![](\"http:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/4\/4e\/Stefan_Zweig2.png\")
Hayatta pek az kimsenin ba\u015farabildi\u011fi iki zorlu i\u015f vard\u0131r. Hemcinsleri aras\u0131nda tek d\u00fc\u015fman kazanmadan ya\u015famak ve i\u00e7 h\u00fcrriyeti sayesinde \u015fu yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn en b\u00fcy\u00fck kuvveti olan paran\u0131n tahakk\u00fcm\u00fcnden kurtulmak.<\/p>\n
O nev-i \u015fahs\u0131na m\u00fcnhas\u0131r adamla tan\u0131\u015fmam pek basit bir \u015fekilde oldu. O s\u0131ralarda k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u015fehirde oturuyordum ve bir g\u00fcn ikindi vakti k\u00f6pe\u011fimi gezdirmeye \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131m. Birdenbire k\u00f6pek acayip hallere girmeye ba\u015flad\u0131: Delicesine yerlerde yuvarlan\u0131yor, inleyip uluyarak a\u011fa\u00e7lara s\u00fcrt\u00fcn\u00fcp duruyordu.<\/p>\n
Hayvana ne oldu diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken yan\u0131mda birinin y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc farkettim: Otuz ya\u015flar\u0131nda, yoksul k\u0131l\u0131kl\u0131, yakas\u0131z, \u015fapkas\u0131z bir adamd\u0131. Dilenci sand\u0131m, elimi cebime g\u00f6t\u00fcrmek \u00fczereydim. Fakat yabanc\u0131 adam, eski bir dostunu g\u00f6rm\u00fc\u015f gibi a\u00e7\u0131k mavi g\u00f6zleriyle bana sakin sakin g\u00fcl\u00fcmsedi. K\u00f6pe\u011fi g\u00f6stererek: <\/p>\n
– Zavall\u0131ya bir kene musallat olmu\u015f, dedi. Gel, \u015funu \u00e7\u0131karal\u0131m. Teklifsiz ahbaplarm\u0131\u015f\u0131z gibi benimle senli benli konu\u015fuyordu, fakat o kadar tatl\u0131 bir bak\u0131\u015f\u0131 vard\u0131 ki, teklifsizli\u011finden al\u0131nmad\u0131m. Bir tahta kanepeye do\u011fru y\u00fcr\u00fcd\u00fck, yan\u0131na oturdum. Keskin bir \u0131sl\u0131kla k\u00f6pe\u011fi \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131.<\/p>\n
Tuhaf de\u011fil mi, yabanc\u0131lardan daima sak\u0131nan Kaspar bu daveti iyi kar\u015f\u0131lad\u0131: Gelip ba\u015f\u0131n\u0131 yabanc\u0131n\u0131n dizine koydu, o da, uzun hassas parmaklar\u0131yla hayvan\u0131n postunu yoklamaya koyuldu. Nihayet memnun bir tav\u0131rla, “Ah!..” dedi ve i\u015fe koyuldu. Can\u0131 yanm\u0131\u015f olmal\u0131yd\u0131 ki k\u00f6pek birka\u00e7 kere inledi. Ama hi\u00e7 de ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131. Birdenbire adam onu sal\u0131verdi.<\/p>\n
G\u00fclerek ve havada bir \u015fey g\u00f6stererek:<\/p>\n
– \u0130\u015fte, dedi, \u015fimdi ka\u00e7abilirsin civan\u0131m!..<\/p>\n
– K\u00f6pek tabanlar\u0131 ya\u011flarken, yabanc\u0131 kalkt\u0131 ve bir ba\u015f i\u015faretiyle “Allaha\u0131smarlad\u0131k” diyerek gitti. Gidi\u015fi o kadar ani olmu\u015ftu ki, zahmetine kar\u015f\u0131l\u0131k kendisine bir \u015fey vermeye, hatta te\u015fekk\u00fcr etmeye bile vakit bulamam\u0131\u015ft\u0131m. Geldi\u011fi gibi, ayn\u0131 sakin ve kararl\u0131 haliyle sessizce uzakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Eve d\u00f6n\u00fcnce, h\u00e2l\u00e2 bu adam\u0131n acayip hareketini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Bu olay\u0131 ihtiyar a\u015f\u00e7\u0131ma anlatt\u0131m.<\/p>\n
