{"id":6874,"date":"2011-12-25T20:58:32","date_gmt":"2011-12-25T17:58:32","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wordpress\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/"},"modified":"2011-12-25T20:58:32","modified_gmt":"2011-12-25T17:58:32","slug":"kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/","title":{"rendered":"Kapitalizm ve \u015eizofreni | Gilles Deleuze"},"content":{"rendered":"

<\/em><\/em><\/span><\/span><\/p>\n

Nedir bir toplumun bedeni \u00fczerinde olup biten? Fl\u00fcksler, daima fl\u00fcksler. Ve ki\u015fi de bir fl\u00fcks kup\u00fcr\u00fcd\u00fcr her zaman. Bir ki\u015fi bir fl\u00fcks \u00fcretimi i\u00e7in bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131d\u0131r daima, bir fl\u00fcks al\u0131m\u0131 i\u00e7in bir var\u0131\u015f noktas\u0131d\u0131r, herhangi bir t\u00fcrden bir fl\u00fcks; ya da bir\u00e7ok fl\u00fcks i\u00e7in bir kesme, bir engellemedir.<\/p>\n

Bir ki\u015finin sa\u00e7lar\u0131 varsa, bu sa\u00e7lar bir\u00e7ok a\u015fama ge\u00e7irebilir: bir gen\u00e7 k\u0131z\u0131n sa\u00e7 \u015fekli evli bir kad\u0131n\u0131nkine benzemez, dul bir kad\u0131n\u0131n sa\u00e7 tarama \u015fekline benzemez: Tam bir sa\u00e7 \u015fekli kodu vard\u0131r. Ki\u015fi, bu sa\u00e7lar\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u015fekliyle, kendisini ge\u00e7en ve kendi durumunu a\u015fan sa\u00e7 fl\u00fckslerine g\u00f6re kendisini tipik olarak bir engel \u015feklinde g\u00f6sterir, ve bu sa\u00e7 fl\u00fckslerinin kendileri de kodlanm\u0131\u015flard\u0131r, \u00e7ok farkl\u0131 kodlara g\u00f6re: dul kad\u0131n\u0131n kodu, gen\u00e7 k\u0131z\u0131n kodu, evli kad\u0131n\u0131n kodu, vs. Kodlaman\u0131n ve territoryalle\u015ftirmenin temel sorunu budur finalde, yani temel ara\u00e7 olarak fl\u00fcksleri her zaman kendisiyle kodlamak: Ki\u015fileri damgalamak, (\u00e7\u00fcnk\u00fc ki\u015filer fl\u00fcksleri engellemekte ve kesmektedirler, fl\u00fckslerin kesme noktalar\u0131nda yer almaktad\u0131rlar).<\/p>\n

Fakat, ki\u015fileri damgalamaktan \u00e7ok -ki\u015fileri damgalamak g\u00f6r\u00fcn\u00fcrdeki y\u00f6ntemdir- kodlaman\u0131n daha derin bir fonksiyonu vard\u0131r, yani, bir toplum sadece bir \u015feyden korkar: Tufandan; bir \u015feylerin eksik olmas\u0131ndan korkmaz, yokluktan, k\u0131tl\u0131ktan korkmaz. Onun \u00fczerinden, onun soylal bedeni \u00fczerinden bir \u015feyler akar, ama biz bunu bilmeyiz, kod, kural olmayan ve hatta o topluma g\u00f6re kodlanamaz gibi g\u00f6r\u00fcnen bir \u015feyler akar.<\/p>\n

***<\/p>\n

Tarihin bir s\u0131n\u0131flar sava\u015f\u0131m\u0131 olarak alg\u0131lanmas\u0131n\u0131 ke\u015ffeden Marx de\u011fildir; 19. y\u00fczy\u0131l\u0131n burjuva tarih ekol\u00fcd\u00fcr: 1789, evet, bu bir s\u0131n\u0131f sava\u015f\u0131d\u0131r, toplumsal yap\u0131n\u0131n mevcut y\u00fczeyinde tan\u0131mad\u0131klar\u0131 \u015fu tuhaf fl\u00fcks\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcklerinde k\u00f6r olmu\u015flard\u0131r adeta: proleterya fl\u00fcks\u00fc.<\/p>\n

