{"id":6682,"date":"2011-07-12T10:53:03","date_gmt":"2011-07-12T07:53:03","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wordpress\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/"},"modified":"2011-07-12T10:53:03","modified_gmt":"2011-07-12T07:53:03","slug":"insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/","title":{"rendered":"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (2.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149\" border=\"0\" width=\"155\" height=\"205\" style=\"float: left;\" \/>2.B\u00d6L\u00dcM<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">SAHTE B\u0130L\u0130M VE BATIL \u0130NAN\u00c7<\/p>\n<p>SAPMALAR<\/p>\n<p><strong>Normal, Paranormal ve Edgar Cayce<\/strong><\/p>\n<p>\u0130statistik mesle\u011finde en \u00e7ok kullan\u0131lan tek sat\u0131rl\u0131k s\u00f6zlerden biri, Disraeli\u2019nin yalanlar\u0131, \u201cyalanlar, m\u00fcthi\u015f yalanlar ve istatistikler\u201d \u015feklinde \u00fc\u00e7 t\u00fcre ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131d\u0131r. Ku\u015fkusuz sorun, ger\u00e7ekte istatisti\u011fin yanl\u0131\u015f kullan\u0131m\u0131nda ve daha genel olarak ger\u00e7ek d\u00fcnyayla u\u011fra\u015f\u0131rken pek \u00e7o\u011fumuzun kulland\u0131\u011f\u0131 istatistikler ve olas\u0131l\u0131klar\u0131n yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131nda yatmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130\u015f, olan bir \u015feyin olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 hesaplamaya geldi\u011fi zaman, pek \u00e7o\u011fumuz olas\u0131l\u0131klar\u0131, normal olaylar\u0131n paranormal olgular olarak g\u00f6r\u00fcnmesini sa\u011flayabilecek \u015fekilde abart\u0131r ya da d\u00fc\u015f\u00fck olarak tahmin ederiz. Bunun kl\u00e2sik bir \u00f6rne\u011fini, Edgar Cayce\u2019nin, Virginia\u201ddaki, Virginia Beach\u2019da yerle\u015fmi\u015f olan Ara\u015ft\u0131rma ve Bilgi Verme Birli\u011fi\u2019ni (A.B.B) ziyaret etti\u011fimde g\u00f6rd\u00fcm.<\/p>\n<p>Ya\u015fam\u0131 boyunca Cayce, on binden fazla konu \u00fczerinde on d\u00f6rt binden az olmayan psi\u015fik okumay\u0131 yazd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131. Ayr\u0131 bir t\u0131p k\u00fct\u00fcphanesi, Cayce\u2019nin her hayal edilebilen hastal\u0131k ve tedavisi konusundaki psi\u015fik okumas\u0131n\u0131 listeleyen kendi \u00f6d\u00fcn\u00e7 verilen dosya indeksine sahipti.<\/p>\n<p>Edgar Cayce kimdi? A.B.B. literat\u00fcr\u00fcne g\u00f6re Cayce Kentucky, Hopkinsville yak\u0131n\u0131nda bir \u00e7iftlikte 1877 de do\u011fdu. Bir gen\u00e7 olarak, \u201cbe\u015f duyunun \u00f6tesine ge\u00e7en alg\u0131lama g\u00fc\u00e7leri g\u00f6steriyordu. Sonunda o, t\u00fcm zamanlar\u0131n en \u00e7ok belgelenen psi\u015fi\u011fi haline gelecekti.\u201d<\/p>\n<p>Anlaml\u0131 bir \u015fekilde, yirmi bir ya\u015f\u0131ndayken Cayce\u2019nin doktorlar\u0131, \u201conu sesini kaybetmekle tehdit eden a\u015famal\u0131 bir felcin\u201d nedenini ya da tedavisini bulam\u0131yorlard\u0131. Cayce, \u201chipnotik bir uykuya\u201d dalarak tepki verdi ve kendisi i\u00e7in i\u015fe yarad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etti\u011fi bir tedavi \u00f6nerdi. De\u011fi\u015fik bir durumdayken hastal\u0131klar\u0131 te\u015fhis etme ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerme yetene\u011finin ke\u015ffi onu, bunu t\u0131bbi sorunlar\u0131 olan di\u011fer ki\u015filer i\u00e7in d\u00fczenli olarak yapmaya y\u00f6neltti. Bu s\u0131rayla, evrenin, d\u00fcnyan\u0131n ve insanl\u0131\u011f\u0131n her olas\u0131 y\u00f6n\u00fcn\u00fc kapsayan binlerce de\u011fi\u015fik konuyla ilgili genel psi\u015fik okumalar haline geldi.