![](\"images\/stories\/Marquis-de-Sade.jpg\")
PAPAZ: Yan\u0131lsama perdesinin y\u0131rt\u0131larak, ba\u015ftan \u00e7\u0131km\u0131\u015f insana g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n ve ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n ac\u0131mas\u0131z tablosunu g\u00f6sterece\u011fi mukadderat \u00e2n\u0131 geldi. \u0130nsan zaaf\u0131n\u0131n ve dayan\u0131ks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sizi s\u00fcr\u00fckledi\u011fi o her yana yay\u0131lm\u0131\u015f karga\u015falardan hi\u00e7 pi\u015fmanl\u0131k duymuyor musunuz evlad\u0131m?<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Evet, dostum, pi\u015fman\u0131m.<\/p>\n
PAPAZ
O halde, size kalan bu k\u0131sa zaman diliminde, Tanr\u0131\u2019dan g\u00fcnahlar\u0131n\u0131z\u0131n topyek\u00fbn aff\u0131n\u0131 elde edebilmek i\u00e7in bu kutlu vicdan azaplar\u0131ndan yararlan\u0131n ve unutmay\u0131n ki ebediyetten bu aff\u0131 elde edebilmeniz ancak g\u00fcnah \u00e7\u0131karma ayiniyle m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Sen beni anlamad\u0131\u011f\u0131n gibi ben de seni i\u015fitmiyorum.<\/p>\n
PAPAZ
Nas\u0131l yani?<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Pi\u015fman\u0131m dedim sana.<\/p>\n
PAPAZ
Duydum s\u00f6yledi\u011fini.<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Duydun ama anlamad\u0131n.<\/p>\n
PAPAZ
Nas\u0131l yorumlamal\u0131?<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
\u015e\u00f6yle\u2026 Do\u011fa taraf\u0131ndan \u00e7ok canl\u0131 zevklerle, \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc tutkularla yarat\u0131lm\u0131\u015f olan ben; yaln\u0131zca bu zevk ve tutkular\u0131 tatmin etmek i\u00e7in bu d\u00fcnyaya gelmi\u015f olan ben; yarat\u0131l\u0131\u015f\u0131m\u0131n bu sonu\u00e7lar\u0131 do\u011fan\u0131n temel bak\u0131\u015flar\u0131yla ilgili zorunluluklar oldu\u011fundan ya da, senin sevdi\u011fin gibi ifade edersek, onun benim \u00fczerimdeki projelerinden sapmalar oldu\u011fundan, her \u015fey do\u011fan\u0131n yasalar\u0131 nedeniyle oldu\u011fundan, onun mutlak erkini yeterince tan\u0131yamad\u0131\u011f\u0131m i\u00e7in pi\u015fman\u0131m. Benim tek vicdan azab\u0131m do\u011fan\u0131n bana kendisine hizmet edeyim diye vermi\u015f oldu\u011fu yetileri (sana g\u00f6re canice, bana g\u00f6re gayet s\u0131radan bu yetileri) vasat kullanm\u0131\u015f olmamla ilgilidir; zaman zaman ona direndi\u011fimi itiraf etmeliyim. Senin sistemlerinin sa\u00e7mal\u0131\u011f\u0131yla k\u00f6r oldu\u011fumdan, \u00e7ok daha tanr\u0131sal bir esinden alm\u0131\u015f oldu\u011fum arzular\u0131n b\u00fct\u00fcn \u015fiddetine kar\u015f\u0131 bu sa\u00e7mal\u0131klarla birlikte m\u00fccadele ettim ve itiraf ediyorum, bol bol meyve hasad\u0131 yapabilecek yerde yaln\u0131zca \u00e7i\u00e7ekler derledim\u2026 \u0130\u015fte pi\u015fmanl\u0131\u011f\u0131m\u0131n as\u0131l gerek\u00e7eleri bunlar. Ba\u015fka pi\u015fman olacak bir \u015fey bulamad\u0131\u011f\u0131m konusunda bana g\u00fcvenebilirsin.<\/p>\n
PAPAZ
G\u00fcnahlar\u0131n\u0131z sizi nerelere g\u00f6t\u00fcr\u00fcyor, safsatalar\u0131n\u0131z sizi nerelere s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor! Yarat\u0131lm\u0131\u015f \u015feye yarat\u0131c\u0131n\u0131n b\u00fct\u00fcn kudretini veriyorsunuz; sizin yolunuzu \u015fa\u015f\u0131rtm\u0131\u015f olan bu bahts\u0131z e\u011filimlerin, mutlak kudret atfetti\u011finiz bu \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f do\u011fan\u0131n etkileri oldu\u011funu g\u00f6rm\u00fcyor musunuz?<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Dostum, bana \u00f6yle geliyor ki senin diyalekti\u011fin de ruhun kadar yanl\u0131\u015f. Daha do\u011fru ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmeni isterdim, ya da b\u0131rak beni huzur i\u00e7inde \u00f6leyim. Yarat\u0131c\u0131dan ne anl\u0131yorsun sen, \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f do\u011fadan ne anl\u0131yorsun?<\/p>\n
