{"id":6681,"date":"2011-07-12T10:50:17","date_gmt":"2011-07-12T07:50:17","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wordpress\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/"},"modified":"2011-07-12T10:50:17","modified_gmt":"2011-07-12T07:50:17","slug":"insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/","title":{"rendered":"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (3.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149\" border=\"0\" width=\"155\" height=\"205\" style=\"float: left;\" \/>3.B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">EVR\u0130M VE YARATILI\u015e\u00c7ILIK<\/p>\n<p>Bu yarat\u0131l\u0131\u015f ve yeniden yarat\u0131l\u0131\u015f, do\u011fum ve yeniden do\u011fum \u00f6yk\u00fcleri Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin tarihinde en gurur verici efsaneler aras\u0131ndad\u0131r. B\u00f6yle efsaneler ve \u00f6yk\u00fcler, bizimki de d\u00e2hil olmak \u00fczere her k\u00fclt\u00fcrde \u00f6nemli rol oynarlar. D\u00fcnyada ve bin y\u0131l boyunca ayr\u0131nt\u0131lar de\u011fi\u015fir ama tipler bir noktada birle\u015fir.<\/p>\n<p>Nuh tufan\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc asl\u0131nda, yeniden yarat\u0131l\u0131\u015f efsanesi olmas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda, Denizden Yarat\u0131l\u0131\u015f \u00d6yk\u00fcs\u00fc\u2019 n\u00fcn bir versiyonundan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. S\u00e2hip oldu\u011fumuz en eski versiyon, \u00e7ok eskidir; \u0130ncil\u2019deki \u00f6yk\u00fcden bin y\u0131l \u00f6ncesine gitmektedir.<\/p>\n<p>M.\u00d6. 2800 y\u0131llar\u0131 civar\u0131nda bir S\u00fcmer efsanesi, tufan kahraman\u0131 olarak b\u00fcy\u00fck bir selden kurtulmak i\u00e7in bir gemi in\u015fa eden rahip-kral Ziusudra\u2019y\u0131 g\u00f6sterir. M.\u00d6. 2000 ile 1800 aras\u0131nda, \u00fcnl\u00fc Babilli G\u0131lgam\u0131\u015f Destan\u0131\u2019n\u0131n kahraman\u0131, tufan\u0131 Utnapishtim adl\u0131 bir atas\u0131ndan \u00f6\u011frenir. G\u0131lgam\u0131\u015f tufan \u00f6yk\u00fcs\u00fc, Yak\u0131n Do\u011fu\u2019 da y\u00fczy\u0131llar boyunca yay\u0131ld\u0131 ve \u0130braniler\u2019in Filistin\u2019e gelmesinden \u00f6nce biliniyordu. Yaz\u0131nsal kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma onun, Nuh tufan\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc \u00fczerindeki etkisini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bir efsaneyi bilime \u00e7evirmeye ya da bilimi efsaneye \u00e7evirmeye \u00e7al\u0131\u015fmak, efsanelere bir hakaret, dine bir hakaret ve bilime bir hakarettir. Bunu yapmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar efsanelerin \u00f6nemini, anlam\u0131n\u0131 ve gurur verici yap\u0131s\u0131n\u0131 ka\u00e7\u0131rmaktad\u0131r. Onlar, g\u00fczel bir yarat\u0131l\u0131\u015f ve yeniden yarat\u0131l\u0131\u015f \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fc almakta ve onu bozmaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>Bir efsaneyi bilime \u00e7evirmeye \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in insan\u0131n s\u00e2dece, onlar\u0131n yiyeceklerini bir tarafa b\u0131rak\u0131n milyonlarca t\u00fcr\u00fcn her birinden iki taneyi 75\u2019e 45 feetlik, 450 feet karelik bir gemiye s\u0131\u011fd\u0131rma konusundaki ger\u00e7ekleri d\u00fc\u015f\u00fcnmesi yeterlidir. T\u00fcm bu hayvanlar\u0131n beslenmesi, sular\u0131n\u0131n verilmesi ve temizlenmesinin lojisti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn. Birbirlerini avlamalar\u0131n\u0131 nas\u0131l \u00f6nlersiniz? S\u00e2dece y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvanlara ait bir g\u00fcverte mi vard\u0131?<\/p>\n<p>Bilimsel oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclen, iddialar\u0131 s\u00e2dece evrimci biyolojiyi de\u011fil ama ilk insan tarihinin \u00e7o\u011funu reddetti\u011fini s\u00f6ylemeye gerek olmadan, kozmolojinin, fizi\u011fin, paleontolojinin, arkeolojinin, tarihsel jeolojinin, zoolojinin, botani\u011fin ve biyo co\u011frafyan\u0131n \u00e7o\u011funu reddeden, yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131l\u0131ktan daha ola\u011fan\u00fcst\u00fc olan bir inan\u00e7 sistemi bulmak zor olacakt\u0131. Skeptic\u2019de incelemi\u015f oldu\u011fumuz t\u00fcm iddialar i\u00e7inde, var olan \u00e7ok fazla bilgiyi g\u00f6z ard\u0131 etmek ya da yok saymak i\u00e7in bize sorabilece\u011fi kolayl\u0131k ve kesinlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131l\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rabilece\u011fim s\u00e2dece bir tane bulmu\u015ftum. Bu soyk\u0131r\u0131m\u0131n inkar\u0131d\u0131r. Dahas\u0131, mant\u0131k y\u00fcr\u00fctme y\u00f6ntemlerindeki ikisi aras\u0131ndaki benzerlikler korkutucudur.<\/p>\n<p>1. Soyk\u0131r\u0131m\u0131 inkar edenler, tarih\u00e7ilerin bilgisinde hatalar bulurlar ve sonra, sanki tarih\u00e7iler hi\u00e7bir zaman hata yapmazm\u0131\u015f gibi, bu y\u00fczden vard\u0131klar\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu ima ederler. Evrimi inkar edenler, bilimde hatalar bulurlar ve sanki bilim adamlar\u0131 hi\u00e7 hata yapmazm\u0131\u015f gibi, t\u00fcm bilimin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu ima ederler.<\/p>\n<p>2. Soyk\u0131r\u0131m\u0131 inkar edenler \u00e7o\u011funlukla Nazileri, Yahudileri ve soyk\u0131r\u0131m konusunda bilgili olanlar\u0131, soyk\u0131r\u0131m\u0131 inkar edenlerin iddialar\u0131n\u0131 destekliyormu\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnmesini sa\u011flamak i\u00e7in y\u00f6nlendirerek, kapsam d\u0131\u015f\u0131 olan al\u0131nt\u0131lar\u0131 yapmaktan ho\u015flan\u0131rlar. Evrimi inkar edenler, Stephen Jay Gould ve Ernst Mayr gibi \u00f6nde gelen bilim adamlar\u0131ndan kapsam d\u0131\u015f\u0131 ve onlar\u0131n ketum bir \u015fekilde evrim ger\u00e7e\u011fini inkar ettiklerini ima ederek al\u0131nt\u0131lar yapmaktan ho\u015flan\u0131rlar.<\/p>\n<p>3. Soyk\u0131r\u0131m\u0131 inkar edenler, soyk\u0131r\u0131m bilginleri aras\u0131ndaki ger\u00e7ek ve d\u00fcr\u00fcst tart\u0131\u015fman\u0131n onlar\u0131n kendisinin soyk\u0131r\u0131mdan \u015f\u00fcphelendikleri ya da kendi \u00f6yk\u00fclerini do\u011frulayamayacaklar\u0131 anlam\u0131na geldi\u011fini iddia ederler. Evrimi inkar edenler, bilim adamlar\u0131 aras\u0131ndaki ger\u00e7ek ve d\u00fcr\u00fcst tart\u0131\u015fman\u0131n, onlar\u0131n bile evrimden ku\u015fku duyduklar\u0131 ya da kendi bilimlerini do\u011frulayamayacaklar\u0131 anlam\u0131na geldi\u011fini ileri s\u00fcrmektedirler.<\/p>\n<p>Bir\u00e7ok yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131, b\u00e2z\u0131 \u00fcnl\u00fc ku\u015fkucular\u0131n ya dine kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir d\u00fc\u015fmanl\u0131k bar\u0131nd\u0131rmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya da kendilerinin inananlar oldu\u011funu \u00f6\u011frendiklerine \u015fa\u015f\u0131racaklard\u0131r. Stephen Jay Gould bir keresinde \u015f\u00f6yle yaz\u0131yordu: \u201cMeslekta\u015flar\u0131m\u0131n en az yar\u0131s\u0131 aptal olmad\u0131k\u00e7a \u2013 en ham ve deneysel zeminde \u2013 bilim ve din aras\u0131nda hi\u00e7bir \u00e7at\u0131\u015fma olamaz.