<\/p>\n<p>Edgar Cayce konusunda, baz\u0131lar\u0131, ele\u015ftirel olmayan izleyicileri taraf\u0131ndan ve di\u011ferleri, ku\u015fkucular taraf\u0131ndan say\u0131s\u0131z kitap yaz\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Dokuzuncu s\u0131n\u0131ftan sonra e\u011fitim g\u00f6rmeyen Cayce geni\u015f bilgisini doymak bilmeyen okumalardan al\u0131yordu ve bundan incelikli \u00f6yk\u00fcler dokuyordu ve transa girince ayr\u0131nt\u0131l\u0131 te\u015fhislerde bulunuyordu.<\/p>\n<p>Cayce\u2019nin okumalar\u0131 ve te\u015fhisleri do\u011fru muydu? \u0130la\u00e7lar\u0131 i\u015fe yarad\u0131 m\u0131? S\u00f6ylemek zordur. Birka\u00e7 hastan\u0131n tan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 kontroll\u00fc bir deneyi temsil etmez ve daha a\u00e7\u0131k ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n aras\u0131nda Cayce\u2019ye yazma zamanlar\u0131 ile Cayce\u2019nin okumas\u0131 aras\u0131nda \u00f6len b\u00e2z\u0131 hastalar vard\u0131.<\/p>\n<p>James Randi\u2019nin dedi\u011fi gibi, paranormale inananlar, \u201cbatmayan plastik \u00f6rdekler gibidir.\u201d<\/p>\n<p>G\u00d6R\u00dcNMEYEN\u0130N \u0130\u00c7\u0130NDE<\/p>\n<p><strong>\u00d6l\u00fcm\u00fcn Yak\u0131n\u0131ndaki Deneyimler ve \u00d6l\u00fcms\u00fczl\u00fck Aray\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n<p>Bilincin De\u011fi\u015fik Durumu Nedir?<\/p>\n<p>Bilincin de\u011fi\u015fen durumlar\u0131 ifadesi, parapsikolog Charles Tart taraf\u0131ndan 1969\u2019da s\u00f6ylenmi\u015ftir ama ana g\u00f6r\u00fc\u015fteki psikologlar, akl\u0131n tamamen bilin\u00e7li fark\u0131ndal\u0131ktan daha fazla bir \u015fey oldu\u011fu ger\u00e7e\u011finin bir s\u00fcredir fark\u0131ndayd\u0131lar.<\/p>\n<p>Stanford deneysel psikolo\u011fu Ernest Hilgard, hipnoz yoluyla ak\u0131lda neler olup bitti\u011finin fark\u0131nda olan, ama bilin\u00e7li bir d\u00fczeyde olmayan \u201cgizli bir g\u00f6zlemciyi\u201d ve hiyerar\u015fik olarak organize olan ama birbirinden ayr\u0131 hale gelebilen \u00e7e\u015fitli i\u015flevsel sistemler\u201d oldu\u011funu ke\u015ffetti.<\/p>\n<p>Bilin\u00e7 durumlar\u0131 aras\u0131ndaki pek \u00e7ok farkl\u0131l\u0131k, nitel de\u011fil niceldir. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, iki durumda da bir \u015fey vard\u0131r, s\u00e2dece de\u011fi\u015fik miktarlardad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, uyurken r\u00fcya g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz i\u00e7in d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcz; r\u00fcyalar\u0131m\u0131z\u0131 an\u0131msayabildi\u011fimiz i\u00e7in an\u0131lar\u0131 olu\u015ftururuz ve \u00e7ok az olsa da \u00e7evremize duyarl\u0131y\u0131zd\u0131r. B\u00e2z\u0131 insanlar uykular\u0131nda y\u00fcr\u00fcr ve konu\u015furlar. Belirli bir zamanda kalkmay\u0131 planlayarak ve olduk\u00e7a g\u00fcvenilir bir \u015fekilde bunu yaparak uykuyu denetleyebiliriz. Ba\u015fka bir deyi\u015fle, uyurken s\u00e2dece uyan\u0131kken yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n daha az\u0131n\u0131 yapar\u0131z.<\/p>\n<p>De\u011fi\u015fik bir bilin\u00e7 durumu, \u00e7evremizi g\u00f6zlemlememiz ve denetlememize \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde bir kar\u0131\u015fma oldu\u011fu zaman var olur. \u00d6nemli demekle, \u201cnormal\u201d i\u015flevden dramatik bir \u015fekilde ayr\u0131lmay\u0131 s\u00f6ylemek istiyorum. Sanr\u0131lar\u0131n, \u00f6l\u00fcme yak\u0131n olan deneyimlerin, v\u00fccut d\u0131\u015f\u0131ndaki deneyimlerin ve di\u011fer de\u011fi\u015fik durumlar\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi, hem uyku hem de hipnoz bunu yapmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>\u00d6rne\u011fin, r\u00fcyalar uyan\u0131kken d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclenlerden ve hayallerden \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131d\u0131r. Normalde, hi\u00e7bir zaman ikisini birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rmamam\u0131z ger\u00e7e\u011fi, onlar\u0131n nitel farkl\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n g\u00f6stergesidir. Dahas\u0131, san\u0131lar