![](\"images\/stories\/lenin.jpg\")
“Sol” Alman kom\u00fcnistleri, bu soruya, en b\u00fcy\u00fck bir k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeyle \u2013ve en b\u00fcy\u00fck bir hafiflikle\u2013 olumsuz cevap veriyorlar. Bu tutumlar\u0131n\u0131 neye dayand\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 yukar\u0131ya aktar\u0131lan pasajda g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck.<\/p>\n
“… tarihi ve siyasi bak\u0131mdan art\u0131k zamanlar\u0131n\u0131 doldurmu\u015f olan parlamenter m\u00fccadele bi\u00e7imlerine her t\u00fcrl\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015f kesin olarak reddedilmelidir…”<\/p>\n
Bu, g\u00fcl\u00fcn\u00e7l\u00fc\u011fe kadar varan iddial\u0131 bir tonla s\u00f6ylenmektedir ve, besbelli ki, yanl\u0131\u015ft\u0131r. Parlamentarizme “d\u00f6n\u00fc\u015f”! Yoksa Almanya’da \u015fimdiden sovyet cumhuriyeti mi var? San\u0131r\u0131m ki, hay\u0131r. O halde “d\u00f6n\u00fc\u015f”ten nas\u0131l s\u00f6z edilebilir? Bu, bo\u015f laf de\u011fil midir?<\/p>\n
Parlamentarizm “tarihi bak\u0131mdan zaman\u0131n\u0131 doldurmu\u015f” imi\u015f. Propaganda anlam\u0131nda bu do\u011frudur. Ama parlamentarizmin “tarihi bak\u0131mdan zaman\u0131n\u0131 doldurmas\u0131yla” pratikte yok olmas\u0131 aras\u0131nda uzun bir yol var. Onlarca y\u0131ldan beri kapitalizmin “tarihi bak\u0131mdan zaman\u0131n\u0131 doldurdu\u011fu” hakl\u0131 olarak s\u00f6ylenebilir; ama bu, bizi, kapitalizm alan\u0131nda uzun s\u00fcren ve inat\u00e7\u0131 bir m\u00fccadeleyi s\u00fcrd\u00fcrmemizi gereksiz hale getirmez ki. Parlamentarizm, evrensel tarih bak\u0131m\u0131ndan “tarihi bak\u0131mdan zaman\u0131n\u0131 doldurmu\u015ftur”, ba\u015fka bir deyi\u015fle burjuva parlamentarizmi \u00e7a\u011f\u0131 sona ermi\u015ftir; proletarya diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc \u00e7a\u011f\u0131 ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu yads\u0131namaz. Ama evrensel tarih \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde sorunlar\u0131 ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda hesab\u0131m\u0131z\u0131 on y\u0131llarla yapar\u0131z. Evrensel tarih bak\u0131m\u0131ndan bir \u015fey, on y\u0131l ya da yirmi y\u0131l \u00f6nce olmu\u015f ya da sonra olmu\u015f \u00f6nemli de\u011fildir; bu, evrensel tarih bak\u0131m\u0131ndan, yakla\u015f\u0131k hesaplarla bile hesaplanmas\u0131 olanaks\u0131z olan \u00f6nemsiz bir niceliktir. Ama i\u015fte bundan \u00f6t\u00fcr\u00fcd\u00fcr ki, pratik bir siyasi sorunda durum d\u00fcnya tarihi \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde de\u011ferlendirilince, vahim bir teorik yan\u0131lg\u0131ya d\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015f olur.<\/p>\n
Parlamentarizm “siyasi bak\u0131mdan zaman\u0131n\u0131 doldurmu\u015f” mudur? Bu, ba\u015fka bir sorundur. B\u00f6yle olsayd\u0131 “sol” kom\u00fcnistler hakl\u0131 olurlard\u0131. Ama bunu \u00e7ok ciddi bir tahlille tan\u0131tlamak gerekir; oysa “sol” kom\u00fcnistler b\u00f6yle bir tahlile yana\u015fm\u0131yorlar bile. III. Enternasyonalin Ge\u00e7ici Amsterdam B\u00fcrosunun 1 nolu b\u00fclteninde (B\u00fclletin of the Provisional, Bureau in Amsterdam of the Comnunist International, n\u00b0 1, \u015eubat 1920) yay\u0131nlanan ve Hollanda partisindeki sol e\u011filimi a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade eden, Parlamentarizm \u00dczerine Tezler’deki tahlilin, yak\u0131ndan incelenince ayakta durmayan bir tahlil oldu\u011funu g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n
\u0130lk olarak, Almanya “sollar\u0131” bilindi\u011fi gibi, daha Ocak 1919’dan beri parlamentarizmin “zaman\u0131n\u0131 doldurmu\u015f oldu\u011funa” inan\u0131yorlard\u0131 ve bu tutumlar\u0131, Rosa Luxemburg ve Karl Liebknecht gibi en \u00f6nemli siyasi liderlerin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne ayk\u0131r\u0131yd\u0131. “Sollar\u0131n” yan\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 biliyoruz. Yaln\u0131z bu olay, parlamentarizmin “siyasi bak\u0131mdan zaman\u0131n\u0131 doldurmu\u015f oldu\u011fu” tezini t\u00fcm\u00fcyle ve k\u00f6kten y\u0131kmaya yeter. “Sollar” o zamanki tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez yan\u0131lg\u0131lar\u0131n\u0131n, \u015fimdi art\u0131k bir yan\u0131lg\u0131 olmaktan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 tan\u0131tlamakla g\u00f6revlidirler. Ama onlar en ufak bir kan\u0131t bile ileri s\u00fcrememektedirler ve zaten s\u00fcremezler de.<\/p>\n