PAPAZ
Yarat\u0131c\u0131 evrenin efendisidir, her \u015feyi yapan, her \u015feyi yaratan odur, mutlak kudretinin basit bir etkisiyle her \u015feyi s\u00fcrd\u00fcren odur.<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
B\u00fcy\u00fck bir adam oldu\u011fu belli! Pek\u00e2l\u00e2, s\u00f6yle bana, bu kadar kudretli bu adam sana g\u00f6re ni\u00e7in \u00e7\u00fcr\u00fcm\u00fc\u015f bir do\u011fa yaratt\u0131.<\/p>\n
PAPAZ
Tanr\u0131 insanlara onlar\u0131n c\u00fczi iradelerini b\u0131rakmam\u0131\u015f olsayd\u0131 ne meziyet g\u00f6sterebilirlerdi? Yery\u00fcz\u00fcnde iyilik yapma ve k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc \u00f6nleme imk\u00e2n\u0131 olmasayd\u0131, bu c\u00fczi iradeden yararlanma meziyetleri olabilir miydi?<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Demek ki senin tanr\u0131n yaln\u0131zca kendi yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u0131namak i\u00e7in, k\u0131\u015fk\u0131rtmak i\u00e7in her \u015feyi tersten yapt\u0131; demek ki onu tan\u0131m\u0131yordu, sonu\u00e7tan \u00e7ekinmiyordu, \u00f6yle mi?<\/p>\n
PAPAZ
Ku\u015fkusuz tan\u0131yordu, ama bir hareketiyle tercih meziyetini ona b\u0131rakmak istiyordu.<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131n hangi taraf\u0131 tutaca\u011f\u0131n\u0131 biliyorsa ve bu da yaln\u0131zca ona ba\u011fl\u0131ysa, \u00e7\u00fcnk\u00fc sen onun mutlak erk sahibi oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorsun, yaratt\u0131\u011f\u0131na iyi \u015feyler yapt\u0131rmak yaln\u0131zca ona ba\u011fl\u0131yd\u0131, bu durumda tercihi ona b\u0131rakmak neye yarar?<\/p>\n
PAPAZ
Tanr\u0131\u2019n\u0131n insan \u00fczerindeki engin ve sonsuz g\u00f6r\u00fc\u015flerini kim anlayabilir, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz her \u015feyi kim anlayabilir?<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
\u015eeyleri sadele\u015ftiren ki\u015fi, dostum, nedenleri iyice \u00e7o\u011falt\u0131p sonu\u00e7lar\u0131 daha da anla\u015f\u0131lmaz hale getirmeye \u00e7al\u0131\u015fmayan ki\u015fi. \u0130lk g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131klayamazken ikinci bir g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011fe neden ihtiya\u00e7 duyuyorsun? Senin tanr\u0131na atfetti\u011fin \u015feyi do\u011fan\u0131n yapmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnken, ni\u00e7in do\u011faya bir efendi ar\u0131yorsun ki? Senin anlamad\u0131\u011f\u0131n \u015feyin nedeni belki de d\u00fcnyan\u0131n en basit \u015feyidir. Fizik bilgini yetkinle\u015ftirirsen do\u011fay\u0131 daha iyi anlars\u0131n, akl\u0131n\u0131 ar\u0131nd\u0131r, \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n\u0131 yok et, o zaman tanr\u0131na ihtiyac\u0131n olmayacak.<\/p>\n
PAPAZ
Bahts\u0131z! Seni Socin\u2019ci bir sapk\u0131n sanm\u0131\u015ft\u0131m, seninle sava\u015fmak i\u00e7in silahlar\u0131m vard\u0131, ama g\u00f6r\u00fcyorum ki sen bir ateistsin ve yarat\u0131c\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na dair her g\u00fcn ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z sahici kan\u0131tlar\u0131n enginli\u011fini kalbin reddetti\u011finde sana s\u00f6yleyecek tek laf\u0131m yok. K\u00f6r birine \u0131\u015f\u0131k tutulamaz.<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Dostum, bir konuda anla\u015fal\u0131m, en fazla k\u00f6r olan ki\u015fi kesinlikle g\u00f6z\u00fcn\u00fc ba\u011flayand\u0131r, yoksa \u00e7\u00f6zen de\u011fil. Sen kuruyorsun, uyduruyorsun, \u00e7o\u011falt\u0131yorsun, ben yok ediyorum, basitle\u015ftiriyorum. Sen hata \u00fcst\u00fcne hata y\u0131\u011f\u0131yorsun, ben hepsiyle m\u00fccadele ediyorum. \u0130kimizden hangisi k\u00f6r?<\/p>\n
PAPAZ
Yani siz Tanr\u0131\u2019ya hi\u00e7 mi inanm\u0131yorsunuz?<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