normal olarak, \u00e7ok b\u00fcy\u00fck stres, ila\u00e7lar ya da uyku yoklu\u011fu gibi i\u015fe kar\u0131\u015fan de\u011fi\u015fkenler bulunmuyorsa, dura\u011fan, uyan\u0131k bir durumda ya\u015fanmaz. \u00d6l\u00fcme yak\u0131n olma deneyimleri ve v\u00fccut d\u0131\u015f\u0131nda olma deneyimleri \u00e7o\u011funlukla ya\u015fam\u0131 de\u011fi\u015ftiren olaylar olarak kalacak kadar s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00d6l\u00fcme Yak\u0131n Olma Deneyimi<\/strong><\/p>\n<p>Dinlerin, mistisizmin, tinselcili\u011fin, Yeni \u00c7a\u011f hareketinin ve EDA ile psi\u015fik g\u00fc\u00e7lere olan inanc\u0131n arkas\u0131ndaki itici g\u00fc\u00e7lerden biri, maddi d\u00fcnyay\u0131 a\u015fma, \u015fu an\u0131n \u00f6tesine ad\u0131m atma ve g\u00f6r\u00fcnmeyenin i\u00e7inden duyular\u0131n \u00f6tesindeki di\u011fer d\u00fcnyaya ge\u00e7me iste\u011fidir. Ama bu di\u011fer d\u00fcnya nerededir ve oraya nas\u0131l ge\u00e7eriz? Hakk\u0131nda kesinlikle hi\u00e7 bir \u015fey bilmedi\u011fimiz bir yerin cazibesi nedir? \u00d6l\u00fcm, s\u00e2dece bu di\u011fer tarafa ge\u00e7i\u015f midir?<\/p>\n<p>\u0130nananlar, perithanatik ya da \u00f6l\u00fcme yak\u0131n olma deneyimi (\u00d6YOD) denen bir olgu yoluyla di\u011fer taraf hakk\u0131nda bir \u015fey bildi\u011fimizi iddia etmektedirler. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, \u00f6l\u00fcmle yak\u0131n bir kar\u015f\u0131la\u015fmadan sonra b\u00e2z\u0131 bireylerin deneyimleri, bir \u00e7ok insan\u0131 \u00f6l\u00fcmden sonra ya\u015fam oldu\u011funa ya da \u00f6l\u00fcm\u00fcn ho\u015f bir deneyim oldu\u011funa veya her ikisine inanmaya y\u00f6nledirecek kadar benzerdir. Olgu, 1975\u2019te Raymond Moody\u2019nin \u201cYa\u015famdan Sonraki Ya\u015fam\u201d adl\u0131 kitab\u0131n\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131yla pop\u00fcler oldu ve ba\u015fkalar\u0131ndan gelen onaylay\u0131c\u0131 kan\u0131tlarla do\u011fruland\u0131. \u00d6rne\u011fin, kardiyolog F. Schoonmaker (1979), on sekiz y\u0131ll\u0131k bir d\u00f6nemde tedavi etti\u011fi iki y\u00fczden fazla hastas\u0131n\u0131n y\u00fczde 50\u2019sinin \u00d6YOD ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi. 1982\u2019deki bir Gallup kamuoyu ara\u015ft\u0131rmas\u0131, yirmi Amerikal\u0131\u2019dan birinin bir \u00d6YOD ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 buldu.<\/p>\n<p>Ama 1980\u2019lerde, \u015fimdi kl\u00e2sik olan bu \u00f6rne\u011fi tan\u0131tan bir t\u0131p doktoru olan Elizabeth K\u00fcbler-Ross\u2019un \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yoluyla \u00d6YOD g\u00fcvenilirlik kazand\u0131:<\/p>\n<p>Mrs. Schwartz hastaneye geldi ve bize, nas\u0131l bir \u00f6l\u00fcme yak\u0131n olma deneyimi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131. Indianal\u0131 bir ev kad\u0131n\u0131yd\u0131, \u00e7ok basit ve k\u00fclt\u00fcrl\u00fc olmayan bir kad\u0131nd\u0131. \u0130lerlemi\u015f kanseri vard\u0131 ve \u00f6zel bir hastaneye yat\u0131r\u0131ld\u0131, \u00f6l\u00fcme \u00e7ok yak\u0131nd\u0131. Doktorlar, onu canland\u0131rmak i\u00e7in 45 dakika u\u011fra\u015ft\u0131lar, daha sonra o, hi\u00e7bir ya\u015fam belirtisi g\u00f6stermedi ve \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131kland\u0131. Bana daha sonra, onun \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlarken sade bir \u015fekilde fiziksel v\u00fccudunun d\u0131\u015f\u0131na s\u00fcz\u00fclme ve canland\u0131rma ekibinin \u00e7\u0131lg\u0131n gibi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 seyrederek, yata\u011f\u0131n birka\u00e7 ayak \u00fczerinde havada durma deneyimi ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131. Bana, doktorlar\u0131n kravatlar\u0131n\u0131n desenlerini tarif etti, gen\u00e7 doktorlardan birinin yapt\u0131\u011f\u0131 bir \u015fakay\u0131 tekrar etti, kesinlikle her \u015feyi an\u0131ms\u0131yordu. Ve onlara anlatmak istedi\u011fi t\u00fcm \u015fey, rahatlay\u0131n, sakin olun, her \u015fey yolunda, \u00e7ok u\u011fra\u015fmay\u0131n demekti. O anlatmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k\u00e7a, onu canland\u0131rmak i\u00e7in daha \u00e7\u0131lg\u0131nca \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorlard\u0131. Sonra kendi anlat\u0131m\u0131na g\u00f6re, onlardan \u201cvazge\u00e7ti\u201d ve bilincini kaybetti. Onun \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra geri geldi ve bir bu\u00e7uk y\u0131l daha ya\u015fad\u0131.