– Anton’dur, dedi. O her \u015feye yeti\u015fir.<\/p>\n
Mesle\u011finin ne oldu\u011funu, hayat\u0131n\u0131 kazanmak i\u00e7in ne i\u015f g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc sordum. Soruma \u015fa\u015fm\u0131\u015f gibi:<\/p>\n
– Hi\u00e7, cevab\u0131n\u0131 verdi. Meslek mi? Ne yapacak mesle\u011fi o?<\/p>\n
– Can\u0131m ge\u00e7inmek i\u00e7in herkesin bir mesle\u011fe ihtiyac\u0131 yok mu?<\/p>\n
– Anton’un yok. Herkes ona laz\u0131m olan \u015feyleri candan \u00e7\u0131kar\u0131p verir. Paraya k\u0131ymet vermez o. \u0130htiyac\u0131 yoktur paraya.<\/p>\n
Do\u011frusu \u015fa\u015f\u0131lacak \u015feydi. D\u00fcnyan\u0131n b\u00fct\u00fcn \u00f6teki \u015fehirlerinde oldu\u011fu gibi kasabam\u0131zda da her dilim ekme\u011fe, bir bardak suya kar\u015f\u0131l\u0131k para \u00f6demek \u015fartt\u0131. Bir yatakta yatmak, s\u0131rt\u0131n\u0131 \u00f6rtmek i\u00e7in de gene para laz\u0131md\u0131. O y\u0131pranm\u0131\u015f pantolonlu adam b\u00f6yle bir kanuna kar\u015f\u0131 gelip gene de dertsiz, kayg\u0131s\u0131z ya\u015famay\u0131 nas\u0131l ba\u015far\u0131yordu?<\/p>\n
Esrarl\u0131 metodunu ke\u015ffetmeye karar verdim. Anton dedikleri adam\u0131n hi\u00e7bir belli i\u015fi yoktu. Sabahtan ak\u015fama kadar, geli\u015fi g\u00fczel sokaklarda dola\u015fmaktan ba\u015fka bir \u015fey yapm\u0131yordu. Ama g\u00f6z\u00fc kapal\u0131 gezmiyordu. Yanl\u0131\u015f ko\u015fulmu\u015f bir at g\u00f6rse arabac\u0131y\u0131 durduruyor ve aksakl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6steriyordu. Bir tahta perdenin \u00e7\u00fcr\u00fcmekte oldu\u011funu farkedecek olsa, sahibini \u00e7a\u011f\u0131r\u0131p boyas\u0131n\u0131 tazelemesini tavsiye ediyordu. Genellikle bu gibi i\u015fleri ona havale ederlerdi; \u00e7\u00fcnk\u00fc herkes bilirdi ki, onu sevkeden h\u0131rs ve tamah de\u011fil, sadece hizmet etmek ihtiyac\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Sonradan onun ne \u00e7e\u015fitli i\u015fler ba\u015fard\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm!.. Bir kez, onu bir kundurac\u0131 d\u00fckkan\u0131nda oturmu\u015f, ayakkab\u0131lar\u0131 tamir ederken rastlad\u0131m. Bir ba\u015fka sefer, bir ziyafette \u015fef garsonluk etti\u011fine \u015fahit oldum. Bir seferinde de \u00e7ocuklar\u0131 gezmeye g\u00f6t\u00fcr\u00fcyordu. Dikkat ettim, kimin bir ihtiyac\u0131 olsa, hemen Anton’a ba\u015fvuruyordu. Bir g\u00fcn pazarda elma satt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm: Lohusa yata\u011f\u0131nda yatan sat\u0131c\u0131 kad\u0131n\u0131n yerini alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