Bunun bir s\u0131n\u0131f oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir, bir s\u0131n\u0131f de\u011fildir bu o anda: kapitalizmin proleteryan\u0131n bir s\u0131n\u0131f oldu\u011funu art\u0131k ink\u00e2r edemedi\u011fi g\u00fcn, kapitalizmin kendi kafas\u0131nda t\u00fcm bunlar\u0131 yeniden kodlama an\u0131n\u0131 buldu\u011fu ana rastlar. Kapitalizmin telafi etme g\u00fcc\u00fc dedi\u011fimiz \u015fey nedir? Aksiyomatik bir t\u00fcr dizge bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131na gelmektedir bu ve tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 yeni bir \u015feyi b\u00fcnyesinde bulundurdu\u011funda, her bir aksiyomatik dizge i\u00e7in oldu\u011fu gibi, bu, doymak bilmez s\u0131n\u0131rlar\u0131 olan aksiyomatik bir dizgedir: kapitalizm yeniden i\u015fleyi\u015fi sa\u011flamak i\u00e7in art\u0131 bir aksiyom eklemeye haz\u0131rd\u0131r her zaman. Kapitalizm 19. y\u00fczy\u0131ldaki i\u015f\u00e7i m\u00fccadelelerinin etkisiyle ve devrimin etkisiyle proleteryan\u0131n bir s\u0131n\u0131f oldu\u011funu art\u0131k yads\u0131yamad\u0131\u011f\u0131 zaman, sonunda bir t\u00fcr s\u0131n\u0131f \u00e7ift kutuplulu\u011funu tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 zaman, bu an son derece belirsiz, anla\u015f\u0131lmas\u0131 g\u00fc\u00e7 bir an olur, zira bu devrimci m\u00fccadele i\u00e7erisinde \u00f6nemli bir and\u0131r, ancak bu kapitalist telafi i\u00e7in de temel bir and\u0131r: i\u015fte sana bir aksiyom daha, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 i\u00e7in ve onu temsil eden sendikal g\u00fc\u00e7 i\u00e7in aksiyomlar yarat\u0131yorum sana, ama kapitalist mekanizma, kapitalist makine yeniden harekete ge\u00e7iyor g\u0131c\u0131rdaya g\u0131c\u0131rdaya, gedi\u011fi doldurdu bu makine. <\/p>\n

Bir di\u011fer ifadeyle, bir toplumun b\u00fct\u00fcn yap\u0131lar\u0131 i\u015fin \u00f6z\u00fcn\u00fc olu\u015ftururlar: kodlayamayaca\u011f\u0131 ve bir yer veremeyece\u011fi fl\u00fckslerin kendisinin \u00fczerinden, kendi bedeninin \u00fczerinden ak\u0131p gitmesine engel olmak. Bir \u015feylerin eksik olmas\u0131, yokluk, k\u0131tl\u0131k, bir toplum bunu kodlayabilir, toplumun kodlayamayaca\u011f\u0131 \u015fey, bu \u015feyin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 and\u0131r, ya da kendi kendine: \u015fu herifler de kim \u00f6yle orda! dedi\u011fi and\u0131r. O zaman, ilk anda, zor ayg\u0131t\u0131 harekete ge\u00e7er, e\u011fer bu kodlanamazsa, yok edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r. \u0130kinci bir anda, iyi k\u00f6t\u00fc bir \u015fekilde yeniden kodlamaya olanak verecek olan yeni aksiyomlar bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Sosyal bir yap\u0131 \u015fu \u015fekilde tan\u0131mlan\u0131r elbette ki: s\u00fcrekli olarak, ard\u0131 ard\u0131na gelen \u015feyler, fl\u00fcksler \u00fcstten akar, bir kutuptan di\u011ferine akar, ve bunlar devaml\u0131 olarak kodlanm\u0131\u015ft\u0131r, ama kodlardan ka\u00e7an fl\u00fcksler vard\u0131r, ve tehlikeli fl\u00fckslere yer a\u00e7mak amac\u0131yla, t\u00fcm bunu telafi etmek i\u00e7in, aksiyomla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in, kodu yeniden biraz elden ge\u00e7irmek i\u00e7in harcanan toplumsal \u00e7aba vard\u0131r: <\/p>\n