Bir siyasi partinin kendi yan\u0131lg\u0131lar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131ndaki tutumu, bu partinin ciddi olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kendi s\u0131n\u0131f\u0131na kar\u015f\u0131 ve emek\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlara kar\u015f\u0131 g\u00f6revini yerine ger\u00e7ekten getirip getirmedi\u011fini saptayabilmemiz i\u00e7in, en \u00f6nemli ve en g\u00fcvenilir k\u0131staslardan biridir. Yan\u0131lg\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a teslim etmek, nedenlerini aray\u0131p bulmak, bu yan\u0131lg\u0131ya meydan veren durumu tahlil etmek, yan\u0131lg\u0131y\u0131 do\u011frultma yollar\u0131n\u0131 dikkatle incelemek; i\u015fte ciddi bir partinin i\u015faretleri bunlard\u0131r, ciddi bir parti i\u00e7in g\u00f6revlerini yerine getirmek, s\u0131n\u0131f\u0131 ve ard\u0131ndan da y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 e\u011fitmek ve bilin\u00e7lendirmek bu demektir. Bu g\u00f6revi yerine getirmemekle, a\u00e7\u0131k yan\u0131lg\u0131lar\u0131n\u0131n incelenmesinde gerekli dikkati ve itinay\u0131 g\u00f6stermemekle, Almanya’n\u0131n (ve Hollanda’n\u0131n) “sollar\u0131” bir s\u0131n\u0131f\u0131n partisi de\u011fil, bir k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7evrenin partisi olduklar\u0131n\u0131; y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n partisi de\u011fil, ayd\u0131nlardan ve ayd\u0131nlar\u0131n en k\u00f6t\u00fc yanlar\u0131n\u0131n bir kopyas\u0131 haline gelmi\u015f olan k\u00fc\u00e7\u00fck bir i\u015f\u00e7i grubundan meydana gelmi\u015f bir topluluk olduklar\u0131n\u0131 tan\u0131tlamaktad\u0131rlar.<\/p>\n
\u0130kincisi, Frankfurt “sol” grubunun, daha uzun bir pasaj\u0131n\u0131 yukar\u0131ya aktard\u0131\u011f\u0131m\u0131z bro\u015f\u00fcr\u00fcnde, \u015funlar\u0131 okuyoruz:
“… Merkezin [“Merkez” Katolik Partisinin] siyasetini izleyen milyonlarca i\u015f\u00e7i, kar\u015f\u0131-devrimcidirler. K\u00f6y proleterleri, kar\u015f\u0131-devrimci birliklerin saflar\u0131ndad\u0131rlar.” (Yukarda s\u00f6z\u00fc edilen bro\u015f\u00fcr, s. 3.)<\/p>\n
Bunun g\u00fcr\u00fclt\u00fcyle ve abart\u0131larak s\u00f6ylendi\u011fini hemen g\u00f6rmekteyiz. Ama burada s\u00f6z\u00fc edilen temel ger\u00e7ek tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez, ve “sollar”\u0131n bunu kabul etmeleri, yan\u0131lg\u0131lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterir. E\u011fer “milyonlarca” proleter, sadece genel olarak parlamentarizmden yana olmay\u0131p, ayn\u0131 zamanda a\u00e7\u0131k\u00e7a “kar\u015f\u0131-devrimci” iseler, “parlamentarizmin siyasi bak\u0131mdan zaman\u0131n\u0131 doldurmu\u015f oldu\u011funu” nas\u0131l s\u00f6yleyebiliriz!? Besbelli ki, Almanya’da parlamentarizm hen\u00fcz siyasi bak\u0131mdan zaman\u0131n\u0131 doldurmu\u015f de\u011fildir. Besbelli ki, Almanya “sollar\u0131” kendi isteklerini ideoloji ve siyaset alan\u0131nda kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerini, nesnel ger\u00e7eklikle birbirine kar\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n
Bu, devrimciler i\u00e7in en tehlikeli yan\u0131lg\u0131d\u0131r. \u00c7arl\u0131\u011f\u0131n istisnai olarak yabani ve y\u0131rt\u0131c\u0131 boyunduru\u011funun, uzun bir s\u00fcre her cinsten devrimcilerin, tutku, fedakarl\u0131k, yi\u011fitlik, irade g\u00fcc\u00fc bak\u0131m\u0131ndan hayranl\u0131k duyulmas\u0131 gereken devrimcilerin meydana \u00e7\u0131kmalar\u0131na neden oldu\u011fu Rusya’da, devrimcilerin d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc bu yan\u0131lg\u0131y\u0131 \u00e7ok yak\u0131ndan g\u00f6zleyebildik ve \u00f6zel bir dikkatle inceleyebildik. Bu yan\u0131lg\u0131y\u0131 pek iyi biliriz. Onun i\u00e7in ba\u015fkalar\u0131nda da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde hemen tan\u0131r\u0131z. Besbelli ki, Alman kom\u00fcnistleri i\u00e7in parlamentarizm, “siyasi bak\u0131mdan zaman\u0131n\u0131 doldurmu\u015ftur”; ama, as\u0131l sorun \u015fu ki, bizim i\u00e7in zaman\u0131n\u0131 doldurmu\u015f olan bir \u015feyin, s\u0131n\u0131f i\u00e7in zaman\u0131n\u0131 doldurdu\u011funa, y\u0131\u011f\u0131nlar i\u00e7in zaman\u0131n\u0131 doldurdu\u011funa inanmamak gerekir. “Sollar\u0131n”, durumu muhakeme etmeyi bilemediklerini, s\u0131n\u0131f partisi olarak, y\u0131\u011f\u0131n partisi olarak davranmay\u0131 bilmediklerini burada bir kere daha g\u00f6r\u00fcyoruz. Y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n seviyesine inilmesi gerekti\u011fi, bir s\u0131n\u0131f\u0131n en geri kalm\u0131\u015f katlar\u0131 seviyesine inilmemesi gerekti\u011fi tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez. Senin g\u00f6revin o katlara ac\u0131 ger\u00e7e\u011fi s\u00f6ylemektir. Geri kalm\u0131\u015f katlar\u0131n, burjuva demokratik ve parlamenter \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n\u0131, \u00f6nyarg\u0131 olarak nitelendirmek g\u00f6revinizdir.<\/p>\n
