![\"\"](\"http:\/\/narteks.net\/wp-content\/uploads\/fernando_pessoa-2-150x150.jpg\")
Yeme\u011fi bitirmi\u015ftik. Kar\u015f\u0131mda banker, t\u00fcccar ve naml\u0131 bir istif\u00e7i olan dostum, dalg\u0131n dalg\u0131n sigaras\u0131n\u0131 t\u00fctt\u00fcr\u00fcyordu. Sohbet can \u00e7eki\u015ferek ilerlemi\u015f art\u0131k bir \u00f6l\u00fc gibi aram\u0131zda yat\u0131yordu. Ben de bu sohbeti diriltme \u00e7abas\u0131yla akl\u0131mdan tesad\u00fcfen ge\u00e7iveren ilk d\u00fc\u015f\u00fcnceye sar\u0131ld\u0131m. G\u00fcl\u00fcmseyerek y\u00fcz\u00fcne bakt\u0131m:<\/p>\n
\u201cSadede gelecek olursak, ge\u00e7enlerde bana, eskiden sizin anar\u015fist oldu\u011funuzu s\u00f6ylediler.\u201d<\/p>\n
\u201cEskiden mi, hay\u0131r! Eskiden de anar\u015fisttim, \u015fimdi de anar\u015fistim. Bu noktada de\u011fi\u015fmedim. Ben anar\u015fistim.\u201d<\/p>\n
\u201cBak\u0131n hele! Siz bir anar\u015fistsiniz, \u00f6yle mi? Hangi a\u00e7\u0131dan anar\u015fistsiniz? Tabii e\u011fer bu s\u00f6zc\u00fc\u011fe farkl\u0131 bir anlam vermiyorsan\u0131z\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cBildik anlamdan farkl\u0131 m\u0131 kullan\u0131yorum? Kesinlikle de\u011fil. Bu s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc en s\u0131radan anlam\u0131yla kullan\u0131yorum.\u201d<\/p>\n
\u201cYani, \u015fu i\u015f\u00e7i \u00f6rg\u00fctlerinde g\u00f6r\u00fclen tipler gibi mi anar\u015fistsiniz siz de bunu mu demek istiyorsunuz? Bombalar\u0131 ve sendikalar\u0131yla ortal\u0131kta dolanan o tipler ile sizin aran\u0131zda ger\u00e7ekte hi\u00e7 fark yok mu?\u201d<\/p>\n
\u201cFark var elbette\u2026 Ama sizin sand\u0131\u011f\u0131n\u0131z noktada de\u011fil. Siz belki de benim sosyal kuramlar\u0131m\u0131n onlar\u0131nkine benzemedi\u011fini san\u0131yorsunuz?\u201d<\/p>\n
\u201cAa, evet, anl\u0131yorum! Siz kuramsal olarak anar\u015fistsiniz; ama uygulamada\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cKuramda ne kadar anar\u015fistsem uygulamada da o kadar anar\u015fistim. Uygulamaya gelince fazlas\u0131yla anar\u015fistim; hem de sizin s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011finiz t\u00fcm o tiplerden daha fazla. \u00dcstelik t\u00fcm ya\u015fam\u0131m da bunun kan\u0131t\u0131.\u201d<\/p>\n
\u201cAnlamad\u0131m?\u201d<\/p>\n
\u201cT\u00fcm ya\u015fam\u0131m bunun kan\u0131t\u0131 elbette. Sizin bu sorunu bilin\u00e7li bir bi\u00e7imde incelemedi\u011finiz ortada. \u0130\u015fte bu y\u00fczden, aptalca \u015feyler s\u00f6yledi\u011fimi ya da sizinle alay etti\u011fimi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz.\u201d<\/p>\n
\u201cDostum, hi\u00e7bir \u015fey anlam\u0131yorum! Belki de\u2026 belki de kendi varolu\u015funuzu bozguncu, asosyal olarak de\u011ferlendiriyorsunuz. Anar\u015fizme de verdi\u011finiz anlam bu\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cHay\u0131r, \u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 daha \u00f6nce s\u00f6yledim size \u2013 bu kelimeye herkesin verdi\u011fi anlamdan farkl\u0131 bir anlam vermedi\u011fimi defalarca tekrarlad\u0131m.\u201d<\/p>\n
\u201cTamam, tamam\u2026 Ama h\u00e2l\u00e2 anlam\u0131yorum. Yani, dostum, sizin ger\u00e7ekten anar\u015fist olan kuram\u0131n\u0131z ile bunun ya\u015fam\u0131n\u0131zda, bug\u00fcnk\u00fc ya\u015fam\u0131n\u0131zda uygulan\u0131\u015f\u0131 aras\u0131nda hi\u00e7 fark olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u0131 s\u00f6ylemek istiyorsunuz? Genel olarak anar\u015fist denen bu insanlar\u0131n ya\u015fam\u0131na t\u0131pat\u0131p benzer bir ya\u015fam s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcze beni inand\u0131rmak m\u0131 istiyorsunuz?\u201d<\/p>\n
\u201cHay\u0131r; s\u00f6z konusu olan bu de\u011fil! Demek istedi\u011fim, benim kuram\u0131m ile g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131m aras\u0131nda uyu\u015fmayan tek bir nokta yoktur; tersine mutlak bir uyum vard\u0131r. Bombalara ve sendikalara d\u00fc\u015fk\u00fcn o tiplerle ayn\u0131 ya\u015fam\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmedi\u011fim kesin. Ama anar\u015fizm ile kendi idealleri aras\u0131nda \u00e7eli\u015fkiye d\u00fc\u015fenler onlard\u0131r, onlar\u0131n ya\u015fam\u0131d\u0131r. Benimki de\u011fil. Anar\u015fizmin kuram\u0131 ile uygulamas\u0131 bende \u2013evet, banker olan bende; hatta b\u00fcy\u00fck t\u00fcccar, vurguncu bile diyebilirsiniz bana\u2013 birle\u015fiyor ve kusursuz ifadesine kavu\u015fuyor. Siz beni bu aptallarla, bomba ve sendika sevdal\u0131lar\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131p hangi noktada onlardan farkl\u0131 oldu\u011fumu bana g\u00f6stermek istiyorsunuz. Ben anar\u015fistim elbette; ne var ki aram\u0131zdaki fark, onlar\u0131n yaln\u0131zca kuramda anar\u015fist olmalar\u0131d\u0131r; bense hem kuramda hem uygulamada anar\u015fistim. Onlar anar\u015fist ve aptal; ben, anar\u015fist ve zekiyim. Ba\u015fka bir deyi\u015fle dostum, ger\u00e7ek anar\u015fist benim. Bu insanlar, bombalar\u0131 ve sendikalar\u0131yla (ben de \u00f6yleydim elbette, ama ben son derece ger\u00e7ek anar\u015fizmim sayesinde bu durumdan kurtuldum) bu insanlar; anar\u015fizmin d\u00f6k\u00fcnt\u00fcleri, b\u00fcy\u00fck liberal doktrinin i\u011fdi\u015f edilmi\u015f di\u015fileri.\u201d<\/p>\n
\u201c\u00c7ok ileri gittiniz! Tamam\u0131yla deli sa\u00e7mas\u0131. Peki siz ya\u015fam\u0131n\u0131z\u0131 \u2013demek istedi\u011fim banker ve t\u00fcccar olarak ya\u015fam\u0131n\u0131z\u0131\u2013 anar\u015fist kuramlarla nas\u0131l ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131yorsunuz? Anar\u015fist kuramdan anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131n herhangi bir anar\u015fistin anlad\u0131\u011f\u0131ndan hi\u00e7 de farkl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcze g\u00f6re bunlar\u0131 nas\u0131l ba\u011fda\u015ft\u0131r\u0131yorsunuz? \u00dcstelik bu insanlardan fark\u0131n\u0131z\u0131n onlardan daha fazla anar\u015fist olman\u0131z oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorsunuz, \u00f6yle de\u011fil mi?\u201d<\/p>\n
\u201cKesinlikle.\u201d<\/p>\n
\u201cHi\u00e7bir \u015fey anlam\u0131yorum.\u201d<\/p>\n
\u201cPeki anlamak ister misiniz?\u201d<\/p>\n
\u201cHem de nas\u0131l!\u201d<\/p>\n
Purosunu dudaklar\u0131ndan \u00e7ekti. Zaten s\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fc. Yava\u015f\u00e7a tekrar yakt\u0131, s\u00f6nen kibriti elinde tutarak nazik\u00e7e k\u00fcl tablas\u0131na b\u0131rakt\u0131. Sonunda, ba\u015f\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131p s\u00f6ze ba\u015flad\u0131:<\/p>\n
\u201cDinleyin. Lizbon\u2019un i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131nda, halktan insanlar aras\u0131nda d\u00fcnyaya geldim. Tahmin edebilece\u011finiz gibi hi\u00e7bir \u015fey miras kalmad\u0131 bana: ne toplumsal konum, ne de beni e\u011fitecek ko\u015fullar. Sahip oldu\u011fum tek \u015fey berrak bir zek\u00e2 ve olduk\u00e7a belirgin bir irade g\u00fcc\u00fcyd\u00fc. Ama bunlar do\u011fal yetilerdi, m\u00fctevaz\u0131 k\u00f6kenlerim bunlar\u0131 elimden alamazd\u0131.<\/p>\n
\u0130\u015f\u00e7iydim, \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m, zor bir hayat\u0131m oldu; asl\u0131nda, o ortamda do\u011fmu\u015f insanlar\u0131n \u00e7o\u011fu neyse ben de oydum. A\u00e7l\u0131k \u00e7ektim, demiyorum ama a\u00e7l\u0131\u011f\u0131n pek de uza\u011f\u0131nda de\u011fildim. A\u00e7l\u0131kla tan\u0131\u015fm\u0131\u015f olsayd\u0131m bile bu, daha sonra olacaklar\u0131, size anlatacaklar\u0131m\u0131, ne o d\u00f6nemki ya\u015fam\u0131m\u0131 ne de bug\u00fcn\u00fcm\u00fc de\u011fi\u015ftirirdi.<\/p>\n
Uzun s\u00f6z\u00fcn k\u0131sas\u0131, s\u0131radan bir i\u015f\u00e7iydim; herkes gibi ben de \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7al\u0131\u015fmak gerekiyordu ama m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca az \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m. Zekiydim. F\u0131rsat bulduk\u00e7a okuyordum, tart\u0131\u015f\u0131yordum ve aptal biri olmad\u0131\u011f\u0131mdan, derin bir tatminsizlik i\u00e7indeydim. Kaderime ve bana dayatt\u0131\u011f\u0131 toplumsal ko\u015fullara kar\u015f\u0131 derinden isyan duyuyordum. Dedi\u011fim gibi kaderim asl\u0131nda \u00e7ok k\u00f6t\u00fc olabilirdi; ama o d\u00f6nemde Kader\u2019in bana olas\u0131 t\u00fcm adaletsizlikleri reva g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve toplumsal uzla\u015fmalar\u0131 yaln\u0131zca bu ama\u00e7 i\u00e7in kullanm\u0131\u015f oldu\u011funu san\u0131yordum. Yirmi-yirmi bir ya\u015flar\u0131ndayd\u0131m, i\u015fte o s\u0131rada anar\u015fist oldum.\u201d<\/p>\n
Bir an sustu. Bana do\u011fru biraz daha d\u00f6nerek s\u00f6z\u00fcne devam etti, hafif\u00e7e \u00f6ne e\u011filmi\u015fti:<\/p>\n
\u201cNeredeyse hep bilin\u00e7li biriydim. \u0130\u00e7imdeki isyan\u0131 hissetti\u011fimden, bu isyan\u0131 anlama y\u00f6n\u00fcnde \u00e7aba harcad\u0131m. Bunun \u00fczerine bilin\u00e7li ve inan\u00e7l\u0131 bir anar\u015fist oldum \u2013bug\u00fcn oldu\u011fum gibi\u2013 bilin\u00e7li ve inan\u00e7l\u0131 anar\u015fist.\u201d<\/p>\n
\u201cPeki ya bug\u00fcn inand\u0131\u011f\u0131n\u0131z bu kurama, o d\u00f6nemde de inan\u0131yor muydunuz?\u201d<\/p>\n
\u201cKesinlikle. Tek bir anar\u015fist kuram vard\u0131r, tek bir ger\u00e7ek kuram. Bug\u00fcnk\u00fc kuram\u0131m, anar\u015fist olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m o d\u00f6nemki kuram\u0131mla ayn\u0131d\u0131r. Siz de anlayacaks\u0131n\u0131z\u2026 Ne diyordum, do\u011fa beni olduk\u00e7a berrak bir bilin\u00e7le donatt\u0131\u011f\u0131ndan, bilin\u00e7li bir anar\u015fist olmu\u015ftum. Peki anar\u015fist kimdir? \u0130nsanlar\u0131, do\u011fduklar\u0131 anda toplumsal bak\u0131mdan e\u015fitsiz k\u0131lan adaletsizli\u011fe isyan eden biri; basit\u00e7e ifade edersek \u00f6z\u00fc budur. \u015eu an size belirtti\u011fim \u015fey, psikolojik ad\u0131mlar, ba\u015fka deyi\u015fle nas\u0131l anar\u015fist olundu\u011fu; kuramsal yan\u0131n\u0131 daha sonra g\u00f6rece\u011fiz. \u015eimdilik, benim durumumda bulunan zeki bir erkek \u00e7ocu\u011funun isyan\u0131n\u0131 iyi anlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n, yeter. Etraf\u0131nda neler g\u00f6r\u00fcr, b\u00f6yle biri? Falanca, milyonerin o\u011flu olarak do\u011fmu\u015ftur, paran\u0131n uzak tutabilece\u011fi ya da yat\u0131\u015ft\u0131rabilece\u011fi \u00fcz\u00fcnt\u00fclere \u2013bunlar da az de\u011fildir\u2013 kar\u015f\u0131 daha be\u015fikten itibaren korunur; bir di\u011feri sefil ko\u015fullarda do\u011far ve bu da zaten fazlas\u0131yla kalabal\u0131k olan ailesine beslenecek fazladan bir bo\u011faz daha eklenmesi demektir. Filanca, kont ya da marki olarak do\u011far, dolay\u0131s\u0131yla ne yaparsa yaps\u0131n, bu s\u0131fatla herkesten sayg\u0131 ve sevgi g\u00f6r\u00fcr; bir di\u011feri, benim do\u011fdu\u011fum yerde do\u011far ve en az\u0131ndan, insan gibi davran\u0131lmak hakk\u0131na sahip olmak i\u00e7in bile att\u0131\u011f\u0131 her ad\u0131ma dikkat etmek zorundad\u0131r. Kimileri e\u011fitim g\u00f6rme, gezip dola\u015fma, kendini geli\u015ftirme olana\u011f\u0131yla do\u011farlar, dolay\u0131s\u0131yla do\u011fu\u015ftan zeki olanlardan daha zeki olma olana\u011f\u0131na kavu\u015furlar. Her alanda bu b\u00f6yledir\u2026<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak Do\u011fa\u2019n\u0131n adaletsizliklerini bir yana b\u0131rakabiliriz, \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlardan ka\u00e7amay\u0131z. Ama toplumdan ve toplumsal uzla\u015fmalardan kaynaklanan adaletsizliklerden ka\u00e7\u0131nmaya ni\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmayal\u0131m? Bir insan\u0131n, yetenek, g\u00fc\u00e7, enerji gibi Do\u011fa\u2019dan ald\u0131\u011f\u0131 yetilerle benden \u00fcst\u00fcn olmas\u0131n\u0131 kabul ederim (zaten mecburum kabul etmeye!) ama annesinin karn\u0131ndan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda sahip olmad\u0131\u011f\u0131, ama mutlu bir rastlant\u0131 sonucu burnunu d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131r \u00e7\u0131karmaz g\u00f6kten zembille inen zenginlik, toplumsal konum, rahat ya\u015fam gibi sonradan edinilen niteliklerle benden \u00fcst\u00fcn olmas\u0131n\u0131 kabullenemem. Benim o d\u00f6nemki anar\u015fizmim bu isyandan do\u011fdu. Tekrar ediyorum, en ufak de\u011fi\u015fim olmadan, bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 ayn\u0131 anar\u015fizmi savunuyorum.\u201d<\/p>\n
Yeniden sustu, s\u00f6z\u00fcne en iyi nas\u0131l devam edebilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor gibiydi. Purosundan bir nefes \u00e7ekti ve duman\u0131 yava\u015f\u00e7a benden aksi y\u00f6ne do\u011fru \u00fcfledi. Tekrar bana d\u00f6nd\u00fc ve s\u00f6z\u00fcne tam devam ediyordu ki, laf\u0131n\u0131 kestim:<\/p>\n
\u201cBasit bir soru ama, merak\u0131ma engel olam\u0131yorum\u2026 Neden anar\u015fist oldunuz? Sosyalizmi ya da sizin isyan\u0131n\u0131zla uyu\u015fan ve bu denli uzak olmayan herhangi bir ilerici hareketi se\u00e7ebilirdiniz\u2026 S\u00f6ylediklerinizden (ve bunun da iyi bir tan\u0131m oldu\u011fu kan\u0131s\u0131nday\u0131m) anar\u015fizmden, b\u00fct\u00fcn uzla\u015fmalara, b\u00fct\u00fcn toplumsal \u00e7\u00f6z\u00fcmlere isyan\u0131, ayn\u0131 zamanda da bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc ortadan kald\u0131rma arzu ve iradesini anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z sonucunu \u00e7\u0131kar\u0131yorum.\u201d<\/p>\n