aniden, koda uymayan gen\u00e7 insanlar \u00e7\u0131kar: \u00f6nceden \u00f6ng\u00f6r\u00fclmemi\u015f olan sa\u00e7 fl\u00fcks\u00fc edinmeye ba\u015flarlar, ne yapaca\u011f\u0131z bu durumda? Bunu kodlamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z, yeni bir aksiyom ekleyece\u011fiz, telafi etmeye \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z, yoksa i\u00e7erde kodlanmamakta direnmeye devam eden bir \u015feyler olacak, peki o zaman ne olacak? Bir ba\u015fka deyi\u015fle, toplumun temel hareketidir bu: fl\u00fcksleri kodlamak ve ona g\u00f6re kendisini kodlanmaz olarak sunan \u015feylere d\u00fc\u015fman gibi davranmak, \u00e7\u00fcnk\u00fc bir kez daha b\u00fct\u00fcn bir d\u00fcnyay\u0131, o toplumun b\u00fct\u00fcn yap\u0131s\u0131n\u0131 s\u00f6z konusu yapmaktad\u0131r bu. (…) Kapitalizmin sosyal olu\u015fum gibi temel bir paradoksu vard\u0131r: e\u011fer t\u00fcm di\u011fer sosyal olu\u015fumlar\u0131n korkusunun de\u015fifre edilmi\u015f fl\u00fckslerin oldu\u011fu do\u011fru ise, kapitalizmin kendisi de inan\u0131lmaz bir \u015fey \u00fczerine kurulmu\u015ftur tarihsel olarak, yani: di\u011fer topluluklar\u0131n b\u00fct\u00fcn korkusunu, ter\u00f6r\u00fcn\u00fc yaratan da budur: de\u015fifre edilmi\u015f fl\u00fckslerin varl\u0131\u011f\u0131 ve ger\u00e7ekli\u011fi ve kapitalizmin bundan kendi i\u015fini yapmas\u0131. <\/p>\n

E\u011fer bu do\u011fru olsayd\u0131, bu, kapitalizmin \u00e7ok kesin bir anlamda her toplumun evrensel formu olu\u015funu a\u00e7\u0131klard\u0131: negatif bir anlamda kapitalizm t\u00fcm toplumlar\u0131n her \u015feyden \u00e7ok korktuklar\u0131 \u015fey olurdu ve \u00f6yle san\u0131yoruz ki tarihsel olarak kapitalizm her sosyal olu\u015fumun s\u00fcrekli ba\u015f\u0131ndan savmaya, ka\u00e7maya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u015feydir bir bak\u0131ma, neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc t\u00fcm di\u011fer sosyal olu\u015fumlar\u0131n y\u0131k\u0131m\u0131 demekti bu. Ve kapitalizmin paradoksu, sosyal bir olu\u015fumun t\u00fcm di\u011fer olu\u015fumlar\u0131n negatifi olan \u015feyin temeli \u00fczerinden olu\u015fmu\u015f olmas\u0131d\u0131r. Bu demektir ki kapitalizm, her t\u00fcrden kodu \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015f fl\u00fcksler aras\u0131nda bir birle\u015fmeyle, bir kar\u015f\u0131lamayla meydana gelebildi sadece. T\u00fcm sosyal olu\u015fumlar\u0131 en \u00e7ok korktu\u011fu \u015fey, t\u00fcm di\u011ferlerini yutacak olan bir sosyal olu\u015fumun temeliydi: t\u00fcm olu\u015fumlar\u0131n negatifi olan \u015fey bizim olu\u015fumumuzun da pozitifli\u011fi haline gelmi\u015f olsun, korkun\u00e7 bir \u015fey bu. Kapitalizm de\u015fifre edilmi\u015f fl\u00fckslerin birle\u015fmesi \u00fczerine hangi y\u00f6nde kuruldu: Her t\u00fcrden de\u015fifre s\u00fcrecinin sonunda, feodalitenin sona ermesiyle meydana gelmi\u015f ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00e7arp\u0131\u015fmalar, ola\u011fan\u00fcst\u00fc kar\u015f\u0131la\u015fmalar gerekiyordu. <\/p>\n