\u201d<\/p>\n<p>Steve Allen, \u201cTanr\u0131\u2019 n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131yla ilgili \u015fimdiki durumum, tam olarak hayali g\u00f6r\u00fcnse de onu kabul etmektir \u00e7\u00fcnk\u00fc alternatif daha da hayali g\u00f6r\u00fcnmektedir\u201d diye a\u00e7\u0131kl\u0131yordu.<\/p>\n<p>27 Ekim 1996\u2019da, Papa John Paul II, Roma\u2019daki Papal\u0131k Bilim Akademisi\u2019nde yapt\u0131\u011f\u0131 bir konu\u015fmada, do\u011fan\u0131n bir ger\u00e7e\u011fi olarak evrimi kabul etti\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131 ve bilim ile din aras\u0131nda hi\u00e7bir sava\u015f olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti: \u201cBilginin de\u011fi\u015fik d\u00fczenlerinde kullan\u0131lan y\u00f6ntemi d\u00fc\u015f\u00fcnmek, uzla\u015ft\u0131r\u0131lamaz g\u00f6r\u00fcnen iki bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n uyumuna izin verir. Teknoloji, Yarat\u0131c\u0131n\u0131n tasar\u0131m\u0131na g\u00f6re nihai anlam\u0131&#8230; \u00e7ekip \u00e7\u0131kar\u0131rken&#8230; g\u00f6zlem bilimleri \u00e7ok daha kesin olarak ya\u015fam\u0131n \u00e7oklu ortaya konulu\u015funu tan\u0131mlar ve \u00f6l\u00e7er.\u201d<\/p>\n<p>Yarat\u0131l\u0131\u015f Ara\u015ft\u0131rma Enstit\u00fcs\u00fc emekli ba\u015fkan\u0131 Henry Morris \u015f\u00f6yle cevap verdi: \u201cPapa s\u00e2dece etkili bir ki\u015fi; bilim adam\u0131 de\u011fil. Evrim i\u00e7in hi\u00e7bir bilimsel kan\u0131t yok. Ger\u00e7ek somut kan\u0131t\u0131n t\u00fcm\u00fc yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131 desteklemektedir.\u201d<\/p>\n<p><strong>Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lara Kar\u015f\u0131 Koymak<\/strong><\/p>\n<p>Yirmi Be\u015f Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131 Tez, Yirmi Be\u015f Evrimci Yan\u0131t<\/p>\n<p>Bilim ve din ili\u015fkisini s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131rken \u00fc\u00e7 katmanl\u0131 bir s\u0131n\u0131fland\u0131rma \u00f6nermek isterim:<\/p>\n<p>Ayn\u0131 d\u00fcnyalar modeli: Bilim ve din ayn\u0131 konularda u\u011fra\u015f\u0131r ve s\u00e2dece \u00fcst \u00fcste binme ve uzla\u015fma yoktur ama bir g\u00fcn bilim din\u00ee t\u00fcm\u00fcyle kapsayabilir. Frank Tipler\u2019in antropik ilkeye dayanan kozmolojisi (1946) ve evrenin uzak gelece\u011finde bir s\u00fcper bilgisayar\u0131n sanal ger\u00e7ekli\u011finde t\u00fcm insanlar\u0131n sonunda yeniden canlanmas\u0131 buna bir \u00f6rnektir.<\/p>\n<p>Ayr\u0131 d\u00fcnyalar modeli: Bilim ve din ayr\u0131 konularla u\u011fra\u015f\u0131r, \u00e7at\u0131\u015fmazlar ya da \u00fcst \u00fcste binmezler ve ikisi birbirleriyle bar\u0131\u015f i\u00e7inde bir arada var olmal\u0131d\u0131r. Charles Darwin, Stephen Jay Gould ve bir\u00e7ok di\u011fer bilim adam\u0131 bu modeli tutmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7at\u0131\u015fan d\u00fcnyalar modeli: Birisi do\u011fru ve di\u011feri yanl\u0131\u015ft\u0131r ve iki bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 aras\u0131nda hi\u00e7bir uzla\u015fma olamaz. Bu model a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak, \u00e7o\u011funlukla birbirleriyle kavgal\u0131 olan ateistler ve yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu s\u0131n\u0131fland\u0131rma bizim, Darwin\u2019in \u00f6\u011f\u00fcd\u00fcn\u00fcn bug\u00fcn de y\u00fczy\u0131l \u00f6nce oldu\u011fu kadar uygulanabilir oldu\u011funu g\u00f6rmemizi sa\u011flar. Bu y\u00fczden yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n tezlerini \u00e7\u00fcr\u00fctmenin dine sald\u0131rmak demek olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda a\u00e7\u0131k olal\u0131m. E\u011fer yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar hakl\u0131ysa, o zaman fizik, astronomi, kozmoloji, jeoloji, paleontoloji, botanik, zooloji ve t\u00fcm ya\u015fam bilimlerinde ciddi sorunlar vard\u0131r. T\u00fcm bu bilimler ayn\u0131 \u015fekilde yanl\u0131\u015f olabilir mi? Ku\u015fkusuz olamaz ama yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar onlar\u0131n yanl\u0131\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar ve daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc bilim kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131n\u0131n devlet okullar\u0131nda \u00f6\u011fretilmesini istiyorlar.<\/p>\n<p><strong>Evrim Nedir?<\/strong><\/p>\n<p>Darwin\u2019in, 1859\u2019daki Do\u011fal Se\u00e7me Yoluyla T\u00fcrklerin K\u00f6keni adl\u0131 kitab\u0131nda, tasla\u011f\u0131 verilen teorisi a\u015fa\u011f\u0131daki gibi \u00f6zetlenebilir. (Gould 1987a; Mayr 1982, 1988):<\/p>\n<p>Evrim: Organizmalar zamanla de\u011fi\u015fir. Hem fosil kayd\u0131 hem de do\u011fa, bug\u00fcn bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>De\u011fi\u015fiklikle miras kalma: Evrim, ortak soydan kollar\u0131n ayr\u0131lmas\u0131 yoluyla ilerler. Yavrular ebeveynlerine benzerler ama tam kopyalar\u0131 de\u011fildirler. Bu, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen \u00e7evreye uymak i\u00e7in gerekli de\u011fi\u015fikli\u011fi sa\u011flar.<\/p>\n<p>A\u015famal\u0131l\u0131k: De\u011fi\u015fiklik yava\u015ft\u0131r, d\u00fczenlidir, g\u00f6rkemlidir. Natura non facit saltum \u2013 Do\u011fa s\u0131\u00e7ramalar yapmaz. Yeterli zaman verilirse evrim t\u00fcr de\u011fi\u015fikliklerinden sorumlu olur.<\/p>\n<p>T\u00fcrlerin \u00e7o\u011falmas\u0131: Evrim, s\u00e2dece yeni t\u00fcrleri olu\u015fturmaz; artan say\u0131da yeni t\u00fcrleri olu\u015fturur.<\/p>\n<p>Do\u011fal se\u00e7me: Darwin ve Alfred Russel Wallace taraf\u0131ndan ortak olarak ke\u015ffedilen evrimci de\u011fi\u015fiklik mekanizmas\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki gibi i\u015fler:<\/p>\n<p>A. N\u00fcfus, sonsuza kadar geometrik oranla artma e\u011filimindedir.: 2, 4, 8, 16, 32, 64, 128, 256, 512,&#8230;<\/p>\n<p>B. Ama do\u011fal bir ortamda n\u00fcfus say\u0131lar\u0131 belirli bir d\u00fczeyde kal\u0131r.<\/p>\n<p>C. Bu y\u00fczden \u201cvar olmak i\u00e7in bir m\u00fccadele\u201d olmas\u0131 gerekir \u00e7\u00fcnk\u00fc olu\u015fan organizmalar\u0131n t\u00fcm\u00fc ya\u015fayamaz.<\/p>\n<p>D. Her t\u00fcrde de\u011fi\u015fim vard\u0131r.<\/p>\n<p>E. Var olma m\u00fccadelesinde, \u00e7evreye daha iyi uyum sa\u011flayan de\u011fi\u015fikliklere s\u00e2hip olan bireyler arkalar\u0131nda, daha az uyum sa\u011flayan bireylerden daha fazla yavru b\u0131rak\u0131r. Bu, meslek jargonunda, diferansiyel \u00e7o\u011falma ba\u015far\u0131s\u0131 olarak bilinir.