{"id":6883,"date":"2012-06-28T18:25:08","date_gmt":"2012-06-28T15:25:08","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost\/wordpress\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/"},"modified":"2012-06-28T18:25:08","modified_gmt":"2012-06-28T15:25:08","slug":"benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/","title":{"rendered":"Ben,Sen,O | Sosyal Zeka – Daniel Goleman"},"content":{"rendered":"

Sen ve O <\/strong><\/p>\n

K\u0131z karde\u015fi k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce \u00f6lm\u00fc\u015f olan bir kad\u0131n, kendi k\u0131z karde\u015fini birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce kaybetmi\u015f bir erkek arkada\u015f\u0131n\u0131n telefon edip ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 diledi\u011fini anlatt\u0131 bana. Arkada\u015f\u0131 taziyelerini bildirmi\u015f ve onun empatili s\u00f6zlerinden duygulanan kad\u0131n, karde\u015finin uzun s\u00fcren hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n dokunakl\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla onu kaybetmekten duydu\u011fu b\u00fcy\u00fck \u00fcz\u00fcnt\u00fcden s\u00f6z etmi\u015fti.<\/p>\n

Ancak telefonda konu\u015furken hatt\u0131n \u00f6b\u00fcr ucunda bilgisayar tu\u015flar\u0131n\u0131n t\u0131k\u0131rt\u0131s\u0131n\u0131 duyabilen kad\u0131n, sonunda ne oldu\u011funu anlam\u0131\u015ft\u0131: Arkada\u015f\u0131 bu ac\u0131l\u0131 an\u0131nda onunla konu\u015furken, bir yandan da e-postalar\u0131n\u0131 yan\u0131tl\u0131yordu. S\u00f6yledikleri giderek anlams\u0131z, zoraki ve konuyla ilgisiz bir hal alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Telefonu kapatt\u0131ktan sonra, kendini \u00e7ok k\u00f6t\u00fc hissederek, ke\u015fke arkada\u015f\u0131m hi\u00e7 aramasayd\u0131 diye d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fc. Tam da Avusturya as\u0131ll\u0131 felsefeci Martin Buber’in “Ben-O” etkile\u015fimi dedi\u011fi \u015feyin darbesini hissetmi\u015fti i\u00e7inde.<\/p>\n

Buber’in yazd\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, Ben-O etkile\u015fiminde bir taraf \u00f6tekinin \u00f6znel ger\u00e7ekli\u011fine ayak uyduramaz, ona kar\u015f\u0131 ger\u00e7ek bir empatisi yoktur; al\u0131c\u0131n\u0131n bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan bu, apa\u00e7\u0131k bir ba\u011flant\u0131s\u0131zl\u0131k olabilir. Arkada\u015f\u0131 belki de k\u0131z karde\u015fini yitiren kad\u0131n\u0131 aray\u0131p taziyelerini bildirmek zorunda oldu\u011funu hissetmi\u015f, ama tam bir duygusal ba\u011flant\u0131 kuramamas\u0131, aray\u0131\u015f\u0131n\u0131 bo\u015f bir jest haline getirmi\u015fti.<\/p>\n

Buber, ‘Ben-O’terimini sadece kay\u0131ts\u0131z, mesafeli olandan, tamamen istismarc\u0131ya kadar uzanan ili\u015fkiler yelpazesini tan\u0131mlamak i\u00e7in icat etmi\u015ftir. Bu yelpaze i\u00e7inde, \u00f6tekiler nesnelere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr: Birisine bir ki\u015fiden \u00e7ok, bir e\u015fya gibi davran\u0131r\u0131z.<\/p>\n

Psikologlar, insanlar\u0131 sadece kendi ama\u00e7lar\u0131 do\u011frultusunda kullan\u0131lacak ara\u00e7lar olarak g\u00f6ren, ba\u015fkalar\u0131na kar\u015f\u0131 bu so\u011fuk yakla\u015f\u0131m\u0131 nitelemek i\u00e7in “etkin\/\u00f6zerk” terimini kullan\u0131rlar. Beni ilgilendiren sizin hisleriniz de\u011fil de, sadece sizden istedi\u011fim \u015feyse, etkin\/\u00f6zerkimdir.<\/p>\n

Bu benmerkezci tarz, sizin hislerinizin benim i\u00e7in \u00f6nemli olman\u0131n \u00f6tesinde beni de\u011fi\u015ftirdi\u011fi, \u00fcst d\u00fczey bir kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 empati hali olan “ba\u011fla\u015f\u0131k”la tezat olu\u015fturur. Ba\u011fla\u015f\u0131k oldu\u011fumuzda, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir geribildirim d\u00f6ng\u00fcs\u00fc i\u00e7inde kayna\u015fm\u0131\u015f olarak e\u015fg\u00fcd\u00fcml\u00fc kal\u0131r\u0131z. Etkin\/\u00f6zerk anlardaysa, ba\u011flant\u0131m\u0131z kopar.<\/p>\n

Ba\u015fka i\u015fler ya da zihinsel me\u015fgaleler dikkatimizi b\u00f6ld\u00fc\u011f\u00fcnde, konu\u015ftu\u011fumuz ki\u015fiye ay\u0131rabilece\u011fimiz b\u00f6l\u00fcm azalarak, “otomatik pilota ba\u011flanm\u0131\u015f\u00e7as\u0131na” sadece sohbeti rota \u00fczerinde tutacak kadar dikkat g\u00f6stermemize izin verir. Daha fazla mevcudiyet g\u00f6stermemiz istenirse, bunun sonucu “kopuk” gelen bir etkile\u015fim olacakt\u0131r.<\/p>\n

Birden \u00e7ok zihinsel me\u015fgale, rutinin \u00f6tesine ge\u00e7en, \u00f6zellikle de duygusal a\u00e7\u0131dan sorunlu alanlara giren her sohbete zarar verir. Telefonda ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 dilerken ba\u015fka i\u015fle me\u015fgul olan ki\u015fi k\u00f6t\u00fc bir niyet beslememi\u015f olabilir. Ama modern ya\u015fam\u0131n bu yayg\u0131n iptilas\u0131na kap\u0131larak bir\u00e7ok i\u015fle ayn\u0131 anda me\u015fgul oldu\u011fumuzda ve etkinliklerin kar\u0131\u015f\u0131m\u0131na bir de konu\u015fma eklendi\u011finde, kolayl\u0131kla “O” tarz\u0131na ge\u00e7eriz.

Ben-Sen<\/strong><\/p>\n

Bir restoranda yan masadan \u015fu anlat\u0131ya kulak misafiri oldum:<\/p>\n

“Karde\u015fimin kad\u0131nlarla \u015fans\u0131 hi\u00e7 yaver gitmiyor. \u0130lk evlili\u011fi bir felaketti. Otuz dokuz ya\u015f\u0131nda ve tam bir inek. Teknik becerileri inan\u0131lmaz, ama sosyal becerisi s\u0131f\u0131r.<\/p>\n

“Son zamanlarda ‘h\u0131zl\u0131 randevula\u015fma’y\u0131 deniyor. Bekar kad\u0131nlar ayr\u0131 ayr\u0131 masalarda oturuyor, erkekler de masadan masaya dola\u015farak her kad\u0131nla tam be\u015f dakika konu\u015fuyorlar. Be\u015f dakika dolunca bir zil \u00e7al\u0131yor ve birlikte olmak isteyip istemediklerini de\u011ferlendiriyorlar. \u0130stiyorlarsa, ileride bir randevu ayarlamak \u00fczere birbirlerine eposta adreslerini veriyorlar.<\/p>\n

“Fakat karde\u015fim \u015fans\u0131n\u0131n i\u00e7ine ediyor. Ne yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 gayet iyi tahmin edebiliyorum: Oturur oturmaz durmaks\u0131z\u0131n kendisi hakk\u0131nda konu\u015fmaya ba\u015fl\u0131yordur. Onu bir daha g\u00f6rmek istedi\u011fini s\u00f6yleyen kimse \u00e7\u0131kmad\u0131 \u015fimdiye dek.”<\/p>\n