\u201c\u00c7ok hakl\u0131s\u0131n\u0131z.\u201d<\/p>\n
\u201cPeki, o halde bu a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ni\u00e7in se\u00e7tiniz de di\u011fer yollardan birini, diyelim\u2026 ara bir yolu se\u00e7mediniz?\u201d<\/p>\n
\u201cAnlatay\u0131m. Bunun \u00fczerinde \u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Okudu\u011fum bro\u015f\u00fcrlerde t\u00fcm bu kuramlar vard\u0131 elbette. Anar\u015fist kuram\u0131 \u2013gayet iyi ifade etti\u011finiz gibi, bu u\u00e7 kuram\u0131\u2013 savunmam\u0131n nedenlerini size, iki kelimeyle a\u00e7\u0131klayaca\u011f\u0131m.\u201d<\/p>\n
Bir an bak\u0131\u015flar\u0131 bo\u015flu\u011fa tak\u0131ld\u0131. Sonra bana do\u011fru d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n
\u201cEn b\u00fcy\u00fck k\u00f6t\u00fcl\u00fck, daha do\u011frusu tek k\u00f6t\u00fcl\u00fck, do\u011fal ger\u00e7ekliklere gelip yap\u0131\u015fan toplumsal uzla\u015fma ve kurgulard\u0131r \u2013 evet, t\u00fcm kurgular\u0131 kast ediyorum; aileden paraya, dinden devlete kadar hepsini\u2026 \u0130nsan, ya erkek do\u011far ya da kad\u0131n. Demek istedi\u011fim, insan yeti\u015fkin oldu\u011funda erkek ya da kad\u0131n olmak \u00fczere do\u011far; do\u011fal olarak, bir e\u015f olmak i\u00e7in, zengin ya da yoksul olmak i\u00e7in do\u011fmaz, hele Katolik ya da Protestan olmak, \u0130ngiliz ya da Portekizli olmak i\u00e7in hi\u00e7 do\u011fmaz. Toplumsal kurgular sayesinde \u015fu ya da bu olunur. Peki ya bu toplumsal kurgular neden k\u00f6t\u00fcd\u00fcr? \u00c7\u00fcnk\u00fc bunlar kurgudur, \u00e7\u00fcnk\u00fc do\u011fal de\u011fillerdir. Para devletten daha iyi de\u011fildir, aile dinlerden daha iyi de\u011fildir. Bunlar\u0131n yerine ba\u015fka kurgular olsayd\u0131, bunlar da o kadar k\u00f6t\u00fc olurdu, \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar da yine kurgu olurdu, \u00e7\u00fcnk\u00fc bunlar da s\u0131ras\u0131 geldi\u011finde do\u011fal ger\u00e7eklerin \u00fczerine gelip yap\u0131\u015f\u0131r ve onlar\u0131 bo\u011farlard\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla, istisnas\u0131z t\u00fcm kurgular\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 hedefleyen saf anar\u015fist sistemden ba\u015fka her sistem, t\u00fcm di\u011fer sistemler birer kurgudur. T\u00fcm enerjimizi, t\u00fcm \u00e7abam\u0131z\u0131, t\u00fcm zek\u00e2m\u0131z\u0131, bir toplumsal kurgunun yerine bir di\u011ferini yerle\u015ftirmeye ya da yerle\u015ftirme \u00e7abas\u0131na adamak bir sa\u00e7mal\u0131kt\u0131r, hatta bir su\u00e7tur, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu, toplumu oldu\u011fu gibi b\u0131rakmay\u0131 a\u00e7\u0131ktan a\u00e7\u0131\u011fa hedefleyerek toplumsal bir karga\u015fa yaratmakt\u0131r. Madem insandaki do\u011fal\u0131 ezen ve bast\u0131ran toplumsal kurgular\u0131 adaletsiz buluyoruz, o halde ni\u00e7in enerjimizi, bu kurgular\u0131n yerine ba\u015fkalar\u0131n\u0131 koymakta kullan\u0131yoruz? Ayn\u0131 enerjiyi bu kurgular\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc yok etmekte kullanabiliriz.\u201d<\/p>\n
\u201c\u0130nand\u0131r\u0131c\u0131 g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Ama varsayal\u0131m ki olmad\u0131; varsayal\u0131m ki t\u00fcm bunlar\u0131n \u00e7ok ho\u015f oldu\u011fu ama anar\u015fist sistemin hayata ge\u00e7irilemeyece\u011fi itiraz\u0131 yap\u0131ld\u0131 bize. Sorunun biraz da bu yan\u0131n\u0131 inceleyelim.\u201d<\/p>\n
\u201cAnar\u015fist sistem ni\u00e7in hayata ge\u00e7irilemesin? Biz ilericiler, yaln\u0131zca var olan sistemin adaletsiz oldu\u011fu ilkesinden de\u011fil, dahas\u0131, adalet var oldu\u011funa g\u00f6re daha adil bir ba\u015fka sistemi, var olan sistemin yerine koyman\u0131n avantajl\u0131 olaca\u011f\u0131 ilkesinden de yola \u00e7\u0131k\u0131yoruz. E\u011fer farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek ilerici de\u011fil burjuva oluruz. \u0130yi de bu adalet kavram\u0131 bize nereden gelmekte? Toplumsal kurgu ve s\u00f6zle\u015fmelerden olu\u015fan bu yalanlar\u0131n tersine do\u011fal ve sahici olandan. Do\u011fal olan ise yar\u0131 yar\u0131ya, d\u00f6rtte bir ya da sekizde bir de\u011fil tamamen do\u011fald\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, \u015fu iki \u015feyden biri do\u011frudur: Ya do\u011fal olan\u0131 toplumsal d\u00fczlemde ger\u00e7ekle\u015ftirebiliriz ya da ger\u00e7ekle\u015ftiremeyiz; ba\u015fka deyi\u015fle toplum ya do\u011fal olabilir ya da \u00f6z\u00fc bak\u0131m\u0131ndan kurgudur ve hi\u00e7bir durumda do\u011fal olamaz.<\/p>\n
E\u011fer toplum do\u011fal olabilirse bu durumda anar\u015fist toplum, yani \u00f6zg\u00fcr toplum kusursuz bir bi\u00e7imde var olabilir; hatta bir yerlerde var olmas\u0131 da gerekir, \u00e7\u00fcnk\u00fc tamamen do\u011fal olan tek toplum budur. Ama e\u011fer tersine, toplum do\u011fal halinde var olam\u0131yorsa ve e\u011fer herhangi bir nedenle mutlak anlamda kurgulara dayanmak zorundaysa, bu durumda k\u00f6t\u00fcn\u00fcn iyisini se\u00e7elim: Bu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz kurgular \u00e7er\u00e7evesinde toplumu m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca do\u011fal k\u0131lal\u0131m, b\u00f6ylelikle m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca adil de k\u0131lm\u0131\u015f oluruz.<\/p>\n
Peki ya en do\u011fal kurgu hangisidir? Hi\u00e7biri do\u011fal de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc kurgudur. Mevcut durumda en do\u011fal\u0131, hangisi en do\u011fal g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor, hissediliyor ise odur. Peki bu hangisidir? Eh, zaten al\u0131\u015fk\u0131n oldu\u011fumuz kurgudur bu. (Anl\u0131yor musunuz: Do\u011fal olan \u015fey, i\u00e7g\u00fcd\u00fcden kaynaklanand\u0131r; i\u00e7g\u00fcd\u00fc yoksa i\u00e7g\u00fcd\u00fcye en fazla benzeyen \u015fey al\u0131\u015fkanl\u0131kt\u0131r. Sigara i\u00e7menin do\u011fal hi\u00e7bir yan\u0131 yoktur, i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel bir ihtiya\u00e7 de\u011fildir ama e\u011fer al\u0131\u015fkanl\u0131k edinilirse sigara i\u00e7mek, ger\u00e7ekten i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel bir ihtiya\u00e7 olarak hissedilen do\u011fal bir edim olur.) Pek\u00e2l\u00e2. En al\u0131\u015fk\u0131n oldu\u011fumuz toplumsal kurgu hangisidir? \u015eimdiki sistemdir elbette, burjuva sistemi. Sonu\u00e7 olarak do\u011fru bir mant\u0131kla, ya do\u011fal toplumu olanakl\u0131 g\u00f6r\u00fcr\u00fcz ve anar\u015fizm yanda\u015f\u0131y\u0131zd\u0131r ya da olanaks\u0131z g\u00f6r\u00fcr\u00fcz; i\u015fte o zaman da burjuva sisteminin yanda\u015f\u0131 oluruz. Ara \u00e7\u00f6z\u00fcm yoktur. Anla\u015ft\u0131k m\u0131?\u201d<\/p>\n
\u201cKesinlikle; t\u00fcm bunlar son derece inand\u0131r\u0131c\u0131.\u201d<\/p>\n
\u201cHen\u00fcz yeterince de\u011fil. Bir ba\u015fka itiraz\u0131 da ortadan kald\u0131rmak gerekiyor. Anar\u015fist sistemin ger\u00e7ekle\u015febilir oldu\u011funu kabul edebiliriz, ama aniden ger\u00e7ekle\u015febilece\u011finden ku\u015fku duyabiliriz; ba\u015fka deyi\u015fle, burjuva toplumundan \u00f6zg\u00fcr topluma bir ya da bir\u00e7ok ara rejim ya\u015famadan ge\u00e7ilebilece\u011finden ku\u015fku duyabiliriz. B\u00f6yle bir itiraz, anar\u015fist toplumun iyi ve ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir kabul edilmesinden; ama bir \u015feylerin bize, burjuva toplumu ile yeni toplum aras\u0131nda \u00f6nce bir ge\u00e7i\u015f evresi ya\u015fanmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6ylemesinden kaynaklan\u0131r.<\/p>\n
Bu itiraza yak\u0131ndan bakal\u0131m. Nedir bu ara evre? Bizim hedefimiz anar\u015fist toplumdur, \u00f6zg\u00fcr toplumdur; sonu\u00e7 olarak bu evre insanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6zg\u00fcr bir topluma haz\u0131rlayan ara evreden ba\u015fka bir \u015fey olamaz. B\u00f6yle bir haz\u0131rl\u0131k maddi olabilece\u011fi gibi yaln\u0131zca zihinsel de olabilir. \u00d6zg\u00fcr toplum hedefiyle, insanl\u0131\u011f\u0131 yava\u015f yava\u015f \u015fekillendiren maddi ya da toplumsal bir dizi eylemde ifade bulabilir; ya da bu haz\u0131rl\u0131k basit bir propaganda eylemi olabilir, ad\u0131m ad\u0131m g\u00fc\u00e7 ve etki kazan\u0131r, insanlar\u0131 bu yeni toplumu arzulamaya ya da kabul etmeye zihinsel olarak haz\u0131rlar.<\/p>\n
Birinci durumu inceleyelim: \u00f6zg\u00fcr topluma a\u015famal\u0131 ve somut uyum. Bu olanaks\u0131zd\u0131r; \u00fcstelik de sa\u00e7mad\u0131r. Ancak \u00f6nceden var olan bir \u015feye somut uyum s\u00f6z konusu olabilir. Yirmi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131l\u0131n toplumsal ortam\u0131na, nas\u0131l olaca\u011f\u0131 bilinse bile kimse somut olarak uyum sa\u011flayamaz; somut olarak uyum sa\u011flanamamas\u0131n\u0131n hakl\u0131 gerek\u00e7esi yirmi \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u00fczy\u0131l\u0131n ve toplumsal ortam\u0131n\u0131n somut olarak hen\u00fcz var olmamas\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla bundan \u00e7\u0131karmam\u0131z gereken sonu\u00e7, burjuva toplumundan \u00f6zg\u00fcr topluma ge\u00e7mek i\u00e7in uyumun, evrimin ya da ge\u00e7i\u015fin olas\u0131 tek bi\u00e7iminin tamamen zihinsel oldu\u011fudur; bu, ruhlar\u0131n \u00f6zg\u00fcr toplum d\u00fc\u015f\u00fcncesine ad\u0131m ad\u0131m uyumudur. Ama yine de somut uyum h\u00e2l\u00e2 bir varsay\u0131m olarak vard\u0131r\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cVarsay\u0131mlar\u0131n\u0131zla ba\u015f\u0131m\u0131 d\u00f6nd\u00fcr\u00fcyorsunuz!\u201d<\/p>\n
\u201cDostum, a\u00e7\u0131k fikirli bir insan, olas\u0131 t\u00fcm itirazlar\u0131 incelemelidir ve kendi varsay\u0131m\u0131ndan tamamen emin olmadan \u00f6nce hepsini tek tek \u00e7\u00fcr\u00fctebilmelidir. Asl\u0131nda sizin sorular\u0131n\u0131z\u0131n yaln\u0131zca birine cevap vermekteyim\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cPek\u00e2l\u00e2.\u201d<\/p>\n
\u201cEvet, somut uyum konusunda \u00fczerinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi gereken bir varsay\u0131m var h\u00e2l\u00e2: devrimci diktat\u00f6rl\u00fck varsay\u0131m\u0131.\u201d<\/p>\n
\u201cDevrimci diktat\u00f6rl\u00fck m\u00fc? Nas\u0131l yani?\u201d<\/p>\n
\u201cSize a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131m gibi, somut olarak hen\u00fcz var olmayan bir \u015feye somut uyum s\u00f6z konusu olamaz. Ama e\u011fer ani bir olay\u0131n ard\u0131ndan, toplumsal devrim g\u00fcn\u00fcn birinde ger\u00e7ekle\u015firse, o zaman \u00f6zg\u00fcr toplum ortada yokken (\u00e7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131k buna \u00f6nceden haz\u0131rlanm\u0131\u015f olamaz) onun yerini, \u00f6zg\u00fcr toplumu kurmak isteyenlerin diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn alaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclecektir. Ama bu durumda, taslak ya da embriyon halinde bile olsa \u00f6zg\u00fcr toplumun habercisi olan somut bir \u015fey, insanl\u0131\u011f\u0131n uyum sa\u011flayabilece\u011fi bir \u015fey \u00f6nceden var olmu\u015f, demektir. \u2018Proletarya Diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fc savunan salaklar\u0131n, e\u011fer d\u00fc\u015f\u00fcnebilme ya da ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme yetisine sahip olsalard\u0131 kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerini savunmak i\u00e7in kullanacaklar\u0131 arg\u00fcmand\u0131r bu. Ama bu arg\u00fcman, elbette onlara de\u011fil bana aittir. Olas\u0131 itiraz olarak kendime kar\u015f\u0131 kullan\u0131yorum. Ve size g\u00f6sterece\u011fim gibi\u2026 yanl\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Devrimci bir rejim, var oldu\u011fu andan itibaren hangi amac\u0131 hedeflerse hedeflesin ya da hangi d\u00fc\u015f\u00fcnceden esinlenirse esinlensin, somut olarak, tek ve ayn\u0131 \u015feydir: devrimci bir rejim. Oysa, devrimci bir rejim, sava\u015f\u00e7\u0131 bir diktat\u00f6rl\u00fc\u011f\u00fcn ya da daha a\u00e7\u0131k deyi\u015fle asker\u00ee ve zorba bir rejimin dengidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc toplumun bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc taraf\u0131ndan t\u00fcm topluma dayat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130ktidar\u0131 devrimle ele ge\u00e7iren kesimden s\u00f6z ediyorum\u2026 Sonu\u00e7? Evet, bu rejime uyum sa\u011flayanlar \u2013ki bu, somut ve dolays\u0131z bi\u00e7imde, asker\u00ee ve zorba bir rejimden ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir; ayn\u0131 zamanda asker\u00ee ve zorba bir rejime de uyum sa\u011flarlar. Ba\u015fka deyi\u015fle devrimcilere esin kayna\u011f\u0131 olan d\u00fc\u015f\u00fcnce, ama\u00e7lad\u0131klar\u0131 hedef, toplumsal ger\u00e7eklikten b\u00fct\u00fcn\u00fcyle silinmi\u015ftir, bunun yerini tamamen sava\u015f\u00e7\u0131 bir olgu alm\u0131\u015ft\u0131r. Sonu\u00e7 olarak, asker\u00ee bir diktat\u00f6rl\u00fckten elde edilen \u2013ve bu diktat\u00f6rl\u00fck ne kadar uzun s\u00fcrerse sonu\u00e7 da o kadar a\u00e7\u0131k olacakt\u0131r\u2013, diktat\u00f6rl\u00fck tarz\u0131nda sava\u015f\u00e7\u0131 bir toplumdur, yani asker\u00ee bir despotizmdir. Bu hep b\u00f6yle olmu\u015ftur, ba\u015fka t\u00fcrl\u00fc de olamaz. Tarih bilgim \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc de\u011fil, ama bildiklerim s\u00f6ylediklerimi do\u011fruluyor; tersi de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Roma\u2019daki politik karga\u015fan\u0131n sonucu ne oldu? Roma \u0130mparatorlu\u011fu ve asker\u00ee despotizmi. Frans\u0131z Devrimi\u2019nden \u00e7\u0131kan sonu\u00e7 ne? Napol\u00e9on ve asker\u00ee despotizmi. Rus Devrimi\u2019nden ne \u00e7\u0131kacak g\u00f6receksiniz\u2026 \u00d6zg\u00fcr toplumun do\u011fumunu ony\u0131llarca geciktirecek bir \u015fey\u2026 Zaten, okuma yazmas\u0131 olmayan ve mistik bir halktan ne beklenir ki?<\/p>\n