Ama ayn\u0131 zamanda (sadece en bilin\u00e7li \u00f6nc\u00fcs\u00fcn\u00fc de\u011fil) b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131f\u0131n bilincinin ve haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, sadece ilerici unsurlar de\u011fil, emek\u00e7iler y\u0131\u011f\u0131n\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fcn\u00a0 bilincinin ve haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ger\u00e7ek durumunu dikkatle g\u00f6zlemek de g\u00f6revinizdir. “Milyonlarca” de\u011fil de sadece olduk\u00e7a \u00f6nemli bir sanayi i\u015f\u00e7isi az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 katolik papazlar\u0131n pe\u015finden gitseydi, ve bir tar\u0131m i\u015f\u00e7ileri az\u0131nl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck toprak sahiplerinin ve kulaklar\u0131n (Grossbauern) ard\u0131ndan gitseydi bile, bundan \u00e7\u0131kacak olan sonucun, parlamentarizmin Almanya’da hen\u00fcz siyasi bak\u0131mdan zaman\u0131n\u0131 doldurmam\u0131\u015f oldu\u011fu, ve devrimci proletaryan\u0131n partisi i\u00e7in parlamenter se\u00e7imlere ve parlamenter m\u00fccadeleye kat\u0131lman\u0131n, \u00f6zellikle kendi s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n geri kalm\u0131\u015f katlar\u0131n\u0131 e\u011fitmek i\u00e7in, \u00f6zellikle ezilen ve cahil k\u00f6yl\u00fc y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131 uyand\u0131rmak ve ayd\u0131nlatmak i\u00e7in zorunlu oldu\u011fu \u015f\u00fcphe g\u00f6t\u00fcrmez. Burjuva parlamentosunu ve b\u00fct\u00fcn \u00f6teki gerici kurumlar\u0131 da\u011f\u0131tmaya g\u00fcc\u00fcm\u00fcz yetmedi\u011fi s\u00fcrece, bu kurumlarda \u00e7al\u0131\u015fmak zorundas\u0131n\u0131z, \u00f6zellikle h\u00e2l\u00e2 papaz tak\u0131m\u0131n\u0131n ve ta\u015fra kovuklar\u0131n\u0131n bo\u011fucu havas\u0131n\u0131n hayvanca bir bilin\u00e7sizlik i\u00e7inde tuttu\u011fu i\u015f\u00e7iler mevcut oldu\u011fu i\u00e7in, bu kurumlarda \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131s\u0131n\u0131z. Bunu yapmazsan\u0131z gevezeden ba\u015fka bir \u015fey de\u011filsiniz.<\/p>\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, “sol” kom\u00fcnistler, biz bol\u015fevikleri pek \u00f6v\u00fcyorlar. Aras\u0131ra insan\u0131n onlara s\u00f6yleyesi geliyor: bizi biraz daha az \u00f6v\u00fcn de, bol\u015fevik takti\u011fini daha \u00e7ok inceleyin, o takti\u011fi daha \u00e7ok benimseyin! Rusya burjuva parlamentosu se\u00e7imlerine, Kurucu Meclis se\u00e7imlerine, 1917 Eyl\u00fcl-Kas\u0131m\u0131nda kat\u0131ld\u0131k. Takti\u011fimiz do\u011fru muydu, de\u011fil miydi? E\u011fer do\u011fru de\u011filse, bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6ylemek ve tan\u0131tlamak gerekir. Uluslararas\u0131 kom\u00fcnizmin do\u011fru bir taktik elde edebilmesi i\u00e7in bu yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. E\u011fer do\u011fruysa, bundan baz\u0131 sonu\u00e7lar \u00e7\u0131karmak gerekir. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki, Rusya’n\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131, Bat\u0131 Avrupa’n\u0131n ko\u015fullar\u0131na uydurmak s\u00f6zkonusu de\u011fildir. Ama “parlamentarizm siyasi bak\u0131mdan zaman\u0131n\u0131 doldurmu\u015ftur” kavram\u0131n\u0131n ne anlama geldi\u011fi gibi \u00f6zel bir sorunda bizim tecr\u00fcbemizi mutlaka g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutmak gerekir; \u00e7\u00fcnk\u00fc somut tecr\u00fcbe g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutulmazsa, bu kavramlar kolayca bo\u015f laf haline gelir. Biz, Rus bol\u015feviklerinin, Eyl\u00fcl-Kas\u0131m 1917’de, Rusya’da parlamentarizmin siyasi bak\u0131mdan zaman\u0131n\u0131 doldurmu\u015f oldu\u011fu iddias\u0131nda, Bat\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn kom\u00fcnistlerinden \u00e7ok daha hakl\u0131 de\u011fil miydik? Besbelli ki hakl\u0131yd\u0131k, \u00e7\u00fcnk\u00fc sorun burjuva parlamentolar\u0131n uzun s\u00fcreden beri mi, yoksa k\u0131sa s\u00fcreden beri mi varolup olmad\u0131klar\u0131 sorunu de\u011fildir, sorun, b\u00fcy\u00fck emek\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n ideolojik, siyasi ve pratik bak\u0131mdan sovyet rejimini benimsemeye ve burjuva demokratik parlamentoyu da\u011f\u0131tmaya \u2013ya da da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131na izin vermeye\u2013 haz\u0131r olup olmad\u0131klar\u0131 sorunudur.<\/p>\n