Ayn\u0131 ama\u00e7la, opera \u015fark\u0131c\u0131s\u0131 Allison Charney de bir “randevu testi” uyguluyordu: Bulu\u015ftu\u011fu ki\u015fi ona i\u00e7inde “sen” s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc bulunan bir soru sorana kadar ge\u00e7en zaman\u0131 tutuyordu. Bir y\u0131l sonra evlendi\u011fi Adam Epstein’la ilk randevusunda, kronometreyi ba\u015flatacak zaman\u0131 bile bulamam\u0131\u015ft\u0131; adam testten tam puan alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Bu “test” ki\u015finin ba\u011flant\u0131 kurma, \u00f6tekinin i\u00e7 ger\u00e7ekli\u011fine girerek onu anlamay\u0131 isteme kapasitesini \u00f6l\u00e7er. Psikanalistler, iki ki\u015finin i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131n\u0131n kayna\u015fmas\u0131n\u0131 tan\u0131mlamak \u00fczere, biraz bi\u00e7imsiz olan “inters\u00fcbjektivite” terimini kullan\u0131yorlar. “Ben-Sen” deyimiyse, ayn\u0131 empatik ba\u011flant\u0131y\u0131 betimlemenin daha \u015fairane bir yoludur.<\/p>\n

Avusturya k\u00f6kenli Buber’in ili\u015fkiler felsefesi \u00fczerine 1937’de yay\u0131mlanan kitab\u0131nda anlatt\u0131\u011f\u0131 gibi Ben-Sen; e\u015fler, aile \u00fcyeleri ve s\u0131k\u0131 dostlar aras\u0131ndaher zaman de\u011filse de \u00e7o\u011funlukla bulunan \u00f6zel bir ba\u011f, uyumlu bir yak\u0131nl\u0131kt\u0131r. Almancada Buber’in kulland\u0131\u011f\u0131 \u2013Du- dostlar\u0131n ve sevgililerin birbirine hitap etme bi\u00e7imi olan “sen”dir.<\/p>\n

Felsefecili\u011fi kadar mistik bir yan\u0131 da olan Buber i\u00e7in, Sen’in a\u015fk\u0131n bir boyutu vard\u0131r. \u0130nsan\u0131n \u0130lahi Varl\u0131k’la ili\u015fkisi, sonsuza dek s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilen tek Ben-Sen ba\u011flant\u0131s\u0131, eksikli insanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n nihai \u00fclk\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Ancak Ben-Sen’in g\u00fcndelik bi\u00e7imleri, basit sayg\u0131 ve nezaketten \u015fefkat ve hayranl\u0131\u011fa kadar, sevgimizi g\u00f6stermenin say\u0131s\u0131z yoluna uzan\u0131r.<\/p>\n

Ben-O ili\u015fkisinin duygusal kay\u0131ts\u0131zl\u0131\u011f\u0131 ve uzakl\u0131\u011f\u0131, Ben-Sen’in uyumlulu\u011fuyla do\u011frudan tezat olu\u015fturur. Ben-O tarz\u0131na b\u00fcr\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, di\u011fer insanlar\u0131 ba\u015fka bir amac\u0131n ara\u00e7lar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Ben-Sen tarz\u0131nda ise tam tersine, onlarla ili\u015fkimiz kendi ba\u015f\u0131na bir ama\u00e7 haline gelir. \u00dcst yol, ussall\u0131k ve bili\u015f becerisiyle, O i\u00e7in yeterli olabilir. Uyum sa\u011flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z Sen ise alt yolu devreye sokar.<\/p>\n

O ile Sen aras\u0131ndaki s\u0131n\u0131r ge\u00e7irgen ve ak\u0131\u015fkand\u0131r. Her Sen bazen O’ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr; her O da Sen’e d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Bir Sen muamelesi g\u00f6rmeyi bekledi\u011fimizde, O berbat bir his verir, t\u0131pk\u0131 \u015fu bo\u015f telefon konu\u015fmas\u0131nda oldu\u011fu gibi. B\u00f6yle anlarda. Sen kuruyup b\u00fcz\u00fc\u015ferek O haline gelir.<\/p>\n

Empati Ben-Sen’e kap\u0131 a\u00e7ar. Sadece y\u00fczeyden de\u011fil, daha geni\u015f kapsaml\u0131 bir kar\u015f\u0131l\u0131k veririz; Buber’in deyi\u015fiyle, Ben-Sen “ancak t\u00fcm varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyarak dile getirilebilir.” Ben-Sen ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n belirleyici bir niteli\u011fi, “hissedildi\u011fini hissetmek”, yani ger\u00e7ek empatinin hedefi olan birinin bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a duyumsamas\u0131d\u0131r. B\u00f6yle anlarda di\u011fer ki\u015finin ne hissetti\u011fimizi bildi\u011fini sezer, yani tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 duyumsar\u0131z.5<\/p>\n

\u0130lk psikanalistlerden birinin deyi\u015fiyle, dan\u0131\u015fan ile terapisti, duygusal ba\u011flant\u0131lar\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131k\u00e7a “ayn\u0131 ritimde sal\u0131n\u0131rlar”; 2. B\u00f6l\u00fcm’de g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi, bu durum fizyolojik olarak da ger\u00e7ekle\u015fir. H\u00fcmanist kuramc\u0131 Cari Rogers’in \u00f6nerdi\u011fi gibi, sa\u011falt\u0131c\u0131 empati, terapistin dan\u0131\u015fan\u0131n hislerini anlamakla kalmay\u0131p, onun anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir “Sen” olarak tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetmesini sa\u011flayacak kadar dan\u0131\u015fan\u0131na uyum sa\u011flad\u0131\u011f\u0131nda olu\u015fur.

Hissedildi\u011fini Hissetmek<\/strong><\/p>\n

Japonyal\u0131 bir psikiyatr olan Takeo Doi, Amerika’ya ilk kez ayak bast\u0131ktan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra tuhaf bir olay ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131. Yeni tan\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 birini evinde ziyaret ediyordu; ev sahibi Doi’ye a\u00e7 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormu\u015f ve “isterseniz dondurmam\u0131z var,” diye eklemi\u015fti.<\/p>\n

Doi asl\u0131nda hayli ac\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Ama hen\u00fcz do\u011fru d\u00fcr\u00fcst tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131 birisinin a\u00e7 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormas\u0131, ona ters gelmi\u015fti. Japonya’da asla b\u00f6yle bir \u015fey sorulmazd\u0131.<\/p>\n

Japon k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00f6rf ve adetlerine ba\u011fl\u0131 kalan Doi, ac\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 itiraf edememi\u015f ve dondurma teklifini geri \u00e7evirmi\u015fti.<\/p>\n

Doi, ayn\u0131 zamanda ev sahibinin \u00fcstelemesini bekledi\u011fini de hat\u0131rl\u0131yor. Ev sahibinin, “Peki o zaman” deyip konuyu kapatmas\u0131 \u00fczerine hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011fram\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Doi, Japonya’da bir ev sahibinin onun ac\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlay\u0131p, sormaya hi\u00e7 gerek duymadan yiyecek bir \u015feyler \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor.<\/p>\n

Di\u011fer ki\u015finin ihtiya\u00e7 ve hislerini sezip, talep gelmeden bunlara kar\u015f\u0131l\u0131k vermek, Japon k\u00fclt\u00fcr\u00fcnde (ve genellikle Do\u011fu Asya k\u00fclt\u00fcrlerinde) Ben-Sen tarz\u0131na verilen b\u00fcy\u00fck de\u011ferin bir g\u00f6stergesidir. Japonca amae s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc, empatinin ola\u011fan kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131 ve dikkati \u00fczerine \u00e7ekmeden gere\u011finin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bu duyarl\u0131l\u0131\u011fa g\u00f6nderme yapar.<\/p>\n

