u011fin bizden yana olmas\u0131n\u0131 istedik ve bunu \u00e7ok pahal\u0131ya \u00f6dedik. Y\u00fczkaralar\u0131na, susmalara, ac\u0131lara, hapislere, nice sabahlar kur\u015funa dizilmelere, yapayaln\u0131z kalmalara, ayr\u0131l\u0131klara, a\u00e7l\u0131klara, \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n bir deri bir kemik kalmas\u0131na, her \u015feyden \u00e7ok da kendi i\u00e7imizi yemelere katland\u0131k. Ama olmas\u0131 gerekliydi bunlar\u0131n. \u0130nsan \u00f6ld\u00fcrmeye, bu d\u00fcnyan\u0131n yoksullu\u011funu art\u0131rmaya hakk\u0131m\u0131z var m\u0131yd\u0131? Bunu anlamak i\u00e7in yitirdik bu kadar zaman\u0131. \u0130\u015fte, bu yitirip yeniden buldu\u011fumuz zaman, \u00f6nce katlan\u0131p sonra a\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu bozgun, kanla \u00f6dedi\u011fimiz bu kayg\u0131lar, biz Frans\u0131zlara bug\u00fcn \u015f\u00f6yle d\u00fc\u015f\u00fcnme hakk\u0131n\u0131 veriyor: Biz bu sava\u015fa ellerimiz temiz olarak girdik, kurbanlar\u0131n ve inanm\u0131\u015flar\u0131n temizli\u011fiyle. Bu sava\u015ftan yine ellerimiz temiz olarak \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131z, haks\u0131zl\u0131\u011fa ve kendimize kar\u015f\u0131 kazan\u0131lm\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck bir utkunun temizli\u011fiyle.<\/p>\n
\u00c7\u00fcnk\u00fc utkuyu kazanaca\u011f\u0131z. Ku\u015fkunuz olmas\u0131n bundan. Ama utkuyu, bu bozguna, akl\u0131m\u0131z\u0131 kullanmak i\u00e7in uzatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu yola, haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ve ders ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu ac\u0131lara bor\u00e7lu olarak. Biz bu arada her t\u00fcrl\u00fc utkunun gizini \u00f6\u011frendik. E\u011fer bu gizi hep, elde tutarsak, g\u00fcn\u00fcn birinde en son utkuyu da kazanaca\u011f\u0131z. Bazen d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fcn tersine, bu bozgun \u00f6\u011fretti ki bize, d\u00fc\u015f\u00fcnce k\u0131l\u0131ca kar\u015f\u0131 g\u00fc\u00e7s\u00fczd\u00fcr. Ama, d\u00fc\u015f\u00fcnce k\u0131l\u0131\u00e7la birle\u015fti mi, tek ba\u015f\u0131na \u00e7ekilen k\u0131l\u0131c\u0131 her zaman yenecektir. \u0130\u015fte onun i\u00e7in biz bug\u00fcn, d\u00fc\u015f\u00fcncenin bizden yana oldu\u011fa inand\u0131ktan sonra k\u0131l\u0131ca sar\u0131lm\u0131\u015f bulunuyoruz. Buna ula\u015fmak i\u00e7in, \u00f6lenleri g\u00f6rmek, \u00f6lmeyi g\u00f6ze almak, sabah karanl\u0131\u011f\u0131 giyotine giden, hapishane koridorlar\u0131ndan ge\u00e7erken kap\u0131dan kap\u0131ya arkada\u015flar\u0131n\u0131 y\u00fcreklendiren bir Frans\u0131z i\u015f\u00e7isinin duyduklar\u0131n\u0131 duymam\u0131z gerekti. D\u00fc\u015f\u00fcncemizi kurtarmak i\u00e7in, bedenimizin i\u015fkencelere katlanmas\u0131 gerekti. Ancak \u00f6dedi\u011fimiz \u015fey tam anlam\u0131yla bizim olur. Biz pahal\u0131 \u00f6dedik ve daha da \u00f6deyece\u011fiz. Ama buna kar\u015f\u0131l\u0131k bizim inanc\u0131m\u0131z\u0131, akl\u0131m\u0131z\u0131, do\u011fruluk duygumuzu g\u00fc\u00e7lendirdik. Art\u0131k yenilece\u011finiz g\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
Ben do\u011frulu\u011fun kendili\u011finden g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funa hi\u00e7bir zaman inanmam\u0131\u015f\u0131md\u0131r. Ama, g\u00fc\u00e7ler e\u015fit oldu mu, do\u011frunun yalan\u0131 alt edece\u011fini bilmek de b\u00fcy\u00fck bir \u015feydir. \u0130\u015fte bizler bu g\u00fc\u00e7 dengeye varm\u0131\u015f bulunuyoruz. Bu ince anlam ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131na dayanarak sava\u015f\u0131yoruz. Bug\u00fcn, biz bu t\u00fcrl\u00fc ince anlam ayr\u0131l\u0131klar\u0131 i\u00e7in sava\u015f\u0131yoruz diyece\u011fim geliyor. Ama bu ayr\u0131l\u0131klar insan\u0131n kendisi kadar \u00f6nemlidir. Bizler \u00f6zveriyi gizemcilikten, enerjiyi zorbal\u0131ktan, g\u00fcc\u00fc gaddarl\u0131ktan ay\u0131ran ince anlam i\u00e7in d\u00f6v\u00fc\u015f\u00fcyoruz. Yalan\u0131 do\u011frudan, umutlar\u0131m\u0131zda ya\u015fayan insan\u0131 sizlerin tapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z al\u00e7ak Tanr\u0131lardan, ay\u0131ran anlam i\u00e7in.<\/p>\n
\u0130\u015fte, size sava\u015f\u0131n bitiminde de\u011fil, sava\u015f i\u00e7inde s\u00f6ylemek istedi\u011fim \u015feyler. \u0130\u015fte h\u00e2l\u00e2 akl\u0131ma tak\u0131l\u0131p kalan o \u00abSiz yurdunuzu sevmiyorsunuz\u00bb s\u00f6z\u00fcne vermek istedi\u011fim kar\u015f\u0131l\u0131k. Ama, sizinle daha da a\u00e7\u0131k konu\u015fmak istiyorum. Fransa g\u00fcc\u00fcn\u00fc de, \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de uzun zaman i\u00e7in yitirdi san\u0131yorum. Her k\u00fclt\u00fcr i\u00e7in gerekli sayg\u0131nl\u0131k pay\u0131n\u0131 yeniden bulmas\u0131 i\u00e7in uzun zaman umutsuzca sab\u0131rlara, kah\u0131rlara katlanmas\u0131, akl\u0131n\u0131 kullanarak ba\u015fkald\u0131rmas\u0131 gerekecek. Ama \u015funa da inan\u0131yorum ki, Fransa b\u00fct\u00fcn bu yitirdiklerini niyetlerinin temizli\u011fi y\u00fcz\u00fcnden yitirdi. \u0130\u015fte bunun i\u00e7in de umudumu kesmiyorum ondan. Mektubumun b\u00fct\u00fcn anlam\u0131 bu\u2026 <\/p>\n
***<\/p>\n
2<\/p>\n
Daha \u00f6nce yazd\u0131m size ve kesin olarak konu\u015ftum, Be\u015f y\u0131ll\u0131k bir ayr\u0131l\u0131ktan sonra, ni\u00e7in daha g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fumuzu s\u00f6yledim. Hakl\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 aramak i\u00e7in dolamba\u00e7l\u0131 bir yola sapt\u0131k, hak kayg\u0131s\u0131 bizi geciktirdi, sevdi\u011fimiz her \u015feyi uzla\u015ft\u0131rmak \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fck, dedim. Ama bunlar \u00fczerine yeniden d\u00f6nme\u011fe de\u011fer. Daha \u00f6nce de s\u00f6yledim size, biz bu dolamba\u00e7l\u0131 yolu pahal\u0131ya \u00f6dedik. Haks\u0131zl\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmektense, karga\u015fal\u0131\u011fa d\u00fc\u015fmeyi g\u00f6ze ald\u0131k. Ama i\u015fte, bizim bug\u00fcnk\u00fc g\u00fcc\u00fcm\u00fcz bu dolamba\u00e7l\u0131 yoldan geliyor, utkuya da onunla ula\u015fmak \u00fczereyiz.<\/p>\n
Evet, b\u00fct\u00fcn bunlar\u0131 s\u00f6yledim size, hem de kesin olarak, yaz\u0131p bozmadan, kalemimin ucuna geldi\u011fi gibi. Bunlar \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye de vakit buldum. \u0130nsan geceleri derin derin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr. \u00dc\u00e7 y\u0131ld\u0131r kentlerimizi ve y\u00fcreklerimizi karanl\u0131k i\u00e7inde b\u0131rakt\u0131n\u0131z. \u00dc\u00e7 y\u0131ld\u0131r, bug\u00fcn sil\u00e2hl\u0131 bir g\u00fc\u00e7 haline gelen d\u00fc\u015f\u00fcncenin ard\u0131ndayd\u0131k. \u015eimdi size ak\u0131ldan s\u00f6z edebilirim. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bug\u00fcn vard\u0131\u011f\u0131m\u0131z kesinlik, her \u015feyin \u00f6de\u015fip ayd\u0131nland\u0131\u011f\u0131, akl\u0131n y\u00fcrekle el ele verdi\u011fi bir kesinliktir. Siz ki, akl\u0131 hafife al\u0131yordunuz, \u015fimdi \u015fa\u015f\u0131yorsunuzdur her halde, akl\u0131n bu kadar ge\u00e7 kendine gelip birden tarihe girmeye karar verdi\u011fini g\u00f6r\u00fcnce. \u0130\u015fte bu durumda size yeniden seslenmek istiyorum.<\/p>\n