Rusya \u015fehirlerindeki i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n, asker ve k\u00f6yl\u00fclerin, Eyl\u00fcl-Kas\u0131m 1917’de, \u00f6zel ko\u015fullar\u0131n sonucu olarak sovyet rejimini kabul etmeye ve burjuva parlamentolar\u0131n\u0131n en demokrati\u011fini da\u011f\u0131tmaya tam olarak haz\u0131r bulunduklar\u0131, inkar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmayan, tam olarak sabit olmu\u015f bir tarihi ger\u00e7ektir. Ama buna ra\u011fmen bol\u015fevikler, Kurucu Meclisi boykot etmemi\u015flerdi; ve tam tersine, iktidar\u0131n proletarya taraf\u0131ndan elde edilmesinden \u00f6nce ve sonra se\u00e7imlere kat\u0131lm\u0131\u015flard\u0131. Bu se\u00e7imlerin son derece de\u011ferli sonu\u00e7lar (proletarya i\u00e7in son derece yararl\u0131 sonu\u00e7lar) verdi\u011fini, Rusya Kurucu Meclis se\u00e7imlerinin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak tahlil etti\u011fim yukarda s\u00f6z\u00fc edilen makalede tan\u0131tlad\u0131m, ya da tan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131m\u0131 umar\u0131m.<\/p>\n
Yukar\u0131da s\u00f6ylenenlerden \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 tart\u0131\u015fma g\u00f6t\u00fcrmez: tan\u0131tlanm\u0131\u015ft\u0131r ki, Sovyet Cumhuriyetinin zaferinden birka\u00e7 hafta \u00f6nce bile, giderek bu zaferden sonra bile burjuva demokratik bir parlamentoya kat\u0131lmak, devrimci proletaryaya zarar getirmek \u015f\u00f6yle dursun, ona, bu parlamentolar\u0131n ni\u00e7in da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini geri kalm\u0131\u015f y\u0131\u011f\u0131nlara daha kolay anlatma olana\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flamakta, bu da\u011f\u0131t\u0131\u015f\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 ve burjuva parlamentarizminin “siyasi tasfiyesini” kolayla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. Bu tecr\u00fcbeyi k\u00fc\u00e7\u00fcmsemek ve ayn\u0131 zamanda, takti\u011fini (dar anlamda ulusal bir taktik de\u011fil, ger\u00e7ekten uluslararas\u0131 takti\u011fini) uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde haz\u0131rlay\u0131p saptamakla g\u00f6revli bulunan III. Enternasyonale kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etmek, en derin bir \u00e7eli\u015fkiye d\u00fc\u015fmek olur, enternasyonalizmi s\u00f6zde kabul ederken onu ger\u00e7ekte yads\u0131mak demek olur.<\/p>\n
\u015eimdi de, “Hollandal\u0131 sollar\u0131n” parlamentolara kat\u0131lmamay\u0131 savunurken ileri s\u00fcrd\u00fckleri kan\u0131tlar\u0131 ele alal\u0131m. Yukarda s\u00f6z\u00fc edilen “Hollanda” tezlerinin en \u00f6nemlisi, 4. tez, \u0130ngilizceden \u00e7evrilmi\u015f olarak \u015f\u00f6yledir: “Kapitalist \u00fcretim sistemi y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zaman ve toplum, devrim a\u015famas\u0131na ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 zaman, bizzat y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n eylemine k\u0131yasla, parlamenter eylem yava\u015f yava\u015f de\u011ferini yitirir. Bu ko\u015fullarda, parlamento, kar\u015f\u0131-devrimin merkezi ve organ\u0131 durumuna gelince ve i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 sovyetler bi\u00e7iminde kendi iktidar\u0131n\u0131n ara\u00e7lar\u0131n\u0131 kurunca, parlamento faaliyetinin herhangi bir bi\u00e7imine kat\u0131lman\u0131n reddedilmesi zorunlu olabilir.”<\/p>\n