Amae ortam\u0131nda, hissedildi\u011fimizi hissederiz. Takeo Doi, anne \u00e7ocuk ili\u015fkisindeki o s\u0131cak ba\u011flant\u0131sall\u0131\u011f\u0131 annenin bebe\u011fin ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel olarak sezmesini bu yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f uyumun ilk \u00f6rne\u011fi olarak g\u00f6r\u00fcyor. Japonlar\u0131n g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131nda bu uyum her yak\u0131n ili\u015fkiyi kapsayarak, s\u0131cak bir yak\u0131nl\u0131k atmosferi yaratmaktad\u0131r.<\/p>\n

Amae ‘nin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 \u0130ngilizcede, bu t\u00fcrden uyumlu bir ili\u015fkiye g\u00f6nderme yapan bir s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok yararl\u0131 olurdu. Amae, \u015fu deneysel ger\u00e7e\u011fe i\u015faret eder: En kolay uyumu, yak\u0131n aile \u00fcyeleri ve akrabalar, sevgililer veya e\u015fler, eski dostlar gibi, tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve sevdi\u011fimiz insanlarla sa\u011flar\u0131z. Birbirimize ne kadar yak\u0131nsak, Amae o kadar g\u00fc\u00e7l\u00fcd\u00fcr.<\/p>\n

Amae, uyumlu insanlarda birbirine ko\u015fut his ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerin kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 harekete ge\u00e7irilmesini ola\u011fan kar\u015f\u0131lar. Dile getirilmeyen tav\u0131r \u015f\u00f6yle bir \u015feydir: Ben bunu hissediyorsam, sen de hissediyor olmal\u0131s\u0131n, o halde sana ne istedi\u011fimi, hissetti\u011fimi ya da gereksindi\u011fimi s\u00f6ylememe gerek yok. Bunu sezecek kadar benimle uyum halinde olmal\u0131, dolay\u0131s\u0131yla da bir \u015fey s\u00f6ylenmeksizin gere\u011fini yapmal\u0131s\u0131n.<\/p>\n

Bu g\u00f6r\u00fc\u015f sadece duygusal bak\u0131mdan de\u011fil, bili\u015fsel olarak da mant\u0131kl\u0131d\u0131r. \u0130li\u015fkimiz ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fcyse, birbirimize kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131k ve dikkatli olma ihtimalimiz o kadar artar. Payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015fisel ge\u00e7mi\u015f ne kadar fazlaysa, \u00f6tekinin ne hissetti\u011fini o kadar kolay sezeriz ve ortaya \u00e7\u0131kan durumlarla ilgili d\u00fc\u015f\u00fcnce ve tepkilerimiz de bir o kadar benzer olur.<\/p>\n

G\u00fcn\u00fcm\u00fcz felsefe \u00e7evrelerinde Buber’in modas\u0131 ge\u00e7ti ve onun yerini, ili\u015fkiler \u00fczerine yorumlar\u0131yla b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Frans\u0131z felsefeci Emmanuel Levinas doldurdu. Levinas’\u0131n ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi, Ben-O en y\u00fczeysel ili\u015fki t\u00fcr\u00fcn\u00fc, di\u011fer ki\u015fiye uyum sa\u011flamaktan \u00e7ok onun hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnmeyi ima eder. Ben-O y\u00fczeysel kal\u0131rken, Ben-Sen derinlere iner. Levinas’a g\u00f6re “O”, Sen’i \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc tekil \u015fah\u0131s, salt bir fikir olarak, samimi ili\u015fkiden en uzak mesafede tan\u0131mlar.<\/p>\n

Felsefeciler, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve davran\u0131\u015f tarz\u0131m\u0131z\u0131 y\u00f6neten \u00fcst\u00fc \u00f6rt\u00fcl\u00fc d\u00fcnya anlay\u0131\u015flar\u0131n\u0131, kurgulanm\u0131\u015f sosyal ger\u00e7ekli\u011fimizin g\u00f6r\u00fcnmez dayanaklar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcrler. Bu bilgi, t\u00fcm k\u00fclt\u00fcrde, bir aile i\u00e7inde, ya da insanlar aras\u0131ndaki herhangi bir zihinsel bulu\u015fmada dile getirilmeden payla\u015f\u0131labilir. Levinas’\u0131n i\u015faret etti\u011fi gibi, b\u00f6ylesi bir ortak anlay\u0131\u015f “etkile\u015fim halindeki iki ki\u015fiden do\u011fan \u015fey”dir; bireysel, \u00f6znel d\u00fcnya anlay\u0131\u015f\u0131m\u0131z\u0131n k\u00f6kleri, ili\u015fkilerimizde yatar.<\/p>\n

Freud’un uzun zaman \u00f6nce ortaya koydu\u011fu \u00fczere, insanlar aras\u0131nda anlaml\u0131 ortak noktalar kuran her \u015fey “benzer hisler” do\u011furur; \u00e7ekici bir potansiyel e\u015fle bir sohbet ba\u015flatmay\u0131 ba\u015faran, bir yabanc\u0131yla sat\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmesi yapan, ya da sadece uzun bir u\u00e7ak yolculu\u011funda yan\u0131ndakiyle zaman ge\u00e7iren herkesin fark etti\u011fi bir olgudur bu. Ancak Freud, bu y\u00fczeysel ba\u011flant\u0131n\u0131n alt\u0131nda, yo\u011fun bir d\u00f6ng\u00fcsel ili\u015fkinin d\u00fcped\u00fcz bir \u00f6zde\u015fle\u015fme, yani \u00f6tekiyle kendinin neredeyse ayn\u0131 ve bir oldu\u011funa dair bir duygu yaratabilece\u011fini g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n

Sinirsel d\u00fczeyde, benim “seni tan\u0131mam”, senin duygusal modellerinle zihinsel haritalar\u0131n\u0131n bende yank\u0131lanmas\u0131 demektir. Haritalar\u0131m\u0131z ne kadar \u00f6rt\u00fc\u015f\u00fcrse, kendimizi o kadar \u00f6zde\u015flemi\u015f hissederiz ve yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ortak ger\u00e7eklik de o kadar b\u00fcy\u00fck olur. Birbirimizle \u00f6zde\u015fle\u015fti\u011fimizde, akl\u0131n kategorilerinde bir t\u00fcr birle\u015fme olur; b\u00f6ylece bilin\u00e7d\u0131\u015f\u0131 olarak, bizim i\u00e7in en \u00f6nemli olan \u015feyler hakk\u0131nda, neredeyse kendimiz hakk\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fcz. \u00d6rne\u011fin evli \u00e7iftlerde, e\u015fler genellikle birbirlerinden ho\u015fnut olmalar\u0131 durumunda benzer y\u00f6nlerini farkl\u0131l\u0131klar\u0131ndan daha kolay sayarlar. Aksi halde, farkl\u0131l\u0131klar \u00f6n plana \u00e7\u0131kar.<\/p>\n

Zihinsel haritalardaki benzerli\u011fin biraz ironik olan bir di\u011fer g\u00f6stergesi, kendimize uygulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z sapt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f d\u00fc\u015f\u00fcnce tarz\u0131n\u0131 en \u00e7ok de\u011fer verdi\u011fimiz insanlara da uygulama e\u011filimimizdir. \u00d6rne\u011fin, k\u00f6t\u00fc \u015feylerin ba\u015fkalar\u0131n\u0131n ba\u015f\u0131na gelmesi olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n, kendimize veya \u00fczerine titredi\u011fimiz insanlara k\u0131yasla daha fazla oldu\u011funa dair a\u015f\u0131r\u0131 iyimser bir “ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yan\u0131lsamas\u0131”na kap\u0131l\u0131r\u0131z. Genellikle kendimizin veya sevdiklerimizin kansere yakalanmas\u0131 veya bir araba kazas\u0131 ge\u00e7irmesi ihtimalinin, di\u011fer insanlara k\u0131yasla \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu tahmin ederiz.<\/p>\n