<\/p>\n<p>Bunlar\u0131n, sanr\u0131sal h\u00fcsn\u00fckuruntu deneyimleri oldu\u011fu a\u00e7\u0131m gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir, yine de K\u00fcbler-Ross, \u00f6yk\u00fcleri do\u011frulamak i\u00e7in yolunu de\u011fi\u015ftirmi\u015ftir. Ciddi araba kazalar\u0131 ge\u00e7irmi\u015f, hi\u00e7bir ya\u015fam belirtisi olmayan ve bize onlar\u0131 enkazdan \u00e7\u0131karmak i\u00e7in ka\u00e7 tane alev makinesi kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen insanlar g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck. Daha da garip olan, kusurlu ya da hasta v\u00fccutlar\u0131n, bir \u00d6YOD s\u0131ras\u0131nda tekrar b\u00fct\u00fcn hale geldi\u011fi \u00f6yk\u00fclerdi.<\/p>\n<p>\u201cQuadriplajikler art\u0131k fel\u00e7li de\u011fildir, y\u0131llard\u0131r tekerlekli sandalyede olan multiple sklerozlu hastalar, v\u00fccutlar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131nda \u015fark\u0131 s\u00f6yleyip dans edebildiklerini s\u00f6ylerler.\u201d Bir otomobil kazas\u0131ndan sonra belden a\u015fa\u011f\u0131s\u0131 fel\u00e7li olan yak\u0131n bir arkada\u015f\u0131m, r\u00fcyas\u0131nda \u00e7o\u011funlukla b\u00fct\u00fcn oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyordu. Sabah uyanmak ve t\u00fcm\u00fcyle yataktan a\u015fa\u011f\u0131 atlamay\u0131 \u00fcmit etmek, art\u0131k onun i\u00e7in s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 de\u011fildi. Ama K\u00fcbler-Ross, s\u0131k\u0131c\u0131 a\u00e7\u0131klamay\u0131 kabul etmiyordu: I\u015f\u0131\u011f\u0131 bile alg\u0131lamayan, gri g\u00f6lgeleri bile g\u00f6rmeyen t\u00fcm\u00fcyle k\u00f6r insanlar\u0131 al\u0131n. E\u011fer onlar bir \u00f6l\u00fcme yak\u0131n olma deneyimi ya\u015farsa, kazada ya da hastane odas\u0131nda sahnenin neye benzedi\u011fini tam olarak bildirebilirler. Bana inan\u0131lmaz k\u00fc\u00e7\u00fck ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 tarif ettiler. Bunu nas\u0131l a\u00e7\u0131kl\u0131yorsunuz? Basit. \u00d6YOD s\u0131ras\u0131nda di\u011ferleri taraf\u0131ndan verilen s\u00f6zl\u00fc tariflerin an\u0131lar\u0131, sahnenin g\u00f6rsel imgelerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcl\u00fcyor ve sonra kelimeler haline geliyordu.<\/p>\n<p>Psikolog Susan Blackmore (1991, 1993, 1996), neden farkl\u0131 ki\u015filerin t\u00fcnel gibi benzer etkileri ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stererek, sanr\u0131 hipotezini bir ad\u0131m ileri g\u00f6t\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Beynin arkas\u0131ndaki g\u00f6rsel korteks, retinadan gelen bilginin i\u015flendi\u011fi yerdir. Sanr\u0131 yaratan ila\u00e7lar ve (bazen \u00f6l\u00fcme yakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda oldu\u011fu gibi) beyne oksijenin gelmemesi, bu b\u00f6lgedeki sinir h\u00fccrelerinin normal canland\u0131rma h\u0131z\u0131na kar\u0131\u015fabilir. Bu oldu\u011fu zaman n\u00f6ron faaliyetinin \u201c\u00e7izgileri\u201d, beyin taraf\u0131ndan e\u015f merkezli halkalar ya da spiraller olarak yorumlanarak, g\u00f6rsel korteks boyunca hareket eder. Bu spiraller t\u00fcnel olarak \u201cg\u00f6r\u00fclebilir.