Size daha ileride de s\u00f6yleyece\u011fim gibi, kesinli\u011fe varan y\u00fcrek bu i\u015fi seve seve yapmaz. Size b\u00fct\u00fcn yazd\u0131klar\u0131m\u0131n anlam\u0131n\u0131 bunda bulabilirsiniz. Ama daha \u00f6nce, sizinle, ortak an\u0131lar\u0131m\u0131zla ve dostlu\u011fumuzla d\u00fcr\u00fcst\u00e7e hesapla\u015fmak istiyorum. Hen\u00fcz elimdeyken, bitmek \u00fczere olan bir dostlu\u011fa yap\u0131labilecek tek \u015feyi yapmak, onu ayd\u0131nl\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak istiyorum. Arada bir y\u00fcz\u00fcme f\u0131rlat\u0131rcas\u0131na s\u00f6yledi\u011finiz ve hi\u00e7 unutamad\u0131\u011f\u0131m o \u00abSiz yurdunuzu sevmiyorsunuz\u00bb s\u00f6z\u00fcne kar\u015f\u0131l\u0131k vermi\u015ftim \u00f6nce. Bug\u00fcn ak\u0131l s\u00f6z\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131ndaki o sab\u0131rs\u0131z g\u00fcl\u00fcmsemenize kar\u015f\u0131l\u0131k vermek istiyorum sadece. Bana \u015f\u00f6yle diyordunuz: \u00abB\u00fct\u00fcn bu ak\u0131llarla Fransa kendini yads\u0131yor. Ayd\u0131nlar\u0131n\u0131z, yerine g\u00f6re, umutsuzlu\u011fu ya da olmayacak bir ger\u00e7e\u011fin pe\u015fine d\u00fc\u015fmeyi yurtlar\u0131na ye\u011f tutuyorlar. Bizse, Almanya’y\u0131 ger\u00e7e\u011fin \u00f6n\u00fcnde umutsuzlu\u011fun \u00f6tesinde g\u00f6r\u00fcyoruz.\u00bb G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fe g\u00f6re do\u011fru s\u00f6yl\u00fcyordunuz. Ama, daha \u00f6nce de s\u00f6yledim size, biz kimileyin adaleti yurdumuzdan \u00fcst\u00fcn tuttuysak, bu, yurdumuzu yaln\u0131z adalet i\u00e7in de sevmek istedi\u011fimizdendi. Onu do\u011fruluk i\u00e7inde, umut i\u00e7inde sevmek istiyorduk.<\/p>\n
\u0130\u015fte bunda ayr\u0131l\u0131yorduk sizden. Bizim vazge\u00e7emedi\u011fimiz \u015feyler vard\u0131; Siz ulusunuzun g\u00fcc\u00fcnden yararlanmakla yetinirken, biz ulusumuz i\u00e7in do\u011frulu\u011fu \u00f6zl\u00fcyorduk. Ger\u00e7ek\u00e7i bir politikaya hizmet etmek yetiyordu size, bizse, en k\u00f6t\u00fc bocalamalar\u0131m\u0131zda, bug\u00fcn yeniden buldu\u011fumuz bir onurlu politika besliyorduk i\u00e7in i\u00e7in. \u00abBiz\u00bb derken, y\u00f6neticilerimiz demek istemiyorum. Y\u00f6netici pek bir \u015fey demek de\u011fildir.<\/p>\n
Burada g\u00fcl\u00fcmsedi\u011finizi g\u00f6r\u00fcr gibi oluyorum. S\u00f6zc\u00fcklere kar\u015f\u0131 hep bir ku\u015fkunuz vard\u0131r sizin. Ben de \u00f6yleyimdir ama, daha \u00e7ok kendimden ku\u015fkulan\u0131rd\u0131m ben. Sizin girdi\u011finiz ve akl\u0131n ak\u0131ldan utand\u0131\u011f\u0131 yola sokmak istiyordunuz beni. O zamandan sizi dinlememi\u015ftim. Ama bug\u00fcn yan\u0131tlar\u0131m daha sa\u011flam olacak. Do\u011fruluk nedir, diyordunuz. Onu bilmiyoruz, do\u011fru. Ama, hi\u00e7 de\u011filse, yalan\u0131n ne oldu\u011funu biliyoruz : \u0130\u015fte sizin bize \u00f6\u011fretti\u011finiz de bu oldu. \u0130nsan d\u00fc\u015f\u00fcncesi nedir? Onun da kar\u015f\u0131t\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu biliyoruz. O, eninde sonunda, zorbalarla Tanr\u0131lar\u0131 kap\u0131 d\u0131\u015far\u0131 eden g\u00fc\u00e7t\u00fcr. Ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131n g\u00fcc\u00fcd\u00fcr o. Bizim korumak zorunda oldu\u011fumuz insan ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131d\u0131r o. Ve bug\u00fcn bizim kararl\u0131 olu\u015fumuz, insan\u0131n yazg\u0131s\u0131yla yurdumuzun yazg\u0131s\u0131n\u0131n el ele vermi\u015f olmas\u0131ndan geliyor. Hi\u00e7 bir \u015feyin anlam\u0131 olmasayd\u0131, siz hakl\u0131 olabilirdiniz. Ama anlam\u0131n\u0131 yitirmeyen \u015feyler var.<\/p>\n
Biz burada ayr\u0131l\u0131yoruz birbirimizden. Bunu size ne kadar yinelesem azd\u0131r. Biz yurdumuzu daha ba\u015fka y\u00fcce kavramlar\u0131n, dostlu\u011fun, insanl\u0131\u011f\u0131n, mutlulu\u011fun, do\u011fruluk \u00f6zleminin ortas\u0131nda bir yerde g\u00f6r\u00fcyorduk. Onun i\u00e7in de, yurdumuza kar\u015f\u0131 sert davranabiliyorduk. Ama, sonunda biz hakl\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131k. Biz yurdumuza k\u00f6leler vermedik, onun u\u011frunda hi\u00e7bir \u015feyi k\u00f6r\u00fc k\u00f6r\u00fcne yutmad\u0131k. Do\u011fruyu e\u011friyi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rebilmek i\u00e7in sab\u0131rla bekledik, yoksulluklar ve ac\u0131lar i\u00e7inde, sevdi\u011fimiz her \u015fey i\u00e7in sava\u015fabilmek sevincini elde ettik. Sizse, tam tersine, insan\u0131n yurt d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn de\u011ferlerine kars\u0131 sava\u015f\u0131yordunuz. \u00d6zveriniz k\u0131s\u0131r kal\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc sizin de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcn\u00fcz yanl\u0131\u015f, \u00e7\u00fcnk\u00fc de\u011ferleriniz yerli yerinde de\u011fil. Sizde ihanete u\u011frayan yaln\u0131z y\u00fcrek de\u011fil, ak\u0131l da \u00f6c\u00fcn\u00fc al\u0131yor sizden. Ona istedi\u011fi pahay\u0131 \u00f6demediniz. A\u00e7\u0131kg\u00f6r\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn hakk\u0131n\u0131 vermediniz. Bizim bozgunumuzun derinlerinden diyebilirim ki size, bu y\u00fczden y\u0131k\u0131lacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n
*
Ama durun \u015funu anlatay\u0131m size. Bildi\u011fim bir tutukevinden, bir sabah erkenden, Fransa’da herhangi bir yerden, sil\u00e2hl\u0131 askerlerin kulland\u0131\u011f\u0131 bir kamyon, on bir Frans\u0131z\u0131 kur\u015funa dizece\u011finiz bir mezarl\u0131kta g\u00f6t\u00fcr\u00fcyordu. Bu on bir ki\u015fiden be\u015f ya da alt\u0131s\u0131 kur\u015funa dizilmelerini gerektiren bir \u015feyler yapm\u0131\u015flard\u0131: Bildiriler da\u011f\u0131tm\u0131\u015flar, bir iki kez bulu\u015fmu\u015flar, ya da daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc, kimseyi ele vermemi\u015flerdi. Bunlar kamyonun i\u00e7inde k\u0131m\u0131ldamadan duruyorlar. Y\u00fcreklerini korku b\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f ku\u015fkusuz ama, bu baya\u011f\u0131 bir korku, her insan\u0131 bilinmeyen kar\u015f\u0131s\u0131nda kap\u0131p kavrayan, cesaretini sarsmayan, ola\u011fan bir korku. \u00d6b\u00fcrleri hi\u00e7bir \u015fey yapmam\u0131\u015flard\u0131 ve yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n ya da