<\/p>\n<p>Bilim yeni ara\u015ft\u0131rma alanlar\u0131 yaratarak, ya\u015fam\u0131n nas\u0131l ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 ve evrimle\u015fti\u011fi konusundaki bilgilerimizi iyi bir \u015fekilde d\u00fczenleyerek ileri giderken, yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n bir i\u011fnenin ucundaki melekler ve Nuh\u2019un Gemisi\u2019ndeki hayvanlar konusunda yap\u0131lan Orta \u00c7a\u011f tart\u0131\u015fmalar\u0131na saplan\u0131p kalmalar\u0131 \u00fcz\u00fcc\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p><strong>Felsefe Temelli Tezler Ve Cevaplar<\/strong><\/p>\n<p>1. Yarat\u0131l\u0131\u015f bilimi bilimseldir ve bu y\u00fczden devlet okullar\u0131nda fen kurslar\u0131nda \u00f6\u011fretilmelidir.<\/p>\n<p>Yarat\u0131l\u0131\u015f bilimi, s\u00e2dece ad olarak bilimseldir. Bu, bilimsel y\u00f6ntemleri kullanarak test edilecek bir teori olmaktan \u00e7ok zay\u0131f bir \u015fekilde gizlenmi\u015f din\u00ee bir durumdur ve bu y\u00fczden bir \u015feye M\u00fcsl\u00fcman bilimi ya da Buda bilimi veya H\u0131ristiyan bilimi demenin, onun e\u015fit zaman gerektirdi\u011fi demek olmad\u0131\u011f\u0131 gibi, devlet okullar\u0131 fen kurslar\u0131 i\u00e7in uygun de\u011fildir.<\/p>\n<p>2. Bilim s\u00e2dece, burada ve \u015fimdi olanla u\u011fra\u015f\u0131r ve b\u00f6ylece evrenin yarat\u0131l\u0131\u015f ile ya\u015fam\u0131n ve insan t\u00fcrlerinin k\u00f6keni konusundaki tarihsel sorular\u0131 cevapland\u0131ramaz.<\/p>\n<p>Bilim, \u00f6zellikle kozmoloji, jeoloji, paleontoloji, paleoantropoloji ve arkeoloji gibi tarihsel bilimlerde ger\u00e7ekten ge\u00e7mi\u015f olgularla u\u011fra\u015f\u0131r. Evrimsel biyoloji ge\u00e7erli ve yasal bir tarihsel bilimdir.<\/p>\n<p>3. E\u011fitim, bir konunun t\u00fcm y\u00f6nlerini \u00f6\u011frenme s\u00fcrecidir; bu y\u00fczden devlet okullar\u0131ndaki fen kurslar\u0131nda yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131l\u0131k ve evrimin yan yana \u00f6\u011fretilmesi uygundur.<\/p>\n<p>Konular\u0131n \u00e7e\u015fitli y\u00fczlerini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karmak, asl\u0131nda genel e\u011fitim s\u00fcrecinin bir par\u00e7as\u0131d\u0131r ve din, tarih ya da h\u00e2tt\u00e2 felsefe kurslar\u0131nda yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n tart\u0131\u015fmak uygun olabilir ama elbette bilimde pek de\u011fil; benzer \u015fekilde biyoloji kurslar\u0131 Amerikan Yerlileri\u2019nin yarat\u0131l\u0131\u015f efsaneleri konusunda konferanslar\u0131 i\u00e7ermemelidir. \u00dcstelik, yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n arkas\u0131ndaki varsay\u0131mlar, s\u00e2dece evrimci biyolojiye de\u011fil t\u00fcm bilimlere kar\u015f\u0131 \u00e7atal di\u015fli bir sald\u0131r\u0131dan olu\u015fur. Bir, e\u011fer evren ve D\u00fcnya s\u00e2dece on bin ya\u015f\u0131ndaysa, o zaman modern kozmoloji, astronomi, fizik, kimya, jeoloji, paleortoloji, paleoantropoloji ve ilk insan tarihi bilimlerinin t\u00fcm\u00fc ge\u00e7ersizdir.<\/p>\n<p>4. Do\u011fan\u0131n ger\u00e7ekleri ve \u0130ncil\u2019in yasalar\u0131 aras\u0131nda \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir ba\u011flant\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 zamanda do\u011fada bu konuda hi\u00e7bir ger\u00e7ek bulunmayan \u0130ncil\u2019deki yasalar aras\u0131nda ve bu konuda \u0130ncil\u2019de hi\u00e7bir yasa bulunmayan do\u011fadaki ger\u00e7ekler aras\u0131nda \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 ba\u011flant\u0131lar vard\u0131r.<\/p>\n<p>5. Do\u011fal se\u00e7me teorisi gereksiz tekrarlarla doludur ya da bir \u00e7e\u015fit dolamba\u00e7l\u0131 mant\u0131k y\u00fcr\u00fctmedir. Ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrenler en iyi uyum sa\u011flayanlard\u0131r. En iyi uyum sa\u011flayanlar kimlerdir?<\/p>\n<p>Bazen tekrarlar bilimin ba\u015flang\u0131c\u0131d\u0131r ama hi\u00e7bir zaman sonu de\u011fildirler. Yer \u00e7ekimi tekrarlan\u0131yor olabilir ama onun sonucu, bu teorinin bilim adamlar\u0131n\u0131n do\u011fru bir \u015fekilde fiziksel etkileri ve olguyu \u00f6ng\u00f6rmelerini sa\u011flamas\u0131 yoluyla kan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde, do\u011fal se\u00e7me ve evrim teorisi test edilebilir ve \u00f6nceden haber verme g\u00fc\u00e7lerine bak\u0131larak ger\u00e7ek olmad\u0131\u011f\u0131 kan\u0131tlanabilir. \u00d6rne\u011fin, n\u00fcfusun geneti\u011fi olduk\u00e7a a\u00e7\u0131k \u015fekilde ve matematiksel \u00f6ng\u00f6r\u00fcyle do\u011fal se\u00e7menin ne zaman bir n\u00fcfus \u00fczerinde de\u011fi\u015fiklik yap\u0131p yapmayaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterir.<\/p>\n<p>6. Ya\u015fam\u0131n k\u00f6kenleri ve insanlar\u0131n, bitkilerin ve hayvanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in s\u00e2dece iki a\u00e7\u0131klama vard\u0131r: Bu, ya bir yarat\u0131c\u0131n\u0131n i\u015fidir ya da de\u011fildir. Evrim teorisi kan\u0131tlarla desteklenmedi\u011fi i\u00e7in yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131l\u0131k do\u011fru olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Ya o ya o yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncesinden ya da yanl\u0131\u015f alternatifler yanl\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcncesinden sak\u0131n\u0131n. E\u011fer A yanl\u0131\u015fsa B do\u011fru olmal\u0131d\u0131r. Oh? Neden? Ayr\u0131ca B, A\u2019 dan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak kendi ayaklar\u0131 \u00fczerinde durmamal\u0131 m\u0131? Ku\u015fkusuz. Bu y\u00fczden e\u011fer evrim teorisinin tamamen yanl\u0131\u015f oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131ksa bile bu, bu y\u00fczden yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n do\u011fru oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n<p>7. Evrimci teori, Marksizmin, kom\u00fcnizmin, ateizmin, ahlaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ve Amerikan k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn genel \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn temelidir ve bu y\u00fczden \u00e7ocuklar\u0131m\u0131z i\u00e7in k\u00f6t\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n<p>Atom bombas\u0131, hidrojen bombas\u0131 ve bir\u00e7ok daha y\u0131k\u0131c\u0131 silah\u0131n icat edilmi\u015f olmas\u0131 ger\u00e7e\u011fi atom \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 terk etmemiz gerekti\u011fi anlam\u0131na gelmez.<\/p>\n<p>\u00dcstelik, Marksist, kom\u00fcnist, ateist ve h\u00e2tt\u00e2 ahlaks\u0131z evrimciler olabilir ama belki de bir\u00e7ok kapitalist, Tanr\u0131\u2019 ya inanan, agnostik ve ahlakl\u0131 evrimciler de vard\u0131r.<\/p>\n<p>8. Evrim teorisi, yak\u0131n dostu l\u00e2ik h\u00fcmanizmin yan\u0131 s\u0131ra ger\u00e7ekten bir dindir, bu y\u00fczden devlet okullar\u0131nda \u00f6\u011fretilmesi uygun de\u011fildir.<\/p>\n<p>Evrimci biyoloji bilimine din demek, din tan\u0131m\u0131n\u0131, tamamen anlams\u0131z yapacak kadar geni\u015fletmektir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle din, d\u00fcnyay\u0131 yorumlamak i\u00e7in i\u00e7inden bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z herhangi bir lens haline gelir. Ama din bu de\u011fildir. Din, iman ve g\u00f6r\u00fcnmeyenle ilgilidir; bilim, deneysel kan\u0131t ve test edilebilir bilgiye yo\u011funla\u015f\u0131r.