Neyse, konudan sap\u0131yoruz\u2026 S\u00f6ylediklerimi takip edebildiniz mi?\u201d<\/p>\n
\u201cKesinlikle.\u201d<\/p>\n
\u201cO halde, \u015fu sonuca vard\u0131\u011f\u0131m\u0131 anlayacaks\u0131n\u0131z. Hedef: anar\u015fist toplum, \u00f6zg\u00fcr toplum. Ara\u00e7: Burjuva toplumundan \u00f6zg\u00fcr topluma ge\u00e7i\u015f evresi olmadan ge\u00e7mek. Bu ge\u00e7i\u015f, t\u00fcm zihinleri \u015fekillendirmeyi ve t\u00fcm direni\u015fleri zay\u0131flatmay\u0131 beceren, yo\u011fun, kapsay\u0131c\u0131 ve eksiksiz bir propagandayla haz\u0131rlan\u0131r ve m\u00fcmk\u00fcn olur. Do\u011fal olarak \u2018propaganda\u2019 derken s\u00f6ylemek istedi\u011fim, yaln\u0131zca yaz\u0131l\u0131 ya da s\u00f6zl\u00fc s\u00f6ylev de\u011fildir; ger\u00e7ek anlamda her \u015feyi kast ediyorum: Do\u011frudan ya da dolayl\u0131 eylemle, zihinleri \u00f6zg\u00fcr topluma haz\u0131rlayabilecek ve bu toplumun geli\u015fi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki direni\u015fi zay\u0131flatabilecek olan her \u015feyi kast ediyorum. B\u00f6ylece deyim yerindeyse hi\u00e7 engelle kar\u015f\u0131la\u015fmayan toplumsal devrim h\u0131zla ve kolayl\u0131kla ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olur ve devrimci bir diktat\u00f6rl\u00fck kurmaya hi\u00e7 gerek kalmaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc kar\u015f\u0131 duran bir \u015fey olmayacakt\u0131r. Ama e\u011fer bu s\u00fcre\u00e7 do\u011frulanmazsa, anar\u015fizm ger\u00e7ekle\u015ftirilemez demektir; dolay\u0131s\u0131yla bu durumda, savunulabilir ve adil olan tek toplum, size kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131m gibi burjuva toplumudur.<\/p>\n
\u0130\u015fte bu nedenle ve bu \u015fekilde anar\u015fist oldum; i\u015fte bu nedenle ve bu \u015fekilde hepsi de yanl\u0131\u015f ve do\u011fall\u0131k kar\u015f\u0131t\u0131 olan t\u00fcm di\u011fer toplumsal doktrinleri reddettim.<\/p>\n
\u0130\u015fte b\u00f6yle. \u015eimdi, hik\u00e2yeme geri d\u00f6nelim.\u201d<\/p>\n
Bir kibriti hafif\u00e7e s\u00fcrtt\u00fc ve purosunu sakin sakin yakt\u0131. Bir s\u00fcre d\u00fc\u015f\u00fcncelerine yo\u011funla\u015ft\u0131 ve s\u00f6z\u00fcne devam etti:<\/p>\n
\u201cBa\u015fka gen\u00e7ler de benim d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi payla\u015f\u0131yorlard\u0131. Birka\u00e7 istisna hari\u00e7, \u00e7o\u011fu i\u015f\u00e7iydi. Ama hepimiz \u00e7ok yoksulduk ve haf\u0131zam beni yan\u0131ltm\u0131yorsa hi\u00e7birimiz de pek aptal de\u011fildik. \u00d6\u011frenmeye b\u00fcy\u00fck bir a\u00e7l\u0131k duyuyorduk, kendimizi e\u011fitme a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 i\u00e7indeydik. Ayr\u0131ca fikirlerimizi yaymak i\u00e7in propaganda yapmak da istiyorduk. Kendimiz ve t\u00fcm insanl\u0131k i\u00e7in yeni bir toplum istiyorduk; insanlara yapay e\u015fitsizlikler, a\u015fa\u011f\u0131lanmalar, Do\u011fa\u2019n\u0131n asla dayatmad\u0131\u011f\u0131 ac\u0131 ve bask\u0131lar dayatan t\u00fcm bu \u00f6nyarg\u0131lardan kurtulmu\u015f bir toplum istiyorduk. Okuduklar\u0131m bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerimi do\u011fruluyordu. O d\u00f6nemde yay\u0131nlanan ucuz liberter eserlerin \u2013baya\u011f\u0131 da \u00e7ok vard\u0131\u2013 neredeyse hepsini okumu\u015ftum. Konferanslara, d\u00f6nemin militanlar\u0131n\u0131n toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131ld\u0131m. Okudu\u011fum kitaplar, dinledi\u011fim s\u00f6ylevler, d\u00fc\u015f\u00fcncelerimin hakl\u0131l\u0131\u011f\u0131na ve do\u011frulu\u011funa inanc\u0131m\u0131 peki\u015ftiriyordu. O d\u00f6nem ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsam \u2013tekrar ediyorum, dostum\u2013 bug\u00fcn de h\u00e2l\u00e2 ayn\u0131 \u015feyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum; tek farkl\u0131l\u0131k, ge\u00e7mi\u015fte yaln\u0131zca d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum, bug\u00fcn ise hem d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor hem de uygulamaya ge\u00e7iriyorum.\u201d<\/p>\n
\u201cPek\u00e2l\u00e2. Buraya dek, tamam. Bu \u015fekilde anar\u015fist oldu\u011funuzu gayet iyi anl\u0131yorum, ger\u00e7ekten anar\u015fist olmu\u015f oldu\u011funuzu da g\u00f6r\u00fcyorum. Daha fazla kan\u0131ta ihtiyac\u0131m yok. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, anlayamad\u0131\u011f\u0131m \u015fey, t\u00fcm bunlardan bir bankerin nas\u0131l do\u011fabildi\u011fi\u2026 yani, hi\u00e7 \u00e7eli\u015fkiye d\u00fc\u015fmeden\u2026 Asl\u0131nda, az \u00e7ok hayal edebiliyorum\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cHi\u00e7bir \u015fey hayal edemiyorsunuz. Ne diyece\u011finizi biliyorum. Benim savlar\u0131ma dayanarak anar\u015fizmin ger\u00e7ekle\u015ftirilemezli\u011fine inand\u0131\u011f\u0131m\u0131 ve sonu\u00e7 olarak, adil ve savunulabilir tek toplumun burjuva toplumu oldu\u011fu sonucunu \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131m\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz. \u00d6yle de\u011fil mi?\u201d<\/p>\n
\u201cEvet, a\u015fa\u011f\u0131 yukar\u0131\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cKesinlikle de\u011fil. Bak\u0131n, anar\u015fist oldu\u011fumu, yaln\u0131zca ge\u00e7mi\u015fte de\u011fil, \u015fimdi de \u00f6yle oldu\u011fumu size ba\u015ftan beri tekrarl\u0131yorum. Sizin hayal etti\u011finiz gerek\u00e7eyle banker ve t\u00fcccar olmu\u015f olsayd\u0131m, anar\u015fist de\u011fil bir burjuva olurdum.\u201d<\/p>\n
\u201cDo\u011fru. \u0130yi ama nas\u0131l? Haydi, anlat\u0131n bana.\u201d<\/p>\n
\u201cSize dedi\u011fim gibi, ayd\u0131nl\u0131k fikirli biriydim (h\u00e2l\u00e2 da \u00f6yleyim), ayn\u0131 zamanda da bir eylemciydim. Bunlar do\u011fal \u00f6zelliklerimdi. Be\u015fi\u011fime (her \u015feye ra\u011fmen bir be\u015fi\u011fim olmu\u015ftu) konmu\u015f de\u011fildi bunlar, ben getirdim onlar\u0131. Pek\u00e2l\u00e2. Bir anar\u015fist olarak, s\u00f6ylevleri dinleyip sonra da bunlar\u0131 arkada\u015flar\u0131yla tart\u0131\u015fmaktan ba\u015fka bir i\u015fe yaramayan pasif bir anar\u015fist olmay\u0131 dayan\u0131lmaz buluyordum. Hay\u0131r, bir \u015feyler yapmal\u0131yd\u0131m. \u00c7al\u0131\u015fmak gerekiyordu, ezilenlerin, bu toplumsal s\u00f6zle\u015fme kurbanlar\u0131n\u0131n davas\u0131 i\u00e7in sava\u015fmak gerekiyordu! Kendimi, olanaklar\u0131m elverdi\u011fince davaya adamaya karar verdim. Bunun \u00fczerine, liberter davaya nas\u0131l yararl\u0131 olabilirim diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm ve bir eylem plan\u0131 haz\u0131rlad\u0131m.<\/p>\n
Anar\u015fist ne ister? \u00d6zg\u00fcrl\u00fck. Kendisi ve ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in, t\u00fcm insanl\u0131k i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fck. Toplumsal kurgular\u0131n ya da k\u0131s\u0131tlamalar\u0131n etkisinden kurtulmu\u015f olmak ister; \u00f6zg\u00fcr olmak ister, t\u0131pk\u0131 d\u00fcnyaya geldi\u011finde oldu\u011fu gibi, tamamen adil ko\u015fullarda olmas\u0131 gerekti\u011fi gibi; \u00fcstelik bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hem kendisi hem de di\u011fer herkes i\u00e7in ister. Do\u011fa kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fct\u00fcn insanlar elbette e\u015fit olamaz; b\u00fcy\u00fckler ve k\u00fc\u00e7\u00fckler, g\u00fc\u00e7l\u00fcler ve zay\u0131flar, zekiler ve daha az zekiler vard\u0131r\u2026 \u00d6tekiler de, herkes kendi aras\u0131nda e\u015fit olabilir; bunu engelleyen \u015fey, toplumsal kurgulard\u0131r, dolay\u0131s\u0131yla bu kurgular\u0131 yok etmek gerekir.<\/p>\n
Bu kurgular\u0131 yok etmeli\u2026 Ama bir \u015fey bana \u00e7arp\u0131c\u0131 geldi: Bu kurgular\u0131 yok etmek gerekiyordu, ama \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yarar\u0131na yap\u0131lmal\u0131yd\u0131 bu ve \u00f6zg\u00fcr toplumun yarat\u0131lmas\u0131 hedefi asla g\u00f6zden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131yd\u0131. Ger\u00e7ekten de toplumsal kurgular\u0131 yok etmek \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yaratmaya hizmet edebilece\u011fi gibi yeni toplumsal kurgular in\u015fa etmenin yolunu da a\u00e7abilir ve bunlar da kurgu oldu\u011fundan en az\u0131ndan \u00f6ncekiler kadar zararl\u0131 olabilirler. \u0130\u015fte bu noktada temkinli olmak gerekir. \u00d6yle bir eylem bi\u00e7imi bulmak gerekir ki, ister \u015fiddete ba\u015fvurulsun ister \u015fiddetsiz olsun (\u00e7\u00fcnk\u00fc adaletsizli\u011fe kar\u015f\u0131 her yol me\u015frudur), toplumsal kurgular\u0131 yok etmeye katk\u0131da bulunurken gelecekteki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn yarat\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemesin; hatta e\u011fer m\u00fcmk\u00fcnse gelecekteki bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn bir tasla\u011f\u0131n\u0131 derhal yarats\u0131n.<\/p>\n
Engellenmemesi gereken bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, elbette gelecekteki \u00f6zg\u00fcrl\u00fckt\u00fcr ve \u015fu an i\u00e7in, toplumsal kurgular\u0131n ezdi\u011fi ki\u015filerin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr. G\u00fc\u00e7l\u00fclerin, konum sahibi ki\u015filerin, \u00f6zellikle toplumsal kurgular\u0131 temsil ederek bundan yarar sa\u011flayanlar\u0131n \u2018\u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fc dert edecek de\u011fildik. Onlar\u0131nki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck de\u011fil, yaln\u0131zca zorbal\u0131k uygulama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcd\u00fcr, yani \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn tersidir. Bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fck tam da bizim dinamitlemeye ve sava\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z gereken \u00f6zg\u00fcrl\u00fckt\u00fcr. Bence bu gayet a\u00e7\u0131k\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cSu kadar berrak. Devam edin.\u201d<\/p>\n
\u201c\u0130kinci nokta: Anar\u015fist, \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc kimin i\u00e7in ister? T\u00fcm insanl\u0131k i\u00e7in. T\u00fcm insanl\u0131k i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fck nas\u0131l elde edilir? Toplumsal kurgular\u0131 tamamen yok ederek. Peki nas\u0131l? Sizin sorular\u0131n\u0131zdan birine cevaben, di\u011fer ilerici sistemleri inceler, nas\u0131l ve ni\u00e7in anar\u015fist oldu\u011fumu a\u00e7\u0131klarken genel bir bak\u0131\u015f sunmu\u015ftum size. \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fcm\u00fc hat\u0131rl\u0131yor musunuz?\u201d<\/p>\n
\u201cKesinlikle.\u201d<\/p>\n
\u201c\u2026 Toplumu burjuva d\u00fczeninden kurtar\u0131p \u00f6zg\u00fcr toplum d\u00fczenine bir \u00e7\u0131rp\u0131da ge\u00e7iren, ani, sert, ezici bir toplumsal devrim. Yo\u011fun ve s\u00fcrekli bir \u00e7al\u0131\u015fmayla haz\u0131rlanm\u0131\u015f toplumsal bir devrim, do\u011frudan ve dolayl\u0131 eylem, \u00f6zg\u00fcr toplumun do\u011fu\u015funa t\u00fcm zihniyetleri haz\u0131rlamak ve burjuvazinin t\u00fcm direni\u015flerini yere sermek i\u00e7in s\u00fcre\u011fen bir \u00e7aba. Anar\u015fizm \u00e7er\u00e7evesinden bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bu sonuca ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak g\u00f6t\u00fcren gerek\u00e7eleri size anlatmama gerek yok, \u00e7\u00fcnk\u00fc beni gayet iyi anlad\u0131n\u0131z.\u201d<\/p>\n
\u201cKesinlikle anlad\u0131m.\u201d<\/p>\n
\u201cBu devrim tercihen d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda olmal\u0131d\u0131r, t\u00fcm \u00fclkelerde ya da hi\u00e7 olmazsa belli ba\u015fl\u0131lar\u0131nda e\u015fzamanl\u0131 olarak patlamal\u0131 ve h\u0131zla gezegenin t\u00fcm noktalar\u0131n\u0131 ele ge\u00e7irmelidir, yani her devlette tam ve sersemletici bir patlamaya yol a\u00e7mal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00c7ok iyi. Ama ben, ben ne yapabilirdim? Tek ba\u015f\u0131ma ben d\u00fcnya devrimi yapamazd\u0131m! Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m \u00fclkede bile bunu ger\u00e7ekle\u015ftiremezdim. Elimden gelen tek \u015fey, bu devrimi haz\u0131rlamak i\u00e7in t\u00fcm g\u00fcc\u00fcmle \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131. Bunun nas\u0131l oldu\u011funu siz zaten biliyorsunuz: olas\u0131 t\u00fcm ara\u00e7larla toplumsal kurgulara kar\u015f\u0131 sava\u015fmak, ama \u00f6zg\u00fcr topluma y\u00f6nelik bu sava\u015f\u0131m ya da bu propaganda s\u0131ras\u0131nda, ne gelecekteki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe ne de ezilenlerin \u015fu anki birazc\u0131k \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne k\u00f6stek olmadan ve m\u00fcmk\u00fcnse, gelecekteki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn biraz\u0131n\u0131 daha \u015fimdiden yaratmak.\u201d<\/p>\n
Purosunun duman\u0131n\u0131 savurdu, k\u0131sa bir an sustu, sonra tekrar devam etti:<\/p>\n