Bu her t\u00fcrden de\u015fifreler, b\u00fcy\u00fck \u00f6zel m\u00fclkiyetlerin olu\u015fumu \u015fekli alt\u0131nda toprak fl\u00fckslerinin de\u015fifresine, ticari varl\u0131klar\u0131n geli\u015fmesi \u015fekli alt\u0131nda parasal fl\u00fckslerin de\u015fifresine ve istimlak \u015fekli alt\u0131nda, serflerin ve k\u00fc\u00e7\u00fck k\u00f6yl\u00fclerin topraks\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lmalar\u0131 \u015fekli alt\u0131nda bir i\u015f\u00e7iler fl\u00fcks\u00fcn\u00fcn de\u015fifresine dayan\u0131yordu. Fakat bu yetmiyor, zira e\u011fer Roma \u00f6rne\u011fini al\u0131rsak, \u00e7\u00f6kmekte olan Roma\u2019daki de\u015fifre tam g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor: B\u00fcy\u00fck \u00f6zel m\u00fclkiyetler \u015fekli alt\u0131nda m\u00fclk fl\u00fckslerinin de\u015fifresi, b\u00fcy\u00fck \u00f6zel mal varl\u0131klar\u0131 \u015fekli alt\u0131nda parasal parasal fl\u00fckslerin de\u015fifresi: Her \u015feyi bulabilirsiniz burada, hemen hemen her \u015feyi. Kapitalizmin unsurlar\u0131 burada bir arada bulunuyorlar, yaln\u0131z \u00e7arp\u0131\u015fma, kar\u015f\u0131la\u015fma yoktur. Sermayenin ya da paran\u0131n de\u015fifre edilmi\u015f fl\u00fcksleriyle i\u015f\u00e7ilerin de\u015fifre edilmi\u015f fl\u00fckslerinin kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015febilmesi i\u00e7in, do\u011fmakta olan sermaye fl\u00fcks\u00fc ile yerini yitirmi\u015f olan el eme\u011fi fl\u00fcks\u00fc aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131la\u015fman\u0131n s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn tam anlam\u0131yla de\u015fifre edilmi\u015f para fl\u00fcks\u00fc ile topra\u011f\u0131ndan edilmi\u015f i\u015f\u00e7iler fl\u00fcks\u00fc aras\u0131ndaki kar\u015f\u0131la\u015fman\u0131n ger\u00e7ekle\u015febilmesi i\u00e7in ne gerekiyordu? Ger\u00e7ekte para sermaye haline gelmek i\u00e7in de\u015fifre olma \u015fekli ile i\u015f\u00e7inin sadece kendi i\u015f g\u00fcc\u00fcn\u00fcn sahibi haline gelmek i\u00e7in topraktan kopar\u0131lma \u015fekli: bunlar birbirinden tamamen ba\u011f\u0131ms\u0131z iki s\u00fcre\u00e7tirler, ikisinin aras\u0131nda bir kar\u015f\u0131la\u015fma, bir \u00e7arp\u0131\u015fma olmas\u0131 gerekiyor. <\/p>\n