\u0130nanm\u0131yorum. Bunun da nedeni gayet basit; insan\u0131n anla\u015f\u0131lmayan \u015feye inanmas\u0131 tamamen imk\u00e2ns\u0131z \u00e7\u00fcnk\u00fc. Kavramak ile inanmak aras\u0131nda dolays\u0131z ili\u015fkiler olmal\u0131d\u0131r; kavramak inanc\u0131n ilk besinidir. Anlaman\u0131n hi\u00e7 etkili olmad\u0131\u011f\u0131 yerde, inan\u00e7 \u00f6l\u00fcd\u00fcr ve bu t\u00fcr durumlarda inan\u00e7 sahibi oldu\u011funu ileri s\u00fcrenler inanc\u0131 dayat\u0131r. Bana vaaz etti\u011fin tanr\u0131ya senin inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 sanm\u0131yorum; \u00e7\u00fcnk\u00fc bana onu kan\u0131tlayamazs\u0131n, \u00e7\u00fcnk\u00fc onu tan\u0131mlamak senin elinde de\u011fil, sonu\u00e7 olarak sen onu anlam\u0131yorsun, onu anlamad\u0131\u011f\u0131ndan bana akla yatk\u0131n hi\u00e7bir arg\u00fcman sunamazs\u0131n ve tek kelimeyle, insan ruhunun s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00fczerinde olan her \u015fey bir kuruntu ya da gereksizliktir; senin tanr\u0131n bu \u015feylerden ancak biri olabilece\u011finden, birinci durumda ona inanmam i\u00e7in deli olmam gerekir, ikinci durumdaysa aptal\u0131n teki.<\/p>\n
Dostum, bana maddenin hareketsizli\u011fini kan\u0131tla, o zaman senin yarat\u0131c\u0131n\u0131 kabul ederim, do\u011fan\u0131n kendine yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tla, o zaman ona bir efendi varsaymana izin var. Kan\u0131tlayana dek benden hi\u00e7bir \u015fey bekleme, ben ancak ger\u00e7ekli\u011fe teslim olurum ve bu ger\u00e7ekli\u011fi de ancak duyular\u0131mdan edinirim; duyular\u0131m\u0131n i\u015flemedi\u011fi yerde inanc\u0131m g\u00fc\u00e7s\u00fcz kal\u0131r. G\u00fcne\u015fe inan\u0131yorum \u00e7\u00fcnk\u00fc g\u00f6r\u00fcyorum, onu do\u011fadaki b\u00fct\u00fcn tutu\u015fabilir maddenin birle\u015fme merkezi olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, d\u00fczenli hareketi ho\u015fuma gidiyor ama beni \u015fa\u015f\u0131rtm\u0131yor. Bu fiziksel bir i\u015flem, belki de elektrik kadar basit, ama bunu anlamam\u0131za izin yok. Sen tanr\u0131n\u0131 fizi\u011fin \u00fczerinde tasarlad\u0131\u011f\u0131nda, ben daha \u00f6teye gitmeli miyim, bunu yaparsam daha ilerde mi olurum? Eseri tan\u0131mlamaktansa i\u015f\u00e7iyi anlamam i\u00e7in daha fazla \u00e7aba sarf etmem gerekmez mi?<\/p>\n
Sonu\u00e7 olarak, sen kuruntunu in\u015fa ederek bana hi\u00e7 hizmet etmedin, benim akl\u0131m\u0131 kar\u0131\u015ft\u0131rd\u0131n, ayd\u0131nlatmad\u0131n, ben sana minnet yerine yaln\u0131zca kin bor\u00e7luyum. Senin tanr\u0131n, tutkular\u0131na hizmet etsin diye senin imal etti\u011fin bir makine ve onu keyfince hareket ettiriyorsun, ama benim tutkular\u0131m\u0131 rahats\u0131z etti\u011finde onu alt etmek bana iyi geliyor. Benim zay\u0131f ruhumun s\u00fck\u00fbnete ve felsefeye ihtiya\u00e7 duydu\u011fu an safsatalar\u0131nla gelip korkutmaya \u00e7al\u0131\u015fma, bunlar ikna etmiyor; \u00fcrk\u00fct\u00fcyor; ruhumu yat\u0131\u015ft\u0131rm\u0131yor, \u00f6fkelendiriyor. Dostum, bu ruhun mevcut hali do\u011fan\u0131n ho\u015funa gidiyor; o, do\u011fan\u0131n kendi bak\u0131\u015f\u0131 ve ihtiya\u00e7lar\u0131 nedeniyle bende yaratmaktan ho\u015fnut oldu\u011fu organlar\u0131n bir sonucu. Do\u011fa ahl\u00e2ka ve ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131klara e\u015fil ihtiya\u00e7 duydu\u011fundan, beni ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131\u011fa y\u00f6neltmek istedi\u011finde bunu yapt\u0131, ahl\u00e2ka y\u00f6neltmek istedi\u011finde bana arzular\u0131 esinledi ve ben yine kendimi bunlara teslim ettim. Bizim insani tutars\u0131zl\u0131\u011f\u0131m\u0131za biricik neden olarak yaln\u0131zca do\u011fan\u0131n yasalar\u0131n\u0131 ara! Ve onun yasalar\u0131na da irade ve ihtiya\u00e7lar\u0131ndan ba\u015fka ilke arama!<\/p>\n
PAPAZ
Peki, d\u00fcnyadaki her \u015fey gerekli mi?<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Kesinlikle.<\/p>\n