\u201c\u0130\u015fte tam bu noktada dostum, t\u00fcm bilincimi i\u015fin i\u00e7ine soktum. Gelecek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmak, dedim kendi kendime, iyi bir \u015fey; ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmak adil. Ama\u2026 peki ya ben? Benim de bir \u00f6nemim yok mu? E\u011fer bir H\u0131ristiyan olsayd\u0131m, kom\u015fumun mutlulu\u011fu i\u00e7in sevin\u00e7le \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ky\u00fcz\u00fcnden g\u00f6r\u00fcrd\u00fcm; ama e\u011fer H\u0131ristiyan olsayd\u0131m anar\u015fist olmazd\u0131m, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu pek me\u015fhur toplumsal e\u015fitsizliklerin o zaman bizim k\u0131sac\u0131k \u00f6mr\u00fcm\u00fczde hi\u00e7 \u00f6nemi olmazd\u0131. Bunlar yaln\u0131zca birer s\u0131nav olurdu ve \u00f6d\u00fcl\u00fc de sonsuz ya\u015famda bulunurdu. Ama ben H\u0131ristiyan de\u011fildim, o g\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131m gibi bug\u00fcn de de\u011filim. Bunun \u00fczerine kendi kendime sordum: T\u00fcm bu olup bitenler i\u00e7erisinde, ben kendimi kimin i\u00e7in feda edece\u011fim? Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc, ni\u00e7in feda edece\u011fim?<\/p>\n
Ku\u015fku duydu\u011fum anlar oldu; ne saklayay\u0131m! Ben materyalistim, diye kendi kendime tekrarl\u0131yordum. Tek bir ya\u015fam\u0131m var, o da bu. T\u00fcm bu propaganda ve toplumsal e\u015fitsizlik hik\u00e2yelerinden bana ne! G\u00fczel vakit ge\u00e7irebilir ve t\u00fcm bu karmakar\u0131\u015f\u0131k \u015feyleri kafaya takmadan ya\u015famdan zevk alabilirdim. Elinde tek bir ya\u015fam olan, sonsuz ya\u015fama inanmayan, Do\u011fa\u2019n\u0131n yasas\u0131ndan ba\u015fka yasa kabul etmeyen ve do\u011fal olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in devlete kar\u015f\u0131 duran, do\u011fal olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in evlili\u011fe kar\u015f\u0131 duran, do\u011fal olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in paraya kar\u015f\u0131 duran, k\u0131sacas\u0131, do\u011fal olmad\u0131klar\u0131 i\u00e7in t\u00fcm bu kurgulara kar\u015f\u0131 duran bir insan; \u00f6zgecilik ve kendini ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in feda etmek de do\u011fal de\u011filken ni\u00e7in kalk\u0131p da \u00f6zgecilik ve ba\u015fkalar\u0131 ya da insanl\u0131k i\u00e7in kendini feda etme zihniyetini savunsun ki? Evet; evlenmek i\u00e7in, Portekizli olmak i\u00e7in, zengin ya da yoksul olmak i\u00e7in do\u011fulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bana kan\u0131tlayan bu ayn\u0131 mant\u0131k, dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde olmak i\u00e7in de do\u011fulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ki\u015finin yaln\u0131zca kendi olmak i\u00e7in do\u011fdu\u011funu kan\u0131tlamaktad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla, \u00f6zgeci ve dayan\u0131\u015fmac\u0131 varl\u0131\u011f\u0131n tersi, yani sadece bencil biridir insan.<\/p>\n
Bu sorunla uzun s\u00fcre kendi kendime bo\u011fu\u015ftum. \u015e\u00f6yle diyordum: Hepimizin insan soyundan geldi\u011fini ve t\u00fcm insanlara kar\u015f\u0131 dayan\u0131\u015fma g\u00f6stermemiz gerekti\u011fini unutma! Evet, ama \u2018g\u00f6rev\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcncesi do\u011fal m\u0131? Bu \u2018g\u00f6rev\u2019 d\u00fc\u015f\u00fcncesi bize nereden geliyor? Bu g\u00f6rev d\u00fc\u015f\u00fcncesi benim varl\u0131\u011f\u0131m\u0131, huzurumu koruma i\u00e7g\u00fcd\u00fcm\u00fc ve bir o kadar do\u011fal \u00e7ok say\u0131da ba\u015fka i\u00e7g\u00fcd\u00fcm\u00fc feda etmeye beni zorluyorsa, bu d\u00fc\u015f\u00fcnce, herhangi bir toplumsal kurgudan ve bu kurgunun sonu\u00e7lar\u0131ndan ne \u00f6l\u00e7\u00fcde farkl\u0131d\u0131r?<\/p>\n
T\u00fcm bu g\u00f6rev ve dayan\u0131\u015fma hik\u00e2yeleri, ancak bencilce bir kar\u015f\u0131l\u0131k sa\u011fl\u0131yorsa do\u011fal kabul edilebilir: T\u00fcm bunlar do\u011fal bencilli\u011fimizi ilkesel olarak yalanlarken sundu\u011fu kar\u015f\u0131l\u0131kla bu yalanlamaya da son veriyordu. Bir zevki feda etmekte, onu kay\u0131ts\u0131z \u015farts\u0131z feda etmekte hi\u00e7bir do\u011fal yan yoktur. Bir zevki bir ba\u015fkas\u0131 i\u00e7in feda etmek; i\u015fte Do\u011fa\u2019ya en uygun olan budur. Ayn\u0131 anda sahip olunamayacak iki do\u011fal \u015feyden birini se\u00e7mek tamamen akla uygundur. Ama benim, \u00f6zg\u00fcr toplum davas\u0131 ve insanl\u0131\u011f\u0131n gelecekteki mutlulu\u011fu i\u00e7in yapt\u0131\u011f\u0131m fedak\u00e2rl\u0131\u011f\u0131n, ister bencilce olsun ister do\u011fal, nas\u0131l bir kar\u015f\u0131l\u0131k bulaca\u011f\u0131na bakal\u0131m biraz da. Bu kar\u015f\u0131l\u0131k, bir g\u00f6revi tamamlaman\u0131n, hakl\u0131 bir dava u\u011fruna g\u00f6sterilen kararl\u0131 \u00e7aban\u0131n bilincidir yaln\u0131zca. Ama elbette bencilce bir kar\u015f\u0131l\u0131k, do\u011fal bir zevk, kendili\u011finden bir zevk de de\u011fildir; yaln\u0131zca bir zevktir (yine de bir zevktir), bir kurgudan do\u011fmu\u015ftur, \u00f6rne\u011fin insan\u0131n, kendisinin son derece zengin oldu\u011funu g\u00f6rme zevki ya da imrenilecek bir konumun do\u011fu\u015ftan itibaren keyfini \u00e7\u0131karmak gibidir.<\/p>\n
\u0130tiraf etmeliyim ki dostum, ku\u015fkuya d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm anlar oldu\u2026 Kendimi d\u00fc\u015f\u00fcncelerime sadakatsizlik etmekle, ihanetle su\u00e7luyordum\u2026 Ama bu vesveselerden \u00e7abucak kurtuldum. Bu adalet d\u00fc\u015f\u00fcncesi ger\u00e7ekten benim i\u00e7imde, diyordum kendi kendime. Bu adalet d\u00fc\u015f\u00fcncesi do\u011fald\u0131; ki\u015fisel yazg\u0131m i\u00e7in kayg\u0131lanmaktansa daha y\u00fcce bir g\u00f6revi yerine getirmem gerekti\u011fini hissediyordum. Bunun \u00fczerine daha da ileri gittim.\u201d<\/p>\n
\u201cBu karar bana \u00e7ok bilin\u00e7li bir zihnin kan\u0131t\u0131 gibi gelmiyor. Sorunu \u00e7\u00f6zmediniz. \u0130leri gittiniz, tamam, ama tamamen duygusal bir itkiyle.\u201d<\/p>\n
\u201cHi\u00e7 ku\u015fkusuz. Ama \u015fu an size anlatt\u0131\u011f\u0131m \u015fey, nas\u0131l anar\u015fist oldu\u011fum, nas\u0131l anar\u015fist kald\u0131\u011f\u0131m ve bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 nas\u0131l anar\u015fist oldu\u011fum\u2026 Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m g\u00fc\u00e7l\u00fckleri, \u00e7eli\u015fkileri ve bunlar\u0131 nas\u0131l a\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131 ger\u00e7e\u011fe tamamen sad\u0131k kalarak anlat\u0131yorum size. O d\u00f6nemde, mant\u0131ksal g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc ak\u0131lla de\u011fil, duyguyla \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcm do\u011frudur. Ama sonradan g\u00f6receksiniz ki, anar\u015fist doktrini tamamen kavrad\u0131\u011f\u0131mda, o zamana dek mant\u0131ksal bir cevap bulamad\u0131\u011f\u0131m bu g\u00fc\u00e7l\u00fck tam anlam\u0131yla ve \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fclemez bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmu\u015f oldu.\u201d<\/p>\n
\u201c\u0130\u015fte bu ilgin\u00e7!\u201d<\/p>\n
\u201cKesinlikle\u2026 Ama izin verirseniz hik\u00e2yeme geri d\u00f6neyim. Bu soruna gelip dayanm\u0131\u015ft\u0131m ve iyi k\u00f6t\u00fc, size dedi\u011fim gibi \u00e7\u00f6z\u00fcmlemi\u015ftim. Ama ayn\u0131 anda ve ayn\u0131 ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmeyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcrken, beni ciddi bi\u00e7imde sarsan bir ba\u015fka g\u00fc\u00e7l\u00fckle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m\u2026<\/p>\n
Kesinlikle hi\u00e7bir ki\u015fisel \u00f6d\u00fcl almadan, yani do\u011fal hi\u00e7bir \u00f6d\u00fcl olmadan kendimi feda etmeye haz\u0131r oldu\u011fumu varsayal\u0131m. Ama gelecekteki toplumun da benim umdu\u011fum sonuca asla varmayaca\u011f\u0131n\u0131, \u00f6zg\u00fcr toplumun asla ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fini varsayal\u0131m. Bu durumda, kendimi ne i\u00e7in feda edecektim ki? Ki\u015fisel bir \u00f6d\u00fcl almadan, \u00e7abalar\u0131m\u0131n bedeli olarak hi\u00e7bir \u015fey kazanmadan, bir d\u00fc\u015f\u00fcnce i\u00e7in kendimi feda etmek bir yana; hi\u00e7 olmazsa, u\u011fruna \u00e7abalad\u0131\u011f\u0131m eserin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini g\u00f6rme garantisi olsayd\u0131, \u00e7abalar\u0131m sayesinde d\u00fc\u015f\u00fcnce az da olsa ilerleseydi! Bu sorunu da \u00f6nceki gibi duygusal bi\u00e7imde \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc hemen belirteyim size. Ama sizi tekrar uyaray\u0131m; t\u0131pk\u0131 \u00f6teki gibi bunu da kendi anar\u015fizmimi tam olarak kavrayabildi\u011fim an, mant\u0131k yoluyla da \u00e7\u00f6z\u00fcmledim. G\u00f6receksiniz\u2026 Size s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim d\u00f6nemde, \u2018Ben gelece\u011fe kar\u015f\u0131 g\u00f6revimi yap\u0131yorum; gelecek de bana kar\u015f\u0131 g\u00f6revini yerine getirsin\u2026\u2019 bi\u00e7iminde i\u00e7i bo\u015f bir-iki c\u00fcmleyle i\u015fin i\u00e7inden \u00e7\u0131kt\u0131m.<\/p>\n
Bu \u00e7\u00f6z\u00fcmden, daha do\u011frusu bu \u00e7e\u015fit \u00e7\u00f6z\u00fcmlerden arkada\u015flar\u0131m\u0131 haberdar ettim. Onlar da benim gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu; \u00f6ne \u00e7\u0131kmay\u0131 ve \u00f6zg\u00fcr bir toplum i\u00e7in ellerinden geleni yapmay\u0131 onlar da kabul ettiler. Her \u015feye ra\u011fmen baz\u0131lar\u0131 (en a\u00e7\u0131kg\u00f6zleri) benim a\u00e7\u0131klamalar\u0131mdan biraz rahats\u0131z oldular. Bana kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmam\u0131\u015flard\u0131, ama olaylar\u0131 bu netlikte, ger\u00e7e\u011fin i\u00e7erdi\u011fi t\u00fcm g\u00fc\u00e7l\u00fcklerle asla g\u00f6rmemi\u015flerdi. Sonu\u00e7ta herkes hemfikir olmu\u015ftu. B\u00fcy\u00fck toplumsal devrim i\u00e7in, \u00f6zg\u00fcr toplum i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015facakt\u0131k, gelecek bizi hakl\u0131 ya da haks\u0131z \u00e7\u0131karacakt\u0131. Derhal kararl\u0131 ki\u015filerden olu\u015fan bir grup kurduk, yo\u011fun bir propaganda kampanyas\u0131 ba\u015flatt\u0131k \u2013 sonu\u00e7ta bu yo\u011funluk elbette kendi olanaklar\u0131m\u0131z \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcndeydi. B\u00f6ylece, g\u00fc\u00e7l\u00fcklere, entrikalara, hatta kimi zaman k\u0131y\u0131mlara ra\u011fmen epey bir s\u00fcre anar\u015fist ideal i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f olduk.\u201d<\/p>\n
Burada Banker uzunca bir s\u00fcre sustu. S\u00f6nm\u00fc\u015f olan purosunu bile yakmad\u0131. Sonra aniden hafif\u00e7e g\u00fcl\u00fcmsedi ve hik\u00e2yesinin doruk noktas\u0131na eri\u015fmi\u015f gibi g\u00f6zlerini \u0131srarla bana dikti, sesi ayd\u0131nland\u0131 ve daha emin bir ses tonuyla konu\u015fmas\u0131na devam etti:<\/p>\n
\u201cO d\u00f6nemde yeni bir \u015fey oldu. \u2018O d\u00f6nem\u2019 laf\u0131n geli\u015fi! Asl\u0131nda, kampanyayla ge\u00e7en birka\u00e7 ay\u0131n sonunda yeni bir sorunla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131m; yemin ederim hepsinin en ciddisi, en korkun\u00e7 olan sorun buydu!<\/p>\n
Hat\u0131rl\u0131yorsunuz de\u011fil mi, mant\u0131ksal bir ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmeyle, anar\u015fistlerin ideal eylem bi\u00e7imini tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131m: Toplumsal kurgular\u0131 yok etmeyi sa\u011flayan ama yok ederken de gelecekteki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn do\u011fu\u015funa k\u00f6stek olmayan ve sonu\u00e7 olarak, bu toplumsal kurgular taraf\u0131ndan zaten ezilen bireylere b\u0131rak\u0131lan birazc\u0131k \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe zarar vermeyen s\u00fcre\u00e7 ya da s\u00fcre\u00e7ler; hatta m\u00fcmk\u00fcnse, gelecekteki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc az da olsa yaratan bir s\u00fcre\u00e7\u2026<\/p>\n
Gayet iyi. Bu \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc bir kez tan\u0131mlad\u0131m, bir daha da unutmad\u0131m. Oysa, size s\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim bu propaganda kampanyas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, bu grubun i\u00e7erisinde \u2013zaten pek azd\u0131k; olsa olsa k\u0131rk ki\u015fi kadar!\u2013 yine de zorbal\u0131\u011f\u0131n ba\u015f g\u00f6sterdi\u011fini ke\u015ffettim.\u201d<\/p>\n
\u201cZorbal\u0131k m\u0131? Nas\u0131l olur, zorbal\u0131k ha?\u201d<\/p>\n