B\u00fct\u00fcn \u015fehirlerde belli bir meslekleri olmayan bir s\u00fcr\u00fc insan bulundu\u011funu bilirim. Ama Anton \u00f6tekiler gibi de\u011fildi: G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u015fin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc ne olursa olsun, g\u00fcn\u00fcn\u00fc ge\u00e7irmek i\u00e7in laz\u0131m olandan fazla para almaya kesinlikle yana\u015fmazd\u0131. \u0130\u015fleri yolunda oldu\u011fu zamansa hi\u00e7bir \u015fey almazd\u0131.<\/p>\n
– Bir ihtiyac\u0131m olursa, sonra gelir sizi yoklar\u0131m, derdi. O partal k\u0131l\u0131kl\u0131 ve hay\u0131rsever adamca\u011f\u0131z\u0131n kendisi i\u00e7in yeni bir iktisadi sistem icat etmi\u015f oldu\u011funu farkettim. \u0130nsanlar\u0131n d\u00fcr\u00fcstl\u00fc\u011f\u00fcne g\u00fcveniyordu. Tasarruf hesab\u0131na para yat\u0131racak yerde, hem\u015ferilerinin minnet duygular\u0131n\u0131 bir banka hesab\u0131 gibi kullan\u0131yordu. Var\u0131 yo\u011fu, bu g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcnmez tasarruf hesab\u0131nda yat\u0131yordu. Kendilerine adeta bir l\u00fctufta bulunur gibi, bedelini istemeyi d\u00fc\u015f\u00fcnmeden hizmeti dokunan adama kar\u015f\u0131 bor\u00e7lar\u0131n\u0131 inkar etmek, en y\u00fczs\u00fcz insanlar\u0131n bile akl\u0131ndan ge\u00e7mezdi.<\/p>\n
Ne kadar itibar\u0131 oldu\u011funu anlamak i\u00e7in sokaktan ge\u00e7i\u015fini seyretmek yeterliydi. Herkes ona g\u00fclery\u00fczle “merhaba” der, herkes elini s\u0131kard\u0131. Bu dertsiz adam, hav\u0131 d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f ceketiyle sokakta, \u00e7iftli\u011fini tefti\u015f eden bir m\u00fclk sahibi haliyle dola\u015f\u0131rd\u0131. Can\u0131n\u0131n istedi\u011fi eve girebilir, can\u0131n\u0131n istedi\u011fi sofraya oturabilirdi: Her \u015fey emrine amadeydi. Yar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmemek ve kadere r\u0131za s\u0131rr\u0131na ermi\u015f olan bir adam\u0131n ba\u015fkalar\u0131 \u00fczerinde ne kadar n\u00fcfuz sahibi olabilece\u011fini hi\u00e7bir zaman bu kadar iyi kavramam\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n
Do\u011frusu, ne yalan s\u00f6yleyeyim, o kene fasl\u0131ndan sonra Anton’a rastlad\u0131k\u00e7a sanki bir yabanc\u0131 imi\u015fim gibi yaln\u0131z k\u00fc\u00e7\u00fck bir ba\u015f i\u015faretiyle selam vermesine biraz al\u0131n\u0131yordum. Herhalde bana bir hizmeti dokundu\u011funu hat\u0131rlatmak istemiyor olmal\u0131yd\u0131. Bununla beraber, bu kay\u0131ts\u0131zl\u0131k kar\u015f\u0131s\u0131nda sanki b\u00fcy\u00fck bir arkada\u015f toplulu\u011fundan kenarda b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f\u0131m gibi bir his duydum. Onun i\u00e7in ne zaman evde bir tamir i\u015fi \u00e7\u0131ksa, mesela akan bir oluk, a\u015f\u00e7\u0131ya Anton’u \u00e7a\u011f\u0131rtmas\u0131n\u0131 s\u00f6ylerdim.<\/p>\n
– Nerden \u00e7a\u011f\u0131racaks\u0131n, demi\u015fti. Bir yerde durmaz ki. Ama ona bir haber salar\u0131m.<\/p>\n