Birlik deneyimi kimliklerin birle\u015fmesi ya da payla\u015f\u0131lmas\u0131 hissi ba\u015fka birinin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131 benimsedi\u011fimizde artar ve olaylar\u0131 onun a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz s\u00fcrece g\u00fc\u00e7lenir. Empati kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hale geldi\u011fi an, \u00f6zellikle zengin bir ahenk olu\u015fur. Bir d\u00f6ng\u00fc i\u00e7inde birle\u015fen iki ki\u015finin zihinleri kayna\u015f\u0131r, hatta birbirlerinin c\u00fcmlelerini rahat\u00e7a tamamlarlar; evlilik ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131n “\u00e7ok yo\u011fun olumlama” dedikleri canl\u0131 bir ili\u015fkinin i\u015faretidir bu.<\/p>\n

Ben-Sen, de\u011fer verilen \u00f6teki ki\u015finin o s\u0131rada di\u011fer herkesten ayr\u0131 olarak alg\u0131land\u0131\u011f\u0131, t\u00fcm ay\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6zellikleriyle tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131, birle\u015ftirici bir ili\u015fkidir. Bu t\u00fcr derin temaslar, yak\u0131n ili\u015fkilerimizde en canl\u0131 bi\u00e7imde an\u0131msad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anlard\u0131r. Buber, “Ger\u00e7ek anlamda ya\u015famak, bulu\u015fmakt\u0131r,” diye yazarken, tam da bu b\u00fct\u00fcn\u00fcyle \u00e7evrimsel ili\u015fkiyi kastetmi\u015ftir.”<\/p>\n

Azizlik mertebesine y\u00fckselmedik\u00e7e, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z herkesle her zaman bir Sen ili\u015fkisi kurmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, kendimizden \u00e7ok \u015fey beklemek olur. Buber’e g\u00f6re, ola\u011fan ko\u015fullarda ya\u015fam ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak bu iki tarz aras\u0131nda gidip gelir; bizler bir t\u00fcr b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015f benli\u011fe, “s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00f6zenle ayr\u0131lm\u0131\u015f iki m\u0131nt\u0131ka”ya sahibiz: biri O, di\u011feri Sen. Sen, ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011fumuz anlar\u0131 kapsar. Ama hayat\u0131n ayr\u0131nt\u0131lar\u0131n\u0131 O tarz\u0131nda, i\u015flerin yap\u0131lmas\u0131na odakl\u0131 faydac\u0131 ileti\u015fimler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ele al\u0131r\u0131z.<\/p>\n

O Tarz\u0131n\u0131n Yararlar\u0131<\/strong><\/p>\n

New York Times’\u0131n k\u00f6\u015fe yazarlar\u0131ndan Nicholas Kristof, sayg\u0131n gazetecilik kariyeri ve ara\u015ft\u0131rmac\u0131 gazetecili\u011fiyle Pulitzer \u00d6d\u00fcl\u00fc’ne lay\u0131k g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc. Sava\u015flara, a\u00e7l\u0131k salg\u0131nlar\u0131na ve son yirmi-otuz y\u0131l\u0131n \u00f6nemli felaketlerine tan\u0131kl\u0131k ederken, bir gazeteci olarak tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hep korumu\u015ftu.<\/p>\n

Ancak bir g\u00fcn Kambo\u00e7ya’da bu tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yitirdi. D\u00fcnyan\u0131n her yerinde binlerce \u00e7ocu\u011fun seks tacirlerine k\u00f6le olarak sat\u0131lmas\u0131yla ilgili skandal\u0131 ara\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada oldu bu.<\/p>\n

O belirleyici an, Kambo\u00e7yal\u0131 bir \u00e7\u00f6p\u00e7atan kendisine Srey Neth adl\u0131 ufak tefek, titrek bir yeniyetme k\u0131z getirdi\u011finde ya\u015fand\u0131. Kristof, kendi deyi\u015fiyle “gazetecili\u011fe fena halde ters d\u00fc\u015fen” bir \u015fey yaparak k\u0131z\u0131 15 dolara sat\u0131n ald\u0131.<\/p>\n

Kristof, Srey Neth’i ve bir ba\u015fka bir k\u0131z\u0131 k\u00f6ylerine geri g\u00f6t\u00fcr\u00fcp serbest b\u0131rakarak, yeni bir ya\u015fama ba\u015flamalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu. Bir y\u0131l sonra Srey Neth, Pnom Penh’te bir estetik okulunu bitirmek \u00fczereydi ve kendi g\u00fczellik salonunu a\u00e7mak i\u00e7in sab\u0131rs\u0131zlan\u0131yordu. \u00d6teki k\u0131z ise trajik bir \u015fekilde, yine para kazanman\u0131n kolay yoluna do\u011fru s\u00fcr\u00fckleniyordu. K\u00f6\u015fesinde bu k\u0131zlardan bahseden Kristof \u00e7ok say\u0131da okuyucuyu etkileyerek, Srey Neth ve onun gibi k\u0131zlar\u0131n yeni bir hayata ba\u015flamalar\u0131na yard\u0131m eden bir hay\u0131r kurulu\u015funa ba\u011f\u0131\u015f yapmak \u00fczere harekete ge\u00e7irdi.<\/p>\n

Nesnellik, gazetecilik eti\u011finin temel ilkelerinden biridir. \u0130deal bir gazeteci, tarafs\u0131z bir g\u00f6zlemci olarak olaylar\u0131 herhangi bir \u015fekilde m\u00fcdahale etmeksizin izler ve haber verir. Kristof ise kesin s\u0131n\u0131rlar\u0131 olan gazetecilik rol\u00fcnden \u00e7\u0131k\u0131p, o tarafs\u0131z b\u00f6lgeyi a\u015farak habere bizzat m\u00fcdahil olmu\u015ftu.<\/p>\n

Gazetecili\u011fin kural\u0131, doktorlardan polis memurlar\u0131na kadar bir\u00e7ok ba\u015fka meslek erbab\u0131n\u0131n kurallar\u0131 gibi, Ben-O ili\u015fkisini zorunlu k\u0131lar. Bir cerrah, hislerinin zihin a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkilemesi ihtimaline kar\u015f\u0131, yak\u0131ndan ili\u015fkili oldu\u011fu birisini ameliyat etmemelidir; bir polis memuru, teoride, ki\u015fisel bir ba\u011flant\u0131n\u0131n tarafs\u0131zl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcrmesine asla izin vermemelidir.<\/p>\n

Araya bir “profesyonel mesafe” koyma ilkesi, her iki taraf\u0131 da g\u00f6revlerinin icras\u0131nda duygular\u0131n istikrars\u0131z, \u00f6nceden kestirilemeyen etkisinden korumay\u0131 ama\u00e7lar. O mesafeli tutumu s\u00fcrd\u00fcrmek, bir ki\u015fiyi kendi rol\u00fcn\u00fcn ba\u011flam\u0131nda hasta, su\u00e7lu olarak uyum sa\u011flamaks\u0131z\u0131n g\u00f6rmek anlam\u0131na gelir. Alt yol bizi an\u0131nda di\u011fer ki\u015finin s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131na ba\u011flarken, prefrontal sistemler daha net bir bi\u00e7imde d\u00fc\u015f\u00fcnebilmemiz i\u00e7in aradaki mesafeyi art\u0131r\u0131r. \u00dcst ve alt yollar aras\u0131nda kurulan denge, empatiyi etkili hale getirir.<\/p>\n