\u201cDinleyin, anlayacaks\u0131n\u0131z. \u0130\u00e7imizden biri di\u011ferlerine emretmeye ve her istedi\u011fini yapmaya ba\u015flad\u0131. \u00d6tekileri kendi istedi\u011fi gibi olmaya zorluyor ve bunu dayat\u0131yordu. \u00c7evirdi\u011fi dalaverelerle t\u00fcm isteklerini yerine getirmelerini sa\u011fl\u0131yordu. \u00d6nemli \u015feyler de\u011fildi s\u00f6z konusu olan \u2013 zaten \u00f6nemli bir \u015fey yoktu. Ama sorun \u015fuydu: Bu durum her g\u00fcn tekrarlan\u0131yordu, hem de yaln\u0131zca bizim propaganda eylemimizle ilgili de\u011fil, bununla ilintisi olmayan olaylar\u0131, hatta g\u00fcndelik ya\u015famdaki ufak tefek \u015feyleri bile kaps\u0131yordu. Kimileri hissettirmeden \u015fef olmay\u0131 istiyor, di\u011ferleri ise emir alt\u0131na girmeye y\u00f6neliyordu. Baz\u0131lar\u0131 kendilerini zorla dayat\u0131rken, di\u011ferleri bilgece manevralara ba\u015fvuruyordu. Bu durum, en basit olaylarda bile kendini g\u00f6steriyordu. Bir \u00f6rnek vereyim. Gruptaki iki o\u011flan sokakta birlikte y\u00fcr\u00fcyordu; soka\u011f\u0131n bitimine geldiklerinde birinin sa\u011fa, \u00f6tekinin sola d\u00f6nmesi gerekiyordu. Ama sola sapan, \u00f6tekine, \u2018Benimle gel!\u2019 diyordu. \u00d6teki de cevap veriyordu: \u2018Hay\u0131r, gelemem (do\u011fruydu bu), ben buradan gitmeliyim\u2019, \u015fu ya da bu nedenle\u2026 Ama sonunda, kendi iradesine ve \u00e7\u0131kar\u0131na ra\u011fmen sola sap\u0131yordu. \u0130kna, \u0131srar ya da her t\u00fcrden ba\u015fka bask\u0131 ara\u00e7lar\u0131 \u2013 her \u015fey ge\u00e7erliydi. Ama asla mant\u0131ksal sav yoktu. Bu egemenlikte ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131kta daima kendili\u011finden bir \u015fey, neredeyse i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel bir \u015fey bulunuyordu. En s\u0131radan durumlarda da, en \u00f6nemli durumlarda da bu b\u00f6yle oluyordu. Anl\u0131yor musunuz?\u201d<\/p>\n
\u201cAnl\u0131yorum. Peki bunda tuhaf olan nedir? Bundan daha do\u011fal bir \u015fey olamaz.\u201d<\/p>\n
\u201cBelki. Bunu ileride g\u00f6rece\u011fiz. Ne var ki, \u015funa dikkat edin: Anar\u015fist \u00f6\u011fretiye tamamen ayk\u0131r\u0131 bir durum bu. \u00c7\u00fcnk\u00fc, anl\u0131yorsunuz de\u011fil mi, k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir grubun i\u00e7inde olup bitiyordu bu; \u00f6nemsiz, etkisiz bir grup, ciddi herhangi bir sorunu \u00e7\u00f6zmekle ya da herhangi bir \u00f6nemli i\u015fte karar almakla y\u00fck\u00fcml\u00fc olmayan bir grup. Dahas\u0131, \u00f6zellikle anar\u015fist bir hareket ba\u015flatmak i\u00e7in, ba\u015fka bir deyi\u015fle toplumsal kurgularla m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca sava\u015fmak ve gelecekteki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca yaratmak i\u00e7in olu\u015fmu\u015f bir grubun i\u00e7inde olup bitiyordu t\u00fcm bunlar. Bu iki noktay\u0131 anlayabiliyor musunuz?\u201d<\/p>\n
\u201cTamam\u0131yla.\u201d<\/p>\n
\u201c\u015eimdi de bunun ne anlama geldi\u011fine bak\u0131n. Samimi insanlardan olu\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck bir grup (samimi olduklar\u0131na sizi temin ederim!), e\u011fitimli ve \u00f6zellikle \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmak amac\u0131yla birle\u015fmi\u015f bir grup, aylar sonunda somut ve olumlu tek bir \u015fey yaratabilmi\u015fti: bu ayn\u0131 grubun i\u00e7indeki zorbal\u0131k. Hem de ne zorbal\u0131k!.. Toplumsal kurgulardan kaynaklanan bir zorbal\u0131k de\u011fildi bu. B\u00f6ylesi de \u00fcz\u00fcnt\u00fc verirdi ku\u015fkusuz, ama belli bir noktaya kadar ba\u011f\u0131\u015flanabilirdi. Elbette tam da bu kurgularla sava\u015fan bizim gibi insanlar i\u00e7in ba\u011f\u0131\u015flanmas\u0131 daha g\u00fc\u00e7 olurdu, ama olsun, sonu\u00e7ta hepimiz bu kurgular \u00fczerinde temellenen bir toplumda ya\u015f\u0131yorduk ve bunlar\u0131n etkisinden tamamen ka\u00e7am\u0131yor olmam\u0131z t\u00fcm\u00fcyle bizim hatam\u0131z de\u011fildi. Ne var ki, bizim kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015fey bu de\u011fildi. Ba\u015fkalar\u0131na emredenler ve onlara her istediklerini yapt\u0131ranlar, paran\u0131n, toplumsal konumlar\u0131n\u0131n ya da kabullenmek zorunda kalacaklar\u0131 herhangi bir yapay otoritenin g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullan\u0131yor de\u011fillerdi. Hay\u0131r, onlar\u0131n eylemleri toplumsal kurgu alan\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda bir yerdeydi. Yani bu zorbal\u0131k, toplumsal kurgularla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yeni bir zorbal\u0131k t\u00fcr\u00fc olu\u015fturuyordu. Ayr\u0131ca bu zorbal\u0131k, zaten toplumsal kurgular\u0131n boyunduru\u011fu alt\u0131nda olan insanlara uygulan\u0131yordu. \u00dcstelik bu zorbal\u0131k, zorbal\u0131\u011f\u0131 y\u0131kmak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yaratmaktan ba\u015fka hedefi olmayan, tamamen i\u00e7ten insanlar aras\u0131nda uygulan\u0131yordu.<\/p>\n
\u015eimdi, \u00e7ok daha geni\u015f ve daha etkili, \u00f6nemli sorunlar\u0131 ele alan ve temel nitelikte kararlar veren bir grup hayal edin. Bu grubu i\u015fe ko\u015fun ve bizim grup gibi \u00f6zg\u00fcr bir toplum yaratmaya \u00e7al\u0131\u015fs\u0131nlar. Ve s\u00f6yleyin bakal\u0131m, \u00fcst \u00fcste y\u0131\u011f\u0131lan bu zorbal\u0131klar\u0131n alt\u0131nda, \u00f6zg\u00fcr bir toplumla ya da bu tan\u0131ma lay\u0131k bir insanl\u0131kla benzerlik g\u00f6steren m\u00fcstakbel bir toplum hayal edebiliyor musunuz?\u201d<\/p>\n
\u201cGer\u00e7ekten de tuhaf bir durum\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cTuhaf, de\u011fil mi? Bir o kadar tuhaf, ikinci dereceden \u00f6nemli ba\u015fka noktalar da var. \u00d6rne\u011fin, yard\u0131mla\u015fma zorbal\u0131\u011f\u0131\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cNe?\u201d<\/p>\n
\u201cYard\u0131mla\u015fma zorbal\u0131\u011f\u0131. \u0130\u00e7imizden baz\u0131lar\u0131, \u00f6tekilere emretmek ve kendilerini dayatmak yerine, tersine, her f\u0131rsatta ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in kendilerini paral\u0131yorlard\u0131. Tersi bir durummu\u015f gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor, de\u011fil mi? Oysa t\u0131pat\u0131p ayn\u0131 \u015fey. Bu da yeni bir zorbal\u0131k ve ayn\u0131 \u015fekilde, anar\u015fist ilkelere ters.\u201d<\/p>\n
\u201cVay can\u0131na! Nas\u0131l ters?\u201d<\/p>\n
\u201c\u015e\u00f6yle ki dostum, birine yard\u0131m etmek onun yeteneksiz oldu\u011funu kabul etmek olur ya da e\u011fer yeteneksiz de\u011filse, yeteneksizle\u015ftirmek ya da \u00f6yle oldu\u011funu varsaymak olur. \u0130lk durumda bu bir zorbal\u0131kt\u0131r, ikinci durumda ise k\u00fc\u00e7\u00fcmseme. Ya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc k\u0131s\u0131tlan\u0131r ya da \u2013belki bilin\u00e7sizce\u2013 \u00f6tekinin hor g\u00f6r\u00fclecek biri oldu\u011fu, \u00f6zg\u00fcr olmaya lay\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131 ya da \u00f6zg\u00fcr olamayaca\u011f\u0131 ilkesinden yola \u00e7\u0131k\u0131l\u0131r.<\/p>\n
Konumuza geri d\u00f6nelim. Bunun bir \u00e7ap sorunu oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyorsunuzdur elbette. Gelecekteki bir toplum i\u00e7in te\u015fekk\u00fcr bile beklemeden \u00e7al\u0131\u015fabiliyorduk, hatta b\u00f6yle bir toplumun asla olu\u015fmamas\u0131 riskini bile g\u00f6ze alabiliyorduk. Bunu da ge\u00e7elim. Ama barda\u011f\u0131 ta\u015f\u0131ran son nokta \u015fuydu. \u00d6zg\u00fcr bir gelecek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmak istiyorduk ve elde etti\u011fimiz tek kesin sonu\u00e7, zorbal\u0131k yaratmak olmu\u015ftu. Daha da k\u00f6t\u00fcs\u00fc, biz ezilenler, birbirimiz \u00fczerinde yeni bir zorbal\u0131k yaratm\u0131\u015f ve uygulam\u0131\u015ft\u0131k. Kabul edilebilir gibi bir \u015fey de\u011fildi bu!<\/p>\n
\u00c7ok d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Bir yerde bir yanl\u0131\u015f vard\u0131; k\u0131sacas\u0131 bir sapma s\u00f6z konusuydu. Hedeflerimiz akla uygundu; kuramlar\u0131m\u0131z do\u011fru g\u00f6z\u00fck\u00fcyordu; o halde, zay\u0131f noktam\u0131z neydi? Y\u00f6ntemlerimiz mi? \u00c7ok m\u00fcmk\u00fcn. \u0130yi de lanet olas\u0131 hata neredeydi? D\u00fc\u015f\u00fcne d\u00fc\u015f\u00fcne delirecek gibi oldum. Sonunda, bir g\u00fcn, aniden \u2013bu t\u00fcr durumlarda hep oldu\u011fu gibi\u2013 \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc buldum. O g\u00fcn benim anar\u015fist kuramlar\u0131m\u0131n b\u00fcy\u00fck g\u00fcn\u00fcyd\u00fc; deyim yerindeyse, anar\u015fizmin tekni\u011fini ke\u015ffetti\u011fim g\u00fcn.\u201d<\/p>\n
Bir an bana bakt\u0131 ama beni g\u00f6rm\u00fcyordu. Sonra ayn\u0131 ses tonuyla devam etti:<\/p>\n
\u201cKendi kendime \u015f\u00f6yle dedim: \u0130\u015fte kar\u015f\u0131m\u0131zda, hi\u00e7bir bi\u00e7imde toplumsal kurgulardan kaynaklanmayan yeni bir zorbal\u0131k. Peki nereden kaynaklan\u0131yor olabilir? Do\u011fal \u00f6zelliklerden mi? Bu durumda, ho\u015f\u00e7a kal \u00f6zg\u00fcr toplum! Yaln\u0131zca insan\u0131n do\u011fal niteliklerinin, do\u011fu\u015ftan sahip oldu\u011fu \u00f6zelliklerin, yaln\u0131zca Do\u011fa\u2019ya bor\u00e7lu oldu\u011fu ve \u00fczerlerinde hi\u00e7bir erkinin bulunmad\u0131\u011f\u0131 niteliklerinin etkili oldu\u011fu bir toplum; yaln\u0131zca bu niteliklerin etkili oldu\u011fu b\u00f6ylesi bir toplum, zorbal\u0131klar\u0131n b\u00f6yle \u00fcst \u00fcste bindi\u011fi bir toplum olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yorsa, buna hizmet etmek i\u00e7in k\u00fc\u00e7\u00fck parma\u011f\u0131n\u0131 bile k\u0131m\u0131ldatmay\u0131 kim ister? Zorbal\u0131\u011f\u0131n \u00fczerine zorbal\u0131k binecekse, hi\u00e7 olmazsa sahip oldu\u011fumuzu, en az\u0131ndan al\u0131\u015fk\u0131n oldu\u011fumuzu koruyal\u0131m: \u00c7\u00fcnk\u00fc Do\u011fa\u2019dan kaynaklanan t\u00fcm zorbal\u0131klar\u0131n korkun\u00e7 \u00f6zelliklerini g\u00f6steren yeni bir zorbal\u0131ktansa, al\u0131\u015fk\u0131n oldu\u011fumuzu daha az hissedece\u011fimiz tart\u0131\u015fmas\u0131zd\u0131r. Do\u011fa\u2019dan kaynaklananlara kar\u015f\u0131 isyan edemeyiz. \u00c7\u00fcnk\u00fc insan, \u00f6lecek diye ya da uzun boylu olmak isterken k\u0131sa kald\u0131 diye devrim yapmaya kalkmaz. Size biraz \u00f6nce kan\u0131tlad\u0131m, anar\u015fist toplum herhangi bir nedenle ger\u00e7ekle\u015femeyecekse, s\u0131ralamada ondan sonra gelen en do\u011fal toplum, yani burjuva toplumu var olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Evet, ama bizim aram\u0131zda do\u011fan bu zorbal\u0131k ger\u00e7ekten de do\u011fal \u00f6zelliklerin sonucu muydu? \u00d6ncelikle, do\u011fal \u00f6zellikler nelerdir? Herkesin do\u011fu\u015ftan sahip oldu\u011fu zek\u00e2, hayal g\u00fcc\u00fc, irade, vs. d\u00fczeyidir; zihinsel alandan s\u00f6z ediyorum elbette, \u00e7\u00fcnk\u00fc fiziksel nitelikler burada i\u015fin i\u00e7ine girmez. Dolay\u0131s\u0131yla, toplumsal kurgulardan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir gerek\u00e7eyle bir di\u011ferine h\u00fckmeden biri, bunu zorunlu olarak yapar, \u00e7\u00fcnk\u00fc do\u011fal niteliklerinden biri bak\u0131m\u0131ndan \u00fcst\u00fcnd\u00fcr ve bunu h\u00fckmetmek i\u00e7in kullan\u0131r. Ama bir sorun vard\u0131r: B\u00f6yle bir kullan\u0131m yasal m\u0131d\u0131r, yani do\u011fal m\u0131d\u0131r?<\/p>\n
Bu nitelikler nas\u0131l do\u011fal olarak kullan\u0131labilir? Ki\u015fili\u011fimizin do\u011fal hedeflerinden yararlanarak. Peki ba\u015fka birine h\u00fckmetmek do\u011fal bir hedef midir? Kesinlikle, ama yaln\u0131zca belirli bir durumda: Kar\u015f\u0131m\u0131zdaki ki\u015fi bizim d\u00fc\u015fman\u0131m\u0131zsa. Anar\u015fistin d\u00fc\u015fman\u0131ysa, do\u011fal olarak toplumsal kurgular\u0131n ve zorbal\u0131klar\u0131n herhangi bir temsilcisidir; ba\u015fka kimse de\u011fildir. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00f6tekilerin hepsi de onun gibi insand\u0131r ve do\u011fal olarak yolda\u015flar\u0131d\u0131r. G\u00f6r\u00fcyorsunuz ki, bizim kendi aram\u0131zda yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z zorbal\u0131k bu t\u00fcrden de\u011fildi: Tersine, bize benzer insanlar \u00fczerinde, do\u011fal yolda\u015flar\u0131m\u0131z \u00fczerinde uygulan\u0131yordu; hem de ayn\u0131 ideali payla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan iki kez yolda\u015f\u0131m\u0131z olanlar \u00fczerinde uygulan\u0131yordu. Sonu\u00e7: Ne toplumsal kurgulardan ne do\u011fal niteliklerden kaynaklanan bizim zorbal\u0131\u011f\u0131m\u0131z, yanl\u0131\u015f bir kullan\u0131mdan, bu do\u011fal niteliklerin sapmas\u0131ndan t\u00fcr\u00fcyordu demek ki. Peki ya bu sapma nereden kaynaklan\u0131yordu?<\/p>\n
Bunun ancak iki nedeni olabilirdi: Ya insan yarad\u0131l\u0131\u015ftan k\u00f6t\u00fcd\u00fcr ve sonu\u00e7ta t\u00fcm do\u011fal nitelikleri do\u011fal olarak sapk\u0131n\u2019d\u0131r ya da bu sapma insanl\u0131\u011f\u0131n zorbal\u0131k yaratan bir sisteme uzun s\u00fcredir al\u0131\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131n\u0131n sonucudur. Dolay\u0131s\u0131yla bu sistem en do\u011fal niteliklerimizin kullan\u0131m\u0131n\u0131 i\u00e7g\u00fcd\u00fcsel olarak zorbala\u015ft\u0131rma e\u011filimi ta\u015f\u0131r. Peki bu iki varsay\u0131mdan hangisi daha iyiydi? Mant\u0131ksal ya da bilimsel d\u00fczlemde kesin bir y\u00f6nteme ba\u011fl\u0131 kal\u0131n\u0131rsa doyurucu bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak olanaks\u0131zd\u0131. Ger\u00e7ekten de ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme hi\u00e7 i\u015fimize yaramaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc tarihsel ya da bilimsel d\u00fczlemdedir ve olgular hakk\u0131ndaki bilgimize ba\u011fl\u0131d\u0131r. Di\u011fer yandan bilim de bize daha fazla yard\u0131mc\u0131 olmaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc ge\u00e7mi\u015f zaman i\u00e7inde gerilere uzand\u0131k\u00e7a, insan\u0131 daima \u015fu ya da bu t\u00fcrdeki toplumsal zorbal\u0131k ko\u015fullar\u0131nda ya\u015farken buluruz. Bu da tamam\u0131yla do\u011fal ko\u015fullarda ya\u015fayan insan\u0131n davran\u0131\u015f bi\u00e7imini bilmemizi engeller. Kesin bir \u00e7\u00f6z\u00fcm bulamayaca\u011f\u0131m\u0131za g\u00f6re en olas\u0131 varsay\u0131m\u0131 tercih etmeliyiz, yani ikincisini. Ger\u00e7ekten de insanlar\u0131n, zorbal\u0131\u011f\u0131 kendiliklerinden yaratan toplumsal kurgulara uzun s\u00fcredir al\u0131\u015fk\u0131n olmalar\u0131n\u0131n, onlar\u0131n do\u011fal niteliklerini do\u011fu\u015ftan bozdu\u011funu; b\u00f6ylelikle \u00f6teki \u00fczerinde kendili\u011finden zorbal\u0131k uygulamaya y\u00f6neldiklerini, hatta bunu yapmaya en az yatk\u0131n olanlar\u0131n bile b\u00f6yle davrand\u0131klar\u0131n\u0131 varsayabiliriz. Bu varsay\u0131m, do\u011fal niteliklerin do\u011fas\u0131 gere\u011fi sapk\u0131nla\u015fm\u0131\u015f olabilece\u011fi \u2013bu da bir anlamda \u00e7eli\u015fkidir\u2013 \u015feklindeki ilk varsay\u0131mdan daha olas\u0131d\u0131r. Bu nedenle, d\u00fc\u015f\u00fcnen insanlar, benim de yapt\u0131\u011f\u0131m gibi ve neredeyse mutlak bir kesinlikle, yukarda dile getirilen ikinci varsay\u0131m\u0131 benimserler.<\/p>\n