B\u00f6ylece bu acayip adam\u0131n yeri yurdu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendim. Ama gene de ona ula\u015fmak son derece kolay bir i\u015fti. Sanki bir telsiz telgraf onu b\u00fct\u00fcn \u015fehre ba\u011flard\u0131. Rastlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ilk insana “Anton’a ihtiyac\u0131m\u0131z var” demeniz yeterdi. Bu haber, a\u011f\u0131zdan a\u011f\u0131za dola\u015f\u0131r, nihayet i\u00e7lerinden biri kendisiyle burun buruna gelirdi. Ger\u00e7ekten, o sefer de hemen o g\u00fcn, \u00f6\u011fleden sonra geldi\u011fini g\u00f6rd\u00fck. Her tarafa bir g\u00f6z att\u0131, bah\u00e7eden ge\u00e7erken bir \u00e7itin budanmaya, bir a\u011fa\u00e7\u00e7\u0131\u011f\u0131n yerinin de\u011fi\u015ftirilmeye ihtiyac\u0131 oldu\u011funu i\u015faret etti. Nihayet olu\u011fu tetkik etti ve i\u015fe koyuldu.<\/p>\n
\u0130ki saat sonra tamir i\u015finin bitti\u011fini haber veriyor ve daha te\u015fekk\u00fcr etmeme vakit b\u0131rakmadan \u00e7\u0131k\u0131p gidiyordu. Ama bu defa a\u015f\u00e7\u0131ya kendisine bol para vermesini tembih etmi\u015ftim. Kad\u0131nca\u011f\u0131za, “Anton memnun oldu mu?” diye sordum.<\/p>\n
– Tabii oldu, dedi, o her zaman memnundur. Ona alt\u0131 \u015filin vermek istedim ama yaln\u0131z iki \u015filin kabul etti. Bug\u00fcne de, yar\u0131na da yetermi\u015f. Ama dedi ki, e\u011fer beyin eski bir pard\u00f6s\u00fcs\u00fc varsa e\u011fer…<\/p>\n
Bu adama -bir adam\u0131n verilenden daha az\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131na ilk defa rastl\u0131yordum- ihtiyac\u0131 olan bir \u015feyi verebilece\u011fim i\u00e7in ne kadar sevindi\u011fimi tarif edemem.Hemen arkas\u0131ndan ko\u015ftum:<\/p>\n
-Anton!.. Anton!.. Sana bir pard\u00f6s\u00fc verece\u011fim!…<\/p>\n
Bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131n huzurlu ayd\u0131nl\u0131\u011f\u0131yla bir kere daha kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m. Bir insan\u0131n kendisine l\u00fczumu kalmam\u0131\u015f bir pard\u00f6s\u00fcy\u00fc, b\u00fcy\u00fck ihtiyac\u0131 olan bir ba\u015fkas\u0131na vermesi onun nazar\u0131nda pek tabii bir \u015feydi.<\/p>\n
A\u015f\u00e7\u0131ya b\u00fct\u00fcn eski elbiselerimi getirttim. Anton y\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irdi, i\u00e7inden bir pard\u00f6s\u00fc \u00e7ekip ay\u0131rd\u0131, prova etti ve:<\/p>\n
– Bu benim i\u015fime yarar, dedi.<\/p>\n
Bu s\u00f6z\u00fc, bir ma\u011fazada \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lan mallar aras\u0131ndan bir tanesini be\u011fenen bir bey tavr\u0131yla s\u00f6ylemi\u015fti. Sonra \u00f6teki elbiselere bir g\u00f6z att\u0131:<\/p>\n
– Bu ayakkab\u0131lar\u0131 Salsergrasse’deki Fritz’e verebilirsin, dedi. Bir \u00e7ift kunduraya ihtiyac\u0131 var. Bu g\u00f6mlekleri de Square’deki Jozeph’e versen iyi olur. Biraz tamir eder, olur biter. \u0130stersen, onlar\u0131 senin ad\u0131na kendilerine g\u00f6t\u00fcreyim.<\/p>\n