Birinci c\u00fcmle ba\u015ftan sona kadar yanl\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n eylemi \u2013\u00f6rne\u011fin bir b\u00fcy\u00fck grev\u2013 sadece devrim s\u0131ras\u0131nda ya da devrimci bir durumda de\u011fil, her zaman parlamenter eylemden daha \u00f6nemlidir. A\u00e7\u0131k\u00e7a tutars\u0131z olan ve hem tarihi, hem de siyasi bak\u0131mdan yanl\u0131\u015f olan bu iddia, sadece bu tezi ileri s\u00fcrenlerin, legal sava\u015fla illegal sava\u015f\u0131 birle\u015ftirmenin \u00f6nemi konusunda ne genel olarak Avrupa’y\u0131 (1848 ve 1870 devrimlerinden \u00f6nceki Fransa’y\u0131, 1878 ile 1890 aras\u0131ndaki Almanya’y\u0131, vb.), ne de Rus tecr\u00fcbesini g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6sterir. Bu sorun, b\u00fcy\u00fck bir genel ve \u00f6zel \u00f6nem ta\u015f\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc proletaryan\u0131n burjuvaziye kar\u015f\u0131 i\u00e7 sava\u015f\u0131n olgunla\u015fmas\u0131 ve yak\u0131nla\u015fmas\u0131 g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutulursa, cumhuriyet h\u00fck\u00fcmetlerinin ve genel olarak yasalar\u0131 durmadan ihlal eden burjuva h\u00fck\u00fcmetlerinin devrimcilere uygulad\u0131klar\u0131 vah\u015fice bask\u0131 tedbirleri (Amerika’n\u0131n \u00f6rne\u011fi vb. ibret vericidir) g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde tutulursa, ilerlemi\u015f uygar \u00fclkelerde bu birle\u015ftirme her g\u00fcn daha zorunlu olaca\u011f\u0131 \u2013\u015fimdiden de k\u0131smen zorunludur\u2013 saat h\u0131zla yakla\u015fmaktad\u0131r. Bu temel sorunu Hollandal\u0131lar ve genel olarak “sollar” kesin olarak anlam\u0131yorlar.<\/p>\n
\u0130kinci c\u00fcmle, ilk\u00f6nce, tarihi bak\u0131mdan yanl\u0131\u015ft\u0131r. Biz bol\u015fevikler, en kar\u015f\u0131-devrimci parlamentolara kat\u0131ld\u0131k, ve tecr\u00fcbe g\u00f6stermi\u015ftir ki, bu kat\u0131lma, \u00f6zellikle Rusya’da birinci burjuva devriminden sonra (1905), burjuva devrimini haz\u0131rlamak i\u00e7in (\u015eubat 1917) ve sonra da sosyalist devrimi haz\u0131rlamak i\u00e7in (Ekim 1917) devrimci proletaryan\u0131n partisine sadece yararl\u0131 de\u011fil, zorunluydu da. \u0130kincisi, bu c\u00fcmle \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir mant\u0131ks\u0131zl\u0131k ta\u015f\u0131maktad\u0131r. \u0130\u015f\u00e7ilerin sovyetler bi\u00e7iminde kendi iktidarlar\u0131n\u0131n ara\u00e7lar\u0131n\u0131 yaratt\u0131klar\u0131 bir s\u0131rada parlamentonun kar\u015f\u0131-devrimin organ\u0131 ve “merkezi” durumuna gelmesinden (ger\u00e7ekte hi\u00e7 bir zaman “merkez” olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve olamayaca\u011f\u0131n\u0131 ge\u00e7erken s\u00f6yleyelim) \u00e7\u0131kan sonu\u00e7, i\u015f\u00e7ilerin, sovyetlerin parlamentoya kar\u015f\u0131, parlamentonun sovyetler taraf\u0131ndan da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 u\u011fruna m\u00fccadeleye \u2013ideolojik, siyasi ve teknik bak\u0131mlardan\u2013 haz\u0131rlanmalar\u0131 gerekti\u011fi sonucudur. Ama bu, hi\u00e7 bir zaman kar\u015f\u0131-devrimci parlamentonun i\u00e7inde bir sovyet muhalefetinin mevcut olmas\u0131n\u0131n bu da\u011f\u0131t\u0131lmay\u0131 engelleyecek, onu kolayla\u015ft\u0131rmayacak demek de\u011fildir.<\/p>\n
Denikin’e ve Kol\u00e7ak’a kar\u015f\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 sava\u015f\u0131m\u0131z s\u0131ras\u0131nda, parlamentoda bir proleter sovyet muhalefetinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n, zaferlerimizi olumlu olarak etkiledi\u011fini hep g\u00f6rd\u00fck. Kar\u015f\u0131-devrimci Kurucu Meclisin i\u00e7inde tutarl\u0131 bir bol\u015fevik sovyet muhalefetinin bulunmas\u0131n\u0131n, sol devrimci-sosyalistlerin tutars\u0131z muhalefetine ra\u011fmen, 5 Ocak 1918’de Kurucu Meclisi da\u011f\u0131tmam\u0131za engel olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tam tersine, onu kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 pek iyi bilmekteyiz. Tezi ileri s\u00fcrenler, sorunu, karmakar\u0131\u015f\u0131k hale getirmi\u015flerdir ve gerici parlamentonun d\u0131\u015f\u0131nda y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n) eylemiyle parlamento i\u00e7indeki devrime sempati duyan (ya da daha iyisi: devrimi do\u011frudan do\u011fruya destekleyen) bir muhalefet ile birle\u015ftirmenin \u00f6zellikle devrim s\u0131ras\u0131nda ne kadar yararl\u0131 oldu\u011funu do\u011frulayan, e\u011fer b\u00fct\u00fcn devrimlerin de\u011filse, bir\u00e7ok devrimin tecr\u00fcbelerini unutuyorlar. Burada Hollandal\u0131lar ve genel olarak “sollar”, ger\u00e7ek bir devrime, hi\u00e7 bir zaman kat\u0131lmam\u0131\u015f ya da devrimlerin tarihi \u00fczerinde hi\u00e7 bir zaman d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015f olan, ya da gerici bir kurumun \u00f6znel olarak “yads\u0131nmas\u0131n\u0131n” \u00e7e\u015fitli nesnel etkenlerin birle\u015fmi\u015f