<\/p>\n<p>9. \u00d6nde gelen bir\u00e7ok evrimci, teori konusunda ku\u015fkucudur ve onu sorunlu bulmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, Eldredge ve Gould\u2019un kesintili denge teorisi Darwin\u2019in yanl\u0131\u015f oldu\u011funu kan\u0131tlar.<\/p>\n<p>Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n, bilim g\u00fc\u00e7lerini yanlar\u0131na \u00e7ekme \u00e7abalar\u0131nda, \u00f6nde gelen bir yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131l\u0131k kar\u015f\u0131t\u0131 s\u00f6zc\u00fcden \u2013Gould\u2019dan- al\u0131nt\u0131 yapmalar\u0131, \u00f6zellikle ironiktir. Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar, ya safl\u0131kla ya da kas\u0131tl\u0131 olarak evrimciler aras\u0131ndaki organik de\u011fi\u015fikli\u011fin nedensel etmenleri konusundaki sa\u011fl\u0131kl\u0131 bilimsel tart\u0131\u015fmay\u0131 yanl\u0131\u015f anlam\u0131\u015flard\u0131r. Eldredge ve Gould\u2019un kesilen denge teorisi, Darwin\u2019in evrim teorisinin d\u00fczeltilmesi ve ilerletilmesidir. Bu, Darwin\u2019in teorisinin yanl\u0131\u015f oldu\u011funu, Einstein\u2019\u0131n g\u00f6recelilik teorisinin Newton\u2019un yanl\u0131\u015f oldu\u011funu kan\u0131tlanmas\u0131ndan daha fazla kan\u0131tlamaz.<\/p>\n<p>10. \u201c\u0130ncil, Tanr\u0131\u2019n\u0131n yaz\u0131l\u0131 s\u00f6z\u00fcd\u00fcr&#8230; Onun t\u00fcm saclar\u0131 tarihsel ve bilimsel olarak do\u011frudur. Tekvin\u2019de tan\u0131mlanan b\u00fcy\u00fck Tufan, b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ve etkisi d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda olan tarihsel bir olayd\u0131.<\/p>\n<p>B\u00f6yle bir inan\u00e7 c\u00fcmlesi a\u00e7\u0131k\u00e7a dinidir. Bu, onu yanl\u0131\u015f yapmaz ama bu yarat\u0131l\u0131\u015f biliminin ger\u00e7ekten yarat\u0131l\u0131\u015f din\u00ee oldu\u011fu anlam\u0131na gelir ve bu \u00f6l\u00e7\u00fcde kilise ve devleti ay\u0131ran duvarda gedik a\u00e7maktad\u0131r. Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar taraf\u0131ndan finanse edilen ve denetlenen \u00f6zel okullarda onlar \u00e7ocuklar\u0131na istediklerini \u00f6\u011fretmekte \u00f6zg\u00fcrd\u00fcrler.<\/p>\n<p>11. Her nedenin etkileri vard\u0131r. \u201cX\u2019 in\u201d nedeni \u201cX gibi\u201d olmal\u0131d\u0131r. Zekan\u0131n nedeni zeki \u2013Tanr\u0131- olmal\u0131d\u0131r. B\u00fct\u00fcn nedenleri zaman i\u00e7inde geriletin ve ilk nedene \u2013Tanr\u0131\u2019ya- gelirsiniz. Her \u015fey hareket halinde oldu\u011fu i\u00e7in bir tane, hareket etmek i\u00e7in ba\u015fka bir hareket ettiriciye gerek duymayan esas hareket ettirici \u2013Tanr\u0131- olmas\u0131 gerekir. Evrendeki her \u015feyin bir amac\u0131 vard\u0131r, bu y\u00fczden amac\u0131 olan bir tasar\u0131mc\u0131 \u2013Tanr\u0131- olmas\u0131 gerekir.<\/p>\n<p>E\u011fer bu do\u011fru olsayd\u0131 do\u011fan\u0131n, do\u011fa\u00fcst\u00fc de\u011fil do\u011fal bir nedeni olmas\u0131 gerekmez miydi? Ama \u201cX\u2019 in\u201d nedenleri \u201cX gibi\u201d olmak zorunda de\u011fildir. Ye\u015fil boyan\u0131n \u201cnedeni\u201d hi\u00e7 birisi ye\u015fil gibi olmayan mavi ve sar\u0131 boyan\u0131n kar\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. Hayvan g\u00fcbresi, meyve a\u011fa\u00e7lar\u0131n\u0131n daha iyi b\u00fcy\u00fcmesine neden olur. Meyve lezzetlidir ve bu nedenle hi\u00e7 g\u00fcbre gibi de\u011fildir! Parlak bir \u015fekilde, on d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131lda St. Thomas Aquinas taraf\u0131ndan \u00f6nerilen (ve daha parlak bir \u015fekilde David Hume taraf\u0131ndan on sekizinci y\u00fczy\u0131lda \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclen) ilk neden ve esas hareket ettirici tezi, s\u00e2dece bir soruyla kolayca ters \u00e7evrilir: Kim ya da ne Tanr\u0131\u2019 ya neden oldu ve hareket ettirdi? Son olarak Hume\u2019un g\u00f6sterdi\u011fi gibi, tasar\u0131m\u0131n ama\u00e7l\u0131 olmas\u0131 \u00e7o\u011funlukla aldat\u0131c\u0131 ve \u00f6zneldir. \u201cErken kalkan ku\u015f solucan\u0131 al\u0131r\u201d s\u00f6z\u00fc, e\u011fer siz ku\u015fsan\u0131z ak\u0131ll\u0131ca bir tasar\u0131md\u0131r, e\u011fer solucansan\u0131z o kadar iyi de\u011fildir.<\/p>\n<p>12. Bilim adamlar\u0131, hi\u00e7bir \u015fey yoktan yarat\u0131lamaz demektedirler. \u00d6yleyse, B\u00fcy\u00fck Patlama i\u00e7in malzeme nereden geldi? Stanley Miller&#8217;in inorganik bir \u201c\u00e7orbadan\u201d amino asitleri yaratmas\u0131 ve di\u011fer biogenik molek\u00fcller ya\u015fam\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p>Bilim, evrenin ba\u015flang\u0131c\u0131ndan \u00f6nce ne vard\u0131 ya da zaman ba\u015flamadan \u00f6ncesi ne zamand\u0131 veya B\u00fcy\u00fck Patlama i\u00e7in malzeme nereden geldi gibi, \u201cnihai\u201d tipte belirli sorulara cevap vermek i\u00e7in donan\u0131ml\u0131 olmayabilir. Ya\u015fam\u0131n k\u00f6kenine gelince, biyokimyac\u0131lar\u0131n inorganikten organik kar\u0131\u015f\u0131mlara do\u011fru evrimle\u015fme, amino asitlerin ve protein zinciri yap\u0131s\u0131n\u0131n yarat\u0131lmas\u0131, ilk kabataslak h\u00fccre, fotosentezin yarat\u0131lmas\u0131, cinsel \u00fcremenin bulunu\u015fu ve bunun gibi \u015feyler i\u00e7in \u00e7ok mant\u0131kl\u0131 ve bilimsel bir a\u00e7\u0131klamas\u0131 vard\u0131r. Stanley Miller, hi\u00e7bir zaman ya\u015fam\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmedi, sadece onun yap\u0131 ta\u015flar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p><strong>Bilimsel Temelli Tezler ve Cevaplar<\/strong><\/p>\n<p>13. N\u00fcfus istatistikleri g\u00f6rmektedir ki, e\u011fer var olan n\u00fcfustan geriye do\u011fru, var olan n\u00fcfus art\u0131\u015f h\u0131z\u0131n\u0131 kullanarak tahminde bulunursak, g\u00fcn\u00fcm\u00fczden ortalama olarak 6300 y\u0131l \u00f6nce (M.\u00d6. 4300) ya\u015fayan sadece iki ki\u015fi vard\u0131. Bu, insanl\u0131\u011f\u0131n ve uygarl\u0131\u011f\u0131n olduk\u00e7a gen\u00e7 oldu\u011funu kan\u0131tlar. N\u00fcfus art\u0131\u015f h\u0131z\u0131n\u0131n y\u00fczde 0.5&#8217;inde ve aile ba\u015f\u0131na ortalama 2.5 \u00e7ocukla 25.000 ku\u015fa\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek, D\u00fcnya \u2013 diyelim ki bir milyon \u2013 ya\u015f\u0131ndaysa, var olan n\u00fcfus 2100 \u00fczeri 10 ki\u015fi olacakt\u0131; bu, bilinen evrende sadece 130 \u00fczeri 10 elektron oldu\u011fu i\u00e7in olanaks\u0131zd\u0131r.<\/p>\n<p>Onlar\u0131n modelini uygularsak M.\u00d6. 2600&#8217;de D\u00fcnya&#8217;n\u0131n toplam n\u00fcfusunun yakla\u015f\u0131k 600 ki\u015fi oldu\u011funu buluruz. M.\u00d6. 2600&#8217;de M\u0131s\u0131r&#8217;da, Mezopotamya&#8217;da, \u0130ndus Nehri Vadisi&#8217;nde ve \u00c7in&#8217;de geli\u015fen uygarl\u0131klar oldu\u011funu y\u00fcksek derecede bir kesinlikle biliyoruz. E\u011fer M\u0131s\u0131r&#8217;a, son derece c\u00f6mert bir \u015fekilde d\u00fcnya n\u00fcfusunun alt\u0131da birini verirsek, o zaman piramitleri 100 ki\u015fi in\u015fa etti, di\u011fer mimari an\u0131tlardan bahsetmeye gerek g\u00f6rm\u00fcyorum \u2013 kesinlikle bir ya da iki mucizeye&#8230; ya da belki de eski astronotlar\u0131n yard\u0131m\u0131na gerek duyuyorlard\u0131!