Bunlar\u0131, size kendili\u011finden bir l\u00fctufta bulunan bir insan\u0131n asil tavr\u0131yla s\u00f6ylemi\u015fti. E\u015fyalar\u0131m\u0131 hi\u00e7 tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m insanlara g\u00f6t\u00fcr\u00fcp da\u011f\u0131tmas\u0131 i\u00e7in kendisine te\u015fekk\u00fcr etmenin yerinde olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcm.<\/p>\n
G\u00f6mleklerle ayakkab\u0131lar\u0131 sararken ilave etti:<\/p>\n
– \u0130yi adams\u0131n do\u011frusu, bunlar\u0131 veriyorsun…<\/p>\n
Sonra \u00e7\u0131k\u0131p gitti.<\/p>\n
Do\u011frusunu isterseniz, kitaplar\u0131m hakk\u0131nda pohpohlu tenkitlerden hi\u00e7 biri bu saf iltifat kadar ho\u015fuma gitmemi\u015fti. Sonraki y\u0131llarda, Anton’u s\u0131k s\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrd\u00fcm, hem de bir minnet hissiyle. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bana onun kadar manevi yard\u0131mda bulunmu\u015f az insan vard\u0131r. \u00c7ok defa manas\u0131z birtak\u0131m k\u00fc\u00e7\u00fck para meselelerini kendime dert etti\u011fim zamanlar, ihtiya\u00e7lar\u0131 g\u00fcn\u00fcn zaruretlerini a\u015famad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in g\u00fcn\u00fc g\u00fcn\u00fcne sakin ve g\u00fcvenli bir hayat ya\u015fayan o adam\u0131 hat\u0131rlad\u0131m. Her seferinde ayn\u0131 neticeye vard\u0131m.<\/p>\n
“Bu kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcvenin s\u0131rr\u0131n\u0131 herkes \u00f6\u011frenebilse, d\u00fcnya y\u00fcz\u00fcnde ne polis olurdu, ne mahkeme, ne hapishane… Paraya da l\u00fczum kalmazd\u0131. Her fert o adam gibi, kendinden, elinden geldi\u011fi kadar \u00e7ok \u015fey veren, buna kar\u015f\u0131l\u0131k kesin ihtiyac\u0131 olmadan fazlas\u0131n\u0131 kabul etmeyen o adam gibi ya\u015fasayd\u0131, i\u00e7inden \u00e7\u0131k\u0131lmayacak kadar kar\u0131\u015f\u0131k iktisadi sistemimiz biraz d\u00fczelmi\u015f olmaz m\u0131yd\u0131?”
Seneler var ki Anton’dan s\u00f6z edildi\u011fini duymad\u0131m. Ama hakk\u0131nda bir endi\u015fe de duymuyorum: Tanr\u0131’n\u0131n ve bizzat insanlar\u0131n -ki bu daha nadir bir hadisedir- onu asla y\u00fcz\u00fcst\u00fc b\u0131rakmayacaklar\u0131n\u0131 biliyorum.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Hayatta pek az kimsenin ba\u015farabildi\u011fi iki zorlu i\u015f vard\u0131r. Hemcinsleri aras\u0131nda tek d\u00fc\u015fman kazanmadan ya\u015famak ve i\u00e7 h\u00fcrriyeti sayesinde \u015fu yery\u00fcz\u00fcn\u00fcn en b\u00fcy\u00fck kuvveti olan paran\u0131n tahakk\u00fcm\u00fcnden kurtulmak. O nev-i \u015fahs\u0131na m\u00fcnhas\u0131r adamla tan\u0131\u015fmam pek basit bir \u015fekilde oldu. O s\u0131ralarda k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u015fehirde oturuyordum ve bir g\u00fcn ikindi vakti k\u00f6pe\u011fimi gezdirmeye \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131m. Birdenbire k\u00f6pek […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[115],"tags":[],"class_list":{"0":"post-6720","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-ceviri-oykuler"},"yoast_head":"\n