kay\u0131ts\u0131zl\u0131\u011f\u0131n kurban\u0131 olmak, onlar i\u00e7in bu an\u0131 daha da g\u00fc\u00e7le\u015ftiriyordu. Aralar\u0131nda on alt\u0131 ya\u015f\u0131nda bir \u00e7ocuk vard\u0131. Bizim delikanl\u0131lar\u0131n y\u00fczlerini bilirsiniz, onlardan s\u00f6z etmek istemiyorum. Ama bu delikanl\u0131, ay\u0131b\u0131 utanmay\u0131 unutmu\u015f, kendini d\u00fcped\u00fcz korkuya kapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. K\u00fc\u00e7\u00fcmserce g\u00fcl\u00fcmseyeceksiniz ama s\u00f6yleyeyim, \u00e7ocu\u011fun di\u015fleri birbirine vuruyordu. Onun yan\u0131na bir rahip, koymu\u015ftunuz. G\u00f6revi, \u00f6l\u00fcm\u00fc beklemenin korkun\u00e7lu\u011funu azaltmakt\u0131. Diyebilirim ki size, gelecek ya\u015fam \u00fczerine bir konu\u015fma, \u00f6l\u00fcme g\u00f6t\u00fcr\u00fclen insanlar i\u00e7in hi\u00e7bir i\u015fe yaramaz. Hep birden at\u0131lacaklar\u0131 \u00e7ukurda her \u015feyin bitmeyece\u011fine inanmak kolay i\u015f de\u011fildir. Kamyonda sessiz gidiyordu mahpuslar. Rahip, bir k\u00f6\u015fede y\u0131\u011f\u0131l\u0131p kalan \u00e7ocu\u011fa y\u00fcz\u00fcn\u00fc d\u00f6nd\u00fc. Onunla anla\u015faca\u011f\u0131n\u0131 san\u0131yor. \u00c7ocuk kar\u015f\u0131l\u0131k veriyor, bu sese yap\u0131\u015f\u0131yor, yeniden umutlan\u0131yor. En korkun\u00e7 anlar\u0131m\u0131z\u0131n sessizli\u011fi i\u00e7inde, bir kimsenin yaln\u0131zca konu\u015fmas\u0131 bazen sevindirmeye yeter insan\u0131, her \u015fey d\u00fczelecek belki, der. \u00c7ocuk \u00abBen bir \u015fey yapmad\u0131m\u00bb diyor. \u00abEvet, diyor rahip, ama sorun o de\u011fil art\u0131k. Seni \u00f6l\u00fcme haz\u0131rlamam gerek. \u00abNas\u0131l anlamazlar beni, olur \u015fey de\u011fil\u00bb diyor \u00e7ocuk. \u00abBen senin dostunum, belki de anlar\u0131m seni. Ama art\u0131k \u00e7ok ge\u00e7. Ben senin yan\u0131nda olaca\u011f\u0131m, Ulu Tanr\u0131 da yan\u0131nda olacak. G\u00f6receksin, o kadar g\u00fc\u00e7 olmayacak.\u00bb \u00c7ocuk \u00e7evirdi y\u00fcz\u00fcn\u00fc. Rahip Tanr\u0131dan s\u00f6z ediyor, acaba \u00e7ocuk Tanr\u0131ya inan\u0131yor mu? Evet, inan\u0131yor. \u00d6yleyse, onu bekleyen huzur yan\u0131nda hi\u00e7bir \u015feyin \u00f6nemi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyor. Ama i\u015fte as\u0131l bu huzur \u00e7ocu\u011fu korkutuyor. \u00abBen senin dostunum\u00bb diye yineliyor rahip.<\/p>\n
\u00d6b\u00fcrleri susuyorlar, Onlar\u0131 da d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerek. Rahip, put gibi sessiz duran mahpuslara yakla\u015f\u0131yor. Bir an s\u0131rt\u0131n\u0131 \u00e7ocu\u011fa \u00e7eviriyor. Kamyon, sabah \u00e7iyleriyle \u0131slak yolun \u00fcst\u00fcnde c\u0131z\u0131rt\u0131larla yava\u015f yava\u015f ilerliyor. D\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn o k\u00fclrengi saati, insanlar\u0131n sabah kokusunu, g\u00f6r\u00fclmeyen ama sapan g\u00fcr\u00fclt\u00fcleriyle, bir ku\u015f sesiyle sezinlenen k\u0131rlar\u0131. \u00c7ocuk kamyonun tentesine aban\u0131yor, tente gev\u015fiyor biraz. Kamyonun kenar\u0131yla tente aras\u0131nda dar bir aral\u0131k g\u00f6r\u00fcyor. \u0130sterse kendini atabilir oradan. Rahibin s\u0131rt\u0131 d\u00f6n\u00fck. \u00d6ndeki askerlerse, sabah\u0131n bu alacakaranl\u0131\u011f\u0131nda yola bak\u0131yorlar. \u00c7ocuk, uzun boylu d\u00fc\u015f\u00fcnmeden tenteyi \u00e7ekip y\u0131rt\u0131yor, delikten atl\u0131yor. D\u00fc\u015fmesi duyulmuyor nerdeyse. Yolda ko\u015fu\u015fan birka\u00e7 ad\u0131m, sonra tam sessizlik. \u00c7ocuk, ad\u0131mlar\u0131n\u0131n sesini bo\u011fan topraklardad\u0131r art\u0131k. Ama tentenin \u00e7\u0131rp\u0131nt\u0131s\u0131, kamyonun i\u00e7ine birden dolan \u0131slak hava, rahibi ve mahpuslar\u0131 arkaya d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyor. Bir saniye, kendine sessiz sessiz bakan adamlar\u0131n y\u00fczlerini s\u00fcz\u00fcyor. Bir saniye i\u00e7inde, Tanr\u0131n\u0131n adam\u0131, i\u015fi gere\u011fi, cell\u00e2tlardan yana m\u0131, yoksa kurbanlardan yana m\u0131 oldu\u011funa karar verecek. Ama, daha d\u00fc\u015f\u00fcnmeye kalmadan, arkada\u015flar\u0131yla kendi aras\u0131ndaki b\u00f6lmeye vurmu\u015ftur bile: \u00abAchtung !. \u00bb Haber verilmi\u015ftir. \u0130ki asker kamyona atlay\u0131p mahpuslara silah\u0131 \u00e7eviriyor. \u00d6b\u00fcr ikisi a\u015fa\u011f\u0131 atlay\u0131p tarlalara dal\u0131yorlar. Kamyondakiler bu kovalaman\u0131n seslerini, bo\u011fuk ba\u011fr\u0131\u015fmalar\u0131 duyuyorlar yaln\u0131z. Bir silah sesi duyuyorlar, sonra gitgide yakla\u015fan sesler, sonunda, sa\u011f\u0131rla\u015fan ad\u0131mlar. \u00c7ocuk geri getirilmi\u015ftir; yaralanmam\u0131\u015f, ama \u00e7evresini d\u00fc\u015fmanca ku\u015fatan sisin ortas\u0131nda, birden cesaretini yitirip durakalm\u0131\u015ft\u0131r Askerler onu nerdeyse s\u00fcr\u00fckleyerek getiriyorlar. Biraz tartaklam\u0131\u015flar onu, \u00e7ok de\u011fil. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6lecek nas\u0131l olsa. \u00c7ocuk ne rahibe bak\u0131yor, ne de ba\u015fkas\u0131na. Rahip s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn yan\u0131na binmi\u015ftir. Sil\u00e2hl\u0131 bir asker kamyon da onun yerini alm\u0131\u015ft\u0131r. Kamyonun bir k\u00f6\u015fesine at\u0131lan \u00e7ocuk, a\u011flam\u0131yor. Tente ile d\u00f6\u015feme aras\u0131nda, ak\u0131p giden g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 vurmu\u015f yola bak\u0131yor .<\/p>\n
*
Bilirim sizi, \u00f6yk\u00fcn\u00fcn sonunu kendiniz getirirsiniz. Ama bunu bana kim anlatt\u0131 biliyor musunuz? Bir Frans\u0131z rahibi. Bana \u015f\u00f6yle diyordu: \u00abBu rahip ad\u0131na utan\u0131yorum ve \u015funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcp seviniyorum ki, hi\u00e7bir Frans\u0131z rahibi Tanr\u0131s\u0131n\u0131 insan \u00f6ld\u00fcrme yolunda kullanmay\u0131 kabul etmezdi.\u00bb. Do\u011fruydu bu. Sizin rahip sizin gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu. \u0130man\u0131n\u0131 bile yurdu u\u011fruna kullanmak ola\u011fand\u0131 onun i\u00e7in. Sizde Tanr\u0131lar bile sil\u00e2h alt\u0131ndad\u0131r. Dedi\u011finiz gibi, sizinle birliktir onlar, ama zorla. Hi\u00e7bir \u015fey g\u00f6rm\u00fcyor g\u00f6zleriniz, at\u0131l\u0131\u015f olmu\u015fsunuz sadece. Ve siz \u015fimdi k\u00f6r bir \u00f6fkenin g\u00fcc\u00fc ile sava\u015f\u0131yorsunuz. Akl\u0131n sesine de\u011fil, silah seslerine vermi\u015fsiniz kulaklar\u0131n\u0131z\u0131, her \u015feyi karart\u0131p saplant\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131n ard\u0131na d\u00fc\u015fm\u00fc\u015fs\u00fcn\u00fcz b\u00fct\u00fcn inad\u0131n\u0131zla. Bizse, d\u00fc\u015f\u00fcnerek, duraksayarak \u00e7\u0131kt\u0131k yola. \u00d6fkenin kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00fc\u00e7l\u00fc de\u011fildik sizin kadar. Bizim dolamba\u00e7l\u0131 yolumuz sona erdi. Akla \u00f6fkeyi katmam\u0131z i\u00e7in bir tek \u00e7ocu\u011fun \u00f6lmesi yeter. \u015eimdi art\u0131k bire kar\u015f\u0131 ikiyiz. Size \u00f6fkeden s\u00f6z etmek istiyorum.<\/p>\n