\u201d Benzer \u015fekilde, VDOD, ilk uyan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda r\u00fcyalar\u0131n oldu\u011fu gibi, ger\u00e7ek ve hayalin bir kar\u0131\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. Beyin olaylar\u0131 yeniden olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r ve s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde onlar\u0131 yukar\u0131dan g\u00f6r\u00fcnt\u00fc olarak canland\u0131r\u0131r \u2013 bu, kendimizi \u201cmerkezden uzakla\u015ft\u0131r\u0131rken\u201d hepimizin yapt\u0131\u011f\u0131 normal bir s\u00fcre\u00e7tir (kendinizi kumsalda otururken ya da da\u011fa t\u0131rman\u0131rken \u00e7izdi\u011finizde bu \u00e7o\u011funlukla a\u015fa\u011f\u0131 bakarken, yukar\u0131dan \u00e7izilmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>\u00d6l\u00fcms\u00fczl\u00fck Aray\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n<p>\u00d6l\u00fcm ya da en az\u0131ndan ya\u015fam\u0131n sonu, bilincimizin d\u0131\u015f s\u0131n\u0131r\u0131 ve olanakl\u0131 olan\u0131n hududu gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir. \u00d6l\u00fcm en son de\u011fi\u015fen durumdur. O son mudur yoksa s\u00e2dece ba\u015flang\u0131c\u0131n sonu mudur? Job ayn\u0131 soruyu soruyordu: \u201cE\u011fer bir ki\u015fi \u00f6l\u00fcrse tekrar ya\u015fayacak m\u0131d\u0131r?\u201d A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 hi\u00e7 kimse kesin olarak bilmemektedir ama bir \u00e7ok insan bildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmektedir ve bir\u00e7o\u011fu geri kalan\u0131m\u0131z\u0131 onlar\u0131n \u00f6zel cevaplar\u0131n\u0131n do\u011fru cevap oldu\u011funa ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015fma konusunda utanga\u00e7 de\u011fildirler.<\/p>\n<p>Robert Ingersoll (1879), h\u00fcmanist bir bilgin olarak, \u201c\u015eu ana kadar ba\u015fka bir ya\u015fam konusunda bildi\u011fim tek kan\u0131t, birincisi hi\u00e7bir kan\u0131t\u0131m\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131 ve ikinci olarak; kan\u0131t\u0131m\u0131z olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in olduk\u00e7a \u00fczg\u00fcn oldu\u011fumuz ve olmas\u0131n\u0131 istedi\u011fimizdir\u201d diye belirtiyordu.<\/p>\n<p>Ama \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck aray\u0131\u015f\u0131 dindarlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Hepimiz belirli bir kapasitede ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmekten ho\u015flanmaz m\u0131y\u0131z? Dolayl\u0131 olarak ve e\u011fer bilim biraz \u00fcmit vermeyi ba\u015farabilirse belki ger\u00e7ekte bile ho\u015flanabiliriz.<br \/><strong><br \/>Bilim ve \u00d6l\u00fcms\u00fczl\u00fck<\/strong><\/p>\n<p>Evrimci bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan, bir ki\u015finin genlerinin:<\/p>\n<p>% 50\u2019si yavrular\u0131nda,<\/p>\n<p>% 25\u2019i torunlar\u0131nda,<\/p>\n<p>% 12.5\u2019u torun \u00e7ocuklar\u0131nda ya\u015far ve b\u00f6yle devam eder.<\/p>\n<p>Pek \u00e7o\u011fumuzun \u201cger\u00e7ek\u201d \u00f6l\u00fcms\u00fczl\u00fck olarak d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc, sonsuza kadar ya da en az\u0131ndan normalden \u00e7ok daha uzun ya\u015famaktad\u0131r. G\u00fc\u00e7l\u00fck \u015fudur ki, ya\u015flanma ve \u00f6lme s\u00fcrecinin ya\u015fam d\u00fczeninin normal, genetik olarak programlanm\u0131\u015f bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu kesin g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n<p>Evrimci biyolog Richard Dawkins\u2019in (1976) senaryosunda, bir kere \u00fcretken \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131 (ya da en az\u0131ndan cinsel faaliyete yo\u011fun ve d\u00fczenli olarak kat\u0131lma d\u00f6nemini) ge\u00e7ti\u011fimizde, v\u00fccut i\u00e7in genlerin art\u0131k hi\u00e7bir yarar\u0131 kalmaz. Ya\u015flanma ve \u00f6l\u00fcm, art\u0131k genetik olarak yararl\u0131 olmayan ama h\u00e2l\u00e2 s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklar i\u00e7in g\u00f6revleri \u015fimdi genleri ge\u00e7irmek olanlarla rekabet edenleri elemenin t\u00fcrsel yoludur.