PAPAZ
Her \u015fey gerekliyse, demek ki her \u015fey kurala ba\u011fl\u0131?<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Tersini kim s\u00f6yledi ki?<\/p>\n
PAPAZ
Mutlak erk sahibi ve mutlak anlamda bilge bir elden ba\u015fka her \u015feyi mevcut haliyle kim d\u00fczenleyebilir?<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Ate\u015f verildi\u011finde barutun tutu\u015fmas\u0131 zorunlu de\u011fil mi?<\/p>\n
PAPAZ
Evet.<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Peki, bunda ne gibi bir bilgelik buluyorsun?<\/p>\n
PAPAZ
Hi\u00e7.<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Demek ki bilgelik olmadan zorunlu olan \u015feyler vard\u0131r ve sonu\u00e7 olarak her \u015feyin bir ilk nedenden kaynaklanmas\u0131, bu ilk nedende ne ak\u0131l ne bilgelik varken de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n
PAPAZ
Nereye gelmek istiyorsunuz?<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Hi\u00e7bir bilgece ve akla yatk\u0131n neden y\u00f6nlendirmeden her \u015fey neyse o olabilir, senin g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn \u015fey olabilir. Keza, do\u011fal sonu\u00e7lar\u0131n, daha \u00f6nce dedi\u011fim gibi, kendisi de a\u00e7\u0131klanmaya ihtiya\u00e7 duyan ama kendi hi\u00e7bir a\u00e7\u0131klama sa\u011flamayan senin tanr\u0131n gibi do\u011fad\u0131\u015f\u0131 nedenler varsaymak zorunda kalmadan, do\u011fal nedenleri olabilir. Sonu\u00e7 olarak, senin tanr\u0131n hi\u00e7bir i\u015fe yaramad\u0131\u011f\u0131ndan tamamen gereksizdir; gereksiz olan\u0131n ise hi\u00e7 oldu\u011funu, hi\u00e7 olan\u0131n da hi\u00e7lik oldu\u011funun besbelli oldu\u011funu sana kan\u0131tlamak istiyorum. Dolay\u0131s\u0131yla, senin tanr\u0131n\u0131n bir kuruntu oldu\u011funa kendimi ikna etmek i\u00e7in onun kesin yarars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bana sa\u011flad\u0131\u011f\u0131ndan ba\u015fka bir ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmeye hi\u00e7 ihtiyac\u0131m yok.<\/p>\n
PAPAZ
Bu durumda size dinden s\u00f6z etmek bana gerekli g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Neden olmas\u0131n? Bu konuda, insanlar\u0131n fanatizmi ve salakl\u0131\u011f\u0131 vard\u0131rd\u0131klar\u0131 a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n bu kan\u0131t\u0131 kadar beni e\u011flendiren hi\u00e7bir \u015fey yok. Bu t\u00fcrden son derece ola\u011fan\u00fcst\u00fc sapmalarla, bence tablo, deh\u015fetli olsa bile daima ilgin\u00e7tir. A\u00e7\u0131k y\u00fcreklilikle cevap ver ve \u00f6zellikle bencilli\u011fi bir yana b\u0131rak. Dini gerekli k\u0131lan varl\u0131\u011f\u0131n masals\u0131 varolu\u015funa dair senin g\u00fcl\u00fcn\u00e7 sistemlerine inanacak kadar zay\u0131f olsayd\u0131m, ona nas\u0131l ibadet etmemi bana \u00f6\u011f\u00fctlerdin? Brahma\u2019n\u0131n sa\u00e7mal\u0131klar\u0131ndansa Konfi\u00e7y\u00fcs\u2019\u00fcn hayallerini benimsememi mi isterdin, yoksa zencilerin b\u00fcy\u00fck y\u0131lan\u0131na m\u0131 tapay\u0131m, Perulular\u0131n y\u0131ld\u0131z\u0131na m\u0131, veyahut Musa\u2019n\u0131n ordular\u0131n\u0131n tanr\u0131s\u0131na m\u0131, Muhammed\u2019in mezheplerinden hangisine kendimi teslim etmemi isterdin, hangi H\u0131ristiyan sapk\u0131nl\u0131k sence tercih edilebilir? Cevab\u0131na dikkat et.<\/p>\n
PAPAZ
Ku\u015fkun mu var?<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Bencillik i\u015fte!<\/p>\n
PAPAZ
Hay\u0131r, benim inand\u0131\u011f\u0131m \u015feyi sana \u00f6nermek seni kendim kadar sevmektir.<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Bu t\u00fcr yanl\u0131\u015flar\u0131 dinliyor olmam\u0131z ikimizin de kendimizi pek az sevdi\u011fimizi g\u00f6sterir.<\/p>\n
PAPAZ
\u0130lahi kurtar\u0131c\u0131m\u0131z\u0131n mucizelerine kim g\u00f6z\u00fcn\u00fc kapayabilir?<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Onu b\u00fct\u00fcn dalaverecilerin en s\u0131radan\u0131 ve b\u00fct\u00fcn d\u00fczenbazlar\u0131n en baya\u011f\u0131s\u0131 olarak g\u00f6ren ki\u015fi.<\/p>\n