kuvvetleriyle, o kurumun fiilen y\u0131k\u0131lmas\u0131 oldu\u011funu saf\u00e7a sanan devrim doktrincileri olarak durumu muhakeme ediyorlar. Yeni bir siyasi fikri \u00e7\u00fcr\u00fctmenin (yaln\u0131z siyasi fikri de de\u011fil) ve onu etkisiz hale getirmenin en iyi yolu, o fikri abese itene kadar savunmakt\u0131r. Ger\u00e7ekten herhangi bir ger\u00e7e\u011fi, (Peder Dietzgen’in de dedi\u011fi gibi) a\u015f\u0131r\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fclere vard\u0131rt\u0131rsak, abartarak ger\u00e7ek uygulama alan\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 d\u0131\u015f\u0131na yayarsak, onu abesli\u011fe kadar itmi\u015f oluruz; ve bu ko\u015fullarda o fikir ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak fikirlikten \u00e7\u0131kar, sa\u00e7ma olur.<\/p>\n
\u0130\u015fte Hollanda ve Almanya “sollar\u0131”n\u0131n yeni ger\u00e7ek konusunda, sovyetler iktidar\u0131n\u0131n burjuva demokratik parlamentolara \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ger\u00e7e\u011fi konusunda yapt\u0131klar\u0131 budur. Hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yok ki, eskiden oldu\u011fu gibi, genel olarak burjuva parlamentolara kat\u0131lmay\u0131 reddetmenin, ko\u015fullar ne olursa olsun, yanl\u0131\u015f oldu\u011funu iddia eden kimse, hata etmi\u015f olur. Ama bu yaz\u0131n\u0131n amac\u0131, \u00e7ok daha m\u00fctevazi oldu\u011fu i\u00e7in, boykotun hangi ko\u015fullarda yararl\u0131 olabilece\u011fini burada belirtmeye giri\u015fmeyece\u011fim: Bu yaz\u0131da g\u00fcd\u00fclen ama\u00e7, sadece uluslararas\u0131 kom\u00fcnist takti\u011finin en \u00f6nemli baz\u0131 sorunlar\u0131n\u0131 ayd\u0131nlatmak i\u00e7in Rus tecr\u00fcbesinden dersler \u00e7\u0131karmakt\u0131r. Rus tecr\u00fcbesi, bize, (1905’te) bunun ba\u015far\u0131l\u0131 ve do\u011fru bir uygulamas\u0131n\u0131 verdi\u011fi gibi, (1906’da) yanl\u0131\u015f bir uygulamas\u0131n\u0131 da vermektedir. Birinci durumu tahlil ederken g\u00f6r\u00fcyoruz ki, bol\u015fevikler, y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n parlamento-d\u0131\u015f\u0131 devrimci eyleminin (\u00f6zellikle grev hareketinin) istisnai bir h\u0131zla b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc proletaryan\u0131n ve k\u00f6yl\u00fcn\u00fcn hi\u00e7 bir kat\u0131n\u0131n, ne \u015fekilde olursa olsun, gerici iktidar\u0131 desteklemesinin olanaks\u0131z oldu\u011fu, devrimci proletaryan\u0131n grev sava\u015f\u0131yla ve k\u00f6yl\u00fc hareketiyle geri kalm\u0131\u015f b\u00fcy\u00fck y\u0131\u011f\u0131nlar \u00fczerinde etkisini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bir anda, bol\u015fevikler, gerici bir parlamentonun gerici bir iktidar taraf\u0131ndan toplant\u0131ya \u00e7a\u011fr\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyebilmi\u015flerdi. Besbelli ki, bu tecr\u00fcbe, Avrupa’daki bug\u00fcnk\u00fc ko\u015fullara uygulanamaz. Ayn\u0131 bi\u00e7imde a\u00e7\u0131k\u00e7a bellidir ki, \u2013yukarda anlat\u0131lan nedenlerle\u2013 Hollanda “sollar\u0131”n\u0131n \u015farta ba\u011fl\u0131 olsa bile, parlamentolara kat\u0131lmay\u0131 reddetme yolunda ileri s\u00fcrd\u00fckleri iddialar, k\u00f6kten yanl\u0131\u015ft\u0131r ve devrimci proletaryan\u0131n davas\u0131na zararl\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Bat\u0131 Avrupa’da ve Amerika’da parlamentolar\u0131n, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n devrimci \u00f6nc\u00fcs\u00fc i\u00e7in \u00f6zellikle i\u011fren\u00e7 bir niteli\u011fe b\u00fcr\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc do\u011frudur. Bu yads\u0131namaz. Bunu anlamak kolayd\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc parlamentoda, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda ve sava\u015ftan sonra, sosyalist ve sosyal-demokrat milletvekillerinin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun davran\u0131\u015f\u0131ndan daha \u00e2dice, daha al\u00e7ak\u00e7a, daha \u00e7irkin bir \u015fey tasavvur edilemez. Ama bu herkes\u00e7e bilinen k\u00f6t\u00fcl\u00fckle nas\u0131l sava\u015f\u0131laca\u011f\u0131 sorununu \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flarken, bu duyguya kap\u0131lmak, sadece ak\u0131ls\u0131zl\u0131k olmaz, ayn\u0131 zamanda cinayet say\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bat\u0131 Avrupa \u00fclkelerinin bir\u00e7o\u011funda, devrimci duygu, bug\u00fcn denilebilir ki, bir “yenilik”, uzun s\u00fcre bo\u015funa ve b\u00fcy\u00fck sab\u0131rs\u0131zl\u0131kla beklenilen “nadirattan bir \u015fey”dir. Bu duyguya o kadar kolayl\u0131kla kap\u0131lman\u0131n nedeni belki de budur. \u015e\u00fcphe yok ki, y\u0131\u011f\u0131nlarda bir devrimci duygunun yoklu\u011fu halinde b\u00f6yle bir duygunun geli\u015fmesine elveri\u015fli ko\u015fullar da olmay\u0131nca, devrimci taktik, eylem bi\u00e7imine giremez. Ama Rusya’da \u00e7etin ve kanl\u0131 bir tecr\u00fcbe, devrimci takti\u011fin, sadece devrimci duygu \u00fczerine kurulamayaca\u011f\u0131 ger\u00e7e\u011fini bize \u00f6\u011fretmi\u015ftir.<\/p>\n