G\u00fcnl\u00fck ya\u015famda O tarz\u0131n\u0131n belirgin avantajlar\u0131 vard\u0131r, en az\u0131ndan s\u0131radan i\u015fleri aradan \u00e7\u0131karmam\u0131z\u0131 sa\u011flar. Dile getirilmeyen sosyal kurallar, hangi insanlarla duygusal d\u00f6ng\u00fc i\u00e7ine girmememiz gerekti\u011fine karar verirken bize yol g\u00f6sterir. G\u00fcnl\u00fck ya\u015fam bunun \u00f6rnekleriyle doludur: Ne zaman birisiyle sadece sosyal rol\u00fc ba\u011flam\u0131nda bir garson, d\u00fckkandaki bir tezgahtar olarak etkile\u015fime girmemiz beklense, ona tek boyutlu bir O gibi muamele ederek, “geri kalan” yanlar\u0131n\u0131, insan kimli\u011fini g\u00f6z ard\u0131 ederiz.<\/p>\n

Yirminci y\u00fczy\u0131l Frans\u0131z filozofu Jean Paul Sartre, bu tek boyutlulu\u011fu modern ya\u015famdaki daha geni\u015f \u00e7apl\u0131 bir yabanc\u0131la\u015fman\u0131n belirtisi olarak g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr. Toplumsal rolleri bir t\u00fcr “seremoni”, ba\u015fkalar\u0131na bir O muamelesi yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ayn\u0131 \u015fekilde muamele g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz, senaryosu iyi yaz\u0131lm\u0131\u015f bir davran\u0131\u015f tarz\u0131 olarak betimlemi\u015ftir. “Bakkal\u0131n, terzinin, m\u00fczayedecinin bir oyunu vard\u0131r; bu oyunda m\u00fc\u015fterilerini, kendilerinin bir bakkal, bir terzi, bir m\u00fczayedeciden ba\u015fka bir \u015fey olmad\u0131klar\u0131na ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar.”<\/p>\n

Ne var ki Sartre, bu Ben-O paravan\u0131 sayesinde bitmek bilmeyen bir dizi Ben-Sen kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131ndan ka\u00e7\u0131nman\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 yararlardan hi\u00e7 bahsetmemi\u015ftir. Bir garsonun a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131 mesafelili\u011fi onu \u00f6zel hayat\u0131na yap\u0131lacak m\u00fcdahalelerden kurtar\u0131r, ayn\u0131 zamanda hizmet etti\u011fi m\u00fc\u015fteriler i\u00e7in de bir mahremiyet alan\u0131 yarat\u0131r. Kendi rol\u00fcn\u00fcn d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmamas\u0131 i\u015fini verimli yapmas\u0131n\u0131 sa\u011flarken, bu arada dikkatini sadece hayal kurmay\u0131 ve fantezileri i\u00e7erse bile \u00f6zel ilgi ve u\u011fra\u015flar\u0131na y\u00f6nelterek i\u00e7sel \u00f6zerkli\u011fini korur. Rol\u00fc, toplumsal ya\u015famda bile ona bir mahremiyet h\u00fccresi sunar.<\/p>\n

Havadan sudan konu\u015fmak, b\u00f6yle kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece, bu h\u00fccreyi tehdit etmez. “O” rol\u00fcndeki ki\u015fi her zaman birisiyle bir “Sen” olarak ilgilenme, ge\u00e7ici olarak tam bir insan ki\u015fili\u011fine b\u00fcr\u00fcnme se\u00e7ene\u011fine sahiptir. Fakat genelde rol\u00fcn kendisi bir t\u00fcr perde i\u015flevi g\u00f6rerek, onu dolduran ki\u015fiyi k\u0131smen gizler. En az\u0131ndan ba\u015flang\u0131\u00e7ta g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015fey ki\u015fi de\u011fil, O’dur.<\/p>\n

Senli benli oldu\u011fumuz tan\u0131d\u0131klarla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 dikkat, g\u00fcl\u00fcmseme, e\u015fg\u00fcd\u00fcml\u00fc duru\u015f, hareketler ve benzeri \u015feylerden olu\u015fan s\u00f6zs\u00fcz bir dansa ikimiz de kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6l\u00e7\u00fcde, aram\u0131zdaki ahenk y\u00fckselir. Profesyonel bir roldeki biriyle bulu\u015ftu\u011fumuzda ise, bir ihtiyaca veya istenilen bir sonuca odaklanmaya e\u011filimli oluruz. Yard\u0131m ama\u00e7l\u0131 resmi rollerdeki doktor, hem\u015fire, dan\u0131\u015fman, psikoterapist gibiki\u015filerle etkile\u015fen insanlar \u00fczerinde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalar, oradaki standart ahenk \u00f6\u011felerinin, gayri resmi temaslarda bulunanlar aras\u0131ndakine k\u0131yasla her iki tarafta da \u00e7ok daha zay\u0131f oldu\u011funu g\u00f6stermektedir.<\/p>\n

Bu amaca y\u00f6nelik odaklanma, her iki tarafa da a\u015f\u0131lmas\u0131 gereken bir zorluk \u00e7\u0131kar\u0131r. Sonu\u00e7ta ahenk, profesyonel temas\u0131n etkilili\u011fi bak\u0131m\u0131ndan da \u00f6nemlidir. Psikoterapide terapist ile dan\u0131\u015fan\u0131 aras\u0131ndaki kimya, i\u015fleyen bir ittifak\u0131n olu\u015fup olu\u015fmayaca\u011f\u0131n\u0131 belirler. T\u0131bbi hizmetlerde iyi bir ahenk, hastan\u0131n doktoruna tavsiyelerine uyacak kadar g\u00fcvenmesini sa\u011flar.<\/p>\n

Yard\u0131m ama\u00e7l\u0131 mesleklerde \u00e7al\u0131\u015fan insanlar, profesyonel ili\u015fkilerinde ahenk \u00f6\u011felerinin i\u015flemesini sa\u011flamak i\u00e7in daha fazla \u00e7aba g\u00f6stermelidirler. Tarafs\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n, en az\u0131ndan bir par\u00e7a Ben-Sen duygusunun filizlenmesine yetecek kadar empatiyle dengelenmesi gerekir.

Reddedilmenin Ac\u0131s\u0131<\/strong><\/p>\n

Mary Duffy o hakikat an\u0131n\u0131art\u0131k bir ki\u015fi olarak de\u011fil de, sadece “B2 no’lu odadaki karsinoma” olarak bilindi\u011fini anlad\u0131\u011f\u0131 an\u0131 g\u00f6\u011f\u00fcs kanseri ameliyat\u0131ndan sonraki sabah ya\u015fad\u0131.<\/p>\n

Hi\u00e7 habersiz, beyaz \u00f6nl\u00fckl\u00fc yabanc\u0131lar bir doktor ve bir grup t\u0131p \u00f6\u011frencisi taraf\u0131ndan ku\u015fat\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Duffy hala yar\u0131 uykudayd\u0131. Doktor, tek kelime etmeden battaniyesini \u00fcst\u00fcnden \u00e7ekip, sanki bir vitrin mankeniymi\u015f gibi geceli\u011fini \u00e7\u0131kararak onu \u00e7\u0131plak b\u0131rakt\u0131.<\/p>\n

\u0130tiraz edemeyecek kadar mecalsiz olan Duffy, kendisini g\u00f6rmezlikten gelen doktora hitaben ancak i\u011fneleyici bir “Eh, g\u00fcnayd\u0131n,” demeyi ba\u015farabildi.<\/p>\n

Doktor ona yan\u0131t verece\u011fine, yata\u011f\u0131n \u00e7evresini saran t\u0131p \u00f6\u011frencilerine karsinoma \u00fczerine bir ders vermeye ba\u015flad\u0131. \u00d6\u011frencilerse nesnel bir kay\u0131ts\u0131zl\u0131k i\u00e7inde, kad\u0131n\u0131n \u00e7\u0131plak bedenine bak\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n

Nihayet doktor Duffy’ye do\u011frudan hitap etmeye tenezz\u00fcl edip, “Daha gaz \u00e7\u0131karmad\u0131n m\u0131?” diye sordu.<\/p>\n