An\u0131msar m\u0131s\u0131n\u0131z? B\u00fcy\u00fcklerinizden birinin birden parlamas\u0131na \u015fa\u015ft\u0131\u011f\u0131m zaman \u015f\u00f6yle demi\u015ftiniz bana: \u00abBu iyi bir \u015feydir. Ama siz anlam\u0131yorsunuz. Frans\u0131zlar\u0131n bir erdemi, \u00f6fke erdemi eksik.\u00bb Hay\u0131r, \u00f6yle de\u011fil, Frans\u0131zlar erdem konusunda titizdirler. Erdemlere ancak gerekti\u011fi zaman ba\u015fvururlar. Bu y\u00fczden \u00f6fkeleri sessiz ve g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gibi de g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr. S\u00f6z\u00fcm\u00fc bitirirken de bu \u00e7e\u015fit bir \u00f6fkeyle konu\u015faca\u011f\u0131m sizinle. \u00d6fkenin ba\u015fka bir t\u00fcrl\u00fcs\u00fc yoktur bende.<\/p>\n
Demin de s\u00f6yledim, kesinli\u011fe varan y\u00fcrek bu i\u015fi seve seve yapmaz. Bu uzun dolamba\u00e7l\u0131 yolda neler yitirdi\u011fimizi biliyoruz, kendi kendimizle uzla\u015farak sava\u015fman\u0131n o ac\u0131 sevincini pahal\u0131ya \u00f6dedi\u011fimizi de biliyoruz. Yan\u0131lg\u0131lara d\u00fc\u015fmemek kayg\u0131s\u0131, g\u00fcven katt\u0131\u011f\u0131 kadar ac\u0131l\u0131k da kat\u0131yor sava\u015f\u0131m\u0131za. Biz sava\u015ftan ho\u015flanm\u0131yorduk. Ni\u00e7in sava\u015faca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilmiyorduk. Bizim halk\u0131m\u0131z i\u00e7 sava\u015f\u0131, inad\u0131 ve ortak kavgay\u0131, su g\u00f6t\u00fcrmez \u00f6zveriyi se\u00e7ti. Bu sava\u015f, budala ya da korkak h\u00fck\u00fcmetlerin buyru\u011fuyla de\u011fil, kendi kendine giri\u015fti\u011fi bir sava\u015ft\u0131. Bu sava\u015fta kendi kendini buldu yeniden, kendine yak\u0131\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyle sava\u015ft\u0131. Ama kendi g\u00f6nl\u00fcnce bir sava\u015f\u0131 se\u00e7mek bir l\u00fckst\u00fc onun i\u00e7in ve bu l\u00fcks\u00fc korkun\u00e7 pahal\u0131ya maloldu ona.<\/p>\n
Burada da bizim halk sizinkinden de\u011ferce \u00e7ok daha \u00fcst\u00fcn: \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6lenler en de\u011ferli \u00e7ocuklar\u0131d\u0131r onun: \u0130\u015fte ac\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncem de bu benim. Sava\u015f budalal\u0131\u011f\u0131nda budalal\u0131k yararl\u0131 olabilir. \u00d6l\u00fcm az \u00e7ok her bir yana da\u011f\u0131l\u0131p rastgele vurur. Oysa bizim se\u00e7ti\u011fimiz sava\u015fta, cesaret kendi kendini ortaya koyar ve sizin her g\u00fcn kur\u015frma dizdi\u011finiz insanlar en temiz ayd\u0131nlar\u0131m\u0131zd\u0131r. Sizin s\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131z hesapl\u0131 bir safl\u0131k. Siz en iyiyi se\u00e7mesini hi\u00e7bir zaman bilmediniz. Neyi y\u0131kmak gerekti\u011fini biliyorsunuz. Biz, d\u00fc\u015f\u00fcncenin savunucular\u0131, kendini be\u011fenen bir g\u00fcc\u00fcn onu \u00f6ld\u00fcrebilece\u011fini biliyoruz. O d\u00fcnyadan vazge\u00e7mi\u015f, sessiz y\u00fczlerle, bazen kur\u015funla delik de\u015fik edip bizim do\u011frulu\u011fumuzu onlarla birlikte darmada\u011f\u0131n edece\u011finizi san\u0131yorsunuz. Ama siz Fransa’n\u0131n zamanla yapt\u0131\u011f\u0131 sava\u015ftaki inad\u0131n\u0131 hesaba katm\u0131yorsunuz. Bizi g\u00fc\u00e7 anlar\u0131m\u0131zda destekleyen bu y\u00fcrekler ac\u0131s\u0131 umuttur: \u00d6len karde\u015flerimiz cellatlar\u0131n\u0131zdan daha sab\u0131rl\u0131, kur\u015funlar\u0131n\u0131zdan daha say\u0131s\u0131z olacaklard\u0131r. G\u00f6r\u00fcyorsunuz, Frans\u0131zlar da \u00f6fkelenebiliyorlar.<\/p>\n
Aral\u0131k 1943 <\/p>\n
***<\/p>\n
3<\/p>\n
Buraya kadar size yurdumdan s\u00f6z ettim. \u00f6n\u00adce benim dil de\u011fi\u015ftirdi\u011fimi sanm\u0131\u015f olabilirsiniz. Ger\u00e7ekte hi\u00e7 de \u00f6yle de\u011fil. \u015eu var ki s\u00f6zc\u00fcklere ayn\u0131 anlam\u0131 vermiyoruz, ayn\u0131 dili konu\u015fam\u0131yoruz art\u0131k sizinle.<\/p>\n
S\u00f6zc\u00fckler her zaman yaratt\u0131klar\u0131 eylemlerin ya da \u00f6zverinin rengini al\u0131rlar. \u00d6rne\u011fin, yurt s\u00f6z\u00fc sizde, benim her zaman yad\u0131rgayacak oldu\u011fum kanl\u0131 ve karanl\u0131k yank\u0131larla y\u00fckl\u00fcd\u00fcr. Oysa biz, ayn\u0131 s\u00f6zc\u00fc\u011fe akl\u0131n alevini koyduk. Bu anlam i\u00e7in\u00adde cesaret daha g\u00fc\u00e7t\u00fcr ama, hi\u00e7 de\u011filse insan b\u00fc\u00adt\u00fcn insanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulur onda.<\/p>\n
Anl\u0131yorsunuz ya be\u00adnim dilim ger\u00e7ekten hi\u00e7 de\u011fi\u015fmedi. 1939’dan \u00f6nce sizinle hangi dille konu\u015fmu\u015fsam, \u015fimdi de o dille konu\u015fuyorum.<\/p>\n
\u015eimdi size a\u00e7aca\u011f\u0131m bir ger\u00e7ek, bunu her \u015fey\u00adden daha “iyi kan\u0131tlayacak san\u0131yorum. \u0130natla ve sessizce yurdumuza hizmet etti\u011fimiz b\u00fct\u00fcn bu s\u00fcre, her zaman i\u00e7imizde olan bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyi ve bir umudu hi\u00e7 yitirmedik. Bu, Avrupa d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve umudu idi. Ger\u00e7i be\u015f y\u0131ld\u0131r bunun hi\u00e7 s\u00f6z\u00fcn\u00fc etmedik. Ama edemezdik, \u00e7\u00fcnk\u00fc siz \u00e7ok y\u00fcksek sesle s\u00f6yl\u00fcyordunuz bunu. Burada da ayn\u0131 dili konu\u015fmuyorduk, bizim Avrupa’m\u0131z sizin Avrupa’ n\u0131z de\u011fildir.<\/p>\n
Ama Avrupa’n\u0131n ne oldu\u011funu s\u00f6ylemeden \u00f6n\u00adce size \u015funu bildirmek isterim ki, sizinle sava\u015fma nedenlerimiz (ki bunlar sizi yenme nedenlerimiz olacakt\u0131r) aras\u0131nda en k\u00f6kl\u00fcs\u00fc yaln\u0131zca yurdumuzun, en diri varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n \u00e7i\u011fnendi\u011fini de\u011fil, en g\u00fc\u00adzel d\u00fc\u015flerimizi de elimizden ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6rmek ol\u00admu\u015ftur. Siz d\u00fcnyaya bu d\u00fc\u015flerin i\u011fren\u00e7 ve g\u00fcl\u00fcn\u00e7 bir \u00f6rne\u011fini verdiniz. \u0130nsan\u0131n en a\u011f\u0131r\u0131na giden \u015fey, sevdi\u011finin kepaze edilmesidir. Bizim en iyi d\u00fc\u015f\u00fc\u00adnenlerimizden bu Avrupa kavram\u0131n\u0131 ald\u0131n\u0131z, ona insan\u0131 \u00e7ileden \u00e7\u0131kartan bir anlam verdiniz, Bu kavram\u0131n tazeli\u011fini ve etkenli\u011fini yitirmemek i\u00e7in, bize bilin\u00e7li bir sevginin b\u00fct\u00fcn g\u00fcc\u00fc gerek. Siz , k\u00f6\u00adlelik ordusuna Avrupal\u0131 diyeli beri art\u0131k biz bu s\u0131\u00adfat\u0131 kullanamaz olduk. Kullanamaz olduk, \u00e7\u00fcnk\u00fc, onun i\u00e7imizde her zaman ya\u015fayan temiz anlam\u0131n\u0131 k\u0131skan\u00e7l\u0131kla saklamak istiyoruz. Size Avrupa’n\u0131n ne demek oldu\u011funu s\u00f6ylemek istiyorum.<\/p>\n