Asl\u0131nda, ticari sermayenin ve banka sermayesinin embriyo formlar\u0131 boyunca -\u00e7al\u0131\u015fma fl\u00fcks\u00fc, sadece \u00e7al\u0131\u015fma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00f6zg\u00fcr sahibi- ger\u00e7ekle\u015fen sermayeyi olu\u015fturmak i\u00e7in paran\u0131n de\u015fifre olma s\u00fcreci apayr\u0131 bir \u00e7izgi boyunca ger\u00e7ekle\u015fir, bu feodalitenin sonunda i\u015f\u00e7inin topraks\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00e7izgisidir, ve bir kar\u015f\u0131la\u015fma olmayabilir pek\u00e2l\u00e2. De\u015fifre edilmi\u015f ve yerinden edilmi\u015f fl\u00fckslerin birle\u015fmesi, kapitalizmin temeli budur. Kapitalizm \u00f6nceden var olan t\u00fcm sosyal teritoriyalitelerin ve kodlar\u0131n iflas\u0131 \u00fczerine kurulmu\u015ftur. E\u011fer bunu kabul edersek, neyi g\u00f6sterir bu: kapitalist mekanizmay\u0131, tam bir sa\u00e7mal\u0131k, \u00e7\u0131lg\u0131nl\u0131k bu. De\u015fifre edilmi\u015f ve yersiz-yurtsuzla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f fl\u00fcksler temelinde i\u015fleyen sosyal bir mekanizma; bir kez daha, topluluklar\u0131n bununla ilgili bir fikirlerinin olmamas\u0131 de\u011fildir bunun nedeni; panik \u015feklinde sahiplerdi bunun d\u00fc\u015f\u00fcncesine, s\u00f6z konusu olan bunu engellemekti bu, o ana kadar bilinen b\u00fct\u00fcn sosyal kodlar\u0131n alt \u00fcst olmas\u0131 ve \u00e7\u00f6kmesiydi. Peki, \u00f6nceden var olan b\u00fct\u00fcn topluluklar\u0131n negatifi \u00fczerine kurulan bir topluluk, b\u00f6yle bir \u015fey nas\u0131l i\u015fleyebilir? \u00d6z\u00fc b\u00fct\u00fcn fl\u00fcksleri de\u015fifre etmek ve yersiz-yurtsuzla\u015ft\u0131rmak olan bir topluluk: \u00dcretim fl\u00fcks\u00fc, t\u00fcketim fl\u00fcks\u00fc, nas\u0131l i\u015fleyebilir bu, hangi \u015fekilde: Belki de kapitalizmin i\u015flemek i\u00e7in, \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in kodlamadan ba\u015fka y\u00f6ntemleri vard\u0131r, belki de bu tamamen farkl\u0131d\u0131r. \u015eimdiye kadar yapmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u015fey, Kapitalizm-\u015eizofreni ili\u015fki sorununu belli bir d\u00fczeyde yeniden ortaya koymakt\u0131 ve b\u00f6yle bir ba\u011f\u0131nt\u0131n\u0131n temeli kapitalizmle \u015fizofreni aras\u0131ndaki ortak bir \u015feyde bulunur: <\/p>\n