PAPAZ
Ey Tanr\u0131m, onu i\u015fitiyorsunuz da g\u00fcrlemiyorsunuz!<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Hay\u0131r dostum, her \u015fey huzur i\u00e7inde, \u00e7\u00fcnk\u00fc senin tanr\u0131n, ister g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckten, ister ak\u0131ldan ya da sen ne dersen de o nedenle, bir an i\u00e7in sana kar\u015f\u0131 al\u00e7akg\u00f6n\u00fcll\u00fcl\u00fck g\u00f6sterip kabul etti\u011fim bu varl\u0131k, veyahut senin o dar bak\u0131\u015flar\u0131n\u0131 benimsersem, bu tanr\u0131, evet, ne diyordum, bu tanr\u0131, e\u011fer senin inanma delili\u011fini g\u00f6sterdi\u011fin gibi varsa, o zaman, senin \u015fu \u0130sa\u2019n\u0131n varsayd\u0131\u011f\u0131 kadar g\u00fcl\u00fcn\u00e7 ara\u00e7larla bizi ikna etmeye kalk\u0131\u015fmazd\u0131 elbette.<\/p>\n
PAPAZ
Ne yani, kehanetler, mucizeler, \u015fehitler, b\u00fct\u00fcn bunlar kan\u0131t de\u011fil mi?<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na kan\u0131ta ihtiya\u00e7 duyan \u015feyleri kan\u0131t olarak kabul etmemi sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir mant\u0131kla benden nas\u0131l bekleyebilirsin? Kehanetin kan\u0131t olabilmesi i\u00e7in, \u00f6ncelikle bu kehanetin oldu\u011funa kesinlikle inanmam gerekirdi; tarihe kay\u0131tl\u0131 oldu\u011funda ise, benim i\u00e7in, d\u00f6rtte \u00fc\u00e7\u00fc \u00e7ok \u015faibeli olan t\u00fcm di\u011fer tarihsel olgulardan ba\u015fka bir g\u00fcce sahip olamaz. Bunlar\u0131n yaln\u0131zca \u00e7\u0131karc\u0131 tarih\u00e7iler taraf\u0131ndan bana aktar\u0131lm\u0131\u015f olduklar\u0131n\u0131 da buna eklersem, g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn gibi, ku\u015fku duymaya daha fazla hakk\u0131m olacakt\u0131r. Bu kehanetin sonradan yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na, adil bir kral\u0131n idaresinin mutlu bir h\u00fck\u00fcmranl\u0131k olmas\u0131 ya da k\u0131\u015f\u0131n don yapmas\u0131 gibi en basil politik bile\u015fiminin etkisi olmad\u0131\u011f\u0131na beni kim inand\u0131rabilir? B\u00fct\u00fcn bunlar b\u00f6yleyse, kan\u0131tlanmaya bu denli ihtiya\u00e7 duyan kehanetin kendisinin bir kan\u0131t olabilece\u011fini nas\u0131l d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsin?<\/p>\n
Senin mucizelerini de daha fazla kabul edebilmem m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. B\u00fct\u00fcn d\u00fczenbazlar mucize g\u00f6sterdi, b\u00fct\u00fcn salaklar da onlara inand\u0131. Bir mucizenin hakikatine beni ikna edebilmek i\u00e7in, sizin mucize dedi\u011finiz olay\u0131n do\u011fa yasalar\u0131na mutlak anlamda z\u0131t oldu\u011funa emin olmam gerekir, \u00e7\u00fcnk\u00fc mucize olarak g\u00f6r\u00fclebilecek tek \u015fey do\u011fad\u0131\u015f\u0131 oland\u0131r. \u0130yi ama do\u011fay\u0131 kim yeterince biliyor ki tam da o noktada do\u011fan\u0131n durdu\u011funu ya da o noktada engellendi\u011fini ileri s\u00fcrmeye cesaret edebilsin? S\u00f6zde bir mucizeye itibar edebilmek i\u00e7in iki \u015fey gerekir: bir hokkabaz ve her \u015feyden etkilenen birileri. Seninkilere de ba\u015fka k\u00f6ken aramaya hi\u00e7 kalkma! B\u00fct\u00fcn yeni \u00e7\u00f6mezler bunu yapt\u0131; i\u015fin ilginci, hepsi de kendilerine inanacak sersemler bulabildi. Senin \u0130sa\u2019n Tuvanal\u0131 Apollonius\u2019un yapt\u0131\u011f\u0131ndan daha eksantrik bir \u015fey yapmad\u0131 ama yine de kimse \u00e7\u0131k\u0131p Apollonius\u2019u bir tanr\u0131 olarak g\u00f6rmedi; senin \u015fehitlerine gelince, bunlar kesinlikle senin kan\u0131tlar\u0131n\u0131n en c\u0131l\u0131z\u0131. \u015eehit olabilmek i\u00e7in yaln\u0131zca co\u015fku ve diren\u00e7 gerekir, kar\u015f\u0131 davay\u0131 savunanlar da bana senin kadar \u015fehit g\u00f6sterebilirler, birinin di\u011ferinden daha \u015eehit oldu\u011funa asla yeterince inan\u00e7 duyamam: tersine, her iki taraf\u0131n da i\u00e7ler ac\u0131s\u0131 halde oldu\u011funu varsaymam pek\u00e2l\u00e2 m\u00fcmk\u00fcn<\/p>\n