Siz de Avrupa diyorsunuz, ama \u015furada ayr\u0131l\u0131yoruz sizden. Sizin i\u00e7in Avrupa bir m\u00fclkt\u00fcr. Oysa biz kendimizi ona ba\u011fl\u0131 duyuyoruz. Siz yaln\u0131z Afrika’y\u0131 yitirdikten sonra Avrupa’dan b\u00f6yle s\u00f6z ettiniz. Ger\u00e7ek sevgi bu de\u011fildir. Bunca y\u00fczy\u0131llar\u0131n \u00f6rnekleriyle y\u00fckl\u00fc olan bu toprak sizin i\u00e7in zorun\u00adlu bir s\u0131\u011f\u0131nak, bizim i\u00e7inse umutlar\u0131n en g\u00fczelidir. Ans\u0131z\u0131n parlayan tutkunuz k\u0131rg\u0131nl\u0131klardan ve zor\u00adlamalardan do\u011fmu\u015ftur. Kimseye onur kazand\u0131rmayacak bir duygudur ve bu kendini bilen hi\u00e7bir Av\u00adrupal\u0131n\u0131n b\u00f6yle bir Avrupa’y\u0131 ni\u00e7in istemedi\u011fini an\u00adlaman\u0131z gerekir.<\/p>\n
Siz Avrupa denince ordularla dolu bir toprak, bu\u011fday ambar\u0131, yumruk alt\u0131nda end\u00fcstriler, g\u00fc\u00add\u00fcml\u00fc kafalar anl\u0131yorsunuz. \u00c7ok mu ileri gidiyo\u00adrum? Ama \u015funu \u00e7ok iyi biliyorum ki, siz en iyi zaman\u0131n\u0131zda, kendi yalanlar\u0131n\u0131za kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131z g\u00fcnlerde bile, Avrupa denince, ister istemez d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u00ad\u011f\u00fcn\u00fcz Avrupa, bir derebeylik Almanya’s\u0131n\u0131n kanl\u0131 bir masal gelece\u011fine do\u011fru s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc uysal uluslar s\u00fcr\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Aram\u0131zdaki bu ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok iyi kavraman\u0131z\u0131 istiyorum. Sizin i\u00e7in Avrupa denizlerle, da\u011flarla ku\u015fat\u0131lm\u0131\u015f, barajlarla kesilmi\u015f, maden ocaklar\u0131yla didiklenmi\u015f, \u00fcr\u00fcnlerle donat\u0131lm\u0131\u015f bir ya\u015fam alan\u0131d\u0131r ve bu alanda Almanya yaln\u0131z kendi yazg\u0131\u00ads\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcne bir oyun oynamaktad\u0131r. Bizim i\u00e7inse, Avrupa yirmi y\u00fczy\u0131ldan beri insan kafas\u0131n\u0131n en \u015fa\u00ad\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ser\u00fcvenini ya\u015fayageldi\u011fi bir \u00fclkedir. \u00d6yle mutlu bir arenad\u0131r ki Avrupa bizim i\u00e7in, orada bat\u0131l\u0131 insan\u0131n d\u00fcnyaya, Tanr\u0131lara kar\u015f\u0131 giri\u015fti\u011fi sava\u015f bug\u00fcn en \u00e7alkant\u0131l\u0131 an\u0131na varm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
G\u00f6r\u00fcyorsunuz ya, ortak \u00f6l\u00e7\u00fc yok aram\u0131zda. Size kar\u015f\u0131 eski bir propagandan\u0131n temalar\u0131n\u0131 kullanacak de\u011filim, korkmay\u0131n. H\u0131ristiyanl\u0131k gelene\u011fine sahip \u00e7\u0131kmayaca\u011f\u0131m. Bu, bir ba\u015fka sorundur. Siz \u00e7ok s\u00f6z etti\u00adniz bundan. Roma’n\u0131n savunucular\u0131 ge\u00e7inerek \u0130sa’ y\u0131 \u00f6ne s\u00fcrmekten \u00e7ekinmediniz ve sonunda onu \u00e7arm\u0131ha g\u00f6nderecek olan \u00f6p\u00fcc\u00fc\u011f\u00fc kondurdunuz y\u00fcz\u00fcne. Ama, H\u0131ristiyanl\u0131k gelene\u011fi, Avrupa’y\u0131 ya\u00adpan geleneklerden bir tanesidir yaln\u0131zca ve onu si\u00adze kar\u015f\u0131 savunmaya yetenekli de\u011filim. Bunun i\u00e7in kendini Tanr\u0131ya b\u0131rakm\u0131\u015f bir y\u00fcre\u011fi olmal\u0131 insa\u00adn\u0131n. Benim b\u00f6yle bir \u015feyim olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131 bilirsiniz. Ama, yurdumun Avrupa ad\u0131na konu\u015ftu\u011funu ve bi\u00adrini savunurken \u00f6tekini de savundu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm zaman, ben de bir gelene\u011fe ba\u011fl\u0131y\u0131md\u0131r. Bu gelenek, ayn\u0131 zamanda hem baz\u0131 b\u00fcy\u00fck insan\u00adlar\u0131n, hem de t\u00fckenmez bir halk\u0131n gelene\u011fidir. Be\u00adnim gelene\u011fimde kafa ve y\u00fcrek ba\u015fta gelir. Bu ge\u00adlene\u011fin d\u00fc\u015f\u00fcnce krallar\u0131 ve say\u0131s\u0131z bir halk\u0131 var\u00add\u0131r. S\u0131n\u0131r\u0131 birka\u00e7 deha ve b\u00fct\u00fcn halklar\u0131n\u0131n derin y\u00fcre\u011fi olan bu Avrupa’n\u0131n, ge\u00e7ici haritalarda ken\u00addinize ekledi\u011finiz renkli lekeden ayr\u0131 olup olmad\u0131\u00ad\u011f\u0131n\u0131 siz d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn.<\/p>\n
An\u0131msar m\u0131s\u0131n\u0131z? D\u00fc\u015f\u00fcncelerinize isyan etti\u00ad\u011fim zaman alay ediyordunuz benimle. Bir g\u00fcn de\u00admi\u015ftiniz ki bana: \u00abFaust yenmeye kalkt\u0131 m\u0131, Don Quichotte duramaz \u00f6n\u00fcnde.\u00bb Ben de demi\u015ftim ki size: \u00abNe Faust, ne de Don Quichotte birbirini yenmek i\u00e7in yarat\u0131lmam\u0131\u015flard\u0131r ve sanat d\u00fcnyaya k\u00f6t\u00fcl\u00fck etmek i\u00e7in icat edilmemi\u015ftir.\u00bb<\/p>\n
Size g\u00f6re ya Hamlet’i se\u00e7meliydi insanlar, ya Siegfried’i. Ben se\u00e7mek istemiyordum o zaman, \u00fcstelik de Bat\u0131y\u0131 g\u00fc\u00e7 ile bilgi aras\u0131ndaki dengede g\u00f6r\u00fcyordum yaln\u0131z. Ama siz bilgiyi alaya al\u0131yor, yaln\u0131z \u00abg\u00fc\u00e7\u00bbten s\u00f6z ediyordunuz. Bug\u00fcn ne demek istedi\u011fimi daha iyi anl\u0131yorum ve biliyorum ki, Faust bile i\u015finize yaramayacak sizin. \u00c7\u00fcnk\u00fc, biz kimi durumlarda se\u00e7menin gerekli oldu\u011funu kabul etmi\u015ftik ama, biz se\u00e7ti\u011fimizin insanl\u0131\u011fa ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu ve b\u00fcy\u00fck d\u00fc\u015f\u00fcncelerin birbirinden ayr\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 bile bile se\u00e7seydik, sizinkinden daha \u00f6nemli bir se\u00e7me yapm\u0131\u015f olmazd\u0131k. Biz sonradan birle\u015ftirmesini bi\u00adlece\u011fiz. Siz bunu hi\u00e7bir zaman bilemediniz. G\u00f6r\u00fcyorsunuz ya, d\u00f6ne dola\u015fa hep ayn\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceye va\u00adr\u0131yoruz. Biz bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi o kadar pahal\u0131ya \u00f6dedik ki, onu b\u0131rakamay\u0131z art\u0131k. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceye dayana\u00adrak diyorum ki size, sizin Avrupa’n\u0131z de\u011fildir as\u0131l Avrupa. Sizinkinin birle\u015ftiren, ya da co\u015fturan hi\u00e7\u00adbir yan\u0131 yok. Bizim Avrupa’m\u0131z ortak bir ser\u00fcven\u00addir. Bu ser\u00fcveni, size inat, zek\u00e2n\u0131n r\u00fczg\u00e2r\u0131nda s\u00fcr\u00add\u00fcrece\u011fiz.<\/p>\n