Duffy, “Hay\u0131r, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc bulu\u015fmadan \u00f6nce yapmam bunu,” diye n\u00fckteli bir yan\u0131tla biraz insanca bir hava yaratmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ise, doktor al\u0131nm\u0131\u015f gibi bir tav\u0131r ald\u0131, sanki hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Oysa Duffy’nin o anda acilen istedi\u011fi tek \u015fey, doktorun kendisine az\u0131c\u0131k da olsa itibar kazand\u0131racak k\u00fc\u00e7\u00fck bir jestle insan ki\u015fili\u011fini olumlamas\u0131yd\u0131. Bir Ben-Sen an\u0131na ihtiyac\u0131 vard\u0131. Buldu\u011fu ise so\u011fuk bir O dozuydu.<\/p>\n

Duffy gibi biz de, d\u00f6ng\u00fcsel bir ba\u011flant\u0131 kurmay\u0131 bekledi\u011fimiz birinin, \u015fu ya da bu nedenle \u00e7emberin \u00f6b\u00fcr ucundan tutmay\u0131 ba\u015faramamas\u0131 durumunda ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u015fekilde rahats\u0131z oluruz. Sonu\u00e7ta, annesinin ilgi g\u00f6stermek istemedi\u011fi bir bebek gibi, kendimizi yoksun kalm\u0131\u015f hissederiz.<\/p>\n

Bu incinme duygusunun sinirsel bir temeli vard\u0131r. Beynimiz sosyal reddedili\u015fleri, fiziksel olarak incindi\u011fimiz zaman etkinle\u015fen bir alana di\u011fer \u015feyler aras\u0131nda, bedensel ac\u0131n\u0131n s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 duyumlar\u0131n\u0131 da \u00fcretti\u011fi bilinen \u00f6n singulat kortekse (ya da ACC’ye)kaydeder.<\/p>\n

UCLA’da bu konuyu ara\u015ft\u0131ran Matthevv Lieberman ve Naomi Eisenberger, ACC’nin, reddedilme tehlikesini saptayan ve beynin di\u011fer k\u0131s\u0131mlar\u0131n\u0131 buna g\u00f6re tepki vermeleri i\u00e7in uyaran bir sinirsel alarm sistemi i\u015flevi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyorlar. Onlara g\u00f6re, ACC bu \u015fekliyle, beyni fiziksel zararlara kar\u015f\u0131 uyaran mevcut donan\u0131m\u0131n s\u0131rt\u0131nda ta\u015f\u0131nan bir “sosyal ba\u011f sistemi”nin par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n

Reddedilme, beynin \u00f6ne \u00e7\u0131karmak \u00fczere tasarlanm\u0131\u015f gibi g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc ilkel bir tehdidi \u00e7a\u011fr\u0131\u015ft\u0131r\u0131r. Lieberman ve Eisenberger, insanl\u0131\u011f\u0131n tarih \u00f6ncesinde bir grubun par\u00e7as\u0131 olman\u0131n sa\u011f kal\u0131m a\u00e7\u0131s\u0131ndan hayati \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yorlar; d\u0131\u015flanmak o s\u0131ralarda bir idam h\u00fckm\u00fc olabilirdi, bug\u00fcn do\u011fadaki yavru memeliler i\u00e7in hala ge\u00e7erli bir durumdur bu. Beynin ac\u0131 merkezi sosyal d\u0131\u015flanmaya kar\u015f\u0131 bu duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131, muhtemel kovulma konusunda bir uyar\u0131 i\u015fareti olarak ve belki de bizi tehlike alt\u0131ndaki ili\u015fkiyi d\u00fczeltmeye te\u015fvik etmek amac\u0131yla geli\u015ftirmi\u015f olabilir.<\/p>\n

Bu fikir, bir terslemenin yak\u0131c\u0131 s\u0131z\u0131s\u0131n\u0131 belirtmek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z mecazlar\u0131 da mant\u0131kl\u0131 hale getirir; “k\u0131r\u0131k kalp” ya da “incinmi\u015f hisler”, duygusal sanc\u0131n\u0131n fiziksel yap\u0131s\u0131n\u0131 ima eder. Bedensel ve sosyal ac\u0131n\u0131n bu \u015fekilde e\u015fitlenmesi, insanlar\u0131n konu\u015fmas\u0131nda da z\u0131mnen kabul edilmi\u015f g\u00f6r\u00fcnmektedir: D\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok dilinde sosyal ac\u0131y\u0131 betimleyen s\u00f6zc\u00fckler, bedensel incinmeyi ifade eden deyimlerin s\u00f6zl\u00fc\u011f\u00fcnden al\u0131nmad\u0131r.<\/p>\n

Etkileyici bir \u00f6rnek olarak, ACC’si hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f bir maymun yavrusu annesinden ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131rarak belirtmeyi beceremez; do\u011fas\u0131ndaki b\u00f6yle bir eksiklik, kolayl\u0131kla yavrunun ya\u015fam\u0131n\u0131 tehlikeye sokabilir. Benzer \u015fekilde, ACC’sinde lezyonlar olan bir ana maymun, s\u0131k\u0131nt\u0131 i\u00e7indeki bir yavrusunun \u00e7\u0131\u011fl\u0131klar\u0131na tepki olarak onu korumak amac\u0131yla kendine \u00e7ekemez. \u0130nsanlarda, bebe\u011finin a\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 duyan bir annenin ACC’si, kar\u015f\u0131l\u0131k verinceye kadar etkin kal\u0131r.<\/p>\n

\u00c7ok eski zamanlardan gelen ba\u011flant\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 koruma ihtiyac\u0131m\u0131z, g\u00f6zya\u015f\u0131 ile kahkahan\u0131n neden beynin en eski par\u00e7as\u0131 olan beyin sap\u0131nda birbirine yak\u0131n alanlar\u0131 payla\u015ft\u0131klar\u0131na a\u00e7\u0131klama getirebilir. G\u00fclmek ve a\u011flamak do\u011fum ve \u00f6l\u00fcmler, d\u00fc\u011f\u00fcnler ve uzun s\u00fcre ertelenen yeniden bulu\u015fmalar gibi \u00e7ok \u00f6nemli sosyal ba\u011flant\u0131 anlar\u0131nda kendili\u011finden do\u011fan tepkilerdir. Ayr\u0131lman\u0131n h\u00fczn\u00fc de, sosyal ba\u011f kurman\u0131n ne\u015fesi de, ba\u011flant\u0131n\u0131n ilkel g\u00fcc\u00fcn\u00fc ortaya koyar.<\/p>\n

Yak\u0131nl\u0131k ihtiyac\u0131m\u0131z\u0131n kar\u015f\u0131lanmamas\u0131, duygusal bozukluklara yol a\u00e7abilir. Psikologlar sorunlu, tehlikeye girmi\u015f ili\u015fkilerin neden oldu\u011fu \u00f6zel mutsuzlu\u011fu tarif etmek i\u00e7in “sosyal depresyon” terimini icat etmi\u015flerdir. Toplumdan d\u0131\u015flanmaya da bunun korkusu ayn\u0131 zamanda kayg\u0131n\u0131n da en yayg\u0131n nedenlerinden biridir. Dahil olma hissi, s\u0131kl\u0131kla sosyal temas ya da \u00e7ok say\u0131da ili\u015fki kurmaktan \u00e7ok, birka\u00e7 kilit ili\u015fkide kendimizi ne derece kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f hissetti\u011fimize dayan\u0131r.<\/p>\n

Terk edilme, ayr\u0131lma ya da reddedilme tehlikesine kar\u015f\u0131 tetikte bekleyen bir donan\u0131m sistemine sahip olmam\u0131z bo\u015funa de\u011fildir: Bunlar bug\u00fcn simgesel tehlikeler olsa da, bir zamanlar ya\u015fam\u0131n kendisine kar\u015f\u0131 ger\u00e7ek bir tehdit olu\u015ftururlard\u0131. Yine de, bir Sen olmay\u0131 umarken, sanki hi\u00e7 \u00f6nemimiz yokmu\u015f gibi bir O muamelesi g\u00f6rmek, bize keskin bir ac\u0131 verir.<\/p>\n