Ah dostum, senin vaaz etti\u011fin tanr\u0131n\u0131n var oldu\u011fu do\u011fru olsayd\u0131, h\u00fck\u00fcmdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131 in\u015fa etmek i\u00e7in mucizelere, \u015fehitlere ve kehanetlere hi\u00e7 ihtiya\u00e7 duyar m\u0131yd\u0131? Senin dedi\u011fin gibi, insan kalbi onun eseriyse, kendi yasas\u0131n\u0131n tap\u0131na\u011f\u0131 olarak bu kalbi se\u00e7mez miydi? Adil bir tanr\u0131dan kaynakland\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hakkaniyetli olan bu yasa, kar\u015f\u0131 konulmaz bir \u015fekilde b\u00fct\u00fcn kalplere kaz\u0131nm\u0131\u015f bulurdu kendini ve evrenin bir ucundan \u00f6teki ucuna, bu nazik ve duyarl\u0131 organ arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla birbirine benzeyen b\u00fct\u00fcn insanlar tanr\u0131 kabul ettiklerine g\u00f6sterdikleri h\u00fcrmetle de birbirlerine benzerlerdi, hepsi de onu tek bir bi\u00e7imde severdi, ona tapman\u0131n ya da ona hizmet etmenin hepsi i\u00e7in tek bir bi\u00e7imi olurdu, dolay\u0131s\u0131yla ne bu tanr\u0131y\u0131 tan\u0131mamak ne de ona ibadet etme y\u00f6n\u00fcndeki i\u00e7ten gelen e\u011filime direnmek m\u00fcmk\u00fcn olurdu. Bunun yerine evrende ne g\u00f6r\u00fcyorum, ne kadar \u00fclke varsa o kadar tanr\u0131 var. Ne kadar farkl\u0131 kafa ya da hayal g\u00fcc\u00fc varsa bu tanr\u0131lara hizmet etmenin de o kadar farkl\u0131 bi\u00e7imi var. \u0130\u00e7lerinden birini madden se\u00e7menin benim i\u00e7in imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011fu bu kanaat \u00e7e\u015fitlili\u011fi sana g\u00f6re adil bir tanr\u0131n\u0131n i\u015fi midir?<\/p>\n
Haydi, ahl\u00e2k dersi merakl\u0131s\u0131, tanr\u0131n\u0131 bana b\u00f6yle tan\u0131tarak ona hakaret ediyorsun, b\u0131rak da onu tamamen ink\u00e2r edeyim, \u00e7\u00fcnk\u00fc e\u011fer varsa, benim inan\u00e7s\u0131zl\u0131\u011f\u0131m senin hakaretlerinden daha az sald\u0131r\u0131yor ona. Akl\u0131n yoluna gir, ahl\u00e2k dersi merakl\u0131s\u0131, senin \u0130sa\u2019n Muhammed\u2019den daha iyi de\u011fildir, Muhammed de Musa\u2019dan, onlar\u0131n \u00fc\u00e7\u00fc de Konf\u00fc\u00e7y\u00fcs\u2019ten daha iyi de\u011fildir. Filozoflar onlar\u0131 alaya alm\u0131\u015ft\u0131r, ayaktak\u0131m\u0131 inanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
PAPAZ
Heyhat, d\u00f6rd\u00fcnden biri i\u00e7in bundan fazlas\u0131n\u0131 da yapt\u0131.<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
En fazla hak eden oydu. K\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131yd\u0131, ta\u015fk\u0131n, iftirac\u0131, dalavereci, dinsiz, kaba bir soytar\u0131 ve tehlikeli bir k\u00f6t\u00fc y\u00fcrekliydi. Halka bunlar\u0131 dayatma sanat\u0131n\u0131 biliyordu, dolay\u0131s\u0131yla o d\u00f6nemde Kud\u00fcs\u2019\u00fcn i\u00e7inde bulundu\u011fu durumda bir krall\u0131kta cezaland\u0131r\u0131labilirdi. O bundan kurtulacak kadar bilgiliydi ve belki de son derece mahir ve ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc olan benim \u00f6zdeyi\u015flerimin ilahi adaletin sertli\u011fini kabul edebilece\u011fi tek durum budur: b\u00fct\u00fcn hatalar\u0131 ba\u011f\u0131\u015flar\u0131m; i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z y\u00f6netime tehlikeli olabilecekler hari\u00e7. Krallar ve y\u00fccelikleri bana kendilerini kabul ettiren tek \u015feydir, yaln\u0131zca onlara sayg\u0131 duyuyorum, \u00fclkesini ve kral\u0131n\u0131 sevmeyen ki\u015fi ya\u015famaya lay\u0131k de\u011fildir.<\/p>\n
PAPAZ