<\/p>\n<p>Ne kadar uzun ya\u015fayabiliriz? Maksimum ya\u015fam potansiyeli, t\u00fcr\u00fcn en uzun ya\u015fayan \u00fcyesinin \u00f6l\u00fcm ya\u015f\u0131d\u0131r. \u0130nsanlar i\u00e7in \u015fu ana kadar ula\u015f\u0131lm\u0131\u015f belgelenen en uzun ya\u015f kayd\u0131 120\u2019dir. Bir Japon r\u0131ht\u0131m i\u015f\u00e7isi olan Shigechio Izumi\u2019ye aittir. Belgelenen as\u0131rl\u0131klar (100 ya\u015f\u0131na kadar ya\u015fayan insanlar) konusundaki veri, her 2100 milyon (2.1 milyar) insanda s\u00e2dece 1 insan\u0131n 115 ya\u015f\u0131na ula\u015facak, s\u00e2dece 2 ya da 3 birey \u00fcretecek gibi g\u00f6r\u00fcnmektedir.<\/p>\n<p>Ya\u015fam s\u00fcresi, e\u011fer kaza ya da hastal\u0131ktan gelen erken bir \u00f6l\u00fcm olmazsa, ortalama bireyin \u00f6lece\u011fi ya\u015ft\u0131r. Bu ya\u015f ortalama 85 ile 95 aras\u0131d\u0131r ve y\u00fczy\u0131llard\u0131r, belki de bin y\u0131ld\u0131r de\u011fi\u015fmemi\u015ftir. Ya\u015fam beklentisi, kazalar ve hastal\u0131klar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ortalama bireyin \u00f6lece\u011fi ya\u015ft\u0131r. 1987\u2019de, Bat\u0131l\u0131 kad\u0131nlar i\u00e7in ya\u015fam beklentisi 78.8 ve erkekler i\u00e7in 71.8\u2019tir, ortalama beklenti 75.3\u2019d\u00fcr. 1995\u2019te d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda ya\u015fam beklentisi 62 y\u0131ld\u0131r. Say\u0131lar s\u00fcrekli olarak y\u00fckselmektedir.<\/p>\n<p>Birle\u015fik Devletler\u2019de ya\u015fam beklentisi 1900\u2019lerde 47\u2019ydi. 1950\u2019lerde say\u0131 68\u2019e y\u00fckseldi. Japonya\u2019da 1984\u2019de do\u011fan k\u0131zlar\u0131n ya\u015fam beklentisi, onu 80 say\u0131s\u0131n\u0131 ge\u00e7en ilk \u00fclke yaparak, 80.18 y\u0131ld\u0131r. Ama ya\u015fam beklentisinin 85 ile 95 aras\u0131ndaki ya\u015fam s\u00fcresinden daha yukar\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 olas\u0131 de\u011fildir.<\/p>\n<p>Ya\u015flanma ve \u00f6l\u00fcm\u00fcn kesin gibi g\u00f6r\u00fcnmesine ra\u011fmen, insanlar\u0131n biyolojik i\u015flevlerini olanakl\u0131 oldu\u011fu kadar uzatma \u00e7abalar\u0131 yava\u015f yava\u015f, delilik s\u0131n\u0131r\u0131ndan mant\u0131kl\u0131 bilimin arenas\u0131na do\u011fru gitmektedir. Organ nakilleri, geli\u015fmi\u015f ameliyat teknikleri, en yayg\u0131n hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k, ileri beslenme bilgisi ve egzersizin sa\u011fl\u0131kl\u0131 etkilerinden haberdar olmak, t\u00fcm\u00fcyle ya\u015fam beklentisinin h\u0131zl\u0131 y\u00fckseli\u015fine katk\u0131da bulunmu\u015ftur.<\/p>\n<p>Ba\u015fka bir modern olas\u0131l\u0131k, bir organizman\u0131n (diploid olan ya da haploid olan bir cinsiyet h\u00fccresine kar\u015f\u0131t olarak tam bir gen setine s\u00e2hip olan) bir v\u00fccut h\u00fccresinden tam olarak kopyalanmas\u0131 olan klonlamad\u0131r.<\/p>\n<p>Son olarak, b\u00fcy\u00fcleyici cryonic erteleme alan\u0131 ya da Alan Harrington\u2019un \u201cdondur-bekle-canland\u0131r\u201d s\u00fcreci dedi\u011fi \u015fey vard\u0131r. \u0130\u015flemin ilkeleri g\u00f6rece olarak basittir, uygulamas\u0131 basit de\u011fildir. Kalp durunca ve \u00f6l\u00fcm resm\u00ee olarak a\u00e7\u0131klan\u0131nca, t\u00fcm kan \u00e7\u0131kar\u0131l\u0131r ve bunun yerine donmu\u015f bir durumdayken organ ve dokular\u0131 koruyan bir s\u0131v\u0131 konur. Sonra \u2013kaza ya da hastal\u0131k \u2013 bizi \u00f6ld\u00fcren ne olursa olsun, er ya da ge\u00e7 gelece\u011fin teknolojileri, bizi canland\u0131rma ve iyile\u015ftirme g\u00f6revine e\u015fit olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u015eimdilik, cryonic erteleme, h\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan bir g\u00f6m\u00fclme \u00e7e\u015fidi olarak kabul edilmektedir ve bireyler hi\u00e7bir zaman se\u00e7tikleri i\u00e7in de\u011fil, yasal olarak do\u011fal nedenlerle \u00f6ld\u00fckleri