<\/p>\n<p>14. Do\u011fal se\u00e7me, hi\u00e7bir zaman t\u00fcrler i\u00e7indeki \u00f6nemsiz de\u011fi\u015fikliklerden \u2013 mikro evrimden \u2013 ba\u015fka herhangi bir \u015fey i\u00e7in a\u00e7\u0131klama yapamaz. Makro evrimi a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in evrimciler taraf\u0131ndan kullan\u0131lan d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmler her zaman zararl\u0131, nadir ve rastgeledir ve evrimci de\u011fi\u015fikli\u011fin itici g\u00fcc\u00fc olamaz.<\/p>\n<p>Fullerton, California Devlet \u00dcniversitesi&#8217;nde evrimci biyolog Bayard Brattstrom&#8217;un, \u00f6\u011frencilerin beyinlerine i\u015fledi\u011fi d\u00f6rt kelimeyi hi\u00e7 unutmayaca\u011f\u0131m: \u201cMutantlar canavar de\u011fildir.\u201d Onun \u00f6nem verdi\u011fi nokta, insanlar\u0131n mutantlar\u0131 \u2013 kasaba panay\u0131r\u0131ndaki iki ba\u015fl\u0131 inekler ve benzerleri \u2013 alg\u0131lay\u0131\u015f\u0131n\u0131n, evrimcilerin tart\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 tipten mutantlar olmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>15. Fosil kay\u0131tlar\u0131nda hi\u00e7bir yerde, \u00f6zellikle insanlar d\u00e2hil olmak \u00fczere hi\u00e7bir ge\u00e7i\u015f bi\u00e7imi yoktur. T\u00fcm fosil kayd\u0131 evrimciler i\u00e7in rahats\u0131zl\u0131k vericidir. \u00d6rne\u011fin, Neanderthal \u00f6rne\u011fi kire\u00e7lenmeyle, ra\u015fitizmle ve kavisli bacaklara, \u00e7\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 alna ve b\u00fcy\u00fck iskelet yap\u0131s\u0131na neden olan di\u011fer hastal\u0131klarla bozulan hastal\u0131kl\u0131 \u00f6rneklerdir. Homo erectus ve Australopithecus sadece maymundur.<\/p>\n<p>Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar her zaman Darwin&#8217;in T\u00fcrlerin K\u00f6keni&#8217;ndeki, \u201c\u00d6yleyse neden her jeolojik yap\u0131 ve her katman b\u00f6yle arada bulunan ba\u011flant\u0131larla dolu de\u011fildir? Jeoloji kesinlikle, b\u00f6yle herhangi iyi bir \u015fekilde a\u015famal\u0131 olarak de\u011fi\u015fen organik zinciri ortaya \u00e7\u0131karmamaktad\u0131r ve bu belki de teorime kar\u015f\u0131 getirilebilecek en ciddi itirazd\u0131r,\u201d diye sordu\u011fu \u00fcnl\u00fc paragraf\u0131ndan al\u0131nt\u0131 yaparlar. (1859, s. 310) Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar al\u0131nt\u0131y\u0131 burada sona erdirirler ve Darwin&#8217;in b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn sorunu a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 geri kalan k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 ederler.<\/p>\n<p>\u0130kinci bir cevap, konu\u015fma sanat\u0131yla ilgilidir. Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar, sadece bir ge\u00e7i\u015f fosili istemektedir. Onlara bunu verdi\u011finizde, o zaman bu iki fosil aras\u0131nda bir bo\u015fluk oldu\u011funu iddia ederler ve bu ikisi aras\u0131nda bir ge\u00e7i\u015f bi\u00e7imi sunman\u0131z\u0131 isterler. E\u011fer yaparsan\u0131z \u015fimdi fosil kayd\u0131nda iki bo\u015fluk daha vard\u0131r ve bu sonsuza kadar gider. Sadece bunu g\u00f6stermek tezi \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcr.<\/p>\n<p>16. Termodinami\u011fin \u0130kinci Yasas\u0131, evrimciler evrenin ve ya\u015fam\u0131n, \u0130kinci Yasa taraf\u0131ndan \u00f6ng\u00f6r\u00fclen entropinin tam z\u0131tt\u0131 olarak, kaostan d\u00fczene ve basitten karma\u015f\u0131\u011fa do\u011fru gitti\u011fini belirttikleri i\u00e7in, evrimin do\u011fru olamayaca\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlar.<\/p>\n<p>Her \u015feyden \u00f6nce hepsinin en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc olandan \u2013 D\u00fcnya \u00fczerindeki 600 milyon y\u0131ll\u0131k ya\u015fam tarihinden \u2013 farkl\u0131 herhangi bir \u00f6l\u00e7\u00fcye g\u00f6re t\u00fcrler, basitten karma\u015f\u0131\u011fa do\u011fru evrimle\u015fmez ve do\u011fa, basit \u015fekilde kaostan d\u00fczene do\u011fru ilerlemez. Kaos teorisindeki son ara\u015ft\u0131rmalar d\u00fczenin, Termodinami\u011fin \u0130kinci Yasas\u0131&#8217;n\u0131 hi\u00e7 bozmadan, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki kaostan kendili\u011finden ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini ve \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrmektedir (bkz. Kauffman 1993). Evrim, Termodinami\u011fin \u0130kinci Yasas\u0131&#8217;n\u0131, bir kimsenin z\u0131playarak yer \u00e7ekimi yasas\u0131n\u0131 bozdu\u011fundan daha fazla bozmaz.<\/p>\n<p>17. Ya\u015fam bi\u00e7imlerinin en basiti bile tesad\u00fcfen bir araya gelmek i\u00e7in fazlas\u0131yla karma\u015f\u0131kt\u0131r. Sadece 100 par\u00e7as\u0131 olan basit bir organizmay\u0131 ele al\u0131n. Matematiksel olarak par\u00e7alar\u0131 birle\u015ftirmek i\u00e7in 158 \u00fczeri 10 kadar olas\u0131 yol vard\u0131r. Evrende ya da ba\u015flang\u0131\u00e7tan beri ge\u00e7en zamanda, insanlar\u0131 olu\u015fturmay\u0131 bir yana b\u0131rak\u0131n, bu olas\u0131 yollar\u0131n en basit ya\u015fam bi\u00e7imi i\u00e7inde bir araya gelmesi i\u00e7in bile yeterli molek\u00fcl yoktur. Yaln\u0131zca insan g\u00f6z\u00fc bile evrimin rastgeleli\u011fi ile yap\u0131lan a\u00e7\u0131klamalara kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>Do\u011fal se\u00e7me rastgele de\u011fildir, \u015fansla i\u015f g\u00f6rmez. Do\u011fal se\u00e7me kazan\u00e7lar\u0131n\u0131 korur ve hatalar\u0131 yok eder. G\u00f6z, tek bir \u0131\u015f\u0131\u011fa duyarl\u0131 h\u00fccreden bug\u00fcn\u00fcn karma\u015f\u0131k g\u00f6z\u00fc haline binlerce de\u011filse bile y\u00fczlerce, bir\u00e7o\u011fu hal\u00e2 do\u011fada var olan basamaktan ge\u00e7erek gelmi\u015ftir (bkz. 1986). Maymunun, Hamlet&#8217;in kendi kendine konu\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131ndaki on \u00fc\u00e7 harfi tesad\u00fcfen yazmas\u0131 i\u00e7in 13 \u00fczeri 26 deneme yapmas\u0131 gerekir. Bu, G\u00fcne\u015f sistemimizin ya\u015fam\u0131 boyunca ge\u00e7mi\u015f olan toplam saniye say\u0131s\u0131n\u0131n on alt\u0131 kat\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>18. Tufan s\u0131ras\u0131ndaki hidrodinamik s\u0131ralama, jeolojik katmanlardaki g\u00f6r\u00fcn\u00fcr fosil dizisini a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Daha karma\u015f\u0131k, daha ak\u0131ll\u0131 ve daha h\u0131zl\u0131 organizmalar daha yukar\u0131da \u00f6l\u00fcrken, basit, bilgisiz organizmalar denizde \u00f6ld\u00fc ve onlar alt tabakalarda yer ald\u0131.<\/p>\n<p>Tek bir trilobit bile daha y\u00fcksek bir katmana s\u00fcr\u00fcklenmedi mi? Hi\u00e7bir \u015fa\u015fk\u0131n at kumsalda de\u011fil miydi ve daha alt bir katmanda bo\u011fulmad\u0131 m\u0131? Tek bir geri zek\u00e2l\u0131 insan ya\u011fmurdan kurtulmad\u0131 m\u0131?