\u00c7ok uza\u011fa gitmeyece\u011fim. Kimi zaman bir so\u00adka\u011f\u0131n d\u00f6nemecinde, ortak sava\u015f\u0131n bana b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 k\u0131sa dinlenme anlar\u0131nda, Avrupa’n\u0131n bildi\u011fim yerlerini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm olur. \u00c7aba y\u00fckl\u00fc, tarih y\u00fckl\u00fc ya\u00adman bir toprakt\u0131r Avrupa. Bat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn insanlar\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131m gezintileri yeniden ya\u015fat\u0131yorum ka\u00adfamda : Floransa Manast\u0131r\u0131’ndaki g\u00fclleri, Cracovie’ nin yald\u0131zl\u0131 kubbelerini, Hradschin’i ve \u00f6l\u00fc saray\u00adlar\u0131n\u0131, Ultava \u00fcst\u00fcndeki Charles K\u00f6pr\u00fcs\u00fcn\u00fcn b\u00fck\u00adl\u00fcm b\u00fckl\u00fcm heykellerini, Salzbourg’un g\u00fczelim bah\u00e7elerini. B\u00fct\u00fcn o \u00e7i\u00e7ekler ve ta\u015flar, o tepeler, o g\u00fczel yerler, ki hepsinde insanlar\u0131n zaman\u0131 ile d\u00fcn\u00adyan\u0131n zaman\u0131, yasl\u0131 a\u011fa\u00e7lar\u0131 ve an\u0131tlar\u0131 birbirine kar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Birbiri \u00fcst\u00fcne y\u0131\u011f\u0131lan b\u00fct\u00fcn bu g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri kafam eritip bir tek y\u00fcz yapm\u0131\u015ft\u0131r, en b\u00fcy\u00fck yurdumuzun y\u00fcz\u00fc. Bu g\u00fc\u00e7l\u00fc ve kayg\u0131l\u0131 y\u00fcz\u00fc, y\u0131llar\u00add\u0131r g\u00f6lgenizle karartt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck\u00e7e i\u00e7im burkuluyor. Oysa, bu yerlerin birka\u00e7\u0131n\u0131 sizinle birlikte g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck. G\u00fcn\u00fcn birinde oralar\u0131 sizin elinizden kurtarmak gerekece\u011fi akl\u0131mdan ge\u00e7memi\u015fti o za\u00adman. \u00d6fke ve umutsuzluk anlar\u0131nda, i\u00e7erledi\u011fim olur. San Marco Manast\u0131r\u0131’nda h\u00e2l\u00e2 g\u00fcllerin a\u00e7ma\u00ads\u0131na, Salzbourg Katedrali’nden g\u00fcvercinlerin k\u00fcme k\u00fcme havalanmas\u0131na, Silezya’n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck mezarla\u00adr\u0131nda k\u0131rm\u0131z\u0131 sardunyalar\u0131n durmadan a\u00e7mas\u0131na.<\/p>\n
Ama kimi anlar\u0131mda da, ki as\u0131l ger\u00e7ek olan onlard\u0131r, b\u00fct\u00fcn bunlar sevindirir beni. \u00c7\u00fcnk\u00fc, b\u00fc\u00adt\u00fcn o g\u00fczel yerler, o \u00e7i\u00e7ekler, o s\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f tarlalar, topraklar\u0131n en eskisi, sizin kana bo\u011famayaca\u011f\u0131n\u0131z \u015feyler oldu\u011funu her ilkyazda vuruyor y\u00fcz\u00fcn\u00fcze. S\u00f6zlerimi bununla bitirebilirim. Bat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn b\u00fc\u00ady\u00fck deh\u00e2lar\u0131n\u0131n ve otuz ulusunun bizimle birlik oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmem yetmiyor bana: Topra\u011f\u0131 bir yana b\u0131rakamazd\u0131m. Ve biliyorum ki, b\u00fct\u00fcn Avrupa’da, do\u011fa ve ak\u0131l \u00e7\u0131lg\u0131nca bir kine kap\u0131lmadan, utkular\u0131n sessiz g\u00fcc\u00fc ile yok say\u0131yor sizi. Avrupa kafas\u0131n\u0131n size kar\u015f\u0131 kulland\u0131\u011f\u0131 sil\u00e2hlar, bu topra\u011f\u0131n ekinleri ve \u00e7i\u00e7ekleriyle durmadan tazelenen sil\u00e2h\u00adlar\u0131, ayn\u0131 sil\u00e2hlard\u0131r.<\/p>\n
Bizim sava\u015f\u0131m\u0131z, ister iste\u00admez, utkuya ula\u015facak, \u00e7\u00fcnk\u00fc, ilkyazlar\u0131n inad\u0131 var onda.<\/p>\n
Yenildi\u011finiz zaman her \u015feyin d\u00fczelmeyece\u011fini biliyorum. Avrupa’n\u0131n yine de kurulmas\u0131 gereke\u00adcek. Onun her zaman kurulmas\u0131 gerek zaten. Ama hi\u00e7 de\u011filse, yine Avrupa olacak, yani size \u015fimdi an\u00adlatt\u0131\u011f\u0131m Avrupa. Hi\u00e7bir \u015fey yitmeyecek. Bizim \u015fu anda ne oldu\u011fumuzu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn isterseniz. Hakl\u0131 ol\u00addu\u011fumuzu biliyoruz, yurdumuzu seviyoruz, b\u00fct\u00fcn Avrupa ile birli\u011fiz, mutluluk iste\u011fi ile \u00f6zveri aras\u0131nda, ak\u0131lla k\u0131l\u0131\u00e7 aras\u0131nda tam bir denge kurmu\u00ad\u015fuz. Size bir kez daha s\u00f6yl\u00fcyorum bunu, s\u00f6yleme\u00adliyim, do\u011fruu oldu\u011fu i\u00e7in s\u00f6yl\u00fcyorum, sizinle dost oldu\u011fumuz g\u00fcnlerden bu yana yurdumun ve benim hangi yoldan ge\u00e7ti\u011fimizi g\u00f6stermek i\u00e7in s\u00f6yl\u00fcyo\u00adrum:<\/p>\n
Bundan b\u00f6yle sizden \u00fcst\u00fcn\u00fcz ve bu \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u00ad\u011f\u00fcm\u00fcz y\u0131kacak sizi.<\/p>\n
Nisan 1944 <\/p>\n
***<\/p>\n
4<\/p>\n
\u0130nsan yok olurmu\u015f. Olabilir.
Ama dayanarak yok olal\u0131m.
Yazg\u0131m\u0131z hi\u00e7\u00adlikse bile, bunu
kendimiz hak etmi\u015f olmayal\u0131m.<\/p>\n
Oberman<\/em><\/p>\n \u0130\u015fte sizin bozgun geldi \u00e7att\u0131. Size d\u00fcnyan\u0131n \u00fcn\u00adl\u00fc bir kentinden yaz\u0131yorum. Bu kent sizden kur\u00adtulaca\u011f\u0131\u0131 g\u00fcn\u00fc haz\u0131rl\u0131yor. Bunun kolay olmayaca\u011f\u0131n\u0131 biliyorum. Bu kurtulu\u015fa varmadan, d\u00f6rt y\u0131l \u00f6n\u00adce sizin gelmenizle ba\u015flayan geceden daha karan\u00adl\u0131k bir gece ge\u00e7irmemiz gerekiyor. Size her \u015feyden, \u0131\u015f\u0131ktan, ate\u015ften, yiyecekten yoksun ama yok olma\u00adm\u0131\u015f bir kentten yaz\u0131yorum. Yak\u0131nda orada akl\u0131n\u0131zdan ge\u00e7meyen bir \u015feyler esecek. Talihiniz varsa, o zaman sizinle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131r\u0131z ve ne yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bile bi\u00adle \u00e7arp\u0131\u015f\u0131r\u0131z. Ben sizin d\u00fc\u015f\u00fcncelerinizi biliyorum, siz de benimkileri kestirebilirsiniz. Bu temmuz ge\u00adceleri hem hafif hem a\u011f\u0131r. Seine \u00fczerinde ve a\u011fa\u00e7larda hafif, bekleyenlerin y\u00fcreklerinde a\u011f\u0131r: G\u00f6r\u00admek istedikleri tek sabah\u0131 bekleyenler y\u00fcrekle\u00adrinde. Bekliyor ve sizi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Son bir \u015fey daha s\u00f6ylemek isterim size. Nas\u0131l oluyor da bir za\u00adman birbirimize o kadar benzerdik ve bug\u00fcn d\u00fc\u015f\u00adman\u0131z. Nas\u0131l sizin yan\u0131n\u0131zda olabilirdim ve ni\u00e7in aram\u0131zda her \u015fey bitti art\u0131k.