a\u00e7\u0131kland\u0131ktan sonra dondurulmaktad\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2.B\u00d6L\u00dcM SAHTE B\u0130L\u0130M VE BATIL \u0130NAN\u00c7 SAPMALAR Normal, Paranormal ve Edgar Cayce \u0130statistik mesle\u011finde en \u00e7ok kullan\u0131lan tek sat\u0131rl\u0131k s\u00f6zlerden biri, Disraeli\u2019nin yalanlar\u0131, \u201cyalanlar, m\u00fcthi\u015f yalanlar ve istatistikler\u201d \u015feklinde \u00fc\u00e7 t\u00fcre ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131d\u0131r. Ku\u015fkusuz sorun, ger\u00e7ekte istatisti\u011fin yanl\u0131\u015f kullan\u0131m\u0131nda ve daha genel olarak ger\u00e7ek d\u00fcnyayla u\u011fra\u015f\u0131rken pek \u00e7o\u011fumuzun kulland\u0131\u011f\u0131 istatistikler ve olas\u0131l\u0131klar\u0131n yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131nda yatmaktad\u0131r. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[103],"tags":[],"class_list":{"0":"post-6682","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-felsefe-genel"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v24.9 (Yoast SEO v24.9) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (2.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer - narteks.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (2.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"2.B\u00d6L\u00dcM SAHTE B\u0130L\u0130M VE BATIL \u0130NAN\u00c7 SAPMALAR Normal, Paranormal ve Edgar Cayce \u0130statistik mesle\u011finde en \u00e7ok kullan\u0131lan tek sat\u0131rl\u0131k s\u00f6zlerden biri, Disraeli\u2019nin yalanlar\u0131, \u201cyalanlar, m\u00fcthi\u015f yalanlar ve istatistikler\u201d \u015feklinde \u00fc\u00e7 t\u00fcre ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131d\u0131r. Ku\u015fkusuz sorun, ger\u00e7ekte istatisti\u011fin yanl\u0131\u015f kullan\u0131m\u0131nda ve daha genel olarak ger\u00e7ek d\u00fcnyayla u\u011fra\u015f\u0131rken pek \u00e7o\u011fumuzun kulland\u0131\u011f\u0131 istatistikler ve olas\u0131l\u0131klar\u0131n yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131nda yatmaktad\u0131r. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"narteks.net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-07-12T07:53:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"13 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tar\u0131k\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\"},\"headline\":\"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (2.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer\",\"datePublished\":\"2011-07-12T07:53:03+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/\"},\"wordCount\":2710,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149\",\"articleSection\":[\"Felsefe (Genel)\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/\",\"name\":\"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (2.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer - narteks.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149\",\"datePublished\":\"2011-07-12T07:53:03+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149\",\"contentUrl\":\"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/narteks.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (2.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"name\":\"narteks.net\",\"description\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"alternateName\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\",\"name\":\"narteks.net\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"width\":300,\"height\":90,\"caption\":\"narteks.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/narteks\",\"https:\/\/instagram.com\/narteksnet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\",\"name\":\"Tar\u0131k\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tar\u0131k\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/narteks.net\"],\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (2.