Bunlar\u0131n tamam\u0131yla ortak olarak sahip olduklar\u0131 \u015fey -ki bu belki de asla ger\u00e7ekle\u015fmeyecek olan, somut bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc olmayan bir ortakl\u0131kt\u0131r- yine soyut olan bir ilkenin ortakl\u0131\u011f\u0131d\u0131r, yani her ikisi de de\u015fifre edilmi\u015f ve territoriyal \u00f6zelli\u011fi ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f fl\u00fcksleri ge\u00e7irmeye, iletmeye, tutmaya ve bir noktada toplamaya devam eder. Bunlardaki derin benzerlik budur, ama kapitalizm bizleri ya\u015fam tarz\u0131 d\u00fczeyinde \u015fizofren hale getirmez, ekonomik s\u00fcre\u00e7 d\u00fczeyinde \u015fizofren yapar bizleri: t\u00fcm bunlar sadece bir ba\u011f sistemiyle y\u00fcr\u00fcr, s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc s\u00f6yleyelim o halde, bu s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn kodlarla ger\u00e7ek bir yap\u0131 bir farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erdi\u011fini kabul etmek \u015fart\u0131yla. Aksiyomatik bir dizge gibi, de\u015fifre edilmi\u015f fl\u00fckslerin aksiyomatik bir dizge gibi, de\u015fifre edilmi\u015f fl\u00fckslerin aksiyomatik bir dizgesi gibi i\u015fleyen \u015fey kapitalizmdir. T\u00fcm di\u011fer sosyal olu\u015fumlar fl\u00fckslerin kodlanmas\u0131 ve territoryal hale getirilmesi temeli \u00fczerinde i\u015flemi\u015flerdir ve bu \u015fekilde de\u015fifre edilmi\u015f ya da bu \u015fekilde territoryal \u00f6zellikleri \u00f6zellikleri ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f fl\u00fckslerin aksiyomatik bir dizgesini olu\u015fturan kapitalist mekanizma ile di\u011fer sosyal olu\u015fumlar aras\u0131nda, kapitalizmi di\u011fer topluluklar\u0131n negatifi yapan bir yap\u0131 farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 vard\u0131r ger\u00e7ekten. <\/p>\n

Oysa \u015fizofren, kendi tarz\u0131yla, kendine \u00f6zg\u00fc sendeleyen y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcyle, ayn\u0131 \u015feyi yap\u0131yor. Ve bir anlamda kapitalistten daha kapitalist prolodan [proleter] daha prolodur: fl\u00fcksleri de\u015fifre eder, territoryal \u00f6zelliklerini ortadan kald\u0131r\u0131r, ve o zaman, kapitalizmin ve \u015fizofrenin yap\u0131sal \u00f6zde\u015flik t\u00fcr\u00fc olu\u015fmu\u015f olur. \u015eizofreni kapitalist olu\u015fumun negatifidir. Bir anlamda \u015fizofreni daha da ileri gider, kapitalizm de\u015fifre edilmi\u015f fl\u00fcksler ba\u011f\u0131 \u00fczerinden i\u015fliyordu, bir \u015fartla, \u015f\u00f6yle ki, para fl\u00fckslerini, \u00e7al\u0131\u015fma fl\u00fckslerini, vs.\u2019yi s\u00fcrekli olarak de\u015fifre ederken onlar\u0131 i\u00e7ine al\u0131yor, yeni bir mekanizma tipi olu\u015fturuyordu, ayn\u0131 anda, daha sonra de\u011fil, bu mekanizma bir kodlama mekanizma de\u011fildi, aksiyomatik bir mekanizmayd\u0131. Bu \u015fekilde kapitalizm tutarl\u0131 bir sistem kurabiliyordu sonunda, de\u015fifre edilmi\u015f fl\u00fckslerin aksiyomatik dizgesinin ve fl\u00fckslerin kodlanmas\u0131n\u0131n hangi noktada derin bir \u015fekilde ayr\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylememiz ko\u015fuluyla. Oysa \u015fizofren bundan fazlas\u0131n\u0131 yap\u0131yor, aksiyomla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na da izin vermiyor art\u0131k, kodlanmas\u0131na izin vermekten ziyade \u2013yer, alan falan da yok\u2013 territoryalle\u015fmesine izin vermekten ziyade, de\u015fifre edilmi\u015f fl\u00fckslerle hep daha ileri gidiyor, gerekti\u011finde fl\u00fcksler olmadan da. Hangi ili\u015fki \u00fczerinden birlikteler bunlar? Sorun burada ba\u015fl\u0131yor. <\/p>\n