Taktik, sert bir nedensellikle s\u00f6zkonusu devletteki b\u00fct\u00fcn s\u0131n\u0131f g\u00fc\u00e7lerini hesaba katarak (\u00fclkenin \u00e7evresindeki devletlerin ve d\u00fcnya \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcndeki devletlerin i\u00e7indeki s\u0131n\u0131f g\u00fc\u00e7lerini de hesaba katarak), ve devrimci hareketlerin tecr\u00fcbesini g\u00f6z\u00f6n\u00fcnde bulundurarak so\u011fukkanl\u0131l\u0131kla saptanmal\u0131d\u0131r. Parlamenter oport\u00fcnizmi lanetlemekle ve parlamentoya kat\u0131lmay\u0131 reddetmekle yetinerek “devrimci duygusunu” ifade etmek pek kolayd\u0131r. Ama, \u00e7ok kolay oldu\u011fu i\u00e7indir ki, bu davran\u0131\u015f, \u00e7etin olan, \u00e7ok \u00e7etin olan bir sorunu \u00e7\u00f6z\u00fcme ba\u011flayamaz. Avrupa parlamentolar\u0131nda ger\u00e7ekten devrimci olan bir parlamento fraksiyonunu yaratmak, Rusya’dakinden \u00e7ok daha zordur. Bu, besbelli. Ama bu, 1917’nin son derece orijinal somut tarihi ko\u015fullar\u0131 i\u00e7inde Rusya’n\u0131n sosyalist devrime ba\u015flamas\u0131n\u0131n kolay oldu\u011fu, buna kar\u015f\u0131l\u0131k sosyalist devrimi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp amac\u0131na vard\u0131rman\u0131n Rusya i\u00e7in Avrupa \u00fclkelerine k\u0131yasla daha zor olaca\u011f\u0131 yolundaki genel ger\u00e7e\u011fin \u00f6zel bir y\u00f6n\u00fcnden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir. 1918’in ba\u015f\u0131nda bu ger\u00e7e\u011fe i\u015faret etmek f\u0131rsat\u0131n\u0131 bulmu\u015ftum ve iki y\u0131ll\u0131k bir tecr\u00fcbe, g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc tam olarak do\u011frulam\u0131\u015ft\u0131r. \u015eu \u00f6zel ko\u015fullar:<\/p>\n
1) i\u015f\u00e7ilerin ve k\u00f6yl\u00fclerin dayan\u0131lmaz i\u015fkencelere u\u011framalar\u0131na neden olan emperyalist sava\u015f\u0131n devrim sayesinde durdurulmas\u0131n\u0131n sovyet devrimiyle birle\u015ftirilmesi olana\u011f\u0131<\/p>\n
2) ortak d\u00fc\u015fmanlar\u0131 Sovyete kar\u015f\u0131 birle\u015fememi\u015f olan d\u00fcnyan\u0131n en g\u00fc\u00e7l\u00fc iki emperyalist y\u0131rt\u0131c\u0131 hayvan grubu aras\u0131ndaki \u00f6l\u00fcm kal\u0131m sava\u015f\u0131ndan bir s\u00fcre i\u00e7in yararlanma olana\u011f\u0131<\/p>\n
3) k\u0131smen \u00fclkenin b\u00fcy\u00fck olu\u015fu ve ula\u015ft\u0131rma olanaklar\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fc olu\u015fu y\u00fcz\u00fcnden, nispeten bir i\u00e7 sava\u015f\u0131 ba\u015far\u0131yla s\u00fcrd\u00fcrme olana\u011f\u0131<\/p>\n
4) k\u00f6yl\u00fcl\u00fckte derin bir burjuva demokratik devrim hareketinin varl\u0131\u011f\u0131, o kadar derin ki, proletaryan\u0131n partisi (k\u00f6yl\u00fclerin partisi olan devrimci sosyalistler partisinin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu bol\u015fevizme a\u00e7\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen) k\u00f6yl\u00fc partisinin devrimci taleplerini benimseyerek, siyasi iktidar proletaryan\u0131n eline ge\u00e7er ge\u00e7mez bunlar\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirebilmi\u015ftir, \u2013 bu gibi \u00f6zel ko\u015fullar \u015fu anda Bat\u0131 Avrupa’da yoktur;<\/p>\n