Bundan da apa\u00e7\u0131k bir sonu\u00e7 \u00e7\u0131kar: Toplumsal kurgularla ate\u015fli bir sava\u015fa giri\u015fmeyi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 dileyen, d\u00fcnyan\u0131n en iyi niyetli insanlar\u0131n\u0131n harekete ge\u00e7irdi\u011fi bir grup bile birlikte \u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda, toplumun \u015fimdiki durumunda toplumsal kurgular\u0131n zorbal\u0131\u011f\u0131na yeni bir zorbal\u0131k eklemekten uzak duramaz; ve kuramsal olarak ger\u00e7ekle\u015ftirmek istedikleri \u015feyleri uygulamada yok etmemeleri, tam da kurmak istedikleri projeyi, istemeyerek ama var g\u00fc\u00e7leriyle harabeye \u00e7evirmemeleri olanaks\u0131zd\u0131r. Bu durumda ne yapmal\u0131? \u00c7ok basit\u2026 Elbette hepimiz ayn\u0131 hedefe ula\u015fmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131y\u0131z, ama\u2026 ayr\u0131 ayr\u0131.\u201d<\/p>\n
\u201cNe diyorsunuz? Ayr\u0131 ayr\u0131 m\u0131?\u201d<\/p>\n
\u201cKesinlikle. Y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm akl\u0131 izlemediniz mi?\u201d<\/p>\n
\u201c\u0130zledim elbette.\u201d<\/p>\n
\u201cBu durumda, \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcm\u00fc mant\u0131ksal bulmuyor musunuz? \u00c7\u00fcr\u00fct\u00fclemez bulmuyor musunuz?\u201d<\/p>\n
\u201cYani\u2026 ku\u015fkusuz\u2026 Ama, nas\u0131l olabilir, bilemiyorum\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cPek\u00e2l\u00e2! A\u00e7\u0131klayay\u0131m. Hepimizin ayn\u0131 hedefe ula\u015fmak i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmam\u0131z gerekti\u011fini, ama bunu ayr\u0131 ayr\u0131 yapmam\u0131z\u0131 s\u00f6yledim. Hepimiz anar\u015fist dava i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsak, her birimiz toplumsal kurgular\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131na katk\u0131da bulunuruz, hedefimiz de budur. B\u00f6ylelikle gelecekteki \u00f6zg\u00fcr toplumu kurmaya da katk\u0131da bulunmu\u015f oluruz. Ama ayr\u0131 ayr\u0131 \u00e7al\u0131\u015farak yeni zorbal\u0131klar kesinlikle yaratamay\u0131z, \u00e7\u00fcnk\u00fc hi\u00e7birimiz di\u011ferleri \u00fczerinde etkide bulunamaz ve dolay\u0131s\u0131yla kimse kimseye egemen olarak onun \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortadan kald\u0131ramayaca\u011f\u0131 gibi yard\u0131m ederek onu k\u00fc\u00e7\u00fck de d\u00fc\u015f\u00fcremez.<\/p>\n
E\u011fer ayr\u0131 ayr\u0131 ama ayn\u0131 anar\u015fist hedef do\u011frultusunda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rsak bunun iki avantaj\u0131 olur: b\u00fct\u00fcn\u00fcn g\u00fcc\u00fc ve her t\u00fcrden yeni zorbal\u0131\u011f\u0131n yoklu\u011fu. Biz bir arada duruyoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc ahlaki olarak bir araday\u0131z ve ayn\u0131 dava u\u011fruna ayn\u0131 bi\u00e7imde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz; anar\u015fist kal\u0131yoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc herkes \u00f6zg\u00fcr toplum i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor; ama art\u0131k davam\u0131za ne isteyerek ne de istemeyerek ihanet ediyoruz. Bunu yapmam\u0131za olanak da yok, \u00e7\u00fcnk\u00fc tek tek hareket ederek Do\u011fa\u2019n\u0131n bize bah\u015fetti\u011fi niteliklerin kal\u0131t\u0131msal iziyle damgalanm\u0131\u015f toplumsal kurgular\u0131n zararl\u0131 etkisinden kurtuluruz.<\/p>\n
Elbette, bu takti\u011fin b\u00fct\u00fcn\u00fc, benim toplumsal devrimin haz\u0131rl\u0131k evresi olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m \u015feye uygulan\u0131r. Burjuvazinin savunmas\u0131 bir kez ortadan kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ve t\u00fcm toplum anar\u015fist \u00f6\u011fretileri edilgen olarak benimsemeye y\u00f6neldi\u011finde, tek yapmam\u0131z gereken toplumsal devrimi ger\u00e7ekle\u015ftirmek olur. Bu durumda, son darbeyi indirmek \u00fczere, ayr\u0131 ayr\u0131 eyleme son vermemiz gerekecektir. Ama o s\u0131rada, \u00f6zg\u00fcr toplum potansiyel olarak zaten ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olur; durum farkl\u0131 olur. S\u00f6z\u00fcn\u00fc etti\u011fim taktik burjuva ortam\u0131nda anar\u015fist eylemle ilgilidir; \u015fu an oldu\u011fu gibi ve mensubu oldu\u011fum grubun i\u00e7indeyken oldu\u011fu gibi.<\/p>\n
Nihayet ger\u00e7ek anar\u015fist s\u00fcreci bulmu\u015ftum! Hep birlikte bir i\u015fe yaram\u0131yorduk ve \u00fcstelik, birbirimizi rahats\u0131z ediyor ve birbirimize kar\u015f\u0131 zorbal\u0131k uyguluyor, kendi kuramlar\u0131m\u0131z\u0131 y\u0131k\u0131yorduk. Tek ba\u015f\u0131m\u0131za, ayn\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcde c\u0131l\u0131z sonu\u00e7lar elde edece\u011fimiz do\u011fruydu ama en az\u0131ndan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe zarar vermemi\u015f olacak ve yeni zorbal\u0131klar yaratamayacakt\u0131k. Elde etti\u011fimiz az\u0131c\u0131k \u015fey de olsa, daima bir kazan\u00e7 olacakt\u0131, \u00fcstelik de hi\u00e7 zarar vermeden. Dahas\u0131, ayr\u0131 ayr\u0131 hareket ederek kendimize daha fazla g\u00fcvenmeyi, birbirimizin \u00fczerine y\u0131k\u0131lmamay\u0131 ve sonu\u00e7ta, \u015fimdiden baz\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler elde etmeyi \u00f6\u011frenecektik. K\u0131sacas\u0131, gelecekteki topluma hem kendimizi, hem de bizi \u00f6rnek alan ba\u015fkalar\u0131n\u0131 haz\u0131rlam\u0131\u015f olacakt\u0131k.<\/p>\n
Sevin\u00e7ten deliye d\u00f6nm\u00fc\u015ft\u00fcm. Ke\u015ffimi derhal yolda\u015flar\u0131ma a\u00e7\u0131klad\u0131m. Ya\u015fam\u0131mda yapt\u0131\u011f\u0131m ender aptall\u0131klardan biriydi bu. D\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz, ke\u015ffimden dolay\u0131 \u00f6yle mutluydum ki, oybirli\u011fiyle bir kabul bekliyordum!\u201d<\/p>\n
\u201cVe do\u011fal olarak hi\u00e7 de ayn\u0131 fikirde de\u011fildiler!\u201d<\/p>\n
\u201cHepsi a\u011fz\u0131m\u0131n pay\u0131n\u0131 verdi; hepsi, tek bir a\u011f\u0131z gibi! Kimi daha az, kimi daha \u00e7ok ciddiydi ama hepsi kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. \u00c7\u0131kar yol bu de\u011fildi, s\u00f6ylediklerimin olabilir bir yan\u0131 yoktu! Ama kimse olup biteni ya da olmas\u0131 gerekeni s\u00f6yleyebilecek durumda de\u011fildi. Tekrar tekrar tart\u0131\u015ft\u0131m ama cevap olarak bo\u015f laflardan, sa\u00e7ma s\u00f6zlerden, bizim meclislerdeki bakanlar\u0131n s\u00f6yleyecek bir \u015fey bulamad\u0131klar\u0131nda a\u011f\u0131zlar\u0131ndan \u00e7\u0131kan bo\u015f s\u00f6zlerden ba\u015fka bir \u015fey elde edemedim. Bunun \u00fczerine kar\u015f\u0131mdakilerin birer e\u015fek, birer \u00f6dlek oldu\u011funu anlad\u0131m. Aniden maskeleri d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Bu zavall\u0131lar k\u00f6le olmak i\u00e7in do\u011fmu\u015flard\u0131. Elbette anar\u015fist olmak istiyorlard\u0131 ama ba\u015fkalar\u0131na zarar vererek. Elbette \u00f6zg\u00fcrl\u00fck istiyorlard\u0131 ama bir tepside sunulmas\u0131 ve kral\u0131n verdi\u011fi unvan gibi kendilerine verilmesi ko\u015fuluyla! Neredeyse hepsi b\u00f6yleydi, ger\u00e7ek bir u\u015fak ruhlular s\u00fcr\u00fcs\u00fc!\u201d<\/p>\n
\u201c\u0130yice mideniz bulanm\u0131\u015f olmal\u0131.\u201d<\/p>\n
\u201cHem de nas\u0131l! \u00c7ok \u00f6fkelendim! \u015eiddete kar\u015f\u0131 koydum. Tam bir kavga oldu! Neredeyse yumruk yumru\u011fa giriyorduk. Sonu\u00e7ta, ben \u00e7ekip gitmeyi tercih ettim. T\u00fcyd\u00fcm. Meleyen bu koyun s\u00fcr\u00fcs\u00fc midemi buland\u0131r\u0131yordu; hem de nas\u0131l, tahmin edemezsiniz! Anar\u015fizmden ku\u015fku duymaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131m. Neredeyse her \u015feyden vazge\u00e7meye karar verecektim. Ama birka\u00e7 g\u00fcn sonra kendime geldim. Anar\u015fist idealin bu tart\u0131\u015fman\u0131n \u00fczerinde oldu\u011funu kendi kendime s\u00f6yledim. Vars\u0131n onlar anar\u015fist olmak istemesin, ben olacakt\u0131m! Onlar yaln\u0131zca erkincilik oynamak m\u0131 istiyorlard\u0131? Ben bu k\u00fc\u00e7\u00fck oyuna girmeyecektim. Onlar ancak birbirlerine yaslanarak sava\u015fmay\u0131 biliyorlard\u0131, hem de sava\u015fmak iddias\u0131nda olduklar\u0131 bu zorbal\u0131\u011f\u0131n yeni bir kopyas\u0131n\u0131 yaratarak. Bu salaklar s\u00fcr\u00fcs\u00fcn\u00fc, bu be\u015f para etmezleri ba\u015flar\u0131na \u00e7als\u0131nlar! Buncac\u0131k \u015fey i\u00e7in burjuva olacak de\u011fildim.<\/p>\n
Ger\u00e7ek anar\u015fizmde herkesin yaln\u0131zca kendi g\u00fcc\u00fcyle \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yaratmas\u0131 ve toplumsal kurgularla sava\u015fmas\u0131 gerekti\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131. Ben de bunu yapacakt\u0131m; ama yaln\u0131zca kendi g\u00fcc\u00fcmle. Ger\u00e7ek anar\u015fizm yolunda kimse beni izlemek istemiyor muydu? O zaman bu yolu ben izlerdim. Tek ba\u015f\u0131ma gidecektim, kendi kaynaklar\u0131mdan ve idealimden ba\u015fka yard\u0131mc\u0131m olmadan, hatta ge\u00e7mi\u015fte yolda\u015f\u0131m olmu\u015f ki\u015filerin manevi deste\u011fi bile olmadan. Toplumsal kurgularla da tek ba\u015f\u0131ma d\u00f6v\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fcm. Bunun benim a\u00e7\u0131mdan g\u00fczel bir tav\u0131r ya da kahramanca bir hareket oldu\u011funu s\u00f6yleyecek de\u011filim. Hay\u0131r! Bu sadece do\u011fal bir tav\u0131rd\u0131. Madem ki her birimiz bu yolu ayr\u0131 ayr\u0131 izleyecektik, o halde bu yolda y\u00fcr\u00fcmek i\u00e7in kimseye ihtiyac\u0131m yoktu. Benim idealim bana yetiyordu. Ben, bu ilkelere dayanarak ve bu ko\u015fullar nedeniyle toplumsal kurgularla tek ba\u015f\u0131ma sava\u015fmaya karar verdim.\u201d<\/p>\n
Konu\u015fmas\u0131na bir an ara verdi, art\u0131k iyice rahatlam\u0131\u015ft\u0131 ve bir s\u00fcre sonra, kald\u0131\u011f\u0131 yerden devam etmek i\u00e7in daha sakin bir ton tutturdu:<\/p>\n
\u201cB\u00f6ylece toplumsal kurgularla aramda sava\u015f ilan edildi, diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordum. Pek\u00e2l\u00e2. Bu kurgulara kar\u015f\u0131 ne yapabilirdim? Herhangi bir zorbal\u0131k yaratmaktan ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in tek ba\u015f\u0131ma hareket ettim. Ben tek ba\u015f\u0131ma toplumsal devrimi haz\u0131rlamaya, ayn\u0131 zamanda insanl\u0131\u011f\u0131 \u00f6zg\u00fcr topluma haz\u0131rlamaya nas\u0131l katk\u0131da bulunabilirdim? Olas\u0131 iki y\u00f6ntemden birini se\u00e7meliydim. Elbette e\u011fer ikisini birden kullanamayacaksam. Bu yollar, propaganda arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla dolayl\u0131 eylem ve hangi y\u00f6ntem olursa olsun do\u011frudan eylemdi.<\/p>\n
\u00d6ncelikle dolayl\u0131 eylemi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm: propaganda. Ben tek ba\u015f\u0131ma nas\u0131l bir propaganda y\u00fcr\u00fctebilirdim? Rastgele f\u0131rsatlar ya da rastla\u015fmalar sonucu birbirimizle gevezelik ederken yap\u0131labilecek olandan s\u00f6z etmiyorum. Hay\u0131r, bu t\u00fcr eylemin benim anar\u015fist etkinli\u011fimi t\u00fcm enerjimle ortaya koymam\u0131 sa\u011flay\u0131p sa\u011flamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve b\u00f6ylece hissedilir sonu\u00e7lar elde edip edemeyece\u011fimi bilmek istiyordum. Bir s\u00fcre sonra bunun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 saptad\u0131m. Ben ne bir hatiptim ne de yazar. Demek istedi\u011fim \u015fu ki, elbette gerekirse halk\u0131n \u00f6n\u00fcnde konu\u015fabilir ya da gazeteye bir makale yazabilirim; ama varsayal\u0131m ki s\u00f6ylev ya da yaz\u0131 yoluyla ya da ikisini birden kullanarak dolayl\u0131 eylemde uzmanla\u015ft\u0131m, bu durumda bilmek istedi\u011fim, yap\u0131m\u0131n bana bir ba\u015fka y\u00f6nde uzmanla\u015farak daha olumlu sonu\u00e7lar elde etmemi sa\u011flay\u0131p sa\u011flamayaca\u011f\u0131yd\u0131. Oysa eylem propagandadan daima daha yararl\u0131d\u0131r: elbette, karakterleri \u00f6z\u00fcnde propaganda t\u00fcr\u00fc etkinliklere y\u00f6nelik, y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 elektriklendirmeyi ve pe\u015finden s\u00fcr\u00fcklemeyi beceren b\u00fcy\u00fck hatipler ya da kitaplar\u0131yla b\u00fcy\u00fclemeyi ve ikna etmeyi bilen b\u00fcy\u00fck yazarlar hari\u00e7. Kendini be\u011fenmi\u015f biri oldu\u011fumu sanm\u0131yorum, ama e\u011fer \u00f6yleysem de en az\u0131ndan sahip olmad\u0131\u011f\u0131 niteliklerle kendini \u00f6ven biri de\u011filim ve size dedi\u011fim gibi, kendimi asla bir hatip ya da yazar yerine koymad\u0131m. Dolay\u0131s\u0131yla, anar\u015fist etkinli\u011fimin ifadesi olarak dolayl\u0131 eylemden vazge\u00e7mek zorunda kald\u0131m. Bu olas\u0131l\u0131k bir yana b\u0131rak\u0131l\u0131nca, do\u011frudan eylemi se\u00e7mek ve \u00e7abalar\u0131m\u0131 g\u00fcndelik ya\u015fama, ger\u00e7ek ya\u015fama adamak zorundayd\u0131m. Zek\u00e2 de\u011fil, eylemdi \u00f6nemli olan. \u00c7ok iyi. Oyun s\u0131ras\u0131 bendeydi.<\/p>\n