<\/p>\n<p>19. Evrimcilerin tarihleme teknikleri tutars\u0131zd\u0131r, g\u00fcvenilmezdir ve yanl\u0131\u015ft\u0131r. Ger\u00e7ekte, El Paso&#8217;daki Texas \u00dcniversitesi&#8217;nden Dr. Thomas Barnes&#8217;in, D\u00fcnya&#8217;n\u0131n manyetik alan\u0131n\u0131n yar\u0131 \u00f6mr\u00fcn\u00fcn 1400 ya\u015f\u0131nda oldu\u011funu g\u00f6sterdi\u011fi zaman kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131 gibi, on bin y\u0131ldan daha ya\u015fl\u0131 de\u011filken, ya\u015fl\u0131 bir d\u00fcnya hakk\u0131nda yanl\u0131\u015f izlenim vermektedirler.<\/p>\n<p>Her \u015feyden \u00f6nce, jeofizik, onun zaman i\u00e7inde inip \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015fken, Barnes&#8217;in manyetik alan tezi, manyetik alan\u0131n bozulmas\u0131n\u0131n do\u011frusal oldu\u011funu varsaymaktad\u0131r. Yanl\u0131\u015f bir dayanak noktas\u0131ndan hareket ediyordu.<\/p>\n<p>20. T\u00fcr d\u00fczeyinin \u00fczerindeki organizmalar\u0131n s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131, keyf\u00ee ve insan yap\u0131s\u0131d\u0131r. S\u0131n\u0131fland\u0131rma, \u00f6zellikle t\u00fcrler aras\u0131ndaki bir\u00e7ok ba\u011flant\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hi\u00e7bir \u015feyi kan\u0131tlamaz.<\/p>\n<p>S\u0131n\u0131fland\u0131rma bilimi, di\u011fer t\u00fcm bilimler gibi ger\u00e7ekten insan yap\u0131s\u0131d\u0131r ve ku\u015fkusuz organizmalar\u0131n evrimle\u015fmesi mutlak olarak herhangi bir \u015feyi kan\u0131tlayamaz. Ama onun organizmalar\u0131 gruplamas\u0131, ona kar\u015f\u0131 bir \u00f6znellik \u00f6gesi olsa da, keyf\u00eeden ba\u015fka her \u015feydir.<\/p>\n<p>21. E\u011fer evrim a\u015famal\u0131ysa t\u00fcrler aras\u0131nda bo\u015fluklar olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Evrim her zaman a\u015famal\u0131 de\u011fildir. Genellikle olduk\u00e7a da\u011f\u0131n\u0131kt\u0131r. Ve evrimciler, hi\u00e7bir zaman bo\u015fluklar olmamas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylemediler. Son olarak, bo\u015fluklar yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131, insanl\u0131k tarihindeki bo\u015f noktalar\u0131n t\u00fcm uygarl\u0131klar\u0131n ayn\u0131 anda yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamas\u0131ndan daha fazla kan\u0131tlamamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>22. Coelecanth ve at nal\u0131 yengeci gibi \u201cya\u015fayan fosiller\u201d t\u00fcm ya\u015fam\u0131n birden yarat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Ya\u015fayan fosillerin varl\u0131\u011f\u0131 basit \u015fekilde onlar\u0131n g\u00f6rece olarak statik ve de\u011fi\u015fmeyen \u00e7evrelerine uygun bir yap\u0131 evrimle\u015ftirmi\u015f oldu\u011fu anlam\u0131na gelmektedir. B\u00f6ylece onlar, ekolojik yerlerini sa\u011flar sa\u011flamaz durdular.<\/p>\n<p>23. Yeni ba\u015flam\u0131\u015f yap\u0131 sorunu, do\u011fal se\u00e7meyi \u00e7\u00fcr\u00fctmektedir.<\/p>\n<p>K\u00f6t\u00fc geli\u015fmi\u015f bir kanat, ektotermik s\u00fcr\u00fcngenler i\u00e7in bir \u0131s\u0131 d\u00fczenleyicisi gibi \u00e7ok iyi geli\u015fmi\u015f ba\u015fka bir \u015fey olabilir. Ve yeni ba\u015flayan a\u015famalar\u0131n tamamen yarars\u0131z oldu\u011fu do\u011fru de\u011fildir.<\/p>\n<p>24. Birbirine benzer yap\u0131lar (yarasan\u0131n kanad\u0131, balinan\u0131n y\u00fczgeci, insan\u0131n kolu), ak\u0131ll\u0131 tasar\u0131m\u0131n kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Mucizeler ve \u00f6zel ilah\u00ee takdir isteyerek yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar, do\u011fadaki herhangi bir \u015feyi Tanr\u0131&#8217;n\u0131n i\u015finin kan\u0131t\u0131 olarak se\u00e7ip alabilirler ve geri kalan\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edebilirler. Birbirine benzer yap\u0131lar ger\u00e7ekten \u00f6zel yarat\u0131l\u0131\u015f paradigmas\u0131nda hi\u00e7bir anlam ta\u015f\u0131maz. Neden bir balinan\u0131n y\u00fczgecinde bir insan\u0131n kolundaki ya da bir yarasan\u0131n kanad\u0131ndaki ayn\u0131 kemikler olsun? Kesinlikle g\u00fcc\u00fc her \u015feye yeten ak\u0131ll\u0131 bir tasar\u0131mc\u0131 daha iyisini yapabilirdi. Birbirine benzer yap\u0131lar, ilah\u00ee yarat\u0131m\u0131n de\u011fil, de\u011fi\u015fikliklere u\u011fram\u0131\u015f nesillerin i\u015faretidir.<\/p>\n<p>25. \u00d6zel olarak evrimci teorinin ve genel olarak bilimin t\u00fcm tarihi, yanl\u0131\u015f teorilerin ve y\u0131k\u0131lan d\u00fc\u015f\u00fcncelerin tarihidir. Nebraska Adam\u0131, Piltdown Adam\u0131, Calaveras Adam\u0131 ve Hepseropithecus bilim adamlar\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck hatalardan sadece bir ka\u00e7\u0131d\u0131r. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 bilime g\u00fcvenilemez ve modern teoriler ge\u00e7mi\u015ftekilerden daha iyi de\u011fildir.<\/p>\n<p>Yine ayn\u0131 anda bilimin otoritesine dikkat \u00e7ekmek ve bilimin temel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na sald\u0131rmak yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar i\u00e7in \u00e7eli\u015fkilidir. \u00dcstelik, bu tez bilimin yap\u0131s\u0131 konusunda b\u00fcy\u00fck bir yanl\u0131\u015f anlamay\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Bilim sadece de\u011fi\u015fmez. Sabit bir \u015fekilde ge\u00e7mi\u015fin d\u00fc\u015f\u00fcnceleri \u00fczerine in\u015fa olur ve gelece\u011fe do\u011fru ilerleyicidir. Bilim adamlar\u0131 ger\u00e7ekten bir\u00e7ok hata yaparlar ve asl\u0131nda bilim bu \u015fekilde ilerler.<\/p>\n<p><strong>Tart\u0131\u015fmalar ve Ger\u00e7ek<\/strong><\/p>\n<p>Bu yirmi be\u015f cevap, sadece evrimci teoriyi destekleyen bilim ve felsefenin y\u00fczeyini kurcalar. E\u011fer bir yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rsak, bir\u00e7ok kere yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131larla kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015f olan Stephen Jay Gould&#8217;un s\u00f6zlerine kulak verecek kadar ak\u0131ll\u0131 olaca\u011f\u0131z:<\/p>\n<p>Tart\u0131\u015fma, bir sanat bi\u00e7imidir. Tezlerin kazanmas\u0131 hakk\u0131ndad\u0131r. Ger\u00e7e\u011fin ke\u015ffedilmesi hakk\u0131nda de\u011fildir.<\/p>\n<p>SAVUNULAN B\u0130L\u0130M, TANIMLANAN B\u0130L\u0130M<\/p>\n<p><strong>E\u015fit Zaman m\u0131 Yoksa Her Zaman m\u0131?<\/strong><\/p>\n<p>Genel olarak yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar, \u0130ncil&#8217;i harfi harfine okuyan H\u0131ristiyan k\u00f6kten dincilerdir \u2013 \u00f6rne\u011fin, Tekvin alt\u0131 g\u00fcnde yarat\u0131l\u0131\u015ftan s\u00f6z etti\u011fi zaman bu, 24 saatlik alt\u0131 g\u00fcn anlam\u0131na gelir. Ku\u015fkusuz \u00f6zel olarak, 24 saatlik g\u00fcn yorumuna ba\u011fl\u0131 kalan gen\u00e7 D\u00fcnya yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131; \u0130ncil&#8217;deki g\u00fcnleri, jeolojik \u00e7a\u011flar\u0131 temsil eden mecazi konu\u015fmalar olarak almak isteyen ya\u015fl\u0131 D\u00fcnya yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 ve ilk yarat\u0131l\u0131\u015f ile insanlar\u0131n ve uygarl\u0131\u011f\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 aras\u0131nda bir zaman bo\u015flu\u011funa izin veren bo\u015fluk yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 d\u00e2hil olmak \u00fczere bir\u00e7ok de\u011fi\u015fik tipte yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131 vard\u0131r.