<\/p>\n Birlikte inan\u0131yorduk ki, bu d\u00fcnyan\u0131n y\u00fcce bir anlam\u0131 yok ve biz ezilmi\u015f, umudunu yitirmi\u015f insan\u00adlar\u0131z. Buna, bir bak\u0131ma yine de inan\u0131yorum. Ama, ben bundan sizin s\u00f6yledi\u011finiz ve ka\u00e7 y\u0131ld\u0131r tarihe sokmak istedi\u011finiz \u015feylerden daha ba\u015fka sonu\u00e7lar \u00e7\u0131kard\u0131m. Bu o kadar a\u011f\u0131r ve \u00f6nemli bir \u015fey ki, bi\u00adzim i\u00e7in umut, sizin i\u00e7in kara haber y\u00fckl\u00fc olan bu gece \u00fcst\u00fcnde durmal\u0131y\u0131m. Siz bu d\u00fcnyan\u0131n anlam\u0131 oldu\u011funa hi\u00e7bir zaman inanmad\u0131n\u0131z ve bundan \u015fu d\u00fc\u015f\u00fcnceye vard\u0131n\u0131z ki, her \u015fey bir yola \u00e7\u0131kar ve iyi ile k\u00f6t\u00fcye insan diledi\u011fi anlam\u0131 verir. Madem ne insanca ne de Tanr\u0131ca hi\u00e7bir \u00e7e\u015fit ahl\u00e2k yoktur de\u00addiniz, \u00f6yleyse bu d\u00fcnyada de\u011fer olarak yaln\u0131z hay\u00advanlar\u0131 g\u00fcden g\u00fc\u00e7ler vard\u0131r, yani zorbal\u0131k ve kur\u00adnazl\u0131k. \u00d6yleyse insan hi\u00e7tir, ruhu \u00f6ld\u00fcr\u00fclebilir, de\u00addiniz. Sizce tarihlerin en \u00e7\u0131lg\u0131n\u0131nda insan tekinin yapaca\u011f\u0131 tek i\u015f \u00fcst\u00fcnl\u00fck pe\u015finde ko\u015fmakt\u0131, \u00fclkeler fethetmekten ba\u015fka ahl\u00e2k olamazd\u0131. Ger\u00e7ekte, ben de sizin gibi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc san\u0131yor, size nas\u0131l kar\u015f\u0131 koyaca\u011f\u0131m\u0131 bilemiyordum. Yaln\u0131z i\u00e7imde da\u00adyan\u0131lmaz bir do\u011fruluk duygusu vard\u0131 ve bu duy\u00adgu en beklenmedik tutkular kadar akl\u0131 a\u015f\u0131yordu. Nerde ayr\u0131l\u0131yorduk? Siz umutsuzlu\u011fu rahat\u00e7a kabul ediyordunuz, bense etmiyordum. Siz insan yazg\u0131s\u0131ndaki haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kabul edip ho\u015f g\u00f6r\u00fcyor\u00addunuz, bense d\u00fcnyan\u0131n haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131yla sava\u015fmak i\u00ad\u00e7in hakk\u0131 \u00f6ne s\u00fcrmek, mutsuz1u\u011fa kar\u015f\u0131 koymak i\u00e7in mutluluk yaratmak gerekti\u011fine inan\u0131yordum. Siz umutsuzlu\u011funuzu bir ta\u015fk\u0131nl\u0131\u011fa vard\u0131rd\u0131n\u0131z, ondan kurtulmak i\u00e7in onu bir ilke yapt\u0131n\u0131z. \u0130nsa\u00adn\u0131n yapt\u0131klar\u0131n\u0131 y\u0131kmay\u0131, onunla sava\u015f\u0131p b\u00fcsb\u00fc\u00adt\u00fcn rezil etmeyi istediniz. Bense umutsuzlu\u011fu ve bu dertli d\u00fcnyay\u0131 kabul etmeyerek insanlar\u0131n birle\u015fmesini ve k\u00f6t\u00fc yazg\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 sava\u015fmala\u00adr\u0131n\u0131 istiyordum.<\/p>\n G\u00f6r\u00fcyorsunuz ya, ayn\u0131 ilkeden iki ayr\u0131 ahl\u00e2k \u00e7\u0131kard\u0131k. Siz yolda akl\u0131n \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u0131rakt\u0131n\u0131z ve bir adam\u0131n sizin ve milyonlarca Alman\u0131n yerine d\u00fc\u00ad\u015f\u00fcnmesini daha rahat – sizin deyiminizle hepsi bir\u00adsayd\u0131n\u0131z. Yazg\u0131ya kar\u015f\u0131 sava\u015fmaktan bezdi\u011finiz i\u00e7in, bu Y\u0131prat\u0131c\u0131 ser\u00fcvende dinlendiniz, canlar\u0131 kesip bi\u00e7mek, topra\u011f\u0131 alt\u00fcst etmek tek i\u015finiz oldu. K\u0131sacas\u0131, haks\u0131zl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7tiniz ve b\u00f6ylece Tanr\u0131lar\u00addan yana oldunuz. Mant\u0131\u011f\u0131n\u0131z yaln\u0131z s\u00f6zde kald\u0131. Bense, topraktan ayr\u0131lmamak i\u00e7in, do\u011frulu\u011fu se\u00e7tim. Yine de bu d\u00fcnyan\u0131n y\u00fcce bir anlam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131na inan\u0131yorum ama, onda bir \u015fey oldu\u011funu bili\u00adyorum. O da insand\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bir anlam arayan tek varl\u0131k odur. Bu d\u00fcnyada hi\u00e7 de\u011filse insan\u0131n ger\u00e7e\u011fi var ve bizim \u00f6devimiz, onun yazg\u0131s\u0131na kar\u00ad\u015f\u0131 koymas\u0131na yard\u0131m etmektir. D\u00fcnyan\u0131n insandan ba\u015fka anlam\u0131 yoktur. Ya\u015fam anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131 kurtar\u00admak istiyorsak, onu kurtarmak gerekir. Bana yu\u00adkar\u0131dan bak\u0131p g\u00fcl\u00fcmseyecek ve insan\u0131 kurtarmak da ne oluyor, diyeceksiniz. Ben de size b\u00fct\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131mla \u015funu hayk\u0131r\u0131yorum: \u0130nsan\u0131 kurtarmak, onu kesip bi\u00e7mernek, yaln\u0131z onun d\u00fc\u015f\u00fcnebilece\u011fi do\u011frulu\u011fu bulmas\u0131na olanak vermektir.<\/p>\n \u0130\u015fte biz bunun i\u00e7in sava\u015f\u0131yoruz. \u0130\u015fte bunun i\u00e7in, ilk zamanlar, istemedi\u011fimiz bir yola sizinle girmek zorunda kald\u0131k ve bu yolun sonunda boz\u00adguna u\u011frad\u0131k. Sizin g\u00fcc\u00fcn\u00fcz\u00fc yapan umutsuzlu\u011fu\u00adnuzdu. Umutsuzluk, tek ba\u015f\u0131na, kat\u0131ks\u0131z, kendin\u00adden emin oldu mu, bir \u015fey dinlemeden sonuna kadar gitti mi, amans\u0131z bir g\u00fc\u00e7 kazan\u0131r. Biz durak\u00adsarken ve mutlu anlar\u0131m\u0131zdan ayr\u0131lamazken, sizin umutsuzluk g\u00fcc\u00fcn\u00fcz bizi ezdi. Bizce mutluluk, insan\u0131n kazanaca\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck utkuydu, insan\u0131n kendi yazg\u0131s\u0131na kar\u015f\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131 bir utku. Bozgunun i\u00e7in\u00adde bile, onu aramaktan kendimizi alam\u0131yorduk. Ama, siz gere\u011fini yapt\u0131n\u0131z ve biz tarihe girdik. Be\u015f y\u0131ld\u0131r, ak\u015fam\u0131n serinli\u011finde ku\u015f seslerini tadamaz olduk. Umudumuzu yitirmek zorunda kald\u0131k. D\u00fcn\u00adyadan kopmu\u015ftuk, \u00e7\u00fcnk\u00fc, d\u00fcnyan\u0131n her an\u0131na s\u00fc\u00adr\u00fclerle \u00f6l\u00fcm g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleri doldu. Be\u015f y\u0131ld\u0131r, yery\u00fcz\u00fcnde ecel teri d\u00f6kmeyen sabah, zindans\u0131z ak\u015fam, kana bulanmam\u0131\u015f \u00f6\u011fle ge\u00e7irmedik. Evet, ard\u0131n\u0131zdan geldik, ister istemez. Bizim i\u015fimiz daha gii\u00e7t\u00fc biz de sizin gibi sava\u015fa girerken, mutlulu\u011fu unut\u00admuyorduk. \u00c7\u0131\u011fl\u0131klar ve vuru\u015fmalar aras\u0131nda, y\u00fcre\u011fimizin dibinde mutlu bir denizin, unutulmaz bir tepenin an\u0131s\u0131n\u0131, sevgili bir y\u00fcz\u00fcn g\u00fcl\u00fcmsemesini sakl\u0131yorduk. Hem de bu, bizim en iyi silah\u0131m\u0131z idi. Hi\u00e7bir zaman indirmeyece\u011fimiz bir sil\u00e2h. \u00c7\u00fcnk\u00fc, onu yitirdi\u011fimiz g\u00fcn, sizin kadar \u00f6lm\u00fc\u015f olacakt\u0131k. \u015eimdi, biliyoruz ki, mutlulu\u011fun sil\u00e2hlar\u0131n\u0131 yapmak \u00e7ok zaman ve \u00e7ok fazla kan istiyor.<\/p>\n Sizin felsefenize girmek, az \u00e7ok size benzemek zorunda kald\u0131k. Siz y\u00f6ns\u00fcz kahramanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7tiniz. \u00c7\u00fcnk\u00fc, anlam\u0131n\u0131 yitirmi\u015f bir d\u00fcnyada kalan tek de\u011fer buydu. Bu kahramanl\u0131\u011f\u0131 kendiniz i\u00e7in se\u00e7er\u00adken, herkes i\u00e7in ve bizim i\u00e7in de se\u00e7mi\u015f oldunuz. \u00d6lmemek i\u00e7in size \u00f6yk\u00fcnmek zorundayd\u0131k. Ama o zaman ayr\u0131m\u0131na vard\u0131k ki, bizim size \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc\u00adm\u00fcz, bir y\u00f6n\u00fcm\u00fcz olmas\u0131ndand\u0131. Madem bu i\u015f bi\u00adtiyor, art\u0131k size \u00f6\u011frendi\u011fimiz \u015feyi s\u00f6yleyebiliriz. Kahramanl\u0131k b\u00fcy\u00fck bir \u015fey de\u011fil, g\u00fc\u00e7 olan mutlu\u00adluktur.