Ama yine de bu ya\u015famdan sonra bir \u015fey oldu\u011funu kabul ediyorsunuzdur. Zek\u00e2n\u0131z\u0131n bizi bekleyen yazg\u0131n\u0131n yo\u011fun karanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 delmekten zaman zaman ho\u015flanm\u0131\u015f olmamas\u0131 imk\u00e2ns\u0131zd\u0131r. K\u00f6t\u00fc ya\u015fayana say\u0131s\u0131z ceza veren, iyi ya\u015fayan\u0131 da sonsuzca \u00f6d\u00fcllendiren bir sistemden daha iyi bunu ne yapabilir?<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Ne mi, dostum? Hi\u00e7li\u011finki elbette. Hi\u00e7lik beni asla \u00fcrk\u00fctmedi. Ondan daha teselli edici ve basit bir \u015fey g\u00f6rm\u00fcyorum; b\u00fct\u00fcn di\u011fer sistemler kibrin eseri, yaln\u0131zca o akl\u0131n. \u00dcstelik bu hi\u00e7lik ne \u00fcrk\u00fcn\u00e7 ne de mutlak. Do\u011fan\u0131n s\u00fcrekli ve tekrar tekrar do\u011fdu\u011funu g\u00f6rm\u00fcyor muyum? Hi\u00e7bir \u015fey yok olmuyor dostum, d\u00fcnyada hi\u00e7bir \u015fey ortadan kaybolmuyor; bug\u00fcn insan, yar\u0131n toprak kurdu, \u00f6b\u00fcr g\u00fcn sinek, daima var de\u011fil mi? Hi\u00e7 hak etmedi\u011fim erdemlerle \u00f6d\u00fcllendirilmemi ya da asla sorumlusu olmad\u0131\u011f\u0131m su\u00e7lardan cezaland\u0131r\u0131lmam\u0131 ni\u00e7in isliyorsun? Bu sistem varken senin o s\u00f6zde tanr\u0131na iyilik atfedebilir misin? Beni cezaland\u0131rman\u0131n zevkini tatmak i\u00e7in beni yaratmak istemi\u015f olabilir mi? \u00dcstelik de bunu h\u00e2kim olmama izin vermedi\u011fi bir tercihin sonucu olarak yapabilir mi?<\/p>\n
PAPAZ
H\u00e2kimsiniz asl\u0131nda.<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM
Evet, senin \u00f6nyarg\u0131lar\u0131na g\u00f6re \u00f6yle. Ama ak\u0131l bu \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 yok ediyor. \u0130nsan\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc sistemi, sizin hayallerinize pek uygun olan l\u00fctf\u00fc imal etmek i\u00e7in uydurulmu\u015f bir \u015fey yaln\u0131zca. D\u00fcnyada hangi insan, su\u00e7 i\u015flememekte \u00f6zg\u00fcr olsa, su\u00e7un yan\u0131nda idam dire\u011fini g\u00f6r\u00fcp de ille su\u00e7 i\u015fler? Kar\u015f\u0131 konulmaz bir g\u00fc\u00e7 bizi s\u00fcr\u00fckl\u00fcyor ve e\u011filim g\u00f6sterdi\u011fimiz yandan ba\u015fka tarafa kendimizi bir an bile y\u00f6nlendirebilecek efendiler biz de\u011filiz. Tek bir erdem yoktur ki do\u011faya gerekli olmas\u0131n: keza, tersine, do\u011fan\u0131n ihtiya\u00e7 duymad\u0131\u011f\u0131 tek bir su\u00e7 yoktur. Do\u011fa bunlar\u0131 kusursuz bir denge i\u00e7inde tutar, onun b\u00fct\u00fcn ustal\u0131\u011f\u0131 buradad\u0131r. Peki biz, do\u011fan\u0131n bizi f\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 tarafta su\u00e7lu olabilir miyiz? Senin derine i\u011fnesini bat\u0131ran e\u015fek ar\u0131s\u0131ndan daha su\u00e7lu olamay\u0131z.<\/p>\n
PAPAZ<\/p>\n
O halde b\u00fct\u00fcn su\u00e7lar\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fc bile bize hi\u00e7 korku veremez mi?<\/p>\n
\u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAM<\/p>\n
Bunu demiyorum. Su\u00e7tan uzakla\u015fmak ya da \u00e7ekinmek i\u00e7in yasan\u0131n onu mahk\u00fbm etmesi ve adaletin k\u0131l\u0131c\u0131n\u0131n cezaland\u0131rmas\u0131 yeterlidir. Ama bahts\u0131zl\u0131kla bir su\u00e7 i\u015flendi\u011finde, taraf tutmay\u0131 bilmek ve k\u0131s\u0131r vicdan azaplar\u0131na teslim olmamak gerekir; vicdan azab\u0131n\u0131n hi\u00e7 etkisi yoktur, \u00e7\u00fcnk\u00fc bizi koruyamaz, hi\u00e7tir, \u00e7\u00fcnk\u00fc su\u00e7u telafi edemez; dolay\u0131s\u0131yla kendini vicdan azab\u0131na teslim etmek sa\u00e7mad\u0131r. Bu d\u00fcnyada cezaland\u0131r\u0131lmaktan ka\u00e7m\u0131\u015f olmaktan yeterince mutluysak, \u00f6teki d\u00fcnyada cezaland\u0131r\u0131lmaktan \u00e7ekinmek daha sa\u00e7ma olur. Maazallah, b\u00f6ylelikle su\u00e7u te\u015fvik ediyor de\u011filim, elinden geldi\u011fince bundan ka\u00e7\u0131nmak gerekir, ama akl\u0131 kullanarak ka\u00e7mal\u0131, yoksa sonu hi\u00e7bir \u015feye varmayan ve az \u00e7ok sa\u011flam bir ruhta etkisi derhal yok olan sahte kayg\u0131larla de\u011fil. Ak\u0131l, dostum, evet, tek