Demek ki, \u00f6nceden tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m anar\u015fist eylemin temel s\u00fcrecini uygulamaya ge\u00e7irmem gerekiyordu: yeni zorbal\u0131klar yaratmadan, hatta gelecekteki \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc az da olsa yaratarak toplumsal kurgularla sava\u015fmak. Evet, s\u00f6yleyin bakal\u0131m, g\u00fcndelik ya\u015famda bunu nas\u0131l uygulamaya ge\u00e7irebiliriz?<\/p>\n
D\u00fc\u015f\u00fcnelim: Uygulamada, m\u00fccadele etmek ne demektir? Uygulamada, sava\u015fmakt\u0131r ya da en az\u0131ndan herhangi bir sava\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektir. Toplumsal kurgularla nas\u0131l sava\u015f\u0131l\u0131r? \u00d6ncelikle, sava\u015f nas\u0131l y\u00fcr\u00fct\u00fcl\u00fcr? Herhangi bir sava\u015fta d\u00fc\u015fman\u0131n hakk\u0131ndan nas\u0131l gelinir? \u0130ki bi\u00e7imde: Ya \u00f6ld\u00fcr\u00fcrs\u00fcn, yani yok edersin ya da hapsedersin, ba\u015fka deyi\u015fle, boyun e\u011fdirirsin ve g\u00fc\u00e7s\u00fcz k\u0131lars\u0131n. Toplumsal kurgular\u0131 yok etmek, benim i\u00e7in olanaks\u0131zd\u0131; yaln\u0131zca toplumsal bir devrim onlar\u0131 yok edebilirdi. O \u00e2na dek toplumsal kurgular sars\u0131lm\u0131\u015f, sendelemekte, pamuk ipli\u011fine ba\u011fl\u0131 olabilirdi; ama ancak \u00f6zg\u00fcr toplumun do\u011fu\u015fuyla ve burjuva toplumunun bir daha d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc olmayan \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcyle ger\u00e7ekten yok olabilirlerdi. Bu ba\u011flamda benim yapabilece\u011fim tek \u015fey, bu toplumu temsil eden bir ya da iki ki\u015fiyi \u2013fiziksel olarak \u00f6ld\u00fcrmek anlam\u0131nda\u2013 yok etmek olabilirdi. Bu olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 inceledi\u011fimde tamamen aptalca oldu\u011fu sonucuna vard\u0131m. Benim, toplumsal kurgular\u0131n zorbal\u0131\u011f\u0131n\u0131 temsil eden bu ki\u015filerden birini, ikisini, hatta bir d\u00fczinesini indirdi\u011fimi varsayal\u0131m. Sonu\u00e7 ne olur? Toplumsal kurgular sars\u0131lm\u0131\u015f olur mu? Asla. Bu toplumsal kurgular\u0131n yap\u0131s\u0131, az say\u0131da ki\u015fiye, hatta tek bir ki\u015fiye ba\u011fl\u0131 olabilecek politik bir durumdan farkl\u0131d\u0131r. Toplumsal kurgularda k\u00f6t\u00fc olan \u015fey, kendileridir, b\u00fct\u00fcnleri ya da onlar\u0131n temsil ettikleridir, bireyler de\u011fil. Dahas\u0131, toplumsal d\u00fczene bir sald\u0131r\u0131 daima tepkiye yol a\u00e7ar; durum yaln\u0131zca de\u011fi\u015fmemekle kalmaz, \u00e7o\u011fu zaman daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fir. \u00dcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck, suikasttan sonra bir de pe\u015fime d\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc varsay\u0131n, ki b\u00fcy\u00fck olas\u0131l\u0131kla b\u00f6yle olur; pe\u015fime d\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcr ve \u015fu ya da bu bi\u00e7imde ortadan kald\u0131r\u0131l\u0131r\u0131m. Varsayal\u0131m ki, sermayeyi elinde bulunduran bu b\u00fcy\u00fck para babalar\u0131ndan bir d\u00fczinesini ortadan kald\u0131rd\u0131m. T\u00fcm bunlar\u0131n sonucu ne olacak? Beni \u00f6ld\u00fcrerek, hapse atarak ya da s\u00fcrg\u00fcne g\u00f6ndererek ortadan kald\u0131r\u0131rlarsa anar\u015fist dava bir eleman\u0131n\u0131 yitirmi\u015f olur; ama benim \u00f6te d\u00fcnyaya g\u00f6nderdi\u011fim bir d\u00fczine para babas\u0131, burjuva toplumu, on iki eleman\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f olmaz, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu toplumun bile\u015fenleri sava\u015f\u00e7\u0131lar de\u011fil, tamamen edilgen unsurlard\u0131r: \u2018M\u00fccadele\u2019 burjuva toplumunun \u00fcyeleri aras\u0131nda de\u011fil, bu toplumun \u00fczerinde temellendi\u011fi toplumsal kurgular aras\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. Ne var ki, toplumsal kurgular ni\u015fan al\u0131nabilecek ki\u015filer de\u011fildir. Beni izleyebiliyor musunuz? Ben, d\u00fc\u015fman ordunun on iki askerini \u00f6ld\u00fcren bir ordunun askeri de\u011fildim; d\u00fc\u015fman ulusun on iki sivilini \u00f6ld\u00fcren bir asker gibiydim. Aptalca bir cinayet olurdu bu, \u00e7\u00fcnk\u00fc tek bir sava\u015f\u00e7\u0131 bile ortadan kald\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f olurdu\u2026 Dolay\u0131s\u0131yla, toplumsal kurgular\u0131 t\u00fcm\u00fcyle ya da k\u0131smen yok etmeyi d\u00fc\u015f\u00fcnemezdim. Bu durumda onlar\u0131 g\u00fc\u00e7s\u00fcz k\u0131larak boyun e\u011fdirmeli, yenmeliydim.\u201d<\/p>\n
Aniden sa\u011f elinin i\u015faretparma\u011f\u0131n\u0131 bana do\u011frulttu:<\/p>\n
\u201c\u0130\u015fte bunu yapt\u0131m ben de!\u201d<\/p>\n
Parma\u011f\u0131n\u0131 hemen indirip s\u00f6z\u00fcne devam etti:<\/p>\n
\u201cBu toplumsal kurgular\u0131n ilki, en \u00f6nemlisi hangisi diye d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcm. Boyun e\u011fdirmeye, g\u00fc\u00e7s\u00fczle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmam gereken, herhangi biri de\u011fil, bu olmal\u0131yd\u0131. Bunlar\u0131n en \u00f6nemlisi, en az\u0131ndan \u00e7a\u011f\u0131m\u0131zda, parad\u0131r. Nas\u0131l paran\u0131n efendisi olabilirim, daha do\u011frusu paran\u0131n erkinin, zorbal\u0131\u011f\u0131n\u0131n efendisi nas\u0131l olabilirim? Onun etkisinden, erkinden kurtularak, onun \u00fczerine \u00e7\u0131karak ve onu g\u00fc\u00e7s\u00fcz k\u0131larak, en az\u0131ndan beni ilgilendiren yan\u0131yla bunu yaparak. Beni ilgilendiren yan\u0131yla diyorum, dikkat edin, \u00e7\u00fcnk\u00fc sava\u015fan bendim; herkes i\u00e7in yapsayd\u0131m bunu, ona egemen olamazd\u0131m, yok ederdim ve paran\u0131n kurgusu sona ermi\u015f olurdu. Oysa, size daha \u00f6nce kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131m gibi toplumsal bir kurgu ancak toplumsal devrimle, ba\u015fka kurgularla birlikte burjuva toplumu \u00e7\u00f6kertildi\u011finde \u2018yok edilebilir\u2019.<\/p>\n
Bu durumda, paran\u0131n erkinin efendisi nas\u0131l olabilirdim? Bunun en basit yolu onun etki alan\u0131ndan, yani uygarl\u0131ktan uzakla\u015fmak olurdu: K\u0131ra gitmeli, k\u00f6k yemeli ve kaynak suyu i\u00e7meliydim; \u00e7\u0131r\u0131l\u00e7\u0131plak gitmeli ve bir hayvan gibi ya\u015famal\u0131yd\u0131m. Ama bu, ger\u00e7ekle\u015ftirmesi \u00e7ok g\u00fc\u00e7 olmasa da toplumsal bir kurguyla m\u00fccadele etmek olmazd\u0131; d\u00f6v\u00fc\u015fm\u00fc\u015f bile olmazd\u0131m. Ka\u00e7makt\u0131 bu. Elbette kavgaya girilmezse ger\u00e7ekten ma\u011flup da olunmaz. Ama manevi olarak ma\u011flup olunur, \u00e7\u00fcnk\u00fc asl\u0131nda ger\u00e7ekten d\u00f6v\u00fc\u015f\u00fclm\u00fc\u015f olunmaz. Dolay\u0131s\u0131yla bir ba\u015fka y\u00f6ntem bulmak gerekiyordu \u2013 bir m\u00fccadele y\u00f6ntemi, ka\u00e7\u0131\u015f y\u00f6ntemi de\u011fil. Bir yandan parayla m\u00fccadele ederken di\u011fer yandan nas\u0131l efendisi olurdum? Onun etkisinden, zorbal\u0131\u011f\u0131ndan nas\u0131l ka\u00e7abilirdim, \u00fcstelik onunla kar\u015f\u0131la\u015fmaktan \u00e7ekinmeden? Tek bir yolu vard\u0131\u2026 PARA KAZANMAK!<\/p>\n
Etkisini hissetmemeye yetecek miktarda para kazanarak\u2026 Ne kadar \u00e7ok kazan\u0131rsam etkisinden de o \u00f6l\u00e7\u00fcde kurtulmu\u015f olacakt\u0131m. Bunu a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcmde, t\u00fcm anar\u015fist inanc\u0131mla ve ayd\u0131nl\u0131k bir bilincin t\u00fcm mant\u0131\u011f\u0131yla, anar\u015fizmimin \u015fu anki evresine \u2013ticari ve banker evre\u2013 girdim.\u201d<\/p>\n
Bir an gev\u015fedi, \u00e7\u00fcnk\u00fc co\u015fkusu doru\u011fa \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Sonra hik\u00e2yesine kald\u0131\u011f\u0131 yerden devam etti, h\u00e2l\u00e2 belli bir co\u015fkunun izini ta\u015f\u0131yordu:<\/p>\n
\u201cAnl\u0131yorsunuz de\u011fil mi?.. Tamamen bilin\u00e7li olarak anar\u015fist olu\u015fumun ba\u015flang\u0131c\u0131nda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m mant\u0131ksal d\u00fczeydeki g\u00fc\u00e7l\u00fckleri ku\u015fkusuz hat\u0131rl\u0131yorsunuzdur. Ayr\u0131ca bunlar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fc\u015f bi\u00e7imimi de hat\u0131rl\u0131yorsunuzdur, ama y\u00fczeysel olarak \u00e7\u00f6zm\u00fc\u015ft\u00fcm; mant\u0131kla de\u011fil, duyguyla. Bunun mant\u0131k yoluyla olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 siz de son derece isabetli olarak saptam\u0131\u015ft\u0131n\u0131z\u2026\u201d<\/p>\n
\u201c\u00c7ok iyi hat\u0131rl\u0131yorum.\u201d<\/p>\n
\u201cAyr\u0131ca size daha sonra, sonunda ger\u00e7ek anar\u015fist y\u00f6ntemi ke\u015ffetti\u011fimde, bunlar\u0131 uygun bi\u00e7imde, yani mant\u0131k yoluyla \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc de s\u00f6ylemi\u015ftim, hat\u0131rl\u0131yor musunuz?\u201d<\/p>\n
\u201cElbette.\u201d<\/p>\n
\u201c\u0130\u015fte hik\u00e2yesi! Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m g\u00fc\u00e7l\u00fckler \u015funlard\u0131: Hangi ama\u00e7 i\u00e7in olursa olsun, kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda do\u011fal, yani bencilce bir kar\u015f\u0131l\u0131k olmadan \u00e7al\u0131\u015fmak do\u011fal de\u011fildir; hangi ama\u00e7 i\u00e7in olursa olsun, en az\u0131ndan bu amaca eri\u015fildi\u011fini bilmenin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olmadan \u00e7abalar\u0131m\u0131z\u0131 buna adamak da do\u011fal de\u011fildir. \u015eimdi, bu iki g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, daha \u00f6nceden tek, ger\u00e7ek anar\u015fist s\u00fcreci ke\u015ffetmemi sa\u011flam\u0131\u015f olan ak\u0131l y\u00fcr\u00fctme sayesinde nas\u0131l \u00e7\u00f6zd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc g\u00f6receksiniz. Ger\u00e7ekten de bu s\u00fcrecin sonucunda zengin oldum: Bencilce bir kar\u015f\u0131l\u0131k buradan kaynaklan\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7 ayn\u0131 zamanda \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc de hedeflemektedir; ben kendimi paran\u0131n efendisi k\u0131larak, yani kendimi onun erkinden kurtararak \u00f6zg\u00fcrl\u00fck elde ettim. Yaln\u0131zca kendim i\u00e7in edindi\u011fim do\u011frudur; ama herkes i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn ancak toplumsal kurgular yok edilirse m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini, toplumsal devrim sayesinde m\u00fcmk\u00fcn olabilece\u011fini size kan\u0131tlad\u0131m; ve ben, tek ba\u015f\u0131na ben, bu toplumsal devrimi yapamam! Ama somut sonu\u00e7 \u015fudur: Ben \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hedefliyorum ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc elde ediyorum \u2013 bu elbette benim eri\u015febilece\u011fim bir \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, \u00e7\u00fcnk\u00fc daha \u00f6teye gidemeyece\u011fim kesin. Bak\u0131n\u0131z, y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm ak\u0131l, yaln\u0131zca bu s\u00fcreci tek do\u011fru s\u00fcre\u00e7 olarak tan\u0131mlamakla kalm\u0131yor, dahas\u0131, bu t\u00fcrden her s\u00fcrecin kar\u015f\u0131s\u0131na mant\u0131ksal olarak \u00e7\u0131kar\u0131labilecek g\u00fc\u00e7l\u00fckleri \u00e7\u00f6z\u00fcyor, bu da s\u00fcrecin tek ger\u00e7ek s\u00fcre\u00e7 oldu\u011funu kan\u0131tl\u0131yor.<\/p>\n
\u0130\u015fte bu y\u00f6ntemi izledim. \u015eu amaca ba\u011fland\u0131m: zengin olarak paran\u0131n kurgusuna h\u00fckmetmek. Ba\u015fard\u0131m. Bu biraz zaman\u0131m\u0131 ald\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc m\u00fccadele sertti, ama ba\u015fard\u0131m. Bankerlikteki ve ticaretteki ba\u015far\u0131m\u0131n ne oldu\u011funu size ayr\u0131nt\u0131lar\u0131yla anlatmama gerek yok. \u00d6zellikle baz\u0131 ayr\u0131nt\u0131lar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan bu da dikkate de\u011fer, ama konumuzun d\u0131\u015f\u0131nda. \u00c7ok \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m, sava\u015ft\u0131m, para kazand\u0131m; daha \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015ft\u0131m, daha \u00e7ok sava\u015ft\u0131m, daha fazla para kazand\u0131m\u2013 hatta kesinlikle \u00e7ok fazla para kazand\u0131m\u2026 Y\u00f6ntemlerle ilgilenmedim \u2013itiraf ediyorum ki dostum, her yola ba\u015fvurdum\u2013, stok\u00e7uluk, mali hile, hatta hileli rekabet. Ne yani, ben son derece ahlaks\u0131z ve do\u011fal olmayan toplumsal kurgularla sava\u015f\u0131yordum, bir de kalk\u0131p y\u00f6ntemler \u00fczerinde enine boyuna d\u00fc\u015f\u00fcnecek miydim? \u00d6zg\u00fcrl\u00fck i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bir de kalk\u0131p zorbal\u0131kla m\u00fccadelede hangi silah\u0131 se\u00e7meliyim diye k\u0131l\u0131 k\u0131rk m\u0131 yaracakt\u0131m? Bomba koyan ve insanlara ate\u015f eden aptal anar\u015fist, \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc gayet iyi bilir, oysa inand\u0131\u011f\u0131 \u00f6\u011freti \u00f6l\u00fcm cezas\u0131n\u0131 yasaklar. Ahlaka ayk\u0131r\u0131 bir \u015feye su\u00e7 i\u015fleyerek sald\u0131rmaktad\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu ahlaks\u0131z \u015feyin yok edilmesinin bir su\u00e7u hak etti\u011finin fark\u0131ndad\u0131r. Y\u00f6ntem se\u00e7iminde aptall\u0131k yapar, \u00e7\u00fcnk\u00fc size kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131m gibi, bu y\u00f6ntem anar\u015fist s\u00fcre\u00e7 olarak yanl\u0131\u015ft\u0131r ve tamamen olumsuzdur; ama bu y\u00f6ntemin ahlak\u0131 konusunda zeki oldu\u011funu g\u00f6sterir. Benim y\u00f6ntemim ise tamamen uyumluydu ve bir anar\u015fist olarak, zenginle\u015fmek i\u00e7in sahip oldu\u011fum her yolu kullanmam tamamen do\u011fruydu. Pratik ve bilin\u00e7li bir anar\u015fist olma y\u00f6n\u00fcndeki olduk\u00e7a iddias\u0131z d\u00fc\u015f\u00fc, bug\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftirdim. Art\u0131k \u00f6zg\u00fcr\u00fcm. Diledi\u011fimi yap\u0131yorum; elbette olanaklar \u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcnde. Benim anar\u015fist slogan\u0131m \u00f6zg\u00fcrl\u00fckt\u00fc; i\u015fte, \u00f6zg\u00fcr\u00fcm, \u015fu an i\u00e7in, kusurlu toplumumuz i\u00e7inde m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca. Toplumsal g\u00fc\u00e7lerle sava\u015fmak istemi\u015ftim; sava\u015ft\u0131m ve \u00fcstelik onlar\u0131 yendim!\u201d<\/p>\n