Kapitalizm-\u015fizofreni ili\u015fkisini daha yak\u0131ndan incelemek gerekiyor, \u015funa \u00e7ok dikkat ederek: bu do\u011fru mu hangi anlamda do\u011fru, kapitalizmi de\u015fifre edilmi\u015f fl\u00fcksler temelinde, territoryal \u00f6zelliklerinden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f fl\u00fcksler temelinde i\u015fleyen bir mekanizma, bir makine olarak tan\u0131mlayabilir miyiz? Hangi anlamda t\u00fcm sosyal olu\u015fumlar\u0131n negatifidir, de\u015fifrede ve territoryalli\u011fin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131nda daha da ileri gitti\u011fi do\u011fru mu ve nereye kadar gidiyor, nereye s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor bu? Yeni bir d\u00fcnyaya do\u011fru mu, hi\u00e7bir yere mi, ya da tufana do\u011fru mu? E\u011fer psikanaliz problemleriyle ba\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yorsam, hangi y\u00f6nde ve ne \u015fekilde \u2013 bu bir ba\u015flang\u0131\u00e7 sadece\u2013 \u00f6yle san\u0131yorum ki sosyal yap\u0131 olarak kapitalizm ile s\u00fcre\u00e7 olarak \u015fizofreni aras\u0131nda ortak bir \u015feyler var. <\/p>\n

\u015eizofrenin kapitalizmin negatifi olarak meydana geldi\u011fini g\u00f6steren ortak bir \u015feyler (kapitalizmin kendisi de geriye kalan her \u015feyin negatifi), ve bu ili\u015fki, buna \u015fu ifadeleri dikkate alarak anlayabiliriz \u015fimdi: fl\u00fckslerin kodlanmas\u0131, de\u015fifre edilmi\u015f ve territoryalli\u011fi ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f fl\u00fcksler, de\u015fifre edilmi\u015f fl\u00fckslerin aksiyomatik dizgesi, vs. Psikanalitik ve psikiyatrik problemin bizleri hangi noktada me\u015fgul etmeye devam etti\u011fini bulmak kal\u0131yor geriye. Marx\u2019\u0131n \u00fc\u00e7 metnini yeniden okumak gerekiyor: birinci kitaptan art\u0131-de\u011ferin \u00fcretimi, son kitapta e\u011filimde gerileme \u00fczerine olan b\u00f6l\u00fcm, ve nihayet \u201cGrundrisse\u201d de otomasyon \u00fczerine olan b\u00f6l\u00fcm. <\/p>\n