Empati mi, Yans\u0131tma m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Yeni bir hastayla ilk kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 anlatan bir psikanalist, inceden inceye bir tedirginlik hissetti\u011fini hat\u0131rl\u0131yordu. “Bunun kolayl\u0131kla kap\u0131ld\u0131\u011f\u0131m bir\u00e7ok kayg\u0131 t\u00fcr\u00fcnden biri oldu\u011funu belli belirsiz fark ettim,” dedi bana.<\/p>\n

Onu bu kadar tedirgin eden neydi? Dikkatle dinledi\u011fi hastas\u0131n\u0131 tepeden t\u0131rna\u011fa s\u00fczerken, en rahats\u0131z edici ayr\u0131nt\u0131n\u0131n, hastan\u0131n \u00fczerindeki jilet gibi \u00fct\u00fclenmi\u015f, hi\u00e7 k\u0131r\u0131\u015f\u0131ks\u0131z pantolon oldu\u011funu fark etmi\u015fti.<\/p>\n

Ac\u0131 bir ifadeyle, “Eddie Bauer’\u0131n ana katalogundan \u00e7\u0131km\u0131\u015f gibi” g\u00f6r\u00fcnen hastas\u0131n\u0131n yan\u0131nda kendisini “standart d\u0131\u015f\u0131 bedenlerin ve defolu mallar\u0131n talep \u00fczerine temin edilebilece\u011fini bildiren arka sayfadaki ek”e benzetti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

Psikanalist \u00f6yle huzursuz olmu\u015ftu ki, k\u0131r\u0131\u015f k\u0131r\u0131\u015f pamuklu pantolonunun pa\u00e7alar\u0131n\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in, g\u00f6z temas\u0131n\u0131 hi\u00e7 kaybetmeden iskemlesinde \u00f6ne do\u011fru e\u011filmi\u015fti.<\/p>\n

Daha sonra hasta, annesinin y\u00fcz\u00fcndeki kat\u0131 ve sessiz ho\u015fnutsuzluk ifadesinin g\u00fc\u00e7l\u00fc an\u0131s\u0131n\u0131 anlatm\u0131\u015ft\u0131. Bu da, kendi annesinin \u00fct\u00fcl\u00fc pantolon giymesi i\u00e7in defalarca yapt\u0131\u011f\u0131 ikazlar\u0131 hat\u0131rlayan psikanalistin kafas\u0131nda bir \u00e7a\u011fr\u0131\u015f\u0131m yapm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Psikanalist, o an\u0131 ince ayarl\u0131 bir empatinin terapide oynad\u0131\u011f\u0131 hayati role \u00f6rnek olarak anlatm\u0131\u015ft\u0131; kendi deyi\u015fiyle bu anlar, terapistin hastas\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda “tam hedefi” buldu\u011funu hissetti\u011fi, onun i\u00e7inde hangi hislerin uyand\u0131\u011f\u0131n\u0131 isabetle sezebildi\u011fi anlard\u0131. Ne yaz\u0131k ki, analistin hissetti\u011fi \u015feylerin bir k\u0131sm\u0131 kendi duygusal haznesinden kaynaklan\u0131r ve kendi i\u00e7sel ger\u00e7ekli\u011finin hastan\u0131nkine yans\u0131t\u0131lmas\u0131 \u015feklini al\u0131r. Yans\u0131tma di\u011fer ki\u015finin i\u00e7sel ger\u00e7ekli\u011fini g\u00f6z ard\u0131 eder: Yans\u0131tma yaparken, \u00f6tekinin bizim gibi hissetti\u011fini ve d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc varsayar\u0131z.<\/p>\n

Bu e\u011filim uzun zaman \u00f6nce, insan do\u011fas\u0131nda “kendi duygular\u0131m\u0131z\u0131n ayn\u0131s\u0131n\u0131” ba\u015fkalar\u0131na y\u00fcklemek ve “kafam\u0131zda en \u00e7ok yer i\u015fgal eden fikirleri her yerde bulmak” gibi “kayda de\u011fer bir e\u011filim” g\u00f6zlemlemi\u015f olan David Hume taraf\u0131ndan fark edilmi\u015fti. Ancak tam bir yans\u0131tmada, hi\u00e7bir uyum ya da ayar kayg\u0131s\u0131 g\u00fctmeden, sadece kendi d\u00fcnyam\u0131z\u0131n haritas\u0131n\u0131 ba\u015fka birininkinin \u00fcst\u00fcne \u00e7izeriz. Kendi i\u00e7 d\u00fcnyalar\u0131n\u0131n i\u00e7inde kaybolmu\u015f insanlar\u0131n, o duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 alg\u0131lad\u0131klar\u0131 herhangi bir kimseye yans\u0131tmaktan ba\u015fka se\u00e7enekleri yoktur.<\/p>\n

Baz\u0131lar\u0131, her empati ediminin incelikli bir yans\u0131tma i\u00e7erdi\u011fini, yani ba\u015fka birine ayak uydurman\u0131n, kendi i\u00e7imizde, yan\u0131lg\u0131yla da olsa kolayl\u0131kla ona atfedebilece\u011fimiz hislerle d\u00fc\u015f\u00fcnceleri tetikledi\u011fini ileri s\u00fcrmektedirler. Psikanalistin \u00f6n\u00fcndeki zorluk, kendi yans\u0131tmalar\u0131n\u0131 teknik deyimle “kar\u015f\u0131 aktar\u0131m”\u0131 ger\u00e7ek empatiden ay\u0131rt etmektir. Terapist kendi i\u00e7indeki hislerin hangilerinin hastan\u0131nkileri yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hangilerinin kendi ge\u00e7mi\u015finden geldi\u011fini fark etti\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fcde, hastan\u0131n ger\u00e7ekte ne hissetti\u011fini \u00e7\u00f6zebilir.<\/p>\n

Yans\u0131tma \u00f6tekini bir O yap\u0131yorsa, empati de \u00f6tekini bir Sen olarak g\u00f6r\u00fcr. Biz kendi alg\u0131m\u0131z\u0131 \u00f6teki ki\u015finin ger\u00e7ekli\u011fine “uydurmaya” \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, empati bir geribildirim d\u00f6ng\u00fcs\u00fc yarat\u0131r. Kendi tepkilerini g\u00f6zleyen terapist, ilk \u00f6nce kendi bedeninde hissetti\u011fi, ama oradan kaynaklanmayan bir duyguyu fark edebilir; o duygu, hastada sezdi\u011fi bir \u015feyden kaynaklanmaktad\u0131r. Anlam\u0131 ise, dan\u0131\u015fan terapist ili\u015fkisi geli\u015ftik\u00e7e, aralar\u0131nda gide gele tekrarland\u0131k\u00e7a ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r. Daha sonra empati uyumu art\u0131r\u0131rken, terapist de o i\u00e7sel anlam\u0131 payla\u015farak \u00f6teki ki\u015finin deneyimini kendisine geri yans\u0131tabilir.<\/p>\n

Kendimizi iyi hissetmemiz bir \u00f6l\u00e7\u00fcde ba\u015fkalar\u0131n\u0131n bizi bir Sen olarak g\u00f6rmesine ba\u011fl\u0131d\u0131r; ba\u011flant\u0131 kurma arzumuz, en az\u0131ndan ayakta kalmay\u0131 destekleyen ilkel bir insani ihtiya\u00e7t\u0131r. Bug\u00fcn o ihtiyac\u0131n sinirsel yank\u0131s\u0131, O ile Sen aras\u0131ndaki farka kar\u015f\u0131 duyarl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 y\u00fckseltmekte ve sosyal d\u0131\u015flanmay\u0131 bedensel ac\u0131 kadar derinden hissetmemize yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n