<\/p>\n<p>1991&#8217;de Gallup&#8217;un yapt\u0131\u011f\u0131 bir kamuoyu ara\u015ft\u0131rmas\u0131, Amerikalar&#8217;\u0131n y\u00fczde 47&#8217;sinin, \u201cTanr\u0131&#8217;n\u0131n insan\u0131 son on bin y\u0131l i\u00e7inde \u015fimdiki durumunda yaratt\u0131\u011f\u0131na\u201d inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 buldu. \u201c\u0130nsan\u0131n daha az geli\u015fmi\u015f ya\u015fam formlar\u0131ndan milyonlarca y\u0131lda geli\u015fti\u011fi ama Tanr\u0131&#8217;n\u0131n insan\u0131n yarat\u0131lmas\u0131 d\u00e2hil olmak \u00fczere bu s\u00fcreci kontrol etti\u011fi\u201d \u015feklindeki merkezci g\u00f6r\u00fc\u015f, Amerikal\u0131lar&#8217;\u0131n y\u00fczde 40&#8217;\u0131 taraf\u0131ndan kabul edilmektedir. Sadece y\u00fczde 9, \u201c\u0130nsan, milyonlarca y\u0131lda daha az geli\u015fmi\u015f ya\u015fam bi\u00e7imlerinden geli\u015fmi\u015ftir. Tanr\u0131&#8217;n\u0131n bu s\u00fcre\u00e7te hi\u00e7 pay\u0131 yoktur,\u201d diye inanmaktad\u0131r. Kalan y\u00fczde 4, \u201cBilmiyorum,\u201d diye cevap veriyordu.<\/p>\n<p>O zaman neden bir tart\u0131\u015fma vard\u0131r? \u00c7\u00fcnk\u00fc bilim adamlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 99&#8217;u, Amerikal\u0131lar&#8217;\u0131n sadece y\u00fczde 9&#8217;u taraf\u0131ndan payla\u015f\u0131lan kat\u0131 do\u011falc\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc kabul etmektedir. Bu, rahats\u0131z edici bir farkl\u0131l\u0131kt\u0131r. Sokaktaki insanla fildi\u015fi kulesindeki uzman aras\u0131nda b\u00f6yle geni\u015f bir ayr\u0131m\u0131n oldu\u011fu ba\u015fka herhangi bir inanc\u0131 hayal etmek zor olacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>Tan\u0131mlanan Bilim<\/strong><\/p>\n<p>\u0130yi kurulmu\u015f ger\u00e7eklerin \u00fczerine test edilebilir hipotezler bi\u00e7imlendirilir. Test s\u00fcreci, \u201cbilim adamlar\u0131n\u0131, de\u011ferli g\u00f6zlemsel ya da deneysel destek toplayan o hipotezler \u00fczerinde \u00f6zel bir de\u011ferde uzla\u015fmaya y\u00f6nlendirir.\u201d Bu \u201c\u00f6zel de\u011fere, teori\u201d denir. Bir teori, \u201cb\u00fcy\u00fck ve \u00e7e\u015fitli bir ger\u00e7ek k\u00fctlesini a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131nda,\u201d ona, \u201csa\u011flam\u201d denir; e\u011fer \u201cdaha sonra g\u00f6zlemlenen yeni olgular\u0131 s\u00fcrekli olarak \u00f6ng\u00f6r\u00fcyorsa,\u201d o zaman \u201cg\u00fcvenilir\u201d olarak kabul edilir. Ger\u00e7ekler d\u00fcnyan\u0131n verisidir; teoriler, bu ger\u00e7ekler hakk\u0131ndaki a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncelerdir. \u201cA\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 bir ilke, a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in arad\u0131\u011f\u0131 ilkeyle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamal\u0131d\u0131r.\u201d Yap\u0131lar ve di\u011fer test edilemeyen ifadeler bilimin bir par\u00e7as\u0131 de\u011fildir. \u201cDo\u011fas\u0131 gere\u011fi, test edilemeyen bir a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 ilke bilim alan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndad\u0131r.\u201d B\u00f6ylece bilim, olgular i\u00e7in sadece do\u011fal a\u00e7\u0131klamalar\u0131 arar.<\/p>\n<p>Bilim, g\u00f6zlemlerimiz i\u00e7in do\u011fa\u00fcst\u00fc a\u00e7\u0131klamalar\u0131 de\u011ferlendirmek i\u00e7in donan\u0131ml\u0131 de\u011fildir; bilim, do\u011fa\u00fcst\u00fc a\u00e7\u0131klamalar\u0131n do\u011frulu\u011fu ya da yanl\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131 konusunda yarg\u0131da bulunmadan, onlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesini dinsel inan\u00e7 alan\u0131na b\u0131rak\u0131r.<\/p>\n<p>Bilimde hi\u00e7bir a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 ilkenin son olmamas\u0131 bilimsel y\u00f6ntemin yap\u0131s\u0131ndan ileri gelir. \u201cEn sa\u011flam ve g\u00fcvenilir teori bile&#8230; kesin de\u011fildir. Bilimsel bir teori, sonsuza kadar yeniden incelemeye konu olur ve \u2013 Ptolemeci astronomide oldu\u011fu gibi \u2013 y\u00fczy\u0131llarca kullan\u0131ld\u0131ktan sonra en sonunda reddedilebilir.\u201d Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n kesinli\u011fi, bilim adamlar\u0131n\u0131n i\u015flerinin d\u00fczenli ve do\u011fal bir par\u00e7as\u0131 olarak kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 belirsizlikle derin bir z\u0131tl\u0131k i\u00e7inde durur. \u201c\u0130deal bir d\u00fcnyada her bilim kursu, evrenle ilgili g\u00f6zlemlerimizi a\u00e7\u0131klamak i\u00e7in sunulan her teorinin bu nitelikleri ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131ndaki tekrarlanan an\u0131msat\u0131c\u0131lar\u0131 i\u00e7erecekti:<\/p>\n<p>\u201cBug\u00fcn elde edebildi\u011fimiz kan\u0131tlar\u0131 inceleyerek \u015fimdi bilebildi\u011fimiz kadar\u0131yla bu b\u00f6yledir. Ama Gell-Mann&#8217;\u0131n belirtti\u011fi gibi yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar \u015fu tak\u0131nt\u0131ya sahiptirler: \u201c\u0130ncil yan\u0131lmazd\u0131r. Kan\u0131t\u0131n ne oldu\u011fu \u00f6nemli de\u011fildir, sonuna kadar kendi doktrinlerine inanmaya devam edeceklerdir.\u201d B\u00f6ylece Gell-Mann \u015funu belirtti: Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar \u201cbilim yapm\u0131yorlar. Onlar sadece kelimeyi i\u00e7eri sokuyorlar\u201d.<\/p>\n<p><strong>Yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar Cevap Veriyor<br \/><\/strong><br \/>Ama yarat\u0131l\u0131\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n \u201csek\u00fcler\u201d b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc, bilim adamlar\u0131n\u0131n tamamen hatal\u0131 oldu\u011funu ileri s\u00fcrd\u00fckleri, a\u015fa\u011f\u0131daki a\u015famal\u0131 \u015fekilde cesur ifadelerin a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda sorgulanabilir h\u00e2le gelmektedir: \u201cYarat\u0131l\u0131\u015f bilimini destekleyen bilimsel kan\u0131t kitlesi, evrimi destekleyenler kadar kuvvetlidir. Asl\u0131nda daha kuvvetli olabilir\u201d; \u201cEvrimin kan\u0131t\u0131 inanmaya y\u00f6nlendirildi\u011fimizden \u00e7ok daha az zorlay\u0131c\u0131d\u0131r. Evrim, laboratuarda ger\u00e7ekten g\u00f6zlemlenemedi\u011fi i\u00e7in bilimsel bir &#8216;ger\u00e7ek&#8217; de\u011fildir. Evrim daha \u00e7ok, bilimsel bir teori ya da tahmindir\u201d; \u201cO da k\u00f6t\u00fc bir tahmindir. Evrimdeki bilimsel sorunlar o kadar ciddidir ki do\u011fru bir \u015fekilde bir &#8216;efsane&#8217; olarak nitelenebilirdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>3.B\u00d6L\u00dcM EVR\u0130M VE YARATILI\u015e\u00c7ILIK Bu yarat\u0131l\u0131\u015f ve yeniden yarat\u0131l\u0131\u015f, do\u011fum ve yeniden do\u011fum \u00f6yk\u00fcleri Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin tarihinde en gurur verici efsaneler aras\u0131ndad\u0131r. B\u00f6yle efsaneler ve \u00f6yk\u00fcler, bizimki de d\u00e2hil olmak \u00fczere her k\u00fclt\u00fcrde \u00f6nemli rol oynarlar. D\u00fcnyada ve bin y\u0131l boyunca ayr\u0131nt\u0131lar de\u011fi\u015fir ama tipler bir noktada birle\u015fir. Nuh tufan\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc asl\u0131nda, yeniden yarat\u0131l\u0131\u015f efsanesi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[],"class_list":{"0":"post-6681","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-felsefe-genel"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v24.9 (Yoast SEO v24.9) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (3.