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer - narteks.net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (2.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer","og_description":"2.B\u00d6L\u00dcM SAHTE B\u0130L\u0130M VE BATIL \u0130NAN\u00c7 SAPMALAR Normal, Paranormal ve Edgar Cayce \u0130statistik mesle\u011finde en \u00e7ok kullan\u0131lan tek sat\u0131rl\u0131k s\u00f6zlerden biri, Disraeli\u2019nin yalanlar\u0131, \u201cyalanlar, m\u00fcthi\u015f yalanlar ve istatistikler\u201d \u015feklinde \u00fc\u00e7 t\u00fcre ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131fland\u0131rmas\u0131d\u0131r. Ku\u015fkusuz sorun, ger\u00e7ekte istatisti\u011fin yanl\u0131\u015f kullan\u0131m\u0131nda ve daha genel olarak ger\u00e7ek d\u00fcnyayla u\u011fra\u015f\u0131rken pek \u00e7o\u011fumuzun kulland\u0131\u011f\u0131 istatistikler ve olas\u0131l\u0131klar\u0131n yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lmas\u0131nda yatmaktad\u0131r. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/","og_site_name":"narteks.net","article_published_time":"2011-07-12T07:53:03+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149","type":"","width":"","height":""}],"author":"Tar\u0131k","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@narteks","twitter_site":"@narteks","twitter_misc":{"Yazan:":"Tar\u0131k","Tahmini okuma s\u00fcresi":"13 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/"},"author":{"name":"Tar\u0131k","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca"},"headline":"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (2.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer","datePublished":"2011-07-12T07:53:03+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/"},"wordCount":2710,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149","articleSection":["Felsefe (Genel)"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/","url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/","name":"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (2.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer - narteks.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149","datePublished":"2011-07-12T07:53:03+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/#primaryimage","url":"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149","contentUrl":"http:\/\/edge.org\/custom\/modules\/imageresize\/showimagebio.php?imgid=149"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/07\/12\/insanlar-neden-sacma-seylere-inanir-2bolum-prof-dr-michael-shermer\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/narteks.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u0130nsanlar neden sa\u00e7ma \u015feylere inan\u0131r (2.B\u00f6l\u00fcm) | Prof. Dr. Michael Shermer"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/narteks.net\/#website","url":"https:\/\/narteks.net\/","name":"narteks.net","description":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"alternateName":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization","name":"narteks.net","url":"https:\/\/narteks.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","width":300,"height":90,"caption":"narteks.net"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/narteks","https:\/\/instagram.com\/narteksnet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca","name":"Tar\u0131k","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tar\u0131k"},"sameAs":["http:\/\/narteks.net"],"url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6682","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6682"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6682\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6682"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6682"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6682"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}