<\/p>\n Bug\u00fcn art\u0131k her \u015feyi a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcyorsunuzdur.<\/p>\n D\u00fc\u015fman\u0131z birbirimize. Siz haks\u0131z\u0131n adam\u0131s\u0131n\u0131z. Be\u00adnim y\u00fcre\u011fiminse d\u00fcnyada bundan \u00e7ok i\u011frendi\u011fi \u015fey yoktur. Ama, \u00f6nceleri yaln\u0131zca bir tutku olan \u015feyin nedenlerini g\u00f6r\u00fcyorum \u015fimdi. Sizinle sava\u015f\u0131\u00adyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc sizin mant\u0131\u011f\u0131n\u0131z y\u00fcre\u011finiz kadar kana boyal\u0131d\u0131r. D\u00f6rt y\u0131ld\u0131r bize bol bol g\u00f6sterdi\u011finiz korkun\u00e7 sahnelerde, i\u00e7g\u00fcd\u00fcn\u00fcz kadar akl\u0131n\u0131z\u0131n da pay\u0131 vard\u0131. Bunun i\u00e7in, yarg\u0131m toptan olacak: Siz benim g\u00f6z\u00fcmde \u00f6lm\u00fc\u015fs\u00fcn\u00fcz. Ama o korkun\u00e7 dav\u00adran\u0131\u015f\u0131n\u0131z\u0131n hesab\u0131n\u0131 soraca\u011f\u0131m zaman unutmayaca\u011f\u0131m ki, siz ve biz ayn\u0131 yaln\u0131zl\u0131ktan yola \u00e7\u0131kt\u0131k. Siz ve biz b\u00fct\u00fcn Avrupa ile birlikte, ayn\u0131 kafa tra\u00adgedyas\u0131n\u0131n i\u00e7indeyiz. Biz inanc\u0131m\u0131za ba\u011fl\u0131 kalmak i\u00e7in, sizin ba\u015fkalar\u0131nda sayg\u0131 g\u00f6stermedi\u011finiz \u015fe\u00adye, biz sizde sayg\u0131 g\u00f6stermek zorunday\u0131z. Uzun za\u00adman bu size \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flad\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc, siz bizden \u00e7ok daha kolay \u00f6ld\u00fcr\u00fcyordunuz. D\u00fcnya durduk\u00e7a, size benzeyenlerin kazanc\u0131 da bu olacak. Ama, d\u00fcnya durduk\u00e7a, size benzemeyen biz, size kar\u015f\u0131 tan\u0131k\u00adl\u0131k edece\u011fiz: \u0130nsan\u0131n en b\u00fcy\u00fck kusurlar\u0131n\u0131 a\u015farak insanl\u0131\u011f\u0131m\u0131 ve g\u00fcnahs\u0131z yan\u0131n\u0131 bulabilmesi i\u00e7in. \u0130\u015f\u00adte bunun i\u00e7in sava\u015f\u0131n sonunda, bu cehenneme d\u00f6\u00adnen kentin i\u00e7inde bizimkilerin \u00e7ekti\u011fi bunca i\u015fken\u00adcelerin \u00fcst\u00fcnde, tan\u0131nmaz olmu\u015f \u00f6l\u00fclerimize, ye\u00adtim dolu k\u00f6ylerimize kar\u015f\u0131n, size diyebilirim ki, sizi ac\u0131madan y\u0131kaca\u011f\u0131m\u0131z bug\u00fcnlerde, kin beslemi\u00adyoruz size kar\u015f\u0131. Hatta yar\u0131n, bunca \u00f6lenler gibi bizim de \u00f6lmemiz gerekse, yine kin duymayaca\u011f\u0131z. Korkmayaca\u011f\u0131m\u0131za s\u00f6z veremeyiz, akl\u0131m\u0131z\u0131 yitirme\u00admeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Ama, nefret duymayaca\u011f\u0131m\u0131za s\u00f6z verebiliriz. Bug\u00fcn benim d\u00fcnyada nefret ede\u00adce\u011fim tek \u015fey ile hesapla\u015fmak zorunday\u0131z: Sizin g\u00fcc\u00fcn\u00fcz\u00fc y\u0131kmak istiyoruz, ruhunuzu de\u011fil.<\/p>\n G\u00f6r\u00fcyorsunuz ya, sizi bizden g\u00fc\u00e7l\u00fc yapan \u015fey, yine de sizde kal\u0131yor. Ama bizim size \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc yapan da budur. Bu gece onun i\u00e7in rahat i\u00e7im. Bizim g\u00fcc\u00fcm\u00fcz \u015fu : D\u00fcnyan\u0131n derinli\u011fi \u00fcst\u00fcne sizin gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz, i\u00e7inde bulundu\u011fumuz dram\u0131 kabul ediyoruz, ama bununla birlikte, insan kavram\u0131n\u0131 bu d\u00fc\u015f\u00fcnce u\u00e7urumundan kurtar\u0131yor ve onda yeni do\u011fu\u015flar\u0131n yorulmak bilmez cesare\u00adtini buluyoruz. D\u00fcnyay\u0131 su\u00e7land\u0131rmakta hi\u00e7 de gev\u015femi\u015f de\u011filiz. Yeni bilgimizi o kadar pahal\u0131ya \u00f6dedik ki, \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131 umut k\u0131r\u0131c\u0131 g\u00f6rmekte devam ediyoruz. G\u00fcn do\u011farken \u00f6ld\u00fcr\u00fclen y\u00fczbinlerce insan, zindanlar\u0131n korkun\u00e7 duvarlar\u0131, topra\u011f\u0131 du\u00adman duman bir Avrupa, milyonlarca ceset, hepsi ayn\u0131 Avrupa’n\u0131n \u00e7ocuklar\u0131, b\u00fct\u00fcn bunlarla ne ka\u00adzand\u0131k? Birka\u00e7 yeni d\u00fc\u015f\u00fcnce ki, onlar\u0131n da, kimi\u00adlerimizin daha iyi \u00f6lmesine yard\u0131m etmekten ba\u015fka bir yarar\u0131 olmayacak belki. Evet, bu, umut k\u0131\u00adr\u0131c\u0131 bir \u015feydir. Ama biz, bunca haks\u0131zl\u0131\u011fa lay\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kan\u0131tlamak istiyoruz. Kendimize ver\u00addi\u011fimiz \u00f6dev bu. Yar\u0131n ba\u015flayaca\u011f\u0131m\u0131z i\u015f bu. Yaz\u0131n nefesleri dola\u015fan bu Avrupa gecesinde, sil\u00e2hl\u0131 sil\u00e2hs\u0131z milyonlarca insan sava\u015fa haz\u0131rlan\u0131yor. So\u00adnunda, yenilece\u011finiz yerde g\u00fcn do\u011fdu do\u011facak. Biliyorum, sizin korkun\u00e7 utkunuza kay\u0131ts\u0131z kalan Tanr\u0131, hak etti\u011finiz bozgununuza da kay\u0131ts\u0131z kala\u00adcak. Bug\u00fcn bile Tanr\u0131dan bir \u015fey beklemiyorum. Ama, onun yaratt\u0131\u011f\u0131 ve sizin yapayaln\u0131z b\u0131rakmak istedi\u011finiz varl\u0131\u011f\u0131 kurtarmaya biz yard\u0131m ettik hi\u00e7 de\u011filse. Siz insana ba\u011fl\u0131 kalmay\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc\u00adn\u00fcz i\u00e7in \u015fimdi binlerce ama her biri yapayaln\u0131z \u00f6lecek olan sizlersiniz. \u015eimdi size allaha\u0131smarla\u00add\u0131k diyebilirim.<\/p>\n \u00c7evirenler :Sabahattin Eyubo\u011flu – Vedat G\u00fcnyol<\/em><\/p>\n Say Yay\u0131nlar\u0131 -1991-7-bask\u0131<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 1 Bana \u015f\u00f6yle diyordunuz: \u00abYurdumun b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne paha bi\u00e7ilmez. Onu b\u00fcy\u00fck yapan hi\u00e7bir \u015feyin anlam\u0131 olmayan bir d\u00fcnyada biz gen\u00e7 Almanlar gibi, uluslar\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcnde bir anlam bulanlar her \u015feyi ona feda etmelidirler.\u00bb O zamanlar sizi severdim, ama sizinle ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131m daha o zamandan ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131 bile. Size: \u00abOlamaz, diyordum, insan\u0131n g\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc amaca her \u015feyi feda etmesi gerekti\u011fine inanmam. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[138],"tags":[],"class_list":{"0":"post-6678","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-edebiyat-dunya"},"yoast_head":"\n