Gilles Deleuze
\u00c7eviren: \u00d6zcan Do\u011fan
Araf Yay\u0131nlar\u0131<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nedir bir toplumun bedeni \u00fczerinde olup biten? Fl\u00fcksler, daima fl\u00fcksler. Ve ki\u015fi de bir fl\u00fcks kup\u00fcr\u00fcd\u00fcr her zaman. Bir ki\u015fi bir fl\u00fcks \u00fcretimi i\u00e7in bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131d\u0131r daima, bir fl\u00fcks al\u0131m\u0131 i\u00e7in bir var\u0131\u015f noktas\u0131d\u0131r, herhangi bir t\u00fcrden bir fl\u00fcks; ya da bir\u00e7ok fl\u00fcks i\u00e7in bir kesme, bir engellemedir. Bir ki\u015finin sa\u00e7lar\u0131 varsa, bu sa\u00e7lar […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[62],"tags":[],"class_list":{"0":"post-6874","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-gilles-deleuze"},"yoast_head":"\nKapitalizm ve \u015eizofreni | Gilles Deleuze - narteks.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kapitalizm ve \u015eizofreni | Gilles Deleuze\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nedir bir toplumun bedeni \u00fczerinde olup biten? Fl\u00fcksler, daima fl\u00fcksler. Ve ki\u015fi de bir fl\u00fcks kup\u00fcr\u00fcd\u00fcr her zaman. Bir ki\u015fi bir fl\u00fcks \u00fcretimi i\u00e7in bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131d\u0131r daima, bir fl\u00fcks al\u0131m\u0131 i\u00e7in bir var\u0131\u015f noktas\u0131d\u0131r, herhangi bir t\u00fcrden bir fl\u00fcks; ya da bir\u00e7ok fl\u00fcks i\u00e7in bir kesme, bir engellemedir. Bir ki\u015finin sa\u00e7lar\u0131 varsa, bu sa\u00e7lar […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"narteks.net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2011-12-25T17:58:32+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"90\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tar\u0131k\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\"},\"headline\":\"Kapitalizm ve \u015eizofreni | Gilles Deleuze\",\"datePublished\":\"2011-12-25T17:58:32+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/\"},\"wordCount\":2394,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Gilles DELEUZE\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/\",\"name\":\"Kapitalizm ve \u015eizofreni | Gilles Deleuze - narteks.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\"},\"datePublished\":\"2011-12-25T17:58:32+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/narteks.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kapitalizm ve \u015eizofreni | Gilles Deleuze\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"name\":\"narteks.net\",\"description\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"alternateName\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\",\"name\":\"narteks.net\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"width\":300,\"height\":90,\"caption\":\"narteks.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/narteks\",\"https:\/\/instagram.com\/narteksnet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\",\"name\":\"Tar\u0131k\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tar\u0131k\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/narteks.net\"],\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kapitalizm ve \u015eizofreni | Gilles Deleuze - narteks.net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Kapitalizm ve \u015eizofreni | Gilles Deleuze","og_description":"Nedir bir toplumun bedeni \u00fczerinde olup biten? Fl\u00fcksler, daima fl\u00fcksler. Ve ki\u015fi de bir fl\u00fcks kup\u00fcr\u00fcd\u00fcr her zaman. Bir ki\u015fi bir fl\u00fcks \u00fcretimi i\u00e7in bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131d\u0131r daima, bir fl\u00fcks al\u0131m\u0131 i\u00e7in bir var\u0131\u015f noktas\u0131d\u0131r, herhangi bir t\u00fcrden bir fl\u00fcks; ya da bir\u00e7ok fl\u00fcks i\u00e7in bir kesme, bir engellemedir. Bir ki\u015finin sa\u00e7lar\u0131 varsa, bu sa\u00e7lar […]","og_url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/","og_site_name":"narteks.net","article_published_time":"2011-12-25T17:58:32+00:00","og_image":[{"width":300,"height":90,"url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","type":"image\/png"}],"author":"Tar\u0131k","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@narteks","twitter_site":"@narteks","twitter_misc":{"Yazan:":"Tar\u0131k","Tahmini okuma s\u00fcresi":"12 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/"},"author":{"name":"Tar\u0131k","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca"},"headline":"Kapitalizm ve \u015eizofreni | Gilles Deleuze","datePublished":"2011-12-25T17:58:32+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/"},"wordCount":2394,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"articleSection":["Gilles DELEUZE"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/","url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/","name":"Kapitalizm ve \u015eizofreni | Gilles Deleuze - narteks.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#website"},"datePublished":"2011-12-25T17:58:32+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2011\/12\/25\/kapitalizm-ve-sizofreni-gilles-deleuze\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/narteks.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kapitalizm ve \u015eizofreni | Gilles Deleuze"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/narteks.net\/#website","url":"https:\/\/narteks.net\/","name":"narteks.net","description":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"alternateName":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization","name":"narteks.net","url":"https:\/\/narteks.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","width":300,"height":90,"caption":"narteks.net"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/narteks","https:\/\/instagram.com\/narteksnet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca","name":"Tar\u0131k","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tar\u0131k"},"sameAs":["http:\/\/narteks.net"],"url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6874","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6874"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6874\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6874"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6874"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}