ba\u015f\u0131na ak\u0131l hemcinslerimize zarar vermenin bizi asla mutlu etmeyece\u011fi konusunda bizi uyarmal\u0131d\u0131r ve kalbimiz de onlar\u0131n mutlulu\u011funa katk\u0131da bulunman\u0131n do\u011fan\u0131n yery\u00fcz\u00fcnde bize bah\u015fetti\u011fi en b\u00fcy\u00fck mutluluk oldu\u011funu bize bildirmelidir. \u0130nsan\u0131n b\u00fct\u00fcn ahl\u00e2k\u0131 yaln\u0131zca \u015fu ifadede kay\u0131tl\u0131d\u0131r: kendin ne kadar mutlu olmak istiyorsan ba\u015fkalar\u0131n\u0131 da o kadar mutlu k\u0131l ve bizim maruz kalmak istemedi\u011fimiz k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc onlara yapma.<\/p>\n
\u0130\u015fte, dostum, uymam\u0131z gereken tek ilke budur. Bu ilkeleri tatmak ve kabul etmek i\u00e7in ne dine, ne tanr\u0131ya ihtiya\u00e7 vard\u0131r, yaln\u0131zca iyi bir kalp yeterlidir. Zay\u0131f d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fc hissediyorum; ahl\u00e2k vaaz\u0131 veren adam, \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n\u0131 terk et, insan ol, insanc\u0131l ol, korkusuz ve umutsuz ol; tanr\u0131lar\u0131n\u0131 ve dinlerini b\u0131rak gitsin; b\u00fct\u00fcn bunlar insanlar\u0131n ellerine zincir vurmaya yarar. B\u00fct\u00fcn bu deh\u015fetlerin ad\u0131 bile yery\u00fcz\u00fcnde t\u00fcm di\u011fer felaketlerden ve sava\u015flardan daha fazla kan d\u00f6kt\u00fcrd\u00fc. \u00d6teki d\u00fcnya fikrinden vazge\u00e7, yok \u00f6yle bir \u015fey, ama bu d\u00fcnyada mutlu olmaktan ve mutlu etmekten vazge\u00e7me. \u0130\u015fte, do\u011fan\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 iki misline \u00e7\u0131karman ya da geli\u015ftirmen i\u00e7in sana sundu\u011fu tek tarz bu. Dostum, \u015fehvet daima benim varl\u0131klar\u0131m\u0131n en de\u011ferlisi oldu, ya\u015fam\u0131m boyunca onu \u00f6v\u00fcp durdum ve \u00f6mr\u00fcm\u00fc \u015fehvetin kollar\u0131nda tamamlamak isterim: Sonum yakla\u015f\u0131yor, g\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 kadar g\u00fczel alt\u0131 kad\u0131n \u015fu yandaki odada, onlar\u0131 bu an i\u00e7in saklad\u0131m; sen de pay\u0131n\u0131 al, bat\u0131l inanc\u0131n t\u00fcm nafile safsatalar\u0131n\u0131 ve ikiy\u00fczl\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn b\u00fct\u00fcn aptalca yan\u0131lg\u0131lar\u0131n\u0131 benim gibi sen de onlar\u0131n g\u00f6\u011fs\u00fcnde unutmaya \u00e7al\u0131\u015f.<\/p>\n
NOT<\/p>\n
\u00d6l\u00fcm d\u00f6\u015fe\u011findeki adam zili \u00e7ald\u0131. Kad\u0131nlar i\u00e7eri girdi ve ahl\u00e2k vaazc\u0131s\u0131, yozla\u015fm\u0131\u015f do\u011fan\u0131n ne demek oldu\u011funu a\u00e7\u0131klayamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in, onlar\u0131n kollar\u0131nda do\u011fan\u0131n yozla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 biri halini ald\u0131.<\/p>\n
Tanr\u0131ya Kar\u015f\u0131 S\u00f6ylev |\u00a0Marquis de Sade<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" PAPAZ: Yan\u0131lsama perdesinin y\u0131rt\u0131larak, ba\u015ftan \u00e7\u0131km\u0131\u015f insana g\u00fcnahlar\u0131n\u0131n ve ahl\u00e2ks\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n ac\u0131mas\u0131z tablosunu g\u00f6sterece\u011fi mukadderat \u00e2n\u0131 geldi. \u0130nsan zaaf\u0131n\u0131n ve dayan\u0131ks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sizi s\u00fcr\u00fckledi\u011fi o her yana yay\u0131lm\u0131\u015f karga\u015falardan hi\u00e7 pi\u015fmanl\u0131k duymuyor musunuz evlad\u0131m? \u00d6L\u00dcM D\u00d6\u015eE\u011e\u0130NDEK\u0130 ADAMEvet, dostum, pi\u015fman\u0131m. PAPAZO halde, size kalan bu k\u0131sa zaman diliminde, Tanr\u0131\u2019dan g\u00fcnahlar\u0131n\u0131z\u0131n topyek\u00fbn aff\u0131n\u0131 elde edebilmek i\u00e7in bu kutlu vicdan […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[54],"tags":[],"class_list":{"0":"post-6939","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-din"},"yoast_head":"\n