\u201cYava\u015f, yava\u015f!\u201d diye kar\u015f\u0131l\u0131k verdim bunun \u00fczerine. \u201cT\u00fcm bunlar \u00e7ok ho\u015f, ama g\u00f6rmedi\u011finiz bir \u015fey var. Y\u00f6nteminizin uymas\u0131 gereken ko\u015fullar, sizin de kan\u0131tlad\u0131\u011f\u0131n\u0131z gibi yaln\u0131zca \u00f6zg\u00fcrl\u00fck yaratmak de\u011fil, ayn\u0131 zamanda da zorbal\u0131k yaratmamakt\u0131. Oysa siz bunu yaratt\u0131n\u0131z. Vurguncu olarak, banker olarak, hayas\u0131z bir para babas\u0131 olarak \u2013kusura bakmay\u0131n, ama bizzat siz b\u00f6yle nitelediniz kendinizi\u2013 bal gibi de zorbal\u0131k yaratt\u0131n\u0131z. Sava\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 iddia etti\u011finiz bu toplumsal kurgular\u0131n herhangi bir temsilcisinden fark\u0131n\u0131z yok.\u201d<\/p>\n
\u201cHay\u0131r, hay\u0131r, dostum, yan\u0131l\u0131yorsunuz. Ben zorbal\u0131k yaratmad\u0131m. Toplumsal kurgulara kar\u015f\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm m\u00fccadelenin sonucu olan zorbal\u0131k benden kaynaklanm\u0131yor, dolay\u0131s\u0131yla ben yaratmad\u0131m: Bu, toplumsal kurgular\u0131n i\u00e7inde zaten bulunuyordu, ben hi\u00e7bir \u015fey katmad\u0131m. Bu zorbal\u0131k, tam da toplumsal kurgular\u0131n zorbal\u0131\u011f\u0131. Bu durumda, bunlar\u0131 ben ne yok edebilirim ne de yok edilmelerini dileyebilirim. Y\u00fcz\u00fcnc\u00fc kez tekrarl\u0131yorum size: Yaln\u0131zca toplumsal devrim toplumsal kurgular\u0131 ortadan kald\u0131rabilir; o \u00e2na dek, benimki gibi kusursuz bir anar\u015fist eylem bunlar\u0131 ancak bast\u0131rabilir ve yaln\u0131zca bu s\u00fcreci uygulayan anar\u015fist i\u00e7in m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr; ama tek ba\u015f\u0131na bu kurgulara kimse tamamen h\u00fckmedemez. Zorbal\u0131k yarat\u0131p yaratmamak de\u011fildir \u00f6nemli olan; yeni zorbal\u0131klar yaratmamak ya da zorbal\u0131\u011f\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 yerde zorbal\u0131k yaratmamak \u00f6nemlidir. Size s\u00f6yledi\u011fim gibi, hep birlikte \u00e7al\u0131\u015fan anar\u015fistler birbirleri \u00fczerinde etki sahibi oluyorlar ve kendi aralar\u0131nda, toplumsal kurgular\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda ve bunlardan ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6yle bir zorbal\u0131k yarat\u0131yorlar ki, bu yeni bir zorbal\u0131kt\u0131r. Ben asla b\u00f6yle bir \u015fey yaratmad\u0131m. Hatta bunu yaratabilmem, benim eylemimin i\u00e7inde olu\u015ftu\u011fu ko\u015fullar nedeniyle olanaks\u0131zd\u0131. Ben bir insan\u0131 \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirdim: Kendimi. \u00c7\u00fcnk\u00fc benim eylemim, ki size g\u00f6sterdi\u011fim gibi, tek ger\u00e7ek anar\u015fist eylemdir, daha fazlas\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmemi sa\u011flamad\u0131. Ben, kimi \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirebilme olana\u011f\u0131m varsa onu \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirdim, hepsi bu.\u201d<\/p>\n
\u201cPek\u00e2l\u00e2\u2026 Anl\u0131yorum\u2026 Ama bu t\u00fcr bir savla, sonu\u00e7 olarak toplumsal kurgular\u0131n hi\u00e7bir temsilcisinin zorbal\u0131k uygulamad\u0131\u011f\u0131 sonucuna var\u0131r\u0131z\u2026\u201d<\/p>\n
\u201c\u00c7ok do\u011fru! Zorbal\u0131k, toplumsal kurgular\u0131n i\u015fidir, onlar\u0131 temsil eden insanlar\u0131n de\u011fil. Onlar yaln\u0131zca, deyim yerindeyse kurgular\u0131n bize zorbal\u0131k uygulamak i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 ara\u00e7lard\u0131r. T\u0131pk\u0131 b\u0131\u00e7a\u011f\u0131n katilin kullanabilece\u011fi bir ara\u00e7 olmas\u0131 gibi. Ve siz elbette b\u0131\u00e7aklar\u0131 ortadan kald\u0131rarak katilleri yok edebilece\u011finize inanm\u0131yorsunuz\u2026 Bak\u0131n; t\u00fcm d\u00fcnyadaki sermaye sahibi b\u00fcy\u00fck para babalar\u0131n\u0131n hepsini ortadan kald\u0131r\u0131n, ama sermayeyi yok etmeyin. Hemen ertesi g\u00fcn sermaye, ba\u015fka ellere ge\u00e7erek, yeni m\u00fclk sahipleri kanal\u0131yla zorbal\u0131\u011f\u0131n\u0131 uygulamaya devam edecektir. \u015eimdi, b\u00fcy\u00fck para babalar\u0131n\u0131 de\u011fil ama sermayenin kendisini yok edin, hi\u00e7 para babas\u0131 kal\u0131r m\u0131?\u201d<\/p>\n
\u201cDo\u011fru, hakl\u0131s\u0131n\u0131z.\u201d<\/p>\n
\u201cDostum, i\u015fin k\u00f6t\u00fcs\u00fc, i\u015fin k\u00f6t\u00fcs\u00fc diyorum, bana y\u00f6neltebilece\u011finiz tek su\u00e7lama, toplumsal kurgular\u0131n zorbal\u0131\u011f\u0131n\u0131 birazc\u0131k \u2013pek azc\u0131k\u2013 art\u0131rm\u0131\u015f olmamd\u0131r. Bu sa\u00e7ma bir sav, \u00e7\u00fcnk\u00fc size daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fim gibi, benim yaratmamam gereken zorbal\u0131k, ki zaten yaratm\u0131\u015f de\u011filim, tamamen ba\u015fkad\u0131r. Ama bu sav\u0131n da zay\u0131f bir noktas\u0131 var: Ayn\u0131 ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmeyi izleyerek, vatan\u0131 i\u00e7in d\u00f6v\u00fc\u015fen generali de \u00fclkesini kendi ordusunun askerlerinden, \u00e7arp\u0131\u015fmada zafer kazanmak i\u00e7in feda etmek zorunda kald\u0131\u011f\u0131 askerlerden yoksun b\u0131rakmakla su\u00e7layabilirsiniz. Ama sava\u015fta kaybeden kazan\u0131r. \u0130lke kazanmakt\u0131r; gerisi\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cPek\u00e2l\u00e2. Ama bir \u015fey daha var. Ger\u00e7ek anar\u015fist yaln\u0131zca kendisi i\u00e7in de\u011fil, di\u011ferleri i\u00e7in de \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ister. Bence, t\u00fcm insanl\u0131k i\u00e7in ister\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cHi\u00e7 ku\u015fkusuz. Ama bana g\u00f6re tek ger\u00e7ek anar\u015fist s\u00fcre\u00e7 olan bu s\u00fcreci izlerken, herkes kendini \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirmelidir diye a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131m size. Ben kendim i\u00e7in bunu yapt\u0131m; ben, hem kendime olan sorumlulu\u011fumu hem de \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011fe olan sorumlulu\u011fumu yerine getirdim. Peki ni\u00e7in di\u011ferleri, yolda\u015flar\u0131m, ayn\u0131s\u0131n\u0131 yapmad\u0131? Ben onlar\u0131 engellemedim \u2013 bunu yapsayd\u0131m ne b\u00fcy\u00fck su\u00e7 olurdu! \u00dcstelik ger\u00e7ek anar\u015fist s\u00fcrecin ne oldu\u011funu bile onlardan gizlemedim; bunu ke\u015ffeder etmez, hepsine a\u00e7\u0131k se\u00e7ik belirttim. Daha fazlas\u0131n\u0131 yapmam\u0131 engelleyen, bu s\u00fcrecin kendisidir. Zaten ne yap\u0131labilir ki? Ayn\u0131 yolu izlemeye onlar\u0131 zorlamal\u0131 m\u0131yd\u0131m? Onlar\u0131 zorlayabilseydim bile bunu yapmazd\u0131m; bu onlar\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinden yoksun b\u0131rakmak olurdu, bu da benim anar\u015fist ilkelerime ayk\u0131r\u0131yd\u0131. Onlara yard\u0131m etmek mi? Bunu da ayn\u0131 gerek\u00e7eyle yapamazd\u0131m. Asla yard\u0131m etmem, asla kimseye yard\u0131m etmedim, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu \u00f6tekinin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc zay\u0131flatmak olur ve bu da benim ilkelerime ayk\u0131r\u0131. Asl\u0131nda, bana y\u00f6neltti\u011finiz ele\u015ftiri, t\u00fcr\u00fcm\u00fcn tek \u00f6rne\u011fi olmam. G\u00f6revimi yerine getirdim diye, kendimi elimden geldi\u011fince \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirdim diye ni\u00e7in beni ele\u015ftiriyorsunuz? Ni\u00e7in \u00f6devlerini yerine getirmediler diye onlar\u0131 ele\u015ftirmiyorsunuz?\u201d<\/p>\n
\u201cPek\u00e2l\u00e2. Ama e\u011fer o insanlar sizin gibi yapmad\u0131ysa, ku\u015fkusuz sizden daha az zeki olduklar\u0131ndan, yeterince irade sahibi olmad\u0131klar\u0131ndan ya da\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cAma dostum, bu e\u015fitsizlikler do\u011fald\u0131r, toplumsal de\u011fildir\u2026 Anar\u015fizmin bu t\u00fcr e\u015fitsizliklerle i\u015fi yoktur. Bir ki\u015finin zek\u00e2 ya da irade d\u00fczeyi, Do\u011fa ile onun aras\u0131ndaki bir meseledir; toplumsal kurgular\u0131n kendisinin bununla bir alakas\u0131 yoktur; ne yak\u0131ndan ne de uzaktan. Size dedi\u011fim gibi, insanl\u0131\u011f\u0131n toplumsal kurgulara olan uzun s\u00fcreli al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 sonucu sapm\u0131\u015f olabilecek do\u011fal nitelikler vard\u0131r; bununla birlikte bu sapma, do\u011fan\u0131n bize verdi\u011fi niteliklerin oran\u0131nda de\u011fil, bunlar\u0131 kullanma bi\u00e7imimizdedir. Oysa, aptall\u0131ktan ya da irade yoksunlu\u011fundan kaynaklanan bir sorun, bu karakter \u00f6zelliklerini kullan\u0131\u015f bi\u00e7imimizle asla ba\u011f\u0131nt\u0131l\u0131 de\u011fildir, yaln\u0131zca bu \u00f6zelliklere sahip olu\u015f oran\u0131m\u0131za ba\u011fl\u0131d\u0131r. Bu nedenle, tekrar ediyorum, bunlar kesinlikle do\u011fal e\u015fitsizliklerdir. Kimse bunlar \u00fczerinde etkide bulunamaz, hi\u00e7bir toplumsal de\u011fi\u015fim bunlar\u0131 de\u011fi\u015ftiremez, nas\u0131l ki beni daha uzun boylu ya da sizi daha k\u0131sa yapamazsak\u2026<\/p>\n
Elbette\u2026 elbette bu tiplerde, do\u011fal niteliklerin g\u00f6sterdi\u011fi kal\u0131t\u0131msal sapma, karakterin temellerine eriyecek kadar ileri gitmemi\u015fse. Herhangi biri k\u00f6le olmak i\u00e7in do\u011fmu\u015fsa ve sonu\u00e7 olarak kendini \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirecek en ufak \u00e7abay\u0131 g\u00f6stermiyorsa, o ba\u015fka. Ama o zaman\u2026 bu durumda\u2026 bu durumda, \u00f6zg\u00fcr toplumla, hatta s\u0131radan \u00f6zg\u00fcrl\u00fckle onun i\u015fi ne olur ki? E\u011fer bir insan k\u00f6le olmak i\u00e7in do\u011fmu\u015fsa, onun karakterine ayk\u0131r\u0131 olan \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, onun i\u00e7in bir zorbal\u0131k olacakt\u0131r.\u201d<\/p>\n
K\u0131sa bir mola verdi; bense kahkahadan k\u0131r\u0131l\u0131yordum.<\/p>\n
\u201cHi\u00e7 ku\u015fku yok,\u201d dedim, \u201cger\u00e7ek bir anar\u015fistsiniz siz. Ama sizi iyice dinledikten sonra, sa\u011fda solda s\u00fcr\u00fcn\u00fcrken g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015fu anar\u015fistlerle sizi kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131nca g\u00fclmekten kendimi al\u0131koyam\u0131yorum\u2026\u201d<\/p>\n
\u201cAzizim, defalarca s\u00f6yledim size, hatta kan\u0131tlad\u0131m, tekrar ediyorum; onlarla benim aramdaki tek fark \u015fudur: Onlar kuramsal olarak anar\u015fist, bense hem kuramda hem uygulamada anar\u015fistim; onlar mistik anar\u015fistler, ben bilimsel anar\u015fistim; onlar boyun e\u011fen anar\u015fistler, bense sava\u015fan ve kendini \u00f6zg\u00fcrle\u015ftiren bir anar\u015fistim. Tek kelimeyle: Onlar s\u00f6zde anar\u015fist, bense tek ger\u00e7ek anar\u015fistim.\u201d<\/p>\n
Bunun \u00fczerine sofradan kalkt\u0131k.<\/p>\n
1922 May\u0131s\u0131\u2019nda Contempor\u00e2nea dergisinin ilk say\u0131s\u0131nda yay\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Anar\u015fist Banker | Fernando Pessoa<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Yeme\u011fi bitirmi\u015ftik. Kar\u015f\u0131mda banker, t\u00fcccar ve naml\u0131 bir istif\u00e7i olan dostum, dalg\u0131n dalg\u0131n sigaras\u0131n\u0131 t\u00fctt\u00fcr\u00fcyordu. Sohbet can \u00e7eki\u015ferek ilerlemi\u015f art\u0131k bir \u00f6l\u00fc gibi aram\u0131zda yat\u0131yordu. Ben de bu sohbeti diriltme \u00e7abas\u0131yla akl\u0131mdan tesad\u00fcfen ge\u00e7iveren ilk d\u00fc\u015f\u00fcnceye sar\u0131ld\u0131m. G\u00fcl\u00fcmseyerek y\u00fcz\u00fcne bakt\u0131m: \u201cSadede gelecek olursak, ge\u00e7enlerde bana, eskiden sizin anar\u015fist oldu\u011funuzu s\u00f6ylediler.\u201d \u201cEskiden mi, hay\u0131r! Eskiden de […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[138],"tags":[],"class_list":["post-6937","post","type-post","status-publish","format-standard","category-edebiyat-dunya"],"yoast_head":"\n