ve buna benzer ko\u015fullar\u0131n yeniden meydana gelmesi kolay de\u011fildir. \u0130\u015fte bir\u00e7ok ba\u015fka nedenlerle birlikte, bundan \u00f6t\u00fcr\u00fcd\u00fcr ki, sosyalist devrime ba\u015flamak, Bat\u0131 Avrupa’da bizdekinden daha zordur. Gerici parlamentolardan devrimci ama\u00e7larla yararlan\u0131lmas\u0131, gibi \u00e7etin bir sorunun \u00fcst\u00fcnden “atlayarak” bu zorluktan “ka\u00e7\u0131nmay\u0131” denemek \u00e7ocukluktur. Hem yeni bir toplum yaratmak istiyorsunuz, hem de gerici bir parlamentoda inanm\u0131\u015f, fedakar, yi\u011fit devrimcilerden kurulu bir parlamento grubu yaratman\u0131n g\u00fc\u00e7l\u00fckleri kar\u015f\u0131s\u0131nda geriliyorsunuz. Bu, \u00e7ocukluk de\u011fil midir? E\u011fer Almanya’da Karl Liebknecht ve \u0130sve\u00e7’te Z. H\u00f6glund, a\u015fa\u011f\u0131dan gelme bir y\u0131\u011f\u0131n deste\u011fi olmadan bile gerici parlamentolardan ger\u00e7ekten devrimci ama\u00e7larla yararlanmak \u00f6rnekleri verebildilerse, nas\u0131l olur da, sava\u015f\u0131n ertesi g\u00fcn\u00fc, y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n kap\u0131ld\u0131klar\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131ndan ve \u00f6fkeden \u00f6t\u00fcr\u00fc h\u0131zla geli\u015fen bir devrimci y\u0131\u011f\u0131n partisinin, parlamentolar\u0131n en k\u00f6t\u00fcs\u00fcnde bile, \u00f6rste d\u00f6v\u00fclm\u00fc\u015f bir devrimci grup yaratmaya g\u00fcc\u00fc yetmez? As\u0131l hen\u00fcz bilin\u00e7lenmemi\u015f olan i\u015f\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131n\u0131n ve hele k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6yl\u00fclerin, Rusya’dakinden \u00e7ok burjuva demokratik ve parlamenter \u00f6nyarg\u0131lara kap\u0131lm\u0131\u015f olduklar\u0131 Bat\u0131 Avrupa’dad\u0131r ki, kom\u00fcnistler, sadece burjuva parlamentosu gibi kurumlar\u0131n i\u00e7inden bu \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 su\u00e7lamak, da\u011f\u0131tmak ve yenmek i\u00e7in hi\u00e7 bir zorlu\u011fun \u00f6n\u00fcnde gerilemeyen uzun vadeli ve inat\u00e7\u0131 bir sava\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilirler (ve s\u00fcrd\u00fcrmelidirler).<\/p>\n
Almanya “sollar\u0131”, partilerinin k\u00f6t\u00fc “lider”inden yak\u0131n\u0131yorlar; ve bu yak\u0131nmalar\u0131n\u0131 umutsuzlu\u011fa kadar vard\u0131rarak, i\u015fi “liderler”in “inkar\u0131” gibi g\u00fcl\u00fcn\u00e7 bir sonuca g\u00f6t\u00fcr\u00fcyorlar. Ama illegal ko\u015fullarda “liderler”i gizlemek zorunlulu\u011fu oldu\u011fu i\u00e7in iyi liderlerin, g\u00fcvenilir, denenmi\u015f, gerekli manevi otoriteye sahip liderlerin yeti\u015ftirilmesi \u00f6zellikle zor bir i\u015ftir; ve legal \u00e7al\u0131\u015fma ile illegal \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 birbirine ba\u011flamadan ve ba\u015fka denemelerle birlikte “liderler”i parlamento arenas\u0131ndan ge\u00e7irtmeden bu i\u015fin \u00fcstesinden gelinemez. En sert, en amans\u0131z ve en uzla\u015fmaz ele\u015ftiriler parlamentarizme ya da parlamenter eyleme kar\u015f\u0131 de\u011fil, devrimci olarak parlamento se\u00e7imlerinden ve parlamento k\u00fcrs\u00fcs\u00fcnden yararlanmay\u0131 bilmeyen liderlere kar\u015f\u0131, ve hele yararlanmak istemeyen liderlere kar\u015f\u0131 y\u00f6neltilmelidir. Ancak b\u00f6yle bir ele\u015ftiri, tabii yeteneksiz liderlerin uzakla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve yerlerine daha yeteneklilerinin konuldu\u011fu takdirde yararl\u0131 ve verimli bir devrimci \u00e7al\u0131\u015fma olacakt\u0131r; bu tutum, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131na ve emek\u00e7i y\u0131\u011f\u0131nlara lay\u0131k olabilmeleri i\u00e7in “liderleri” e\u011fitecek ve, ayn\u0131 zamanda, siyasi durum i\u00e7inde y\u00f6nlerini do\u011fru saptamalar\u0131 yolunda ve bu durumdan do\u011fan \u00e7ok \u00e7apra\u015f\u0131k ve kar\u0131\u015f\u0131k sorunlar\u0131 anlamalar\u0131 yolunda y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 da e\u011fitecektir.<\/p>\n
“Sol” Kom\u00fcnizm Bir \u00c7ocukluk Hastal\u0131\u011f\u0131 |Vladimir \u0130lyi\u00e7 Lenin<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
“Sol” Alman kom\u00fcnistleri, bu soruya, en b\u00fcy\u00fck bir k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeyle \u2013ve en b\u00fcy\u00fck bir hafiflikle\u2013 olumsuz cevap veriyorlar. Bu tutumlar\u0131n\u0131 neye dayand\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 yukar\u0131ya aktar\u0131lan pasajda g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fck. “… tarihi ve siyasi bak\u0131mdan art\u0131k zamanlar\u0131n\u0131 doldurmu\u015f olan parlamenter m\u00fccadele bi\u00e7imlerine her t\u00fcrl\u00fc d\u00f6n\u00fc\u015f kesin olarak reddedilmelidir…” Bu, g\u00fcl\u00fcn\u00e7l\u00fc\u011fe kadar varan iddial\u0131 bir tonla s\u00f6ylenmektedir ve, besbelli ki, yanl\u0131\u015ft\u0131r. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[57],"tags":[],"class_list":["post-6855","post","type-post","status-publish","format-standard","category-vladimir-ilyic-lenin"],"yoast_head":"\n