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer - narteks.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (3.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"3.B\u00d6L\u00dcM EVR\u0130M VE YARATILI\u015e\u00c7ILIK Bu yarat\u0131l\u0131\u015f ve yeniden yarat\u0131l\u0131\u015f, do\u011fum ve yeniden do\u011fum \u00f6yk\u00fcleri Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin tarihinde en gurur verici efsaneler aras\u0131ndad\u0131r. B\u00f6yle efsaneler ve \u00f6yk\u00fcler, bizimki de d\u00e2hil olmak \u00fczere her k\u00fclt\u00fcrde \u00f6nemli rol oynarlar. D\u00fcnyada ve bin y\u0131l boyunca ayr\u0131nt\u0131lar de\u011fi\u015fir ama tipler bir noktada birle\u015fir. Nuh tufan\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc asl\u0131nda, yeniden yarat\u0131l\u0131\u015f efsanesi [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"narteks.net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-07-12T07:50:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"28 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tar\u0131k\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\"},\"headline\":\"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (3.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer\",\"datePublished\":\"2011-07-12T07:50:17+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/\"},\"wordCount\":5561,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149\",\"articleSection\":[\"Felsefe (Genel)\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/\",\"name\":\"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (3.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer - narteks.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149\",\"datePublished\":\"2011-07-12T07:50:17+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149\",\"contentUrl\":\"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/narteks.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (3.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"name\":\"narteks.net\",\"description\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"alternateName\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\",\"name\":\"narteks.net\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"width\":300,\"height\":90,\"caption\":\"narteks.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/narteks\",\"https:\/\/instagram.com\/narteksnet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\",\"name\":\"Tar\u0131k\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tar\u0131k\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/narteks.net\"],\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (3.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer - narteks.net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (3.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer","og_description":"3.B\u00d6L\u00dcM EVR\u0130M VE YARATILI\u015e\u00c7ILIK Bu yarat\u0131l\u0131\u015f ve yeniden yarat\u0131l\u0131\u015f, do\u011fum ve yeniden do\u011fum \u00f6yk\u00fcleri Bat\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesinin tarihinde en gurur verici efsaneler aras\u0131ndad\u0131r. B\u00f6yle efsaneler ve \u00f6yk\u00fcler, bizimki de d\u00e2hil olmak \u00fczere her k\u00fclt\u00fcrde \u00f6nemli rol oynarlar. D\u00fcnyada ve bin y\u0131l boyunca ayr\u0131nt\u0131lar de\u011fi\u015fir ama tipler bir noktada birle\u015fir. Nuh tufan\u0131 \u00f6yk\u00fcs\u00fc asl\u0131nda, yeniden yarat\u0131l\u0131\u015f efsanesi [&hellip;]","og_url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/","og_site_name":"narteks.net","article_published_time":"2011-07-12T07:50:17+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149","type":"","width":"","height":""}],"author":"Tar\u0131k","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@narteks","twitter_site":"@narteks","twitter_misc":{"Yazan:":"Tar\u0131k","Tahmini okuma s\u00fcresi":"28 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/"},"author":{"name":"Tar\u0131k","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca"},"headline":"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (3.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer","datePublished":"2011-07-12T07:50:17+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/"},"wordCount":5561,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149","articleSection":["Felsefe (Genel)"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/","url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/","name":"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (3.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer - narteks.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149","datePublished":"2011-07-12T07:50:17+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/#primaryimage","url":"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149","contentUrl":"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-3bolum-prof-dr-michael-shermer\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/narteks.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (3.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/narteks.net\/#website","url":"https:\/\/narteks.net\/","name":"narteks.net","description":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"alternateName":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization","name":"narteks.net","url":"https:\/\/narteks.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","width":300,"height":90,"caption":"narteks.net"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/narteks","https:\/\/instagram.com\/narteksnet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca","name":"Tar\u0131k","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tar\u0131k"},"sameAs":["http:\/\/narteks.net"],"url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6681","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6681"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6681\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6681"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6681"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6681"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}