Bir O muamelesi g\u00f6rmek bizi bu kadar tedirgin etti\u011fine g\u00f6re, demek ki \u00f6tekileri hep \u00f6yle g\u00f6renler \u00f6zellikle rahats\u0131z edicidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Sen ve O K\u0131z karde\u015fi k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce \u00f6lm\u00fc\u015f olan bir kad\u0131n, kendi k\u0131z karde\u015fini birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce kaybetmi\u015f bir erkek arkada\u015f\u0131n\u0131n telefon edip ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 diledi\u011fini anlatt\u0131 bana. Arkada\u015f\u0131 taziyelerini bildirmi\u015f ve onun empatili s\u00f6zlerinden duygulanan kad\u0131n, karde\u015finin uzun s\u00fcren hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n dokunakl\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla onu kaybetmekten duydu\u011fu b\u00fcy\u00fck \u00fcz\u00fcnt\u00fcden s\u00f6z etmi\u015fti. Ancak telefonda konu\u015furken hatt\u0131n […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":{"0":"post-6883","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-psikoloji"},"yoast_head":"\nBen,Sen,O | Sosyal Zeka - Daniel Goleman - narteks.net<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"tr_TR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ben,Sen,O | Sosyal Zeka - Daniel Goleman\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Sen ve O K\u0131z karde\u015fi k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce \u00f6lm\u00fc\u015f olan bir kad\u0131n, kendi k\u0131z karde\u015fini birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce kaybetmi\u015f bir erkek arkada\u015f\u0131n\u0131n telefon edip ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 diledi\u011fini anlatt\u0131 bana. Arkada\u015f\u0131 taziyelerini bildirmi\u015f ve onun empatili s\u00f6zlerinden duygulanan kad\u0131n, karde\u015finin uzun s\u00fcren hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n dokunakl\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla onu kaybetmekten duydu\u011fu b\u00fcy\u00fck \u00fcz\u00fcnt\u00fcden s\u00f6z etmi\u015fti. Ancak telefonda konu\u015furken hatt\u0131n […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"narteks.net\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2012-06-28T15:25:08+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/www.london.nhs.uk\/webimages\/logos\/POD\/Photos\/Daniel%20Goleman%20Younger%20big.jpg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@narteks\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Yazan:\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Tar\u0131k\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tahmini okuma s\u00fcresi\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"26 dakika\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/\"},\"author\":{\"name\":\"Tar\u0131k\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\"},\"headline\":\"Ben,Sen,O | Sosyal Zeka – Daniel Goleman\",\"datePublished\":\"2012-06-28T15:25:08+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/\"},\"wordCount\":5215,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.london.nhs.uk\/webimages\/logos\/POD\/Photos\/Daniel%20Goleman%20Younger%20big.jpg\",\"articleSection\":[\"Psikoloji\"],\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/\",\"name\":\"Ben,Sen,O | Sosyal Zeka - Daniel Goleman - narteks.net\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"http:\/\/www.london.nhs.uk\/webimages\/logos\/POD\/Photos\/Daniel%20Goleman%20Younger%20big.jpg\",\"datePublished\":\"2012-06-28T15:25:08+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"tr\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/#primaryimage\",\"url\":\"http:\/\/www.london.nhs.uk\/webimages\/logos\/POD\/Photos\/Daniel%20Goleman%20Younger%20big.jpg\",\"contentUrl\":\"http:\/\/www.london.nhs.uk\/webimages\/logos\/POD\/Photos\/Daniel%20Goleman%20Younger%20big.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Anasayfa\",\"item\":\"https:\/\/narteks.net\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Ben,Sen,O | Sosyal Zeka – Daniel Goleman\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#website\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"name\":\"narteks.net\",\"description\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\"},\"alternateName\":\"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"tr\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#organization\",\"name\":\"narteks.net\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png\",\"width\":300,\"height\":90,\"caption\":\"narteks.net\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/x.com\/narteks\",\"https:\/\/instagram.com\/narteksnet\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca\",\"name\":\"Tar\u0131k\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"tr\",\"@id\":\"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Tar\u0131k\"},\"sameAs\":[\"http:\/\/narteks.net\"],\"url\":\"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ben,Sen,O | Sosyal Zeka - Daniel Goleman - narteks.net","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/","og_locale":"tr_TR","og_type":"article","og_title":"Ben,Sen,O | Sosyal Zeka - Daniel Goleman","og_description":"Sen ve O K\u0131z karde\u015fi k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce \u00f6lm\u00fc\u015f olan bir kad\u0131n, kendi k\u0131z karde\u015fini birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce kaybetmi\u015f bir erkek arkada\u015f\u0131n\u0131n telefon edip ba\u015fsa\u011fl\u0131\u011f\u0131 diledi\u011fini anlatt\u0131 bana. Arkada\u015f\u0131 taziyelerini bildirmi\u015f ve onun empatili s\u00f6zlerinden duygulanan kad\u0131n, karde\u015finin uzun s\u00fcren hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n dokunakl\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla onu kaybetmekten duydu\u011fu b\u00fcy\u00fck \u00fcz\u00fcnt\u00fcden s\u00f6z etmi\u015fti. Ancak telefonda konu\u015furken hatt\u0131n […]","og_url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/","og_site_name":"narteks.net","article_published_time":"2012-06-28T15:25:08+00:00","og_image":[{"url":"http:\/\/www.london.nhs.uk\/webimages\/logos\/POD\/Photos\/Daniel%20Goleman%20Younger%20big.jpg","type":"","width":"","height":""}],"author":"Tar\u0131k","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@narteks","twitter_site":"@narteks","twitter_misc":{"Yazan:":"Tar\u0131k","Tahmini okuma s\u00fcresi":"26 dakika"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/"},"author":{"name":"Tar\u0131k","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca"},"headline":"Ben,Sen,O | Sosyal Zeka – Daniel Goleman","datePublished":"2012-06-28T15:25:08+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/"},"wordCount":5215,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.london.nhs.uk\/webimages\/logos\/POD\/Photos\/Daniel%20Goleman%20Younger%20big.jpg","articleSection":["Psikoloji"],"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/","url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/","name":"Ben,Sen,O | Sosyal Zeka - Daniel Goleman - narteks.net","isPartOf":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"http:\/\/www.london.nhs.uk\/webimages\/logos\/POD\/Photos\/Daniel%20Goleman%20Younger%20big.jpg","datePublished":"2012-06-28T15:25:08+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/#breadcrumb"},"inLanguage":"tr","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/#primaryimage","url":"http:\/\/www.london.nhs.uk\/webimages\/logos\/POD\/Photos\/Daniel%20Goleman%20Younger%20big.jpg","contentUrl":"http:\/\/www.london.nhs.uk\/webimages\/logos\/POD\/Photos\/Daniel%20Goleman%20Younger%20big.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/2012\/06\/28\/benseno-sosyal-zeka-daniel-goleman\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Anasayfa","item":"https:\/\/narteks.net\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Ben,Sen,O | Sosyal Zeka – Daniel Goleman"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/narteks.net\/#website","url":"https:\/\/narteks.net\/","name":"narteks.net","description":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","publisher":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization"},"alternateName":"K\u00fclt\u00fcr Sanat Edebiyat Felsefe","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/narteks.net\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"tr"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/narteks.net\/#organization","name":"narteks.net","url":"https:\/\/narteks.net\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","contentUrl":"https:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/narteks.png","width":300,"height":90,"caption":"narteks.net"},"image":{"@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/x.com\/narteks","https:\/\/instagram.com\/narteksnet"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/61f37d9834294b72d31d274e7ed79bca","name":"Tar\u0131k","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"tr","@id":"https:\/\/narteks.net\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/50865afb55632c4ae467e0af0930f6510aa2297d8014be502a55b14f3b7550cf?s=96&d=mm&r=g","caption":"Tar\u0131k"},"sameAs":["http:\/\/narteks.net"],"url":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/author\/narbak\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6883","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6883"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6